II SA/Bd 283/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-04-21
Skład orzekający: Anna Klotz, Wiesław Czerwiński, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instytucja zarządzająca może odrzucić wniosek o dofinansowanie projektu z powodu wpisu o działalności transportowej w Krajowym Rejestrze Sądowym, jeśli wnioskodawca faktycznie nie prowadzi takiej działalności i podjął kroki w celu jej wykreślenia z rejestru?Ratio decidendi
Ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa, ponieważ instytucja zarządzająca błędnie utożsamiła formalny wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym dotyczący działalności transportowej z faktycznym jej prowadzeniem. Sąd uznał, że istotne jest faktyczne prowadzenie działalności, a nie tylko jej deklaratywny wpis w rejestrze, zwłaszcza gdy wnioskodawca podjął kroki w celu wykreślenia tej działalności i wyjaśnił, że prowadzi inną działalność gospodarczą. Sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
Spółka O. sp. z o.o. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej. Instytucja zarządzająca odrzuciła wniosek, wskazując na negatywną ocenę formalną z powodu niespełnienia kryteriów dotyczących dopuszczalności projektu i poziomu wkładu własnego. Powodem było stwierdzenie, że spółka prowadzi działalność w sektorze transportu, co zgodnie z rozporządzeniem ogranicza maksymalny poziom dofinansowania. Spółka argumentowała, że faktycznie nie prowadzi działalności transportowej, a jedynie posiadała wpisy w KRS, które podjęła kroki w celu wykreślenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez instytucję zarządzającą, wniosek został ponownie odrzucony. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa. Zasądził od Zarządu Województwa na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi O. sp. z o.o. w B. na informację Zarządu Województwa [...] z dnia [...] września 2010 r. nr PRO.[...] w przedmiocie dofinansowania projektu z budżetu Unii Europejskiej 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa [...] 2. zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz strony skarżącej O. sp. z o.o. w B. 457 ( czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] r. instytucja zarządzająca poinformowała stronę skarżącą, że wniosek o dofinansowanie projektu pn. "Utworzenie najnowocześniejszego w Polsce ośrodka chirurgii refrakcyjnej przy klinice okulistycznej [...] w [...] poprzez zakup innowacyjnych urządzeń medycznych" złożony w ramach Osi Priorytetowej 5 Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw, Działanie 5.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw, Poddziałanie 5.2.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 został odrzucony z uwagi na jego negatywną ocenę formalną z powodu niespełnienia kryterium formalnego A.5. Formalna dopuszczalność projektu: Zgodność dokumentacji projektowej z dokumentacją konkursową oraz Kryterium A.10. We wniosku określono wkład własny Wnioskodawcy na wymaganym poziomie. Wkład własny Wnioskodawcy nie mniejszy niż 30% w przypadku mikroprzedsiębiorstw; 40% w przypadku małych przedsiębiorstw i 50% w przypadku średnich i dużych przedsiębiorstw w wydatkach kwalifikowalnych na poziomie projektu.
Instytucja zarządzająca wskazała, że zgodnie z załączonym odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: KRS) wnioskodawca prowadzi działalność w sektorze transportu i wskazany przez niego poziom dofinansowania projektu w wysokości 70% jest niezgodny z Rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego z 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. z 2007r., Nr 193, poz. 1399 ze zm.). Zgodnie bowiem z § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia, w przypadku wnioskodawcy będącego mikroprzedsiębiorstwem, prowadzącego działalność w sektorze transportu maksymalne dofinansowanie może wynosić 50%. Departament Wdrażania RPO, wskazał przy tym, że wnioskodawca nie zastosował się do uwagi nr 2 zawartej w piśmie z 16 czerwca 2010r., pozostawiając poziom dofinansowania dla projektu w wysokości 70%.
Pismem z dnia [...] r. strona wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wnioskodawca wyjaśnił, że aktem notarialnym z[...] nastąpiła zmiana umowy spółki polegająca na wykreśleniu z przedmiotu działalności spółki m.in. pozycji ,,60.21 A -Transport pasażerski miejski", ,,60.21 B - Transport pasażerski międzymiastowy", ,,60.24 - Transport drogowy towarów", ,,60.22 Z - Działalność taksówek osobowych". Wniosek o wpisanie zmian w KRS został złożony 12 marca 2010r., a postanowienie sądu zostało wydane w dniu 24 czerwca 2010r. Nadto, wskazał, że "jedyny zapis związany z działalnością transportową 77.34 Z- Wynajem i dzierżawa środków transportu wodnego został wykreślony z umowy spółki aktem notarialnym z 29 czerwca 2010r. a wniosek o wpis zmian do KRS został złożony 1 lipca 2010 r."
