II SA/Bd 260/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Korycka Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi A. T., K. S. i T. M. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. 1. A. M. T., T. M., K. S. S. i A. P. M. (zwani dalej "Skarżącymi") wnieśli skargę na uchwałę nr XLVII/1021/05 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 25 maja 2025 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla Szwederowo w Bydgoszczy (Dz. Urz. Woj. Kuj. – Pom. Nr 97, poz. 1768) w części dotyczącej postanowień zawartych w: 1) § 6 uchwały w odniesieniu do obszaru oznaczonego geodezyjnie jako działki o numerach: [...] i [...] oraz załącznika nr [...] do uchwały w tym zakresie; 2) § 112 uchwały w odniesieniu do obszaru oznaczonego geodezyjnie jako działki o numerach: [...] oraz załącznika nr [...] do uchwały w tym zakresie; 3) § 99 ust. 9 tiret jeden i dwa uchwały w odniesieniu do obszaru oznaczonego geodezyjnie jako działki o numerach:128, 121/2 i 121/10 oraz załącznika nr [...] do uchwały w tym zakresie. Skarżący zaskarżonemu aktowi zarzucili naruszenie przepisów: a) art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji w zw. z art. 3 ust. 1 oraz art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 741 ze zm., zwanej w skrócie "u.p.z.p.") poprzez przekroczenie władztwa planistycznego w sposób naruszający prawo własności wyżej wskazanych nieruchomości, albowiem w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym zaskarżoną uchwałą, na działkach stanowiących współwłasność Skarżących o nr ewidencyjnych [...] obowiązuje całkowity zakaz zabudowy (poza budową dróg) oraz w odniesieniu do części działki nr ewidencyjny [...] oraz działki nr [...] obowiązuje zakaz zabudowy mieszkaniowej, co stanowi nadmierne ograniczenie prawa własności w sytuacji, gdy na ww. działkach od kilkudziesięciu lat nie są realizowane oraz nie są planowane żadne inwestycje związane z realizacją ujętych w planie miejscowym rozwiązań komunikacyjnych; b) art. 31 ust. 3 art. 64 ust. 3 Konstytucji w zw. z art. 4 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 140 k.c. poprzez naruszenie zasady proporcjonalności w zakresie wprowadzenia ograniczeń w korzystaniu z wolności i praw (w tym prawa własności) na skutek czego Skarżący zostali pozbawieni możliwości dotychczasowego wykorzystania działki zgodnie z jej pierwotnym oraz aktualnym przeznaczaniem, tj. pod zabudowę mieszkaniową podczas, gdy działki Skarżących, na których obowiązuje zakaz zabudowy, znajdują się w bezpośredniej bliskości terenów, na których istnieje możliwość realizacji zabudowy mieszkaniowej oraz obszar ten jest dzielnicą mieszkaniową, zabudowaną budynkami wielorodzinnymi, niskokondygnacyjnymi i jednorodzinnymi. Podnosząc powyższe zarzuty Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie wskazanym w pkt. 1) – 3) skargi. 2. Skarżący podnieśli, że są aktualnymi właścicielami nieruchomości położonej w B. przy ul. B. 59, składającej się z działek ewidencyjnych o nr [...] i [...] w obrębie [...]. Zgodnie z zaskarżony miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (w skrócie "m.p.z.p.") ww. działki przeznaczone zostały w przeważającej mierze pod drogi publiczne. Skarżący oraz ich poprzednicy prawni od ponad 35 lat starają się o zmianę przeznaczenia działek. Składane wnioski o zmianę m.p.z.p. oraz o wykup przedmiotowej nieruchomości spotkały się z odmową organów administracyjnych. Jako przyczynę wskazano, że zgodnie z m.p.z.p. nieruchomość ta w przeważającej części przeznaczona została pod budowę dróg publicznych zaś wykupienie jej na własność gminy jest nieuzasadnione ekonomicznie. W konsekwencji właściciele nie mogą sprzedać ww. działek po cenie rynkowej, budować na niej budynków ani rozbudowywać już istniejących. Skarżący podkreślili, że rzekomo planowane inwestycje nie zostały rozpoczęte od ponad 35 lat a co więcej, zgodnie z otrzymaną informacją obecnie nie planuje się żadnej inwestycji na ww. działkach. Mając na uwadze, iż ingerencja w sferę prawa własności musi pozostawać w odpowiedniej proporcji do realizowanych celów, w ocenie Skarżących organ nienależycie wyważył interes publiczny z interesem prywatnym w odniesieniu do terenu obejmującego działki Skarżących. 3. Skarżący wskazali, że będąca ich współwłasnością działka nr [...] zabudowana jest budynkiem mieszkalnym wybudowanym w latach 1960-1963, w którym na mocy umowy częściowego działu spadku dokonano ustanowienia odrębnej własności czterech lokali mieszkalnych. Postanowiono, że z własnością każdego lokalu związany będzie udział we własności w nieruchomości wspólnej. Zgodnie z wpisem w księdze wieczystej działka nr [...] stanowi tereny mieszkaniowe. W m.p.z.p. działka ta w przeważającej części znajduje się w granicach terenu oznaczonego symbolem [...] (teren drogi publicznej, odcinek ulicy klasy zbiorczej), [...] (teren drogi publicznej, ulica klasy zbiorczej), [...] (teren zabudowy usługowo-handlowej z możliwością lokalizacji obiektów handlowych o pow. sprzedaży 2000 m2 z towarzyszącymi miejscami postojowymi). Ponadto skarżący K. S. S. i T. M. są współwłaścicielami działek: 1) nr [...] dla której Sąd Rejonowy w B. X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW nr [...], sposób korzystania według ujawnionego wpisu został oznaczony jako BP - zurbanizowane tereny niezabudowane; 2) nr [...], KW nr [...], sposób korzystania według wpisu w KW został oznaczony jako B - tereny mieszkaniowe; 3) nr [...], KW nr [...], sposób korzystania według wpisu w KW został oznaczony jako plac budowlany oraz 4) nr [...], KW nr [...] sposób korzystania według wpisu w KW został oznaczony jako plac budowlany. W m.p.z.p. działka nr 129 znajduje się w granicach terenu oznaczonego symbolem [...] (teren drogi publicznej, odcinek ulicy klasy zbiorczej), [...] (teren drogi publicznej, ulica klasy zbiorczej), działka nr [...] została oznaczona symbolem [...] (teren drogi publicznej, ulica klasy zbiorczej) zaś działki nr [...] zostały oznaczone symbolem [...] (teren zabudowy usługowo-handlowej z możliwością lokalizacji obiektów handlowych o pow. sprzedaży 2000 m2 z towarzyszącymi miejscami postojowymi). 