II SA/Bd 243/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 maja 2007r. sprawy ze skargi Adama K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę. II SA/Bd 243/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] 2004 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2004 r. orzekającą wymeldowanie Adama K. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego w B. przy ul. [..]. W wyniku skargi wymeldowanej strony Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 marca 2005 r. uchylił ww. decyzję Wojewody. Uzasadniając wyrok Sąd podzielił stanowisko organu co do jedynie ewidencyjnego charakteru instytucji zameldowania oraz ograniczonego zakresu postępowania w przedmiocie zameldowania, oznaczającego w rozpatrywanej sprawie brak możliwości rozstrzygania sporów związanych z ewentualnym wykupem przez gminę, na potrzeby Leśnego Parku Kultury i Wypoczynku w [...] nieruchomości skarżącego. Jednocześnie jednak Sąd dostrzegł uchybienia organu w zakresie niezbędnego postępowania dowodowego, mogące mieć wpływ na wynik postępowania. Zdaniem Sądu nie wyjaśnione pozostały okoliczności związane ze wskazywanym przez skarżącego istnieniem przymusu ze strony Krzysztofa M., który jakoby w listopadzie (jak wynika z kontekstu roku 2003) usunął rzeczy skarżącego z dotychczas przez niego zajmowanych pomieszczeń przy ul. [...]. Ponieważ w sprawie nie ustalono, kiedy Adam K. opuścił nieruchomość przy ul. [...] przenosząc się do pomieszczeń przy ul. [...], nie można było stwierdzić, czy owo usunięcie rzeczy spowodowało opuszczenie nieruchomości przez skarżącego, czy też opuścił on nieruchomość wcześniej. Zabrakło także w aktach sprawy powoływanego przez organ dokumentu potwierdzającego, że umorzono dochodzenie w sprawie o uszkodzenie ciała Adama K. przez Krzysztofa M. – ówczesnego właściciela nieruchomości przy ul. [...]. Sąd zwrócił również uwagę, że wbrew twierdzeniom organu II instancji, z istniejących w sprawie dokumentów nie wynika, że w chwili wydania decyzji był już prawomocny wyrok eksmisyjny Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] 2003 r. W ponownym postępowaniu Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2004 r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ pierwszej instancji, prowadząc ponownie postępowanie, uzupełnił materiał dowodowy, a następnie decyzją z dnia [...] 2006 r., na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993; z późn. zm.) wymeldował Adama K. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego przy ul. [...] w B. Odwołując się od powyższej decyzji skarżący podkreślił, że jest wspólnie z bratem w 2/3 właścicielem domu i nieruchomości przy ul. [...]. Własność ta przysługuje mu do czasu otrzymania od administracji państwowej odszkodowania za odebraną nieruchomość, która była "praktycznie przejęta" przez 30 lat na Leśny Park Kultury i Wypoczynku. Wraz z rodziną został "wyrzucony" z domu na podstawie decyzji administracyjnej wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przy akceptacji tego działania, sprzeciwiającego się zasadom obowiązującym w demokratycznym państwie, przez Prokuraturę Rejonową w B. i Prezydenta Miasta B. Na poparcie swojego stanowiska skarżący wskazał na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego Oddziału Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 23 września 1994 r. oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 marca 2005 r. Decyzją z dnia [...] 2007 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2006 r. o wymeldowaniu skarżącego, stwierdzając, iż doszło do przewidzianego w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dobrowolnego i trwałego opuszczenia dotychczas zajmowanego przez skarżącego lokalu. Wojewoda ustalił, że skarżący od dnia 5 stycznia 2003 r. nie zamieszkuje w miejscu dotychczasowego zameldowania na pobyt stały tj. przy ul. [...], natomiast od tego dnia zamieszkuje przy ul. [...], koncentrując tam swoje sprawy życiowe. Wskazują na to zgromadzone w sprawie dowody: oględziny nieruchomości przy ul. [...], przeprowadzone w dniach 28 kwietnia 2004 r. i 4 sierpnia 2004 r. oraz wyjaśnienia skarżącego z dnia 26 czerwca 2006 r. Z drugiej strony w nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym zarzuty strony o przymuszeniu do opuszczenia nieruchomości. Dochodzenie w sprawie uszkodzenia ciała skarżącego przez ówczesnego właściciela nieruchomości Krzysztofa M. zostało umorzone postanowieniem Prokuratury [...] z dnia [...] 2003 r. z uwagi na brak znamion czynu zabronionego ściganego z urzędu. Zdarzenie to miało poza tym miejsce w dniu 28 lutego 2003 r., a więc już po opuszczeniu nieruchomości przez skarżącego. Zdaniem Wojewody skarżący nie wykazał się przy tym dowodami na to, aby przedsięwziął jakiekolwiek działania prawne w celu obrony swoich praw do przebywania w lokalu. Wprost przeciwnie, to stronie, o wymeldowanie której prowadzone jest postępowanie, prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] 2003 r. (sygn. akt [...]) nakazane zostało opróżnienie i wydanie lokalu na nieruchomości przy ul. [...]