Pismem z dnia [...] r. instytucja zarządzająca rozparzyła negatywnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazała, że w odpisie z KRS z dnia 2 marca 2010r., dołączonym do wniosku o dofinansowanie projektu, jako przedmiot działalności przedsiębiorcy wymieniono m.in. ,,60.21A Transport pasażerski miejski", ,,60.21B Transport pasażerski międzymiastowy", ,,60.22 Z Działalność taksówek osobowych", ,,60.24 Transport drogowy towarów". Z przedstawionego odpisu z KRS nie wynika natomiast, aby przedsiębiorca prowadził działalność odpowiadającą kodowi PKO ,,77.34. Z. Wynajem i dzierżawa środków transportu wodnego". W związku z powyższym Wnioskodawca został wezwany przez instytucję zarządzającą bądź do obniżenia poziomu dofinansowania do 50% i konsekwentnie dokonania zmian w Biznes Planie i Oświadczeniu o zabezpieczeniu środków finansowych niezbędnych do zrealizowania projektu, bądź do dokonania aktualizacji KRS w sytuacji, gdy działalność transportowa nie jest wykonywana. W przypadku, utrzymania poziomu dofinansowania na poziomie 70%, Departament Wdrażania RPO zobowiązał Wnioskodawcę do dostarczenia w terminie 8 dni roboczych od daty otrzymania pisma z uwagami, co najmniej wniosku o wykreślenie działalności transportowej z KRS oraz zobowiązania do dostarczenia aktualnego wypisu z KRS na etap podpisania umowy o dofinansowanie.
Wyjaśniono, że mając na uwadze że, w odpisie z KRS z 2 marca 2010r. nie wymieniono jako przedmiot działalności ,,77.34.Z. Wynajem i dzierżawa środków transportu wodnego", instytucja zarządzająca wzywając do ewentualnego przedstawienia przez wnioskodawcę co najmniej wniosku o wykreślenie działalności transportowej z KRS, miał na myśli przedmiot działalności sklasyfikowany pod następującymi kodami PKO: 60.21.A., 60.21.B., 60.22.Z., 60.24. Wnioskodawca natomiast, do złożonej w dniu 8 lipca 2010r. dokumentacji projektowej załączył jedynie kopię wniosku o zmianę danych podmiotu w rejestrze przedsiębiorców wraz z załącznikiem z dnia 1 lipca 2010r., przy czym zmiana ta miała polegać na wykreśleniu działalności w zakresie wynajmu i dzierżawy środków transportu wodnego (kod. PKO 77.34.Z.). Nie przedłożył natomiast ani wniosku o wykreślenie pozostałych rodzajów działalności transportowej z KRS (mimo iż, jak wynika z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy taki wniosek złożył już do sądu rejestrowego w dniu 12 marca 2010r.) ani postanowienia sądu z 24 czerwca 2010 r.
W związku z powyższym instytucja zarządzająca dysponując jedynie odpisem z KRS z 2 marca 2010r. i wnioskiem o wykreśleniu działalności transportowej z KRS (kod PKO 77.34.Z.) z dnia 1 lipca 2010 r. odrzucił wniosek o dofinansowanie projektu. Wskazano, że co prawda załączone do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dokumenty mogą świadczyć o dokonaniu stosownych zmian w KRS i nieprowadzeniu na chwilę obecną działalności transportowej, nie mniej jednak wnioskodawca nie zastosował się do uwagi nr 2 zawartej w piśmie z 16 czerwca 2010 r. i tym samym zgodnie z § 11 ust. 4 Trybu składania wniosków o dofinansowanie (Załącznik nr 2 do Uchwały nr 77/1324/09 Zarządu Województwa [...] z dnia 20 października 2009r.) wniosek o dofinansowanie projektu podlega odrzuceniu. Wyjaśniono również, że zgodnie z regulacjami Trybu składania wniosków nieustosunkowanie się w terminie lub częściowa poprawa wskazanych uchybień powoduje odrzucenie wniosku o dofinansowanie na etapie oceny formalnej.
Konkludując instytucja zarządzająca stwierdziła, że z informacji wynikających z dokumentacji uzupełniającej na dzień jej złożenia wynikało, że wnioskodawca prowadzi działalność transportową, a tym samym zgodnie § 8 ust. 2 Rozporządzenia MRR maksymalny poziom dofinansowania w przypadku mikroprzedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie transportu powinien wynosić 50%, a nie jak wskazał wnioskodawca 70%.
Na informację instytucji zarządzającej strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zaskarżonej informacji zarzucono, iż ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Konkretyzując zarzuty autor skargi wskazał na naruszenie:
1. art. 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych poprzez jego błędną wykładnię;
2. naruszenie zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie wniosku oraz zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach polityki rozwoju regionalnego;
3. naruszenie § 14 ust. 2 Trybu składania wniosków o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 dla Osi priorytetowej 5 Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw Działanie 5.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw Poddziałanie 5.2.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw (dalej powoływany jako "Tryb") w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach polityki rozwoju regionalnego, poprzez rozstrzygnięcie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez niewłaściwy organ;
4. § 11 ust. 5 i § 16 ust. 1 Trybu w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach polityki rozwoju regionalnego, poprzez przekroczenie terminów wskazanych w tych przepisach na podjęcie właściwych czynności
W uzasadnieniu skargi, strona odniosła się do dokonanej przez instytucję zarządzającą oceny swojego wniosku o dofinansowanie przez pryzmat informacji o zakresie prowadzonej działalności w oparciu o zapisy uwidocznione w KRS. Zdaniem autora skargi "prowadzenie działalności gospodarczej" oznacza dokonywanie przez przedsiębiorcę czynności faktycznych i prawnych zmierzających w sposób zorganizowany i ciągły do osiągnięcia celu zarobkowego. Chodzi tu o ogół czynności wchodzących w zakres działalności gospodarczej przedsiębiorcy, pozostających w normalnym, funkcjonalnym związku z tą działalnością, w szczególności podejmowanych w celu realizacji zadań związanych z przedmiotem działalności. Strona podniosła, że wniosek o wykreślenie przedsiębiorcy z odpowiedniego rejestru jest jedynie zewnętrznym przejawem woli zaprzestania działalności gospodarczej. Jej zdaniem czym innym jest samo prowadzenie działalności gospodarczej w sektorze transportu, a czym innym określone wpisy w KRS, z których jeszcze nie wynika w żaden sposób jej prowadzenie. Samo bowiem formalne wpisanie określonych nr PKD do KRS nie może być uznane za prowadzenie działalności. Zdaniem autora skargi spółka nie prowadziła i nie prowadzi działalności transportowej. W załączonym do wniosku o dofinansowanie biznesplanie wykazano jednoznacznie (Część B.1 - Opis dotychczasowej działalności wnioskodawcy oraz B.3 Oferta wnioskodawcy oraz przychody z działalności), iż skarżąca spółka prowadzi wyłącznie działalność gospodarczą w zakresie specjalistycznej praktyki lekarskiej i pozostałej pozaszkolnej formy edukacji i tylko w tym zakresie osiąga jakiekolwiek przychody (co znajduje potwierdzenie również w załączonym do wniosku rachunku zysków i strat za rok 2008). Skoro więc warunkiem zwiększenia intensywności pomocy dla mikroprzedsiębiorcy, jakim jest spółka, jest nie prowadzenie działalności gospodarczej w sektorze transportu, to w rozpoznawanym przypadku nie mogło budzić żadnych wątpliwości, iż spółka takiej działalności nie prowadziła i nie prowadzi, a złożony wniosek nie zawierał w przedmiotowym zakresie żadnych braków. Ustawodawca położył bowiem w rozporządzeniu nacisk na prowadzenie tego rodzaju działalności, nie zaś na samą formalną możliwość, gdyż ta nie jest związana w żaden sposób z wpisaniem właściwych numerów PKD do KRS (a ewentualnie z posiadaniem właściwych zezwoleń, których Spółka nie tylko nie posiada, ale o które nawet nie występowała).
Strona przywołała przepis art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (j.t. Dz. U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095 ze zm.), zgodnie z którym podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa (ust. 1). Właściwy organ nie może żądać ani uzależniać swojej decyzji w sprawie podjęcia, wykonywania i zakończenia działalności gospodarczej przez zainteresowaną osobę od spełnienia przez nią dodatkowych warunków, w szczególności od przedłożenia dokumentów lub ujawnienia danych, nieprzewidzianych przepisami prawa (ust. 2). W świetle obowiązujących przepisów nie budzi wątpliwości, iż instytucja zarządzająca nie miała żadnych podstaw do wzywania w tym zakresie spółki do uzupełniania rzekomych braków formalnych wniosku przez aktualizację KRS oraz załączenie wniosku o wykreślenie tej działalności i zobowiązanie do dostarczenia aktualnego KRS na etap podpisania umowy, gdyż ze złożonych oświadczeń i dokumentów wynikało, że działalności takiej nie prowadzi. W odpowiedzi jednakże na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku (które wzięło się z błędnej wykładni art. 8 ust. 2 rozporządzenia i potraktowania na równi "prowadzenia działalności gospodarczej" z "wpisem odpowiednich numerów PKD do KRS") skarżąca spółka ponownie oświadczyła, że nie prowadzi działalności gospodarczej w sektorze transportu, zobowiązując się do przedstawienia aktualnego wypisu KRS na etap podpisywania umowy.
Następnie autor skargi przywołując przepisy Kodeks spółek handlowych oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym wskazał na deklaratoryjny charakter wpisu w rejestrze, oznaczający, że skutki materialnoprawne powstają nie z chwilą samego wpisu nowych okoliczności do rejestru, tylko w chwilą podjęcia czynności podlegającej następnie wpisowi do rejestru. Niemal zawsze powstaje więc rozbieżność czasowa pomiędzy podjęciem danej czynności, a wpisaniem tej okoliczności do rejestru. W tym kontekście strona podała, że instytucja zarządzająca została poinformowana przez skarżącą spółkę już na etapie złożenia wniosku, iż nie prowadzi ona działalności gospodarczej w sektorze transportu, tak więc nie można było mówić o istnieniu jakichkolwiek braków formalnych wniosku, gdyż miała ona pełną świadomość o różnicach pomiędzy danymi zawartymi w rejestrze, a faktycznym nie prowadzeniem działalności gospodarczej w sektorze transportu. Gdyby jednakże uznać nawet za zasadne dokonane wezwanie, to wystarczające dla wyjaśnienia nieuzasadnionych wątpliwości instytucji było oświadczenie złożone przez Spółkę w piśmie z dnia 5 lipca 2010 r., iż takiej działalności nie prowadzi, a dla usunięcia jakichkolwiek wątpliwości (w ocenie spółki bezpodstawnych) złożono stosowny wniosek o wykreślenie kodu PKD z KRS, zobowiązując się jednocześnie do przedstawienia aktualnego wypisu z rejestru na etap podpisywania umowy. Biorąc pod uwagę, że wpisy takie mają wskazany charakter deklaratoryjny, decydujące znacznie musi mieć rzeczywisty stan faktyczny, a konstytutywny charakter ma w tej sytuacji zmiana umowy spółki, do czego doszło, a o czym poinformowano instytucję. Bez znaczenia pozostaje natomiast sam wniosek o wykreślenie wpisu, będąc indyferentny prawnie. Wypada także zauważyć, iż Załącznik nr 1 do Trybu składania wniosków o dofinansowanie projektów w ramach RPO wskazuje, że dokument rejestrowy określa jedynie status prawny beneficjenta i partnerów projektu (punkt 15), nie należy więc, w ocenie skarżącej, wyciągać z niego także innych, tym bardziej niekorzystnych dla niej, wniosków.
W dalszej kolejności strona przywołując przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju stwierdziła, że w sytuacji gdy ustawodawca dostrzegł konieczność poddania procedury weryfikacji wniosków ocenie sądowej i nie sprecyzował zakresu badania "zgodności z prawem", sąd obligowany jest do objęcia oceną całościowo zastosowanej przez instytucję zarządzającą procedury, która ostatecznie doprowadziła do negatywnej oceny projektu wnioskodawcy.
Autor skargi stwierdził, iż jedynie prawidłowe oznaczenie ewentualnych braków formalnych wniosku i wezwanie do ich uzupełniania w sposób jasny i szczegółowy, gwarantuje zapewnienie przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów. Wyłącznie takie działanie może zostać ocenione jako spełniające standardy demokratycznego państwa prawnego (określone w art. 2 Konstytucji RP), które zachować winny podmioty realizujące politykę rozwoju. Zdaniem strony normy te zostały naruszone przez Instytucję Zarządzającą, albowiem w piśmie z dnia 16 czerwca 2010 r. w uwadze nr 2 wskazano, iż "Zwiększenie intensywności pomocy do 70% wydatków kwalifikowanych możliwe jest pod warunkiem aktualizacji KRS w sytuacji, gdy działalność transportowa nie jest wykonywana. W takim przypadku na etapie oceny formalnej należy dostarczyć co najmniej wniosek o wykreślenie tej działalności oraz zobowiązanie się Wnioskodawcy do dostarczenia aktualnego wypisu z KRS na etap podpisania umowy o dofinansowanie." To wezwanie bez wątpienia skarżąca spółka wypełniła, natomiast następcza - rozszerzająca wykładnia tego wezwania przez instytucję jest niedopuszczalna w świetle powołanych przepisów. Do pisma z dnia 5 lipca 2010 r. Spółka załączyła bowiem wniosek o usunięcie z KRS kodu PKD związanego z transportem, do czego zobowiązano ją wezwaniem. Następcze stwierdzenie, iż instytucja miała na myśli inny nr PKD nie może kreować negatywnych skutków dla wnioskodawcy. Wskazano, że na dzień wezwania do uzupełnienia rzekomych braków formalnych, KRS Spółki nie zawierał już wpisów dotyczących PKD, które podnosi się następczo w informacji o odrzuceniu wniosku. Wezwanie przesłane spółce o cytowanej powyżej treści mogło być zrozumiane wyłącznie w ten sposób, aby wraz ze stosownymi oświadczeniami dostarczyć odpis wniosku o wykreślenie z KRS wpisu dotyczącego transportu, znajdującego się jeszcze w rejestrze. Skoro natomiast jedynym takim wpisem był nr PKD 77.34.Z., to spółka, stosownie do wezwania taki wniosek złożyła, a jego odpis załączono do pisma. W istniejącym stanie rzeczy spółka nie mogła mieć świadomości, iż Instytucja domaga się złożenia potwierdzenia wniesienia wniosku o wykreślenie z KRS wpisów, które już wcześniej (przed wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych) zostały z rejestru wykreślone, skoro przedmiotowe wezwanie nie było w tym zakresie sprecyzowane, a wskazywało, iż w rejestrze nie mogą znajdować się wpisy PKD dotyczące transportu, co wówczas w sytuacji spółki mogło dotyczyć wyłącznie PKD nr 77.34.Z.
Odnosząc się do wskazanych w ocenie kryteriów, których zdaniem instytucji zarządzającej wnioskodawca nie spełnił strona stwierdziła, że dopełniła tych wymogów formalnych bowiem wskazywała we wniosku na nie prowadzenie działalności w sektorze transportu (a to jest właśnie jedyny warunek wynikający z rozporządzenia) i wnioskowała o dofinansowanie w wysokości 70% (zgodne w tym zakresie były dokumentacje projektowa i konkursowa), wskazując przy tym na wkład własny w wysokości 30%, który w tej sytuacji stanowił wysokość minimalną. Dokonywanie natomiast dalszego badania wniosku nie było sprawdzeniem formalnej jego poprawności, a merytoryczną oceną, dokonaną przy tym z naruszeniem przepisów, którą instytucja przesądziła, iż spółka prowadzi działalność gospodarczą w sektorze transportu, w związku z czym, jako mikroprzedsiębiorstwu przysługuje jej jedynie 50% dofinansowania.
Na koniec autor skargi wskazał, iż zgodnie z § 14 ust. 2 Trybu - wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy będzie rozstrzygany przez Departament Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa[...]. W tym kontekście wskazał, iż w niniejszej sprawie osobą, która podpisała decyzję o negatywnym rozstrzygnięciu tego wniosku był Wicemarszałek Województwa, co niewątpliwie narusza powyższą normę. Ponadto w sprawie naruszono także § 11 ust. 5 i § 16 ust. 1 Trybu, poprzez przekroczenie terminów wskazanych w tych przepisach na podjęcie właściwych czynności, tj. ponowną ocenę formalną wniosku (10 dni od daty wpływu uzupełnionej dokumentacji) i rozstrzygnięcie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (20 dni od daty wpływu wniosku), na co wskazują jednoznacznie daty poszczególnych pism. Czynności te dodatkowo naruszają powołany już art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach polityki rozwoju regionalnego.
Ponadto w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca spółka wskazała, kilka okoliczności prawnych mających - jej zdaniem - istotne znaczenie w rozpatrywanej sprawie. Spółka podkreśliła przede wszystkim, że należy odróżnić wykonywanie działalności gospodarczej w sektorze transportu drogowego od posiadania jedynie stosownych adnotacji na ten temat w Krajowym Rejestrze Sądowym. Argumentowała również, że prowadzi wyłącznie działalność w zakresie specjalistycznej praktyki lekarskiej oraz pozaszkolnej formy edukacji. Zwracała również uwagę, że w § 8 rozporządzenia położono nacisk na prowadzenie działalności w zakresie transportu, a nie istnienie samej – czysto formalnej – możliwości wykonywania takiej działalności, jaką dają wpisy określonych symboli PKD w Krajowym Rejestrze Sądowym. Spółka wskazała również, że nie posiada nawet zezwoleń wymaganych na prowadzenie działalności w sektorze transportu drogowego. Ponadto skarżąca spółka podniosła także argument o deklaratoryjnym charakterze wpisów do Krajowego Rejestru Sądowego, wskazując jednocześnie, że materialno - prawne skutki powstają nie w chwili samego wpisu do Rejestru, lecz dopiero z chwilą faktycznego podjęcia działalności gospodarczej. Zwracano przy tym uwagę, że konstytutywny charakter ma w tym przypadku zmiana umowy spółki.
Powołując się na treść art. 26 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm. - dalej jako ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju), skarżąca spółka stwierdziła, że na dzień wezwania do usunięcia braków formalnych Krajowy Rejestr Sądowy nie zawierał już wpisów, które instytucja zarządzająca podnosiła w informacji o odrzuceniu wniosku o dofinansowanie. Zwracała również uwagę, że w przypadku stosowania podwyższeń pomocy dla przedsiębiorców zasadnicze znaczenie ma działalność gospodarcza bezpośrednio związana z udzielaniem tej pomocy. Wskazywała, iż dopełniła wymogów formalnych wniosku o dofinansowanie podając, że nie prowadzi działalności w sektorze transportu. Jej zdaniem, dalsze badanie wniosku nie było sprawdzaniem jego poprawności formalnej, a merytoryczną oceną wniosku spółki.
W konkluzji skargi do Sądu I instancji wskazano jeszcze na dwie kwestie prawne. Po pierwsze, że informacja o negatywnym rozstrzygnięciu wniosku o dofinansowanie została podpisana przez Wicemarszałka Województwa [...]. Po drugie zaś, że zostały przekroczone terminy do dokonywania przez instytucję zarządzającą określonych czynności, czym naruszono zasady przewidziane w Trybie składania wniosków o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 dla Osi priorytetowej 5 Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw Działanie 5.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw Poddziałanie 5.2.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw, oraz przewidzianą na gruncie art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju regułę równości beneficjentów oraz przejrzystości postępowania w sprawie oceny poszczególnych projektów.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa [...] działający jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2007-13 wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znaleziono podstaw do zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia, ponieważ zostało podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wyrokiem z dnia 26 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (sygn. akt I SA/Bd 855/10) oddalił skargę, lecz na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2011 r. (sygn. akt II GSK 1468/10) uchylającego orzeczenie sądu niższej instancji, sprawa wróciła do ponownego rozpatrzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w § 2, natomiast § 3 stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przepis art. 30 c ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 89, poz. 712 ze zm., zwanej dalej ustawą), stanowi, że po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w art. 30c ustawy.
Stosownie natomiast do art. 30c ust. 3 ustawy, w wyniku rozpatrzenia skargi sąd administracyjny może:
1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą;
2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe.
Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie jest informacja w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie. Badając legalność przeprowadzonej oceny merytorycznej wniosku przez instytucję zarządzającą, w szczególnym trybie uregulowanym ustawą o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę dokonanej przez organ oceny projektu pod względem zgodności z prawem. Zaskarżona do sądu administracyjnego informacja w przedmiocie oceny wniosku jest kontrolowana pod kątem jej zgodności z przepisami prawa materialnego oraz z przepisami postępowania, którymi są regulacje ustawowe oraz te zawarte w systemie realizacji programu operacyjnego.
Dokonując kontroli sądowej zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia w tak zakreślonych granicach, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że ocena wniosku przedstawionego przez stronę skarżącą, przeprowadzona została z naruszeniem prawa, w związku z czym skargę należało uwzględnić.
Należy bowiem zauważyć, iż na podstawie art. 190. p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana w związku z wcześniejszym orzeczeniem kasacyjnym sądu wyższej instancji, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie dokonaną przez ten Sąd wykładnią ma szeroki zasięg, nie można bowiem oprzeć skargi kasacyjnej - od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy - na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Z akt sprawy wnika, że postępowanie toczące się w niniejszej sprawie dotyczyło projektu skarżącej spółki mającego za przedmiot utworzenie ośrodka chirurgii refrakcyjnej przy klinice okulistycznej "[...]" w [...], poprzez zakup innowacyjnych urządzeń medycznych. Został on złożony przez skarżącą spółkę w ramach Osi Priorytetowej 5 Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw, Działanie 5.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw, Poddziałanie 5.2.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013.
Zasadniczą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie jest poprawność stanowiska wyrażonego przez instytucję zarządzającą, zgodnie z którym, jeżeli z wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym na dzień złożenia wniosku wynika, że przedmiotem działalności skarżącej spółki są usługi transportowe, to okoliczność ta pozwala na przyjęcie, że w stosunku do takiego przedsiębiorcy nie może być zastosowane podwyższone dofinansowanie w wysokości 70 %, o którym mowa w § 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. Nr 193, poz. 1399 ze zm. - powoływanego dalej jako rozporządzenie).
Odnosząc się w pierwszej kolejności, do kwestii wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym należy wziąć pod uwagę całokształt okoliczności podnoszonych w tym zakresie przez spółkę [...] z punktu widzenia przede wszystkim istoty samego dofinansowania w ramach poszczególnych programów operacyjnych dla przedsiębiorców. Jak zwrócił uwagę NSA celem poszczególnych programów operacyjnych jest aktywizacja działalności gospodarczej na terenie określonych województw. Zgodnie z § 10 Trybu, bezpośrednie inwestycje w przedsiębiorstwa rozumiane jako projekty inwestycyjne zlokalizowane na terenie województwa kujawsko - pomorskiego mają na celu zwiększenie zdolności wytwórczych, produkcyjnych i usługowych poprzez rozbudowę istniejącego przedsiębiorstwa, prowadzące do wprowadzenia na rynek nowych lub ulepszonych produktów i usług, dywersyfikację (zróżnicowanie) produkcji lub świadczenia usług przedsiębiorstwa poprzez wprowadzenie nowych rozwiązań (produktów i usług), a także działania mające na celu dokonywanie zasadniczych zmian procesu produkcyjnego lub zmianę w sposobie świadczenia usług, przy jednoczesnym zwiększeniu zatrudnienia. Tak więc proces przyznawania prawa do pomocy finansowej w konkretnym przypadku nie może nie uwzględniać, czy badany wniosek o przyznanie wsparcia finansowego odpowiada celom danego programu. Intencją prawodawcy w tym zakresie jest bowiem wykreowanie takiej sytuacji, w której pomoc finansowa będzie przyznawana tym podmiotom, które ją wykorzystają zgodnie z przyjętymi założeniami. Ta okoliczność powinna być zatem brana pod uwagę na każdym etapie oceny wniosku o dofinansowanie konkretnego przedsięwzięcia gospodarczego.
Skarżąca spółka konsekwentnie wykazywała, że jedyną działalnością gospodarczą jaką prowadzi jest działalność w zakresie specjalistycznej praktyki lekarskiej i pozaszkolnej formy edukacji. Należy podzielić pogląd prezentowany przez skarżącą, zgodnie z którym zasadnicze znaczenie ma działalność przedsiębiorcy, która jest bezpośrednio związana z udzieleniem tej pomocy.
Nie można jednak tracić z pola widzenia faktu, że procedura oceny wniosku musi być jednolita i na etapie oceny formalnej trudno wyobrazić sobie prowadzenie postępowania dowodowego, czy weryfikacji wniosku dowolnymi środkami. Nie wydaje się zatem uzasadnione negowanie działania instytucji zarządzającej, wymagającej odzwierciedlenia w KRS rzeczywistego stanu faktycznego i prawnego, dotyczącego przedsiębiorcy, w tym wykazania przedmiotu działalności. Niewątpliwie w przedmiotowej sprawie istotne jest ustalenie, jaką faktycznie działalność prowadzi spółka, gdyż od niej uzależniona jest wysokość ewentualnego dofinansowania.
Ta okoliczność nie została jednak dostatecznie wyjaśniona przez instytucję zarządzającą w świetle konsekwentnego stanowiska skarżącej, że nie prowadzi działalności transportowej. Charakter programu operacyjnego może uzasadniać pewne zaostrzone wymagania, choćby w zakresie przygotowywania wniosków o dany rodzaj pomocy, podyktowane względami obrotu gospodarczego i celami danego programu, to jednak postępowanie instytucji zarządzającej nie powinno sprowadzać się do zupełnego automatyzmu w ocenie wniosku.
Jak słusznie zwraca uwagę NSA, w praktyce gospodarczej zdarza się, iż przedsiębiorcy ujmują w Krajowym Rejestrze Sądowym szereg dziedzin lub sektorów deklarowanej działalności gospodarczej, której w przyszłości nie wykonują. Na gruncie rozpoznawanej sprawy należy zatem odróżnić faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego od - jedynie formalnego - wymienienia tego typu działalności (wśród kilkudziesięciu innych sektorów lub dziedzin) w Krajowym Rejestrze Sądowym. Proste utożsamianie tych dwóch sytuacji jest zbyt daleko idącym uproszczeniem. Przyjęcie w pełni takiego poglądu mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której podmiot faktycznie prowadzący działalność w zakresie transportu drogowego mógłby, formalnie rzecz ujmując, korzystać z prawa do podwyższonego dofinansowania w ramach zgłaszanego projektu z tego tylko powodu, iż brak jest w tym zakresie stosownego wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym. Sprowadzanie zatem omawianego zagadnienia do informacji zawartej w odpisie KRS pomija wiele ważnych kwestii, które mają istotne znaczenie dla wyniku postępowania w sprawie uzyskania dofinansowania.
Skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyjaśniła, że aktem notarialnym z dnia [...] r., nastąpiła zmiana umowy spółki polegająca na wykreśleniu z zakresu prowadzonej przez nią działalności usług transportowych. Spółka wskazała - co wymaga podkreślenia - że wniosek o dokonanie stosownych zmian w Krajowym Rejestrze Sądowym został złożony w dniu 12 marca 2010 r., a postanowienie Sądu w tym zakresie zostało wydane w dniu 24 czerwca 2010 r. Dodatkowo podano, że jedyny zapis dotyczący wykonywania usług transportowych, tj. wynajem i dzierżawa środków transportu wodnego został wykreślony z umowy spółki aktem notarialnym z dnia [...]r., a wniosek o wpis tych zmian do KRS został złożony w dniu 1 lipca 2010 r.
W informacji z dnia [...] r. o negatywnym rozpatrzeniu wniosku o dofinansowanie, instytucja zarządzająca wskazała, że w odpisie z KRS-u z dnia 2 marca 2010 r. widnieje m. in. działalność transportowa, co w jej ocenie stanowiło wystarczającą podstawę do negatywnego załatwienia wniosku. Dla organu orzekającego w tej sprawie nie miały zatem znaczenia żadne inne okoliczności kształtujące stan faktyczny sprawy na dzień wydania rozstrzygnięcia – tj. informacji z dnia [...].
Taki sposób prowadzenia postępowania (w istocie odwoławczego) w ramach Trybu rozpatrywania wniosków o dofinansowanie, zdaniem NSA, które w pełni podziela sąd, narusza powszechnie przyjęte standardy ponownego rozpoznania sprawy. Spółka działająca na wezwanie instytucji zarządzającej, składała kolejne oświadczenia, wskazując jednocześnie, że uzyskała wykreślenie usług transportowych z Krajowego Rejestru Sądowego oraz informowała o złożeniu wniosku o wykreślenie ostatniej kategorii z zakresu usług transportowych z Rejestru. Instytucja zarządzająca pominęła wszystkie te wyjaśnienia biorąc pod uwagę wyłącznie odpis z KRS - co wymaga podkreślenia - na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie. Z praktycznego punktu widzenia oznacza to, że żądane przez organ wyjaśnienia dotyczące sytuacji faktycznej i prawnej skarżącej spółki nie miały żadnego znaczenia w rozstrzyganej sprawie. W tej sytuacji nie może być mowy o zrealizowaniu przez stronę prawa do skutecznego składania wyjaśnień w toku postępowania odwoławczego, na czym zasadza się istota takiego postępowania.
Warto także wskazać na element wykonalności zobowiązania instytucji zarządzającej. Strona ma prawo do tzw. jednokrotnej poprawy błędów wskazanych w piśmie instytucji zarządzającej dokonywanej na etapie formalnej oceny wniosku. Otóż zgodnie z § 11 ust. 4 Trybu po dokonaniu pierwszej oceny formalnej, Departament Wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia dokumentacji w ciągu 8 dni roboczych, od dnia otrzymania przez niego pisma z uwagami. Nieustosunkowanie się w tym terminie lub częściowa poprawa wskazanych uchybień spowoduje odrzucenie wniosku o dofinansowanie projektu na etapie oceny formalnej.
Zdaniem sądu, już choćby z samego terminu (8 dni) wynika, że w tym trybie można nakładać na stronę jedynie obowiązki nanoszenia poprawek, korekt i uzupełnień w zakresie złożonego wniosku o dofinansowanie. Na tym etapie strona ma prawo złożyć instytucji zarządzającej wyjaśnienia lub uzupełnienia o formalnym charakterze. Zakreślenie tak krótkiego terminu nie może odnosić się do zobowiązania strony do podejmowania działań o charakterze konstytutywnym, w tym do wszczynania postępowań (sądowych, administracyjnych) mających na celu ukształtowanie w istocie nowej pozycji prawnej danego podmiotu (wnioskodawcy). W tym zakresie zasadne są zarzuty skargi, iż badanie charakteru działalności skarżącej spółki powinno następować nie na etapie formalnej oceny wniosku, lecz w fazie merytorycznego rozstrzygania sprawy.
Jak wskazano, skarżąca spółka zarzuciła kwestionowanej informacji ([...]) naruszenie § 14 ust. 2 Trybu poprzez rozstrzygnięcie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez niewłaściwy organ. W tym zakresie podniosła, że zgodnie z powołanym przepisem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy powinien być rozstrzygnięty przez Departament Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...], podczas gdy decyzję o negatywnym rozstrzygnięciu tego wniosku podpisał wicemarszałek województwa, to zaś – w ocenie skarżącej - narusza wspomnianą regulację prawną.
Odnośnie tego zarzutu należy wyjaśnić, iż decyzję o odrzuceniu wniosku na etapie oceny formalnej podpisuje Dyrektor Departamentu Wdrażania RPO, a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzyga Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej, przy czym na podstawie decyzji Nr 1/2010 Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. funkcję Dyrektora Departamentu Polityki Regionalnej pełni Pan M. K., pełniący jednocześnie funkcję Wicemarszałka Województwa [...].
Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 11 ust. 5 i § 16 ust. 1 Trybu w związku z art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach polityki rozwoju regionalnego, poprzez przekroczenie terminów wskazanych w tych przepisach na podjęcie właściwych czynności, wskazać należy, że ma to szczególne znaczenie z punktu widzenia choćby postanowień § 18 ust. 1 Trybu, w świetle których złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wstrzymuje biegu procedury wyboru dla pozostałych projektów i o ile dalsze postanowienia tego paragrafu stanowią o utworzeniu rezerwy finansowej, to rezerwa ta jest ograniczona zarówno co do czasu, jak i ilości środków pieniężnych przeznaczonych na dany cel. Tak więc nie można zgodzić się z uniwersalnym stwierdzeniem, że przekroczenie terminów na załatwienie odwołań nie ma wpływu na poprawność informacji stanowiącej rozstrzygnięcie na etapie postępowania odwoławczego, ale jest też przedwczesna obawa, że ewentualnych środków wnioskodawca zostanie pozbawiony.
Sam fakt wdrożenia trybu ponownej kontroli informacji przez instytucję zarządzającą nie może być negatywnie oceniany w kontekście prawa wnioskodawcy do ubiegania się o dofinansowanie, natomiast przekroczenie terminów załatwienia sprawy o tyle może stanowić dodatkowo o zasadności zarzutu, o ile jest nieusprawiedliwione. Instytucja zarządzająca powinna w przypadku przekroczenia terminu załatwienia sprawy, wskazać przyczyny opóźnienia, by mogły one podlegać kontroli sądu i ocenie wpływu na możliwość skorzystania z ewentualnego dofinansowania.
Powyższe naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie przez Sąd skargi na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 1 tej ustawy i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., uwzględniając uiszczony przez stronę skarżącą wpis od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło