II SA/Bd 269/14

WyrokWSA w Bydgoszczy2014-05-13

Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Joanna Brzezińska, Elżbieta Piechowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie regularnych przewozów osób za ustaloną opłatą, nawet jeśli nie stanowi to trwale prowadzonej działalności gospodarczej i jest określane jako "przewóz koleżeński", podlega sankcjom ustawy o transporcie drogowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie regularnych przewozów osób za ustaloną opłatą, nawet jeśli nie jest to formalnie zarejestrowana działalność gospodarcza i jest określane jako "przewóz koleżeński", stanowi "przewóz drogowy" w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. W związku z tym, brak wymaganej licencji, zezwolenia, odpowiedniej dokumentacji kierowcy oraz użycie pojazdu innego niż autobus do takich przewozów, uzasadnia nałożenie kar pieniężnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na M. K. za wykonywanie krajowego transportu drogowego osób bez wymaganej licencji, bez wymaganego zezwolenia, pojazdem innym niż autobus oraz z naruszeniem przepisów dotyczących dokumentacji pracy kierowcy. Kontrola wykazała, że pojazdem kierowanym przez A.J. przewożono pracowników na trasie Ł.-K. za ustaloną opłatą. Mimo twierdzeń skarżącego o "koleżeńskim" charakterze przewozu, organy i sąd uznały, że spełnione zostały przesłanki do zastosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant asystent sędziego Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę. II SA/Bd 269/14 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...].02.2011 r. [...] Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania M. K. - skarżącego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako "kpa", art. 4 pkt 7, art. 5 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 18b ust. pkt 1 i 7, ust. 2 pkt 1 lit. a), art. 18 ust. 3, art. 39a ust. 1-4, art. 39k ust. 1-3, art. 39I ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a) oraz ust. 3, art. 92 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.), oraz Ip. 1.1, 1.8.1, 2.1 i 2.4 załącznika do ww. ustawy, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...].07.2010 r. nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek (naruszenie przepisów art. 5 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 1 i art. 87 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym), bez wymaganego zezwolenia (naruszenie przepisów art. 18 ust. 1, art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 4 oraz art. 87 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o transporcie drogowym), pojazdem innym niż autobus (naruszenie przepisów art. 18b ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 lit. a) i b) ustawy o transporcie drogowym) oraz z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne (naruszenie przepisów art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1-3, art. 39k, art. 39I ust. 1 ustawy o transporcie drogowym). Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, iż w dniu [...].01.2010 r. w miejscowości S. przeprowadzono kontrolę kierowanego przez A.J. pojazdu marki [...] o nr rej. [...], która wykazała, iż przedmiotowym pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy osób na trasie Ł.-K., że transport ten wykonywany był pojazdem innym niż autobus oraz że kierowca nie był w stanie okazać wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego osób, zaświadczenia o zatrudnieniu i spełnieniu wymogów ustawowych oraz zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych. Powyższe ustalenia zostały zawarte w protokole kontroli, który został sporządzony, jak wskazał organ, w oparciu o przeprowadzone w dniu [...].01.2010 r. dowody w postaci przesłuchania świadków - kierowcy A.J. oraz jednego z pasażerów pojazdu P.P. Z przeprowadzonych zaś w dalszym toku postępowania czynności wyjaśniających uzyskano, jak wskazał organ, w oparciu o pisma z dnia [...].01.2010 r. i z dnia [...].02. 2010 r. informacje, kolejno ze Starostwa Powiatowego w G. i [...] Inspektoratu Transportu Drogowego, iż właściciel przedmiotowego pojazdu – M. K. nie posiada licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób oraz międzynarodowego transportu drogowego osób. W sprawie, organ I instancji wystąpił również z zapytaniem do Urzędu Marszałkowskiego w T., czy jakiemukolwiek przedsiębiorcy wydano zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych specjalnych na trasie Ł. – K., w następstwie którego otrzymał odpowiedź pismami z dnia [...].02.2010 r. i [...].04.2010 r., iż zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych specjalnych w ramach linii Z. – Ł.