. Powołując się na przepis art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności Wojewoda stwierdził, że przebywanie w danym lokalu ma charakter stałego pobytu wtedy, gdy jest to zamieszkiwanie danej osoby w określonej nieruchomości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu. W miejscu tym winno znajdować się centrum życiowe rozumiane jako miejsce, gdzie prowadzi się gospodarstwo domowe, nocuje, wypoczywa. W przypadku skarżącego miejscem o takim charakterze nie jest lokal, w którym jest on zameldowany na pobyt stały, ale lokal przy ul. [...]. Odnosząc się do wskazanych w odwołaniu wyroków sądów administracyjnych Wojewoda zauważył, że wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 23 marca 2005 r. uchylał jego wcześniejszą decyzję z dnia 23 listopada 2004 r., natomiast wyrok NSA O/Z w Gdańsku z dnia 23 września 1994 r. (sygn. akt SA/Gd 1790/03) dotyczył rozbiórki samowolnie wzniesionego na działce przy ul. [...] budynku mieszkalnego. W skardze do sądu administracyjnego Adam K. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody, a także o nakazanie usunięcia z jego nieruchomości rodziny pana K. do czasu zapłaty skarżącemu i jego bratu należności za nieruchomość przy ul. [...] z przeznaczeniem na zakup nowej, atrakcyjnej nieruchomości i wybudowanie domu Skarżący ponownie wskazał na kwestię niezrealizowanego wykupu nieruchomości w związku z przeznaczeniem jej na Leśny Park Kultury i Wypoczynku [...] oraz postępowanie toczące się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w związku z budynkiem wybudowanym przez niego "na własnej części nieruchomości". Podniósł, że został "wyrzucony" ze swojej nieruchomości w dniu 5 listopada 2003 r. tj. przed wyrokiem Sądu Rejonowego w B., który został ogłoszony w dniu 25 listopada 2003 r. Wyrok ten zdaniem skarżącego został wydany niezgodnie z prawem, "na podstawie poświadczeń nieprawdy". W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy podkreślić, że zarówno przedmiotem orzekania przez organy administracji, jak też przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w niniejszej sprawie jest wyłącznie kwestia realizacji obowiązku meldunkowego ciążącego na skarżącym, wynikającego z przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Tak jak wskazywał tutejszy Sąd w wyroku z dnia 23 marca 2005 r., podzielając stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01, opubl. OTK-A 2002/3/34, LEX nr 54068), ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Stanowisko to podtrzymuje także Sąd w obecnym składzie, wskazując dodatkowo, iż obecnie charakter zameldowania w lokalu określa wprost art. 9 ust. 2b wymienionej ustawy, stwierdzający, iż zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Poza zakresem orzekania przez organy administracji pozostają zatem podnoszone przez skarżącego kwestie wywłaszczenia nieruchomości położonej przy ul. [...], jak też jego roszczenia o charakterze cywilnoprawnym względem Krzysztofa M. i jego następców prawnych – państwa Kotulskich (por. k. 28 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Z powyższych powodów nie ma także znaczenia dla sprawy orzeczony przez Wojewodę B. nakaz rozbiórki samowolnie wzniesionego na działce przy ul. [...] budynku mieszkalnego, co do którego w dniu 23 września 1994 r. zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Oddziału Zamiejscowego w Gdańsku, oddalający skargę Adama K. (k. 2 akt organu odwoławczego). W ocenie Sądu organy administracji, badając zaistnienie przesłanek wymeldowania, wskazanych w art. 15 ust. 2 ww. ustawy, ostatecznie w sposób wyczerpujący zgromadziły i rozpatrzyły niezbędny materiał dowodowy. Nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów Wojewoda ustalił, iż bezsprzecznie doszło do opuszczenia dotychczasowego lokalu przez skarżącego. Okoliczność ta wynika zarówno z oświadczenia skarżącego złożonego w postępowaniu administracyjnym, jak też z innych zgromadzonych w sprawie dowodów (oględzin, policyjnej notatki urzędowej). Podając inną datę opuszczenia lokalu w skardze (5 listopada 2003 r.) skarżący w żaden sposób nie uzasadnił zmiany swojego stanowiska względem oświadczenia złożonego w postępowaniu administracyjnym. Także zachowując zasady postępowania dowodowego organy wyjaśniły i rozstrzygnęły istotną kwestią sporną, jaką było ustalenie, czy opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny. Jeżeli bowiem skarżący, tak jak twierdził w postępowaniu administracyjnym, opuścił lokal w dniu 5 stycznia 2003 r., to nie ma znaczenia dla oceny dobrowolności tej decyzji skarżącego późniejszy, bo zaszły w dniu 28 lutego 2003 r., fakt przemocy ze strony Krzysztofa M. Słusznie przy tym organ administracji zwrócił uwagę na prawomocny, jak wynika z pisma Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] 2006 r. (k. 88 akt organu pierwszej instancji) wyrok tegoż Sądu z dnia 28 listopada 2003 r. (k. 56 akt organu pierwszej instancji), nakazujący skarżącemu opuszczenie lokalu mieszkalnego przy ul. [...]. Opuszczenie lokalu wskutek wykonania – dobrowolnego lub w wyniku egzekucji sądowej - wyroku orzekającego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2005 r. sygn. akt II OSK 65/05, opublikowany w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 188693 oraz wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 322/05, LEX nr 190941). Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) Sąd oddalił skargę.