4. Skarżący podnieśli że w odpowiedzi na skierowane do Urzędu Miasta B. pismo z [...] czerwca 2021 r. dotyczące działki nr [...] skarżące E. M. i K. S. otrzymały odpowiedź, że zgodnie z m.p.z.p. na przedmiotowej nieruchomości obowiązuje zakaz przebudowy i rozbudowy istniejących budynków oraz zakaz lokalizacji nowych budynków w granicach terenu oznaczonego symbolem [...]. Z uwagi na powyższe, właścicielki nieruchomości pismem z [...] października 2021 r. wezwały Prezydenta Miasta B. do złożenia ofert wykupu ww. nieruchomości w trybie art. 36 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. W odpowiedzi organ wskazał, że roszczenie o wykup nieruchomości uległo przedawnieniu z dniem [...] września 2015 r. oraz że z uwagi na to, że aktualnie na przedmiotowej nieruchomości nie są planowane żadne inwestycje związane z realizacją ujętych w planie miejscowym rozwiązań komunikacyjnych, jej nabycie do zasobu komunalnego w chwili obecnej byłoby gospodarczo nieuzasadnione. 5. Ponadto Skarżący podnieśli, że [...] kwietnia 2023 r. wystąpili do Prezydenta Miasta B. z wnioskiem o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego dla nieruchomości położonej w B. przy ul. B. 59, dot. działki nr [...]. We wniosku podniesiono, iż od kilkudziesięciu lat toczą się spory każdorazowych właścicieli nieruchomości dotyczące przeznaczenia ww. nieruchomości pod rozbudowę drogi publicznej i objęcia jej zakazem budowania jakichkolwiek budynków. Pomimo przyjętych założeń plan w tej części nie jest realizowany. Co więcej, zgodnie z potwierdzonym stanowiskiem organów, brak jest perspektyw realizacji założonych inwestycji. Wnioskodawcy wskazali, iż plan nie koresponduje z realiami obszaru, na którym znajduje się ww. nieruchomość, który stał się dzielnicą mieszkaniową, zabudowaną budynkami wielorodzinnymi, nisko-kondygnacyjnymi i jednorodzinnymi. W konsekwencji właściciele nie mogą sprzedać ww. działek po cenie rynkowej, budować na niej budynków ani rozbudować już istniejącego. W odpowiedzi zostali poinformowani (pismo Miejskiej Pracowni Urbanistycznej z [...] maja 2024 r.), że wniosek ich został zakwalifikowany do grupy wniosków nieuzasadniających zmiany m.p.z.p.. Kwalifikacja ta wynikała z faktu, iż zmiana przeznaczenia działki na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub wielorodzinnej wraz z infrastrukturą garażową pozostaje w sprzeczności z założeniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta B.. Skarżący zwrócili się także do Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Miejskiej w B. z zapytaniem o planowany termin rozpoczęcia inwestycji przewidzianych planem bądź wskazanie stanu zaawansowania inwestycji w granicach działki nr [...]. W odpowiedzi otrzymali informację, że obecnie nie jest planowana żadna inwestycja na działce nr [...]. Skarżący podkreślili, że również ich poprzednicy prawni podejmowali bezskuteczne próby uzyskania zgody na zabudowanie działek. 6. Skarżący podnieśli, że wynikające z art. 3 i art. 4. ust. 1 u.p.z.p. uprawnienia gminy do określania w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczenia terenu, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy, określane jako "władztwo planistyczne", nie mają charakteru absolutnego. Planowanie przestrzenne wymaga wyważenia interesu publicznego oraz indywidualnego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.p.z.p. w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się m.in. prawo własności. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z 11 czerwca 2010 r. sygn. II OSK 588/10) dokonując oceny gmina winna każdorazowo przeprowadzić wnikliwą analizę, przyjmując optymalne rozwiązania planistyczne. Powinna poddać rozwadze szereg warunków i okoliczności wiążących się z poszczególnymi regulacjami ustawowymi oraz potrzebami gminy w zakresie ładu przestrzennego, który jest zasadniczym celem stanowiącej podstawę przystąpienia do sporządzania projektu planu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (). Ponadto nie można uznać za zgodne z prawem także przewidywanie w planie zagospodarowania terenu, do którego ewentualnie może dojść, ale dopiero w bardzo odległej, bliżej nieokreślonej i nie do przewidzenia przyszłości. (...) tworząc w istocie rezerwę na nieznany bliżej okres. Zdaniem Skarżących przenosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy nie sposób zaaprobować stanu, w którym gmina nieprzerwanie od kilkudziesięciu lat odmawia każdorazowym właścicielom działek objętych niniejszą skargą zgody na ich zabudowę w sytuacji, gdy brak rzeczywistych i realnych planów realizacji przedsięwzięcia infrastruktury drogowej. Stan, w którym gmina niejako na przyszłość (zdarzenie przyszłe, niepewne) przeznacza teren prywatny na cele publiczne nie mieści się w granicach władztwa planistycznego. Zdaniem Skarżących wadliwymi są nie tylko te ustalenia planu, które naruszają prawo, ale także te, które są wynikiem nadużycia przysługujących gminie kompetencji. Oczywistym jest, iż ustalenia planu mogą ograniczać własność i takie regulacje per se nie stanowią naruszenia prawa. Jednakże ograniczenia te muszą odbywać się z poszanowaniem prawa, w tym prawa własności oraz z uwzględnieniem zasady proporcjonalności. W ocenie Skarżących w przedmiotowej sprawie organ nie sprostał powyższym obowiązkom. Nie sposób bowiem uznać, iż in casu ingerencja w sferę prawa własności pozostaje w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, dla których osiągnięcia ustanawia się określone ograniczenia. W konsekwencji organ nie wyważył właściwie interesu publicznego i prywatnego. Tak daleko idąca ingerencja w prawo własności podyktowana była bowiem chęcią realizacji przedsięwzięcia, którego zgodnie ze stanowiskiem Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej miasto nie planuje urzeczywistnić. 7. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł, że ustalenia m.p.z.p. dotyczące całkowitego zakazu zabudowy w odniesieniu do działek nr [...] i [...] wynikają z faktu przeznaczenia ich na cele dróg publicznych tj. rozbudowy ul. B. (oznaczonej symbolem [...]) do parametrów ulicy klasy zbiorcze] oraz budowy nowej ulicy zbiorcze] tzw. ,,N." (teren oznaczony symbolem [...]) stanowiących ulice dwujezdniowe, dwupasowe, z obustronnymi chodnikami i ciągiem rowerowym (§ 6 pkt 1 i 2 lit. a oraz § 112 pkt 1 i 2 lit. a uchwały). Z uwagi na przeznaczenie przeważającej części ww. nieruchomości na cele dróg publicznych, lokalizacja nowej zabudowy niezwiązanej z funkcjonowaniem dróg, w pasie terenu rezerwowanym na cele budowy ulic klasy zbiorczej, uniemożliwiłaby prawidłowe trasowanie dróg i rozmieszczenie niezbędnych elementów zagospodarowania pasa drogowego, tj. jezdni, chodników, ścieżek rowerowych, urządzeń infrastruktury drogowej i technicznej, a także stanowiłaby istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Założenia rozbudowy systemu dróg na obszarze S. , dotyczące rozbudowy ul. [...] i budowy ul.,,N. " jako ulic klasy zbiorczej, unormowane zapisami m.p.z.p., wynikały z ustaleń wówczas obowiązującego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta B., uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] kwietnia 2005 r. Powyższe regulacje planu stanowiły wypełnienie wymagań art. 15 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którymi ustalenia planu miejscowego muszą być zgodne z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Powyższe założenia rozbudowy układu drogowego były kontynuowane w dokumentach planistycznych procedowanych w późniejszym okresie tj. kolejnych edycjach Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania miasta B. z 2009 r. i 2022 r., a także w aktualnie sporządzanym Planie ogólnym miasta B.. Obie ulice stanowić będą ważne elementy podstawowego układu drogowego osiedla Szwederowo zbierając lokalny ruch samochodowy i wyprowadzając ten ruch w kierunku zachodnim (tj. osiedli G. i B.), do centrum miasta oraz na południe do drogi krajowej nr [...] (obecnie drogi wojewódzkiej nr [...]). 8. Zdaniem organu nieadekwatny jest przywołany w skardze wyrok NSA z 11 czerwca 2010 r. Wyrok ten dotyczy przeznaczenia terenu pod zieleń parkową, co zgodnie ze stwierdzeniem: "Użyte w planie sformułowanie: "Należy dążyć, aby teren ten w przyszłości przeznaczyć pod zieleń parkową"" zostało jednoznacznie uznane przez NSA jako wskazujące na utworzenie rezerwy "na przyszłość" odległą i niepewną, z przeznaczeniem na cele publiczne z wykorzystaniem terenów prywatnych. W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z tego typu sytuacją. Zaskarżony m.p.z.p. ustala całkowity zakaz zabudowy w odniesieniu do działek Skarżących, wynikający z faktu przeznaczenia ich na cele dróg publicznych. Realizacja dróg tak wysokiej rangi w systemie drogowym miasta wymaga starannego, zazwyczaj długoterminowego przygotowania, obejmującego opracowanie koncepcji projektowych, często w sposób wariantowy, sporządzenie szeregu specjalistycznych analiz i ekspertyz, opracowania kompleksowego projektu budowlanego, obejmującego wszystkie elementy infrastrukturalne, a następnie zaplanowania wykupów gruntu, które muszą być uwzględnione w planach budżetowych miasta. 9. Organ podniósł, że stanowisko Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej, wyrażone w piśmie z [...] maja 2024 r. informujące, że w granicach działki nr [...] nie jest aktualnie planowana żadna inwestycja, wynika z faktu braku ujęcia działań w zakresie realizacji przedmiotowych dróg zbiorczych w najbliższych planach budżetowych, z uwagi na konieczność finansowania innych, bardziej priorytetowych inwestycji drogowych i infrastrukturalnych. To. że aktualnie nie są wdrażane inwestycje związane z realizacją rozwiązań komunikacyjnych ujętych w planie miejscowym, nie oznacza rezygnacji z tych inwestycji przez miasto B. w przyszłości, po ich starannym przygotowaniu i ujęciu w kolejnych planach projektowych i budżetowych. Utrzymanie przedmiotowej rezerwy terenowej, obejmującej zarówno grunty gminne (stanowiące przeważającą część terenów przeznaczonych na cele ww. dróg publicznych) jak i nieruchomości prywatne, zagwarantuje w przyszłości płynność procesu realizacyjnego i przejrzystość procedur związanych z pozyskiwaniem gruntów. Organ podkreślił, że planowanie przestrzenne na obszarze całego miasta wymaga racjonalnej hierarchizacji poszczególnych inwestycji. W pierwszej kolejności realizuje się inwestycje priorytetowe, niezbędne i konieczne dla prawidłowego funkcjonowania systemu miejskiego, uwarunkowane planami budżetowymi, często związanymi z finansowaniem zewnętrznym, wynikającym z wdrażania terminowych programów unijnych lub dostosowania do zmieniających się regulacji prawnych. W następnej kolejności realizowane są inwestycje niższej rangi, wpływające na usprawnienie sposobu funkcjonowania sytemu miejskiego i poprawę jakości życia mieszkańców. 10. Odnosząc się do przywołanego przez Skarżących wyroku NSA organ podniósł także, że w jego ocenie budowa dróg publicznych ma istotniejsze znaczenie w kontekście ograniczenia prawa własności Skarżących niż budowa zieleni parkowej, gdyż inwestycja w postaci budowy dróg stanowić będzie ważny element podstawowego układu drogowego osiedla Szwederowo, warunkującego jego dalszy rozwój i lepsze skomunikowanie z poszczególnymi rejonami miasta. W przeciwieństwie do sytuacji wskazanej w ww. wyroku NSA, w toku prac planistycznych sporządzona została przez rzeczoznawcę majątkowego prognoza skutków finansowych uchwalenia m.p.z.p., w której szczegółowo przewidziano koszty wiążące się m.in. z budową planowanej infrastruktury drogowej, koszty rozbiórki, a także koszty niezbędnych wywłaszczeń (stan na sierpień 2004 r.) 11. Organ podniósł również, że wprowadzenie ograniczeń w zakresie lokalizacji zabudowy na terenach przeznaczonych na cele dróg publicznych wynikało nie tylko z obiektywnych przesłanek funkcjonalnych, ale również z przepisu art. 39 ust.1 pkt1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (zgodnie z wersją obowiązującą na dzień uchwalenia ww. planu miejscowego - Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2086 t.j. z dnia 17 września 2004 r.), zgodnie z którym w pasie drogowym w szczególności zabrania się lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Powyższe regulacje znajdują swoje odzwierciedlenie także w brzmieniu aktualnie obowiązujących przepisów ustawy o drogach publicznych. Z kolei regulacje zawarte w § 99 pkt 9 tiret pierwsze i drugie, a także § 99 pkt 1 lit. c oraz § 5 ust. 2 pkt 2 uchwały, ustalające zakaz lokalizacji zabudowy mieszkaniowej w odniesieniu do części działki nr [...] oraz działek nr [...], wynikają z faktu przeznaczenia ich na cele zabudowy usługowo-handlowej z możliwością lokalizacji obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży do 2000 m2 z towarzyszącymi miejscami postojowymi (teren oznaczony symbolem [...]). W granicach tego terenu dopuszczono także realizację parkingu dla samochodów osobowych na potrzeby obsługi przyległego zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, zlokalizowanej m.in. w rejonie ul. K. , B. i l. . Ważną przesłanką wprowadzenia zakazu lokalizacji zabudowy mieszkaniowej bezpośrednio u zbiegu dwóch projektowanych ulic zbiorczych tj. ulicy B. i ,,N. ", były przewidywane uciążliwości związane z emisją hałasu i zanieczyszczeń, powodowanych funkcjonowaniem dróg charakteryzujących się znacznym natężeniem ruchu samochodowego. Obie ulice stanowić będą ważne elementy podstawowego układu drogowego osiedla S. , wyprowadzające ten ruch samochodowy w kierunku zachodnim, do centrum miasta oraz na południe do drogi wojewódzkiej i Lotniska B.. Organ podniósł, że z uwagi na przeznaczenie terenu dopuszczające realizację obiektów handlowych i usługowych wraz z infrastrukturą parkingową, wprowadzono zakaz lokalizacji zabudowy mieszkaniowej i garaży tymczasowych, jako funkcji kolidujących z przeznaczeniem terenu. Wynikało to z potrzeby zagospodarowania terenu [...] zgodnie z zasadami ładu przestrzennego oraz potrzebą ograniczenia ewentualnych konfliktów funkcjonalnych i przestrzennych, w tym wzajemnego negatywnego oddziaływania, będącego skutkiem lokalizacji w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów o różnych funkcjach, tj. handlu i mieszkaniowej, a tym samym różniących się sposobem obsługi komunikacyjnej, dostępnością, sposobem zagospodarowania terenu, gabarytami i formą architektoniczną zabudowy itp. Nie budzi wątpliwości, że bezpośrednie sąsiedztwo centrum handlowego, z uwagi na jego sposób funkcjonowania (powodujący m.in. nadmierny ruch samochodowy, także pojazdów dostawczych, emisję hałasu związanego z tym ruchem, ale także z dostawami realizowanymi w godzinach nocnych i wczesnoporannych), stanowi stałe źródło szeregu uciążliwość dla funkcji mieszkaniowej. 12. Odnośnie ingerencji w prawo własności organ podniósł, że do naruszenia istoty prawa własności dochodzi w sytuacji, gdy niemożliwe stanie się wykonywanie wszystkich uprawnień składających się na korzystanie z rzeczy (zob. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 25 maja 1999 r., SK 9/98, OTK 1999, Nr 4, poz. 78 oraz z 12 stycznia 1999 r., P 2/98, OTK 1999, Nr 1, poz. 2). Tym samym nie każde, nawet znaczne pozbawienie właściciela atrybutów korzystania z nieruchomości, oznacza ingerencję w istotę prawa własności. W niniejszej sprawie Skarżący mogą korzystać z przedmiotu własności na dotychczasowych warunkach. W ramach wykorzystywania terenów w sposób dotychczasowy, dopuszcza się przebudowę lub remont istniejących obiektów budowlanych oraz montaż urządzeń, niepowodujących zmian sposobu użytkowania zgodnie z przepisami ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (art. 35 u.p.z.p.). Powyższy przepis umożliwia Skarżącym, wobec zmiany funkcji terenu, kontynuowanie dotychczasowego, legalnego sposobu zagospodarowania, aż do czasu zagospodarowania zgodnego z m.p.z.p. 13. Organ wskazał, że bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji w zw. z art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w zw. z art. 140 Kodeksu cywilnego. Zdaniem organu wskutek uchwalenia m.p.z.p. nie doszło do pozbawienia Skarżących możliwości dotychczasowego użytkowania przedmiotowych nieruchomości zgodnie z pierwotnym oraz aktualnym przeznaczeniem terenu tj. pod zabudowę mieszkaniową. Poprzednim dokumentem planistycznym, obowiązującym na przedmiotowym obszarze (zgodnie z przepisami art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym) do dnia [...] grudnia 2003 r., był miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego S. , przyjęty uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] listopada 1994 r., (opublikowany w Dz. Urz. Woj. Bydg. Nr [...] poz. 279). Zgodnie z jego ustaleniami przedmiotowa nieruchomość przy ul. B. położona była w granicach terenów: - [...] - ulica zbiorcza; realizacja drugiego pasma wymaga likwidacji zabudowy mieszkaniowej; w przekroju poprzecznym przewidzieć wydzieloną ścieżkę rowerową; - [...] - ulica zbiorcza; realizacja wymaga likwidacji garaży istniejących w pasie drogowym; - [...] - parking samochodowy + kioski handlowe. Z powyższego wynika, że w planie miejscowym obowiązującym przed uchwalaniem aktualnie obowiązującego m.p.z.p. nieruchomość Skarżących nie była rezerwowana na cele mieszkaniowe, a jej "pierwotne przeznaczenie" wynikało przede wszystkim z założeń rozbudowy układu drogowego tj. budowy ulic zbiorczych (tereny [...]) w tym rejonie S. , a także zabezpieczenia potrzeb w zakresie wyznaczenia terenu parkingowego i zieleni, jako funkcji uzupełniających dla rozwijającego się osiedla mieszkaniowego, zlokalizowanego na terenach sąsiadujących (teren [...]). Podobne założenia odzwierciedlał także jeszcze wcześniejszy dokument planistyczny obowiązujący na przedmiotowym terenie tj. miejscowy szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego S. z 1979 r. (zatwierdzony Zarządzeniem Nr [...] Prezydenta miasta B. z dnia [...] października 1979 r., ogłoszony w dzienniku urzędowym WRN Nr [...] poz. 85), którego regulacje także przeznaczają działki przy ul. B. na cele rozbudowy układu drogowego i parkingów. 14. Organ zwrócił także uwagę, że z analizy stanu zagospodarowania i wykorzystania przedmiotowych działek położonych przy ul. B. , w okresie przed uchwaleniem ww. planu miejscowego, tj. przed 2005 r., dokonanej w oparciu o analizę map sytuacyjno-wysokościowych i ortofotomap wynika, że sposób ich zagospodarowania nie uległ zasadniczym zmianom. Do dnia dzisiejszego na terenie nieruchomości usytuowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny (działka [...]), a na pozostałym terenie zlokalizowanych jest ponad 30 obiektów garażowych (działki nr [...]), przy czym niezabudowane części nieruchomości porasta zieleń trawiasta z nielicznymi zadrzewieniami. Z kolei z analizy porównującej stan zagospodarowania nieruchomości przy ul. B. w latach 2005 i 2025 jednoznacznie wynika, że jej sposób zagospodarowania pozostał zasadniczo niezmieniony, zatem na skutek uchwalenia w maju 2005 r. m.p.z.p. korzystanie w dotychczasowy sposób z nieruchomości złożonej z działek nr [...] i [...] nie stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone. 15. Organ podkreślił, że regulacje obecnego m.p.z.p. dotyczące zasad tymczasowego zagospodarowania, urządzenia i użytkowania terenów stworzyły możliwość korzystania z nieruchomości położonej przy ul. B. w dotychczasowy sposób. Zgodnie z ustaleniami planu, zawartymi w § 5 ust. 13 pkt 3 lit. b oraz pkt 4 uchwały, dopuszczono utrzymanie istniejącego zagospodarowania działek położonych w liniach rozgraniczających terenów oznaczonych symbolami [...], przy czym istniejące budynki i ogrodzenia mogą być użytkowane w sposób dotychczasowy, z prawem do bieżącej konserwacji, z zakazem ich rozbudowy, nadbudowy i przebudowy. Niezależnie od powyższego także przepisy art. 35 ust. 1 i 2 u.p.z.p. dopuszczają wykorzystanie terenów, których przeznaczenie zmienia plan miejscowy, w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z ustaleniami planu. W ramach wykorzystywania terenów w sposób dotychczasowy dopuszcza się przebudowę lub remont istniejących obiektów budowlanych oraz montaż urządzeń, niepowodujący zmiany sposobu ich użytkowania, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Tak więc współwłaściciele nieruchomości przy ul. B. nie zostali pozbawieni możliwości korzystania z nieruchomości w sposób zgodny z aktualnym stanem zagospodarowania i wykorzystania nieruchomości. Sam fakt wprowadzenia ograniczeń w zakresie wykonywania prawa własności postanowieniami planu miejscowego nie świadczy o jego wadliwości. 16. Organ powołując się na wyrok WSA w Poznaniu z 13 listopada 2024 r. sygn. II SA/Po 667/24 podkreślił, że o przekroczeniu władztwa planistycznego można mówić, gdy działanie gminy jest dowolne i nieuzasadnione. Jeżeli organy planistyczne gminy działają na podstawie i w ramach obowiązującego prawa, a samo uwzględnienie interesu indywidualnego byłoby sprzeczne z interesem publicznym lub chronioną przez ustawodawcę wartością wysoko cenioną, to nie można im zarzucić bezprawności działania, chociażby organy te nie uwzględniły złożonych w trakcie postępowania wniosków lub uwag (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2018r., sygn. akt ll OSK 1189/16). W związku z tym, przyjęcie planu miejscowego nie stanowiło naruszenia art. 140 k.c. ani art. 31 ust. 3 i 64 ust. 3 Konstytucji. Przepisy te pozwalają na ustanawianie ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw. Ograniczeniu temu może podlegać także prawo własności. Jak wskazuje się w orzecznictwie ,,w przypadku, kiedy uchwalony plan miejscowy nie narusza prawa w sposób, o jakim mowa w art. 28 ust.1 u.p.z.p., brak jest prawnej możliwości kwestionowania jego postanowień, nawet w sytuacji, kiedy ogranicza on w pewnym zakresie korzystanie z własności nieruchomości" (tak wyrok WSA w Bydgoszczy z 03.09.2019 r., sygn. akt ll SA/Bd 400/19). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. 17. Na wstępie należy podkreślić, że sąd administracyjny badając w ramach kontroli administracji publicznej zgodność z prawem konkretnego aktu (uchwały) bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny z momentu jego podjęcia. Sąd nie może oceniać czy organ, 20 lat temu (tj. w roku 2005), podjął uchwałę zgodnie z prawem, opierając się o stan obecnie istniejący, a więc nieznany organowi 20 lat wcześniej. Ocena uchwały w oparciu o stan obecny oznaczałby, że sąd nie tyle kontroluje treść zaskarżonej uchwały, ale kontroluje prawidłowość jej realizacji. 18. Istota władztwa planistycznego zostało określona w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 1 in fine u.p.z.p. fundamentem polityki przestrzennej i przeznaczania terenów na określone cele są ład przestrzenny i zrównoważony rozwój. Wymagania ładu przestrzennego są też najwyżej cenioną wartością uwzględnianą w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 2 pkt 1 u.p.z.p.). Przez ład przestrzenny rozumie się natomiast takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne (art. 2 pkt 1 u.p.z.p.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należy do zadań własnych gminy. Regulacja ta wyraża istotę władztwa planistycznego, które mocą prawa należy do kompetencji gminy. Wykazanie, że doszło do naruszenia władztwa planistycznego powinno opierać się na kryterium zgodności z prawem, przy czym naruszenie ogólnych reguł planowania przestrzennego powinno być jednoznaczne i wyrażać się w nadużyciu przez gminę uprawnień do stanowienia prawa miejscowego na podstawie u.p.z.p. Takie nadużycie może przejawiać się w jaskrawym naruszeniu czyjego prawa (z reguły prawa własności) w sposób nieproporcjonalnie dotkliwy w stosunku do założonego celu, względnie w sposób nieuzasadniony, czyli którego nie można racjonalnie umotywować. Ocena, czy doszło do nadużycia władztwa planistycznego wymaga każdorazowo dokładnej analizy konkretnego przypadku (por. wyrok NSA z 9 kwietnia 2024 r. II OSK 514/23). 19. Mając na uwadze powyższe w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że nie jest sporne w sprawie umiejscowienie i przeznaczenie nieruchomości Skarżących określone w przepisach zaskarżonej uchwały Rady Miasta nr [...] z [...] maja 2005 r. (w skrócie "m.p.z.p."), które dokładnie zostało uwidocznione na wyrysie tego planu w odpowiedzi na skargę (k. 190 akt sądu): - działki nr [...] i nr [...] w części znajdują się na terenie oznaczonym w planie jako D1KDZ (ul. B. ) a w części – na terenie oznaczonym [...] (projektowana N. ), dodatkowo część działki nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym jako [...] - działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym [...] (projektowana N. ), - działki [...] i nr [...] znajdują się na terenie oznaczonym jako [...]. Przeznaczenie terenu [...] (ul. B. ) zgodnie z § 6 pkt 1 m.p.z.p. to "teren drogi publicznej - odcinek ulicy klasy zbiorczej" Przeznaczenie terenu [...] (tzw. ul. N. ) zostało określone w § 113 pkt 1 m.p.z.p. (a nie jak omyłkowo wskazuje skarga - § 112): "przeznaczenia terenu - teren drogi publicznej - ulica klasy zbiorczej" Przeznaczenie terenu [...] określa § 99 pkt 1 m.p.z.p. zgodnie z którym: "1) przeznaczenie terenu: a) przeznaczenie podstawowe - teren zabudowy usługowo-handlowej z możliwością lokalizacji obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży do 2000 m2 z towarzyszącymi miejscami postojowymi, b) przeznaczenie uzupełniające - parking dla samochodów osobowych dla obsługi mieszkańców osiedla; sieci i urządzenia infrastruktury technicznej, c) obowiązuje § 5 ust. 2 pkt 1 lit. d), pkt 2;" 20. Należy zauważyć, że Skarżący podnosząc zarzut nadużycia władztwa planistycznego w istocie zarzucają organowi (Radzie Miasta), że ww. zapisami stworzył rezerwę terenową pod inwestycje które nie są wyrazem racjonalnych potrzeb, a co więcej - których realizacja jest nierealna w dającej się przewidzieć przyszłości. Zauważyć należy, że jako tego rodzaju inwestycje Skarżący wskazują wyłącznie inwestycje z zakresu komunikacji (budowy ulic). Tak sformułowany zarzut jest niezasadny w stosunku do § 99 m.p.z.p., który na terenie [...] (w obrębie którego znajdują się działki [...] i nr [...]) przewidujące zabudowę usługowo – handlową. Realizacja tej zabudowy nie jest uwarunkowania aktywnością inwestycyjną gminy Miasta B. – może być realizowana także przez podmioty prywatne tj. zarówno przez Skarżących jak też przez innych inwestorów. Trudno także dopatrywać się braku racjonalności w wyznaczeniu tej strefy. Znajduje się ona bowiem pomiędzy drogami publicznymi tj. ul. B. ([...]) i ul. N. ([...]) a terenem zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej [...] (por. rysunek m.p.z.p. oraz § 100 uchwały). Takie usytuowanie z jednej strony oddziela teren mieszkaniowy od ulic, chroniąc w ten sposób mieszkańców przed wpływem hałasu i spalin związanych z użytkowaniem ulic, a z drugiej strony zapewnia mieszkańcom łatwość dostępu do potrzebnych im usług i towarów sprzedawanych w ramach działalności handlowej. 21. Odnośnie pozostałych terenów wskazanych w skardze należy zauważyć, że przepisy m.p.z.p. przewidują tymczasowy sposób zagospodarowania terenu. Odnośnie terenu [...] (ul. B.) § 6 pkt 5 m.p.z.p przewiduje "sposób i termin tymczasowego zagospodarowania, urządzania i użytkowania terenów: a) do czasu rozbudowy ulicy dopuszcza się zachowanie i remonty istniejącego zainwestowania, b) obowiązuje zakaz przebudowy i rozbudowy istniejących budynków, c) obowiązuje zakaz lokalizacji nowych budynków, d) dla układu etapowego jednojezdniowego dopuszcza się realizację skrzyżowania z ulicą [...] jako skrzyżowania zwykłego;" Odnośnie terenu [...] tj. planowanej ul. N. § 113 pkt 5 m.p.z.p przewiduje "sposób i termin tymczasowego zagospodarowania, urządzania i użytkowania terenów: a) do czasu budowy ulicy dopuszcza się utrzymanie istniejącego zainwestowania, b) do czasu realizacji ulicy [...] dopuszcza się połączenie ulicy od "W. " poprzez teren [...] do ulicy [...] (B. ), c) dla układu etapowego jednojezdniowego dopuszcza się realizację skrzyżowań z ulicami: [...] i [...] jako skrzyżowania zwykłe;" Z powyższego wynika, że możliwości wykonywania prawa własności nieruchomości stanowiących działki nr [...] i [...] ograniczone są do utrzymywania we właściwym stanie technicznym zabudowy istniejącej w momencie wejścia w życie zaskarżonej uchwały (16 września 2005 r.), jako że Skarżący mogą taką zabudowę jedynie remontować i przebudowywać (w granicach wskazanych w art. 35 ust. 2 u.p.z.p.), nie mogą jej natomiast rozbudowywać ani nie mogą wznosić nowej zabudowy. Zdaniem Sądu nie można uznać, że w momencie podjęcia zaskarżonej uchwały ograniczenie w ten sposób prawa własności Skarżących było nadużyciem władztwa planistycznego tj. nie wynikało z racjonalnych potrzeb, których realizacja była możliwa w dającej się przewidzieć przyszłości oraz była nieproporcjonalne. 22. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że rozbudowa ul. B. i budowa ul. N. nie zostały zaplanowane "w szczerym polu", ale w terenie zainwestowanym, w którym istniała już m.in. zabudowa mieszkaniowa, w tym wielorodzinna – co potwierdzają zarówno materiały planistyczne (por. sporządzone przed uchwaleniem m.p.z.p. mapy w dokumentach planistycznych, w tym mapa własności gruntów, mapa w "Prognozie odziaływania na środowisko ...", "Prognozie skutków finansowych uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ..." oraz "Opracowaniu ekofizjograficznym ....") jak też przedstawiane przez organ w odpowiedzi na skargę ortofotomapy z lat 2005 i 2025 (k. 193 odw. k. 194 akt sądowych). Racjonalne było przyjmowanie, że w miarę rozwoju tak zainwestowanej części miasta (gminy), przy rosnącym ruchu samochodów (co zarówno w roku 2005 jak i obecnie jest faktem powszechnie znanym, istotnym zwłaszcza w ponad 350 – tysięcznym mieście, którego dotyczy zaskarżona uchwała) konieczne będzie zapewnienie szlaków komunikacyjnych o odpowiedniej przepustowości, w tym ulic dwujezdniowych w miejscu obecnych jednojezdniowych (ul. B. ) lub równoległych do istniejących jednojezdniowych (ul. N. względem ul. B. ). Słusznie argumentuje organ w odpowiedzi na skargę (k.4 – k. 5), że ograniczenia prawa własności Skarżących ustanowione zaskarżoną uchwałą w roku 2005 są kontynuacją ograniczeń wcześniej istniejących tj. przewidzianych we wcześniejszych dokumentach planistycznych: w miejscowym planie szczegółowym zagospodarowania przestrzennego S. , przyjętym uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] listopada 1994 r., (opublikowany w Dz. Urz. Woj. Bydg. Nr [...] poz. 279) oraz w miejscowym szczegółowym planie zagospodarowania przestrzennego S. z 1979 r. (zatwierdzonym Zarządzeniem Nr [...] Prezydenta miasta B. z dnia [...] października 1979 r., ogłoszony w dzienniku urzędowym WRN Nr [...] poz. 85). Istnienie tych planów wskazuje, że podjęcie zaskarżonej uchwały w roku 2005 r. było racjonalnym podtrzymaniem już ustalonego i realizowanego sposobu zagospodarowania przedmiotowego obszaru, a nie obarczonym większym ryzykiem planowaniem zagospodarowania terenu dotychczas w żaden sposób nie zainwestowanego. Racjonalne jest także planowanie rozbudowy układu komunikacyjnego w miejscu, które już we wcześniejszych planach było przewidziane do wykorzystania w ten sam sposób, a więc nie podlegało zainwestowaniu tak, jak sąsiednie tereny o innym przeznaczeniu. 23. Niezasadny jest zarzut naruszenia zasady proporcjonalności skutkujący pozbawieniem Skarżących możliwości dotychczasowego wykorzystania nieruchomości zgodnie z jej pierwotnym oraz aktualnym przeznaczeniem tj. pod zabudowę mieszkaniową. W tym względzie słusznie wskazuje organ, że już przed uchwaleniem zaskarżonego planu zagospodarowania przestrzennego nieruchomość Skarżących była przeznaczona pod rozbudowę układu komunikacyjnego ul. B. i ulicy określanej obecnie jako "N. " (por. wyrys szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego z [...] listopada 1994 r. k. 193), tak więc jej faktyczne wykorzystanie na cele mieszkaniowe miało taki sam tymczasowy charakter jak przewidziany w zaskarżonym m.p.z.p. Co więcej w ww. planie z roku 1994 tereny bezpośrednio przyległe nie miały przeznaczenia pod zabudowę mieszkaniową, tworząc przestrzenne oddzielenie osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego (ówcześnie teren [...], obecnie teren [...]) od uciążliwości związanych z ruchem drogowym. Ograniczenie, a w ostatecznej perspektywie pozbawienie Skarżących prawa własności (w przypadku wykupu lub wywłaszczenia ich nieruchomości przy przystąpieniu do realizacji rozbudowy i budowy ww. ulic) należy uznać w takim przypadku za proporcjonalne względem wartości jaką jest ochrona zdrowia mieszkańców istniejącego osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego. 24. Rozważana przez Sąd kwestia nadużycia władztwa planistycznego w związku z zaplanowaną modernizacją układu komunikacyjnego była także przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w tym względzie odwołał się do pojęcia ładu przestrzennego zdefiniowanego w art. 2 pkt 1 u.p.z. Jak wskazał NSA w wyroku z 20 października 2022 r. II OSK 110/22: "Zgodnie z ustawową definicją przez ład przestrzenny należy rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne (art. 2 pkt 1 u.p.z.p.). Postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie w jakim kwestionuje go skarżący, wynikają z istniejącego już układu komunikacyjnego oraz potrzeby jego modernizacji. Okoliczności te przekładają się na stwierdzenie, że uchwałodawca uporządkował przestrzeń, nie wprowadził jednak elementu obcego, wcześniej niewystępującego na tym terenie. Ład przestrzenny nie ogranicza się do najkorzystniejszego zagospodarowania działki, musi uwzględniać wymagania funkcjonalne i interes publiczny. Natomiast interes właścicieli w przypadku ograniczenia możliwości inwestowania na nieruchomości jest chroniony poprzez roszczenie odszkodowawcze". Powyższe stanowisko zdaniem Sądu ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Także w przypadku zaskarżonej uchwały istotą zmiany, która wpłynęła na zakres prawa własności Skarżących jest modernizacja (względem zastanego stanu faktycznego) układu komunikacyjnego, wyrażająca się przewidzianą rozbudową ul. B. i budową ul. N. . Analogicznie także jak w przypadku rozważanym przez NSA zaskarżana uchwała nie wprowadzała do zastanego ładu przestrzennego elementu obcego, który wcześniej nie występował lub nie był przewidziany na przedmiotowym obszarze. Ulica B. już wcześniej istniała, podobnie jak niezabudowana (za wyjątkiem zabudowań Skarżących) przestrzeń zarezerwowana pod budowę ul. N. (por. także plansza własności gruntów w materiałach planistycznych). 25. Mając na względzie, że zarzuty Skarżących koncentrują się wokół faktu braku wykupienia ich nieruchomości przez Miasto B. zauważyć należy, że zgodnie z art. 36 ust. 1 u.p.z.p. w przypadku kiedy w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone, właściciel nieruchomości może żądać od gminy odszkodowania za poniesioną szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części. Sama okoliczność, że Skarżący nie skorzystali z tego prawa, a po upływie 10 – letniego terminu jego przedawnienia (stosownie do art. 118 k.c. – por. wyrok SA w Katowicach z 20 lipca 2012 r., I ACa 853/11, LEX nr 1298247) gmina powołując się na przedawnienie nie chce zakupić nieruchomości Skarżących – nie może być uznana za równoważną z nadużyciem władztwa planistycznego. Jak wynika ze wstępnych uwag Sądu – to, czy doszło do nadużycia władztwa planistycznego należy oceniać mając na względzie stan z momentu podjęcia uchwały, a nie stan po jej uchwaleniu. 26. Formą ochroną przed nieracjonalnym i nieproporcjonalnym korzystaniem przez gminę z władztwa planistycznego jest skarga do sądu administracyjnego na nadużycie władztwa planistycznego. Jednakże poza granicami sprawy z tego rodzaju skargi jest kwestia tego czy gmina uchwalony plan wykonuje. Formą ochrony przed brakiem niewykonywania planu zagospodarowania (w sytuacji kiedy w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone) jest możliwość żądania odszkodowania lub wykupu nieruchomości na drodze cywilnoprawnej (art. 36 ust. 1 u.p.z.p.). Nie ma przy tym prostego związku pomiędzy brakiem wykonywania planu zagospodarowania przestrzennego a nadużyciem władztwa planistycznego. Sam brak wykonania postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może, ale nie musi świadczyć o nieracjonalnym korzystaniu z władztwa planistycznego. Owszem, brak racjonalnego namysłu przy wyborze sposobu zagospodarowania danego terenu może skutkować niemożnością zrealizowania nieracjonalnego, a tym samym niemożliwego do wykonania od samego początku, zamiaru. Z drugiej jednakże strony nawet najbardziej racjonalne i wyważone (proporcjonalne) plany mogą okazać się wskutek niedających się przewidzieć okoliczności takich jak kryzys gospodarczy, pandemia czy katastrofa naturalna, niemożliwe do wykonania czy to w czasie, który był planowany, czy też w ogóle. Skarga na nadużycie władztwa planistycznego, zobowiązująca Sąd do badania okoliczności w jakich była podejmowana uchwała (a nie okoliczności, w jakich uchwała była wykonywana) ze swojej istotny nie jest środkiem prawnym pozwalającym na przymuszenie gminy do ponownego przemyślenia i zdecydowania o przeznaczeniu konkretnego terenu gminy pod konkretną zabudowę i sposób użytkowania. W przypadku kiedy opisany w planie zagospodarowania przestrzennego wybór co do przeznaczenia terenu, dokonany w sposób racjonalny z perspektywy okoliczności istniejących wiele lat temu przy podjęciu uchwały, utracił swój sens, ostateczna decyzja co do zmiany tego wyboru należy do wybranych przez mieszkańców gminy ich przedstawicieli tj. do rady gminy. Ustawodawca nie dał sądom administracyjnym możliwości zastąpienia rady gminy w takim działaniu. 27. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm) Sąd oddalił skargę.