– G. – K. wydano jedynie przedsiębiorcy M.B. w dniu [...].04.2010 r., natomiast skarżącemu według stanu na dzień [...].04.2010r. nie wydano zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych i/lub regularnych specjalnych. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia faktyczne organ I instancji, zasadnie zdaniem organu odwoławczego, nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15000 zł za wskazane powyżej naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie bowiem z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmioty, które wykonują przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wymienionych w pkt 1 - 8 podlegają karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15000 zł, z zastrzeżeniem z art. 92 ust. 2 ww. ustawy, iż suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć w odniesieniu do kontroli drogowej kwoty 15000 zł. Wykaz tych naruszeń oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa, jak wskazał organ, załączniki do ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z Ip. 1.1 tego załącznika wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8000 zł. Za naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne nakładana jest kara pieniężna w wysokości 500 zł (Ip. 1.8.1 załącznika). Stosownie zaś do Ip. 2.1 załącznika wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 6000 zł, natomiast naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego osób w zakresie przewozów regularnych pojazdem innym niż autobus sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1000 zł (Ip. 2.4 w/w załącznika). W zakresie naruszeń określonych pod Ip. 1.1 i 2.1 załącznika, organ II instancji stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje na to, iż w chwili kontroli strona wykonywała przewóz regularny w ramach transportu drogowego osób. W chwili zatrzymania do kontroli kierowca przewoził pasażerów będących pracownikami przedsiębiorstwa [...] na trasie Ł. – K., jednakże z uwagi na brak umowy między przewoźnikiem a ww. przedsiębiorstwem brak było przesłanki do stwierdzenia, iż przewóz regularny miał charakter specjalny. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych został sporządzony protokół kontroli w oparciu o zeznania kierowcy oraz jednego z pasażerów P. P.. Znajdujące się natomiast w aktach sprawy oświadczenia pasażerów, którym organ II instancji nie odmówił wiarygodności, stanowią w ocenie organu zarówno potwierdzenie okoliczności, że przewozy osób wykonywane przez stronę mają charakter zarobkowy, ponieważ każdy z pasażerów oświadczył, iż przekazywał stronie bądź kierującemu pojazdem określoną kwotę pieniędzy tytułem zwrotu kosztów paliwa, jak i że mają one charakter regularny, albowiem pasażerowie przewożeni są w określonym celu (do pracy w K.) i w określonych, stałych godzinach. Na marginesie organ odwoławczy podzielił zarzut strony, iż organ I instancji nie uznał przedstawionych przez stronę oświadczeń pasażerów za wiążące nie podając ku temu podstawy, poza stwierdzeniem, iż oświadczenia te zostały przedstawione dopiero w trakcie postępowania administracyjnego, niemniej jednak organ II instancji jednocześnie zastrzegł, że wniosek o przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania osób przewożonych przez kierowcę w chwili zatrzymania na okoliczność niewykonywania przez stronę przewozu regularnego w ramach transportu drogowego osób ma na celu wyłącznie przedłużenie postępowania w sprawie. W odpowiedzi zaś na argumenty strony dotyczące niewykonywania przez nią działalności gospodarczej organ, powołując się na wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r. o sygn. akt II GSK 670/08, stwierdził, iż z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Zdaniem więc organu odwoławczego podlegające sankcji wykonywanie transportu drogowego traktowane winno być jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu z tym jednak, że nie musi stanowić ono przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej działalności ewidencjonowanej. W kwestii zaś zarobkowego charakteru przewozu organ odwoławczy powołał się na art. 16 ust. 1 ustawy Prawo przewozowe, który stanowi, iż umowę przewozu zawiera się przez nabycie biletu na przejazd lub spełnienie innych określonych przez przewoźnika warunków dostępu do środka transportowego, a w razie ich nieustalenia przez samo zajęcie miejsca w środku transportowym. Organ zaznaczył, iż w przedmiotowej sprawie z oświadczeń złożonych przez pasażerów pojazdu wynika, że przekazywali oni stronie bądź kierującemu pojazdem określone kwoty pieniędzy tytułem zwrotu kosztów paliwa, a zatem warunek określony przytoczonym przepisem został w ocenie organu spełniony. Organ podkreślił także, iż w toku postępowania wyjaśniającego przesłuchany został w charakterze świadka przedsiębiorca M. B., a z jego zeznań wynika, iż wykonywał on na podstawie zezwolenia nr [...] przewozy regularne specjalne osób na trasie Z.– .Ł. – G – K., niemniej jednak zmuszony był te przewozy zawiesić ze względu na pojawienie się na powyższej linii nieuczciwej, tj. innego przewoźnika, wykonującego przewozy 9-osobowymi busami. W świetle powyższych okoliczności organu II instancji stwierdził, iż w omawianej sprawie odwołujący bezspornie naruszył Ip. 1.1 i 2.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, a zatem decyzja o nałożeniu na niego kary pieniężnej w wysokości odpowiednio 8000 zł i 6000 zł za te naruszenia była zdaniem organu słuszna i uzasadniona. Ustalenie, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz regularny, w ocenie organu odwoławczego determinuje stwierdzenie w świetle art. 18b ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o transporcie drogowym, iż strona popełniła również naruszenie określone pod Ip. 2.4 załącznika do tej ustawy, jako że wykonywała ona w dniu kontroli przewóz regularny samochodem osobowym marki [...], co ustalono na podstawie kserokopii okazanego do kontroli dowodu rejestracyjnego znajdującej się w aktach sprawy. W oparciu o powyższe organ II instancji uznał, iż rozstrzygnięcie o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 1000 zł za naruszenie z Ip. 2.4 załącznika należy uznać za prawidłowe. Odnosząc się natomiast do naruszenia wskazanego pod Ip. 1.8.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym organ II instancji zaznaczył, że po przeprowadzeniu kontroli drogowej i wszczęciu postępowania administracyjnego organ I instancji wezwał stronę do przedłożenia m.in. badań lekarskich i psychologicznych kierowcy oraz że strona do dnia wydania decyzji pierwszoinstancyjnej nie przedstawiła organowi tych dokumentów, lecz stwierdziła, iż A. J. w chwili zatrzymania do kontroli nie wykonywał zawodu kierowcy, w związku z czym nie musi on posiadać odpowiednich badań lekarskich i psychologicznych. W oparciu o wskazane okoliczności oraz poczynione ustalenie, iż strona w dniu kontroli wykonywała przewóz regularny w ramach krajowego transportu drogowego osób organ II instancji uznał, iż kierowca w świetle przepisów art. 39l ust. 1, 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 ustawy o transporcie drogowym winien był posiadać ważne na dzień kontroli badania lekarskie i psychologiczne, potwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W konsekwencji więc, zdaniem organu, także i rozstrzygniecie organu I instancji w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł za naruszenie określone pod Ip. 1.8.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym jest prawidłowe. Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że organ I instancji prowadził, wbrew twierdzeniom strony odwołującej, postępowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Na powyższą decyzję M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucił organowi II instancji naruszenie art. 7 i art. 80 kpa poprzez wydanie decyzji na podstawie ustaleń poczynionych w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, a więc ustaleń dowolnych; art. 8 kpa poprzez wadliwe prowadzenie postępowania, naruszające zasadę zaufania do organów państwa; art. 93 ust. 1 w zw. z art. 3 ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pomimo braku do tego podstaw faktycznych i prawnych; oraz art. 75 § 1 kpa poprzez nieprzeprowadzenie przez organ odwoławczy dowodów z zeznań świadków wnioskowanych przez skarżącego w piśmie z dnia [...].08.2010 r. na okoliczność wyjaśnienia spornej między stronami kwestii, czy skarżący wykonywał transport drogowy bez wymaganej licencji i zezwolenia w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. Skarżący podkreślił w uzasadnieniu skargi, że przewóz osób do miejsca pracy jego żony miał wyłącznie charakter koleżeński i odbywał się za symboliczne pieniądze mające jedynie zwrócić koszt dojazdu do pracy. Zaznaczył, że z oświadczeń osób przewożonych przez niego do miejsca ich pracy wynika jednoznacznie, że nie prowadzi on działalności gospodarczej, że nie jest on przedsiębiorcą oraz przede wszystkim że nie wykonywał on transportu drogowego w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. Nieuprawnione są więc zdaniem skarżącego twierdzenia organu odwoławczego, że oświadczenia te stanowią dowód na wykonywanie przez stronę przewozów regularnych specjalnych w ramach zarobkowego przewozu drogowego osób. W ocenie skarżącego w sytuacji przedstawienia powyższych oświadczeń oraz wystąpienia w ich świetle zasadniczej wątpliwości co do istnienia okoliczności będącej podstawą wymierzenia kary, organ miał obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia ponad wszelką wątpliwość stanu faktycznego sprawy, tj. zobligowany był przesłuchać świadków składających oświadczenia na okoliczność, czy skarżący wykonywał transport drogowy osób bez wymaganej licencji i zezwolenia w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. Pomimo tego jednak organ nie przeprowadził przedmiotowych dowodów i podjął rozstrzygnięcie w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, co zdaniem skarżącego uzasadnia uwzględnienie wniesionej skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (WSA) wyrokiem z dnia 17 listopada 2011 r. (sygn. akt II SA/Bd 981/11) uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w B. z dnia [...].07. 2010 r., dopatrując się w rozstrzygnięciach organów mających istotny wpływ na wynik sprawy naruszeń prawa procesowego. W szczególności zaś sąd zarzucił organom nie wyjaśnienie istotnej okoliczności faktycznej to jest tego, czy rzeczywiście tak, jak twierdzi skarżący, jego działanie miało wyłącznie charakter grzecznościowy, koleżeński i było związane z codziennym dowożeniem żony do miejsca pracy. Skargę kasacyjną od tego wyroku złożył [...] Inspektor Transportu Drogowego. W jej efekcie Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wyrokiem z dnia 29.08.2013 r. (sygn. akt II GSK 617/12) uchylił wyrok WSA w Bydgoszczy i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA podkreślił między innymi to, że WSA całkowicie pominął fakt, że wnioskowane przez stronę skarżącą dowody miały jedynie potwierdzić to co zostało już zawarte w oświadczeniach osób przewożonych środkiem transportu będącym własnością skarżącego. Nadto wskazał, że w ocenie WSA zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania – art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 kpa – mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w przedmiotowej sprawie nie ustalono w sposób dostateczny czy skarżący wykonywał transport drogowy w rozumieniu ustawy, co pozwoliłoby na stosowanie wynikających z niej sankcji. Formułując powyższe stanowisko WSA nie uwzględnił jednak, zdaniem NSA, że zarówno z zeznań złożonych przez kierowcę oraz pasażerów w toku kontroli, a także ich oświadczeń pisemnych przedłożonych przez skarżącego w toku postępowania wynika, iż skarżący posługując się kierowcą, który nie był jego pracownikiem, regularnie, w ustalonych porach, świadczył na rzecz pracowników przedsiębiorstwa, w którym zatrudniona jest jego żona, usługi transportowe za ustaloną z góry (nawet w okresach miesięcznych) opłatą. NSA podkreślił w związku z tym, że zgodnie z art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym, przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), czyli każda podróż odbywana w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Ustawa o transporcie drogowym zaś, w art. 3 ust. 2 pkt 3 stanowi, że do podmiotów niebędących przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowych przewozów drogowych. Przy czym należy również, zdaniem NSA mieć na uwadze treść art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym (przewóz na potrzeby własne), jednakże aby uznać dany przejazd za przewóz na potrzeby własne muszą być spełnione kumulatywnie cztery warunki: dotyczący kierowcy, pojazdu, przewożonego ładunku lub osób i pozostawanie poza zasięgiem przedmiotowym działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. NSA podkreślił, że ustawodawca określił szczegółowo kryteria niezarobkowego przewozu na potrzeby własne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznając sprawę ponownie zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i art. 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać legalność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami prawa procesowego normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierując się kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a także stwierdzenia że decyzja lub postanowienie dotknięte są wadą nieważności. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w powyżej przedstawionym zakresie, sąd nie stwierdził, aby naruszała ona prawo. Na wstępie rozważań godzi się przypomnieć, że podstawą materialnoprawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (w dacie orzekania Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874; ze zm.), dalej powoływanej też w skrócie jako: "ustawa". Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Transport drogowy jest więc rodzajem działalności gospodarczej, zaś podmiot wykonujący taką działalność posiada status przedsiębiorcy. Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie prowadzi trwale (w sposób zorganizowany i ciągły) działalności gospodarczej, nie widnieje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą zawartej w przedmiotowej ustawie definicji transportu drogowego (art. 4 pkt 1-3). Za organem II instancji warto w tym miejscu przywołać wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r. (II GSK 670/08, LEX nr 478526), w którym stwierdzono, że z przepisów art. 4 pkt 1-3, art. 5 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Gdyby taka była wola ustawodawcy, nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji w praktyce byłoby niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie prowadzenie jej na podstawie licencji. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane być musi jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. Na podejmowanie i wykonywanie transportu drogowego, jako gospodarczej działalności usługowej, stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wymagane jest uzyskanie odpowiedniej licencji. Zgodnie z art. 18 ust. 1 omawianej ustawy wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga uzyskania zezwolenia. Nie wymaga jedynie zezwolenia wykonywanie przewozu okazjonalnego, jeżeli spełnione zostały warunki określone w pkt 1), 2) lub 3) art. 18 ust. 3 w/w ustawy. Stosownie do treści art. 4 pkt 7 ustawy przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami. Następstwem wskazanych przepisów jest wymóg ustawowy z art. 87 ust. 1 pkt 1 i 2a posiadania przez kierowcę i okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. wypisu z licencji - w przypadku wykonywania transportu drogowego oraz odpowiedniego zezwolenia lub wypisu z zezwolenia wraz z obowiązującym rozkładem jazdy - w przypadku wykonywania przewozu drogowego osób w postaci przewozu regularnego i regularnego specjalnego. Jednocześnie ustawodawca zastrzegł w art. 87 ust. 3 w/w ustawy, że to przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty. Obowiązkiem przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy jest również kierowanie kierowców na badania lekarskie i psychologiczne (art. 39I ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy o transporcie drogowym), jako że w myśl art. 39j ust. 1 i 39k ust. 1 kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega takim badaniom przeprowadzonym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań odpowiednio zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Biorąc pod uwagę przedmiot sprawy należy również wskazać, iż do wykonywania przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym używa się w myśl art. 18b ust. 1 pkt 1 wyłącznie autobusów odpowiadających wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym. Dlatego też przepis art. 18b ust. 2 pkt 1 w/w ustawy zabrania podczas wykonywania przewozów regularnych używania do przewozu innych pojazdów niż autobusy oraz autobusów nieodpowiadających wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym. Konsekwencje niezastosowania się do obowiązków wynikających z przytoczonych przepisów przewiduje przepis art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, że ten, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów enumeratywnie wymienionych w pkt 1 - 8 ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15000 zł, z tym że stosownie do przepisu art. 92 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 15000 zł. Wykaz tych naruszeń oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określają załączniki do ustawy (art. 92 ust. 2 i 4 w/w ustawy). Stwierdzenie więc naruszenia wymienionych powyżej przepisów, zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy, obliguje organ administracyjny do nałożenia na wykonującego przewóz drogowy odpowiedniej kary pieniężnej w wymiarze przewidzianym w załącznikach do ustawy za poszczególne naruszenie. Dokonane w efekcie przeprowadzonego w niniejszym postępowaniu przez organy administracji postępowania dowodowego ustalenia co do okoliczności faktycznych, w ocenie sądu pozwalają na przyjęcie, że skarżący wykonywał przewóz regularny w ramach transportu drogowego osób w rozumieniu powyżej przytoczonych przepisów ustawy o transporcie drogowym, w szczególności zaś zasadnym jest zarzucenie jemu, że wykonywał transport drogowy bez wymaganej licencji, z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne oraz bez zaświadczenia kierującego pojazdem o zatrudnieniu, ponadto wykonywał regularny przewóz osób w krajowym transporcie drogowym na linii Ł. – K. bez wymaganego zezwolenia, a także wykonywał transport drogowy osób w zakresie przewozów regularnych pojazdem innym niż autobus. Zawarty w skardze zarzut naruszenia przez organy przepisów procesowych w sposób skutkujący koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Najistotniejsze w sprawie dowody organy niewadliwie pozyskały w wyniku przeprowadzonej w dniu [...].01.2010 r. kontroli, kiedy to zatrzymano samochód osobowy marki [...] o nr rejestracyjnym [...] należący do skarżącego, którym kierował A. J. i którym przewożono pracowników na trasie Ł. – K.. Z zeznań przesłuchanych wtedy świadków, to jest kierowcy A. J. i pasażera P. P. (vide: k 3 i 4akt) jednoznacznie wynika, że zatrzymanym do kontroli samochodem codziennie w dni robocze, w wyznaczonych godzinach, z wyznaczonych miejsc i za z góry określoną i uiszczaną skarżącemu opłatą przewożeni są do i z pracy pracownicy firmy [...] w K.. Znajdujące się w aktach sprawy, a przedłożone przez skarżącego oświadczenia 9 osób (vide: k 14 – 22 akt), jak zasadnie uznał to organ II instancji, potwierdzają że przewóz pracowników odbywał się do i z pracy oraz był wykonywany regularnie i odpłatnie. Podkreślić należy, że także Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku uchylającym poprzednie rozstrzygnięcie tutejszego sądu w tej sprawie, odmawiając zasadności zarzutom skargi o naruszeniu przepisów procesowych podkreślił, że cyt.: "zarówno z zeznań złożonych przez kierowcę oraz pasażerów w toku kontroli, a także ich oświadczeń pisemnych przedłożonych przez skarżącego w toku postępowania wynika, iż skarżący posługując się kierowcą, który nie był jego pracownikiem, regularnie, w ustalonych porach, świadczył na rzecz pracowników przedsiębiorstwa, w którym zatrudniona jest jego żona, usługi transportowe za ustaloną z góry (nawet w okresach miesięcznych) opłatą". Powyższe stwierdzenie NSA odniósł do definicji ustawowej pojęcia "przewóz drogowy" zawartej w art. 4 pkt 6a ustawy. Stosownie do treści tego przepisu przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), czyli każda podróż odbywana w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Należy wobec tego uznać, że dowody zgromadzone w toku postępowania wyjaśniającego w pełni uzasadniają przypisanie skarżącemu wszystkich naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym wymienionych w sentencji decyzji organu I instancji. Warto w tym miejscu podkreślić, że pełnomocnik skarżącego w toku prowadzonego w I instancji postępowania nie składał wniosku dowodowego o przesłuchanie 9 osób, których oświadczenia załączył. Jedynie w odwołaniu uczynił zarzut z nie przeprowadzenia takiego dowodu przez organ z urzędu. Zarzut ten powtórzył w skardze. Nie może on, zdaniem sądu odnieść zamierzonego skutku. Organ II instancji uznał bowiem treść oświadczeń tych 9 osób za odpowiadające prawdzie co do faktów i na ich podstawie, w zakresie, w jakim pokrywały się z pozostałymi dowodami ustalił stan faktyczny sprawy. Ponownie należy podkreślić, że z oświadczeń tych wynika regularność i odpłatność przewozu osób do i z pracy, co też organ przyjął za udowodnione. Należy także podnieść, że w dniu kontroli w kontrolowanym pojeździe nie było żony skarżącego. Prowadziła ona wtedy inny pojazd, który nie został zatrzymany do kontroli (vide: uzasadnienie decyzji organu I instancji k – 57). Z zaświadczenia jej pracodawcy przedłożonego przez pełnomocnika skarżącego wynika, że tego dnia powinna była wykonywać pracę od godz. 14.00 (vide: zaświadczenie k – 13). W czasie kontroli powinna zatem znajdować się w kontrolowanym pojeździe i jechać do pracy na II zmianę razem z koleżankami z pracy. Ponieważ tak jednak nie było, a skarżący także w tym dniu nie prowadził kontrolowanego pojazdu z pracownikami, to oświadczenia 9 osób zawarte na k 14 – 22 akt co do "koleżeńskiego", "grzecznościowego" i "przy okazji" podwożenia ich do pracy przez skarżącego albo jego małżonkę także i z tego powodu, a przede wszystkim z powodu niewątpliwej odpłatności przewozu, nie zasługują na uwzględnienie. Pozostałe okoliczności faktyczne ustalone przez organy, a dotyczące statusu kierowcy – A. J. oraz dokumentów jakie powinien posiadać w związku z wykonywanym przewozem drogowym są jedynie logiczną konsekwencją prawidłowego ustalenia przez organy zarzutu podstawowego to jest: wykonywania przez skarżącego transportu drogowego osób w zakresie przewozów regularnych bez wymaganej licencji i nie są sporne pomiędzy stronami. Również wysokość poszczególnych kar pieniężnych i kary ostatecznej, nie była podważana - wynika wprost z prawidłowo przytoczonych przez organy przepisów ustawowych. Mając zatem na uwadze powyższe, uznając że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa w sposób skutkujący koniecznością jej uchylenia albo stwierdzenia nieważności, orzeczono stosownie do treści art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; ze zm.) o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło