II SA/Bd 283/25
WyrokWSA w Bydgoszczy2026-01-27
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Jerzy Bortkiewicz, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie przyjęcia planu pracy komisji rewizyjnej, obejmująca kontrolą spółkę komunalną, jest zgodna z prawem, w szczególności z art. 18a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka komunalna, utworzona przez gminę w celu wykonywania jej zadań, jest "gminną jednostką organizacyjną" w rozumieniu art. 18a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i podlega kontroli rady gminy. Tym samym, uchwała rady gminy planująca kontrolę takiej spółki przez komisję rewizyjną jest zgodna z prawem. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych statutu gminy uznano za nieistotne naruszenia prawa, które nie skutkują nieważnością uchwały.Stan faktyczny
Skarżąca spółka komunalna zaskarżyła uchwałę Rady Miejskiej w sprawie przyjęcia planu pracy Komisji Rewizyjnej na 2025 rok, w części obejmującej kontrolą spółki. Zarzucono naruszenie art. 18a ust. 1 i 4 ustawy o samorządzie gminnym, wskazując, że spółka nie jest jednostką organizacyjną gminy podlegającą kontroli, oraz naruszenie statutu gminy w zakresie terminu przedłożenia planu pracy i jego treści. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności lub uchylenie uchwały w zaskarżonej części.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi [...] na uchwałę Rady [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyjęcia planu pracy komisji rewizyjnej oddala skargę.
Pismem z dnia [...] marca 2025 r. P. K. (dalej Skarżąca, Spółka), działając na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia [...] marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 609 e zm.) oraz na podstawie art. 50 § 1, art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: p.p.s.a.), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na [...] Rady Miejskiej A. K. z dnia [...] lutego 2025 r. w sprawie przyjęcia planu pracy Komisji Rewizyjnej na 2025 rok.
Powyższą uchwałę zaskarżono w części dotyczącej przyjęcia planu pracy Komisji Rewizyjnej na 2025 r. w zakresie, w jakim plan ten obejmuje Spółkę.
Skarżąca wniosła o:
1. stwierdzenie nieważności [...] Rady Miejskiej A. K. z dnia [...] lutego 2025 r. w części określonej w § 1 tej uchwały, przyjmującym plan pracy Komisji Rewizyjnej Rady Miejskiej A. K. na rok 2025, którego pkt 1 obejmuje kompleksową kontrolę Spółki;
2. względnie o uchylenie zaskarżonej uchwały w części określonej w § 1 tej uchwały, przyjmującym plan pracy Komisji Rewizyjnej Rady Miejskiej A. K. na rok 2025, którego pkt 1 obejmuje kompleksową kontrolę Spółki.
Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie następujących przepisów prawa:
- sprzeczność podjętej uchwały z art. 18a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w części określonej w § 1 tej uchwały, przyjmującym plan pracy Komisji Rewizyjnej Rady Miejskiej A. K. na rok 2025, którego pkt 1 obejmuje kompleksową kontrolę Skarżącej, tj. spółki komunalnej nie będącej jednocześnie gminną jednostką organizacyjną lub jednostką pomocniczą gminy, o których mowa w tym przepisie;
- sprzeczność podjętej uchwały z art. 18a ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym poprzez brak ujęcia w niej zlecenia ze strony Rady Miejskiej A. K. do przeprowadzenia czynności ujętych w planie prac Komisji Rewizyjnej, jako innego zadania w zakresie kontroli;
- sprzeczność podjętej uchwały z § 96 ust. 1 Statutu Gminy Miejskiej A. K., stanowiącego załącznik nr [...] do uchwały nr [...] Rady Miejskiej A. K. z dnia [...] czerwca 2013 r., z uwagi na przyjęcie przez Radę Miejską A. K. planu pracy przedłożonego do zatwierdzenia z przekroczeniem terminu określonego w tym przepisie (plan przedłożono na sesji Rady w dniu [...] lutego 2025 r., a w świetle przywołanego przepisu Statutu, "Komisja Rewizyjna do końca stycznia każdego roku przedkłada Radzie do zatwierdzenia plan pracy na rok bieżący") oraz z § 96 ust. 2 powyższego Statutu, gdyż przedłożony Radzie plan pracy nie zawiera wymaganego na podstawie ww. przepisu wskazania terminów odbywania posiedzeń Komisji oraz terminów kontroli kompleksowej jednostek objętych planem kontroli na dany rok.
W uzasadnieniu podniesionych zarzutów Skarżąca podniosła, że zgodnie z treścią art. 18a § 1 ustawy z dnia [...] marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm., dalej: u.s.g.), rada gminy kontroluje działalność wójta, gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek pomocniczych gminy i w tym celu powołuje komisję rewizyjną. Ponadto komisja rewizyjna opiniuje wykonanie budżetu gminy i występuje z wnioskiem do rady gminy w sprawie udzielenia lub nie udzielenia absolutorium wójtowi oraz wykonuje inne zadania zlecone przez radę w zakresie kontroli. Kompetencje kontrolne komisji rewizyjnej realizowane są w stosunku do tworzących katalog zamknięty, ściśle wskazanych podmiotów, to jest do wójta, jako organu wykonawczego gminy, gminnych jednostek organizacyjnych tworzonych na podstawie art. 9 ust. 1 i art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy oraz jednostek pomocniczych gminy, tworzonych w oparciu o przepis art. 5 ust. 1 ustawy. Stosownie do art. 18a § 4 u.s.g., rada gminy może zlecić komisji rewizyjnej inne zadania z zakresu kontroli, natomiast nie może dokonać rozszerzenia podmiotowego uregulowanego w art. 18a § 1 ww. ustawy, gdyż nie jest władna zlecać komisji rewizyjnej kontrolowania podmiotów w tym przepisie niewymienionych. Rada gminy nie może przekazać więcej kompetencji, niż sama posiada.
W związku z powyższym w ocenie Skarżącej niedopuszczalne jest kontrolowanie przez radę miejską spółki komunalnej z uwagi na to, że Skarżąca nie może być uznana za jednostkę organizacyjną gminy wymienioną w art. 18a § 1 u.s.g., a co za tym idzie, wykracza poza zakres podmiotowy cyt. przepisu ustawy (por. wyrok WSA w Olsztynie w sprawie II SA/Ol 433/15), a naruszenie przez Radę Miejską A. K. zasady kompetencji, poprzez przekroczenie granic podmiotowych kontroli, wpływa na nieważność zaskarżonej uchwały.
Zdaniem Spółki z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że szczególnymi przepisami do spółek prawa handlowego, których jedynym właścicielem jest jednostka samorządu terytorialnego, jest ustawa z dnia [...] grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 679 ze zm.), która po pierwsze określa, że gospodarka komunalna dotyczy wykonywania zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego w szczególności zadań o charakterze użyteczności publicznej. Po drugie, to rada gminy jako organ stanowiący postanawia o wyborze sposobu prowadzenia i form gospodarki komunalnej. Zatem jeżeli rada gminy zdecyduje o wyborze formy gospodarki komunalnej w postaci spółki prawa handlowego, to w konsekwencji zgodnie z przepisem art. 10a ustawy o gospodarce komunalnej musi działać w takiej spółce obligatoryjnie rada nadzorcza, do której stosuje się przepisy Kodeksu spółek handlowych z zastrzeżeniem przepisów wspomnianej ustawy o gospodarce komunalnej, czyli za nadzór w takiej spółce odpowiada zgodnie z przepisami w tym zakresie rada nadzorcza. Tym samym status prawny spółek określony przez Kodeks spółek handlowych, szczegółowe regulacje prawne dotyczące systemu nadzoru i kontroli obowiązujące w spółce, w przekonaniu Skarżącej poddają pod wątpliwość legalność, celowość i skuteczność kontroli Spółki przez komisję rewizyjną.
Uchwała Rady Gminy - nawet gdyby przyjąć, że teoretycznie Komisja Rewizyjna byłaby uprawniona do kontroli kompleksowej – w ocenie skarżącej nie zawiera postanowienia o zleceniu Komisji przeprowadzenia kontroli kompleksowej w Spółce, zaś Komisja Rewizyjna nie jest władna, zgodnie z brzmieniem art. 18a ust. 4 u.s.g., do samodzielnego ujęcia tego typu kontroli w planie swych prac.
Podkreślono również zachodzącą sprzeczność wskazanej uchwały z postanowieniami Statutu Gminy Miejskiej A. K. we wskazanym na wstępie zakresie. Plan pracy został przedstawiony Radzie podczas sesji Rady Miejskiej A. K. w dniu [...] lutego 2025 r., a więc z przekroczeniem terminu wynikającego z § 96 ust. 1 Statutu stanowiącego załącznik nr [...] do Uchwały nr [...] Rady Miejskiej A. K. z dnia [...] czerwca 2013 r., a ponadto nie zawiera obligatoryjnego elementu w postaci wskazania terminów odbywania posiedzeń Komisji Rewizyjnej, naruszając § 96 ust. 2 pkt 1 Statutu oraz terminów kontroli zaplanowanych w jednostkach objętych ww. planem, co z kolei narusza § 96 ust. 2 pkt 2 przedmiotowego Statutu.
W odpowiedzi na skargę B. K. oświadczył, że pozostawia przedstawione zagadnienie prawne ocenie Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, w zakresie swojej właściwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przepis art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola ta sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, a także akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
W myśl art. 147 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza nieważność uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że uchwała wydana została z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności.
Zgodnie natomiast z art. 91 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne (ust. 1), natomiast w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (ust. 4).
Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Są to w głównej mierze uchwały podjęte z naruszeniem: przepisów prawa miejscowego; przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania uchwał; podstawy prawnej podejmowanych uchwał; przepisów prawa ustrojowego; przepisów prawa materialnego (przez ich wadliwą wykładnię); przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. wyroki WSA: w Kielcach w sprawie II SA/Ke 428/22; w Krakowie w sprawie III SA/Kr 519/22; w Łodzi w sprawie III SA/Łd 1083/21; w Rzeszowie w sprawie II SA/Rz 1280/21, a także wyrok NSA w sprawie III OSK 542/21). Nieistotne naruszenie prawa nie zostało zdefiniowane - lecz wydaje się, że obejmuje ono naruszenie prawa o drobnym, nieistotnym wręcz charakterze czy mało znaczące dla istoty danego zagadnienia - jak np.: błędy, oczywiste omyłki o charakterze pisarskim i rachunkowym, wskazanie w treści uchwały niewłaściwej podstawy prawnej, jeśli przepis stanowiący rzeczywistą normę kompetencyjną faktycznie istnieje (zob.: Legalis/el - komentarz do art. 91 u.s.g. (w:) P. Drembkowski, P. J. Suwaj (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. I, Warszawa 2023).
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była uchwała Rady Miejskiej A. K. w sprawie przyjęcia planu pracy Komisji Rewizyjnej na 2025 r., na mocy której Rada M. zaplanowała dla Komisji Rewizyjnej realizację określonych zadań kontrolnych m.in. w stosunku do Skarżącej.
Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi, należy na wstępie wskazać, że kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie pozostaje w istocie podmiotowy zakres kontroli zleconej Komisji Rewizyjnej przez Radę Miejską zaskarżoną uchwałą, odnoszący się do Skarżącej będącej spółką prawa handlowego, a więc podmiotu posiadającego osobowość prawną.
Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że stosownie do art. 15 ust. 1 u.s.g., organem stanowiącym i kontrolnym w gminie jest rada gminy (miasta), zaś zgodnie z art. 18a ust. 1 u.s.g. rada gminy kontroluje działalność wójta, gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek pomocniczych gminy; w tym celu powołuje komisję rewizyjną. W związku z tym w doktrynie wskazuje się, że do zadań rady gminy (miasta) należy kontrola pracy wójta oraz gminnych jednostek organizacyjnych, przy czym dla sprawnego realizowania funkcji kontrolnej rada powołuje komisję rewizyjną. Jednak komisja rewizyjna (co należy wyraźnie podkreślić) nie jest organem kontrolnym gminy, a jedynie aparatem pomocniczym (wewnętrznym) rady gminy, za którego pomocą rada wykonuje swoją funkcję kontrolną. Innymi słowy, komisja rewizyjna, dokonując czynności kontrolnych, nie działa samodzielnie, może bowiem wykonywać te czynności wyłącznie w zakresie i trybie ustalonych przez radę, i przedstawia radzie wyniki kontroli wraz ze stosownymi wnioskami. Rozstrzygnięcie w sprawie objętej kontrolą należy wyłącznie do rady gminy (zob. komentarz do art. 18a u.s.g. (w:) B. Dolnicki (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. III, WKP 2021).
Wobec powyższego, w niniejszej sprawie, według Skarżącej Rada Miejska, podejmując przedmiotową uchwałę, w zaskarżonej części w sposób istotny naruszyła przepis prawa materialnego, tj. art. 18a ust. 1 u.s.g., bowiem sama nie posiadając kompetencji kontrolnych wobec Spółki, nie mogła w takie uprawnienie wyposażyć Komisji Rewizyjnej.
W ocenie Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, należy w pełni podzielić stanowisko Rady Miejskiej, z którego wynika, że rada gminy posiada kompetencje kontrolne w stosunku do wszelkich jednostek organizacyjnych (bez względu na posiadany czy nieposiadany przez nie przymiot osobowości prawnej), za pomocą których gmina realizuje spoczywające na niej zadania, a więc - tak jak w rozpoznawanej sprawie - także wobec Skarżącej.
Dokonując wykładni pojęcia "gminna jednostka organizacyjna", użytego w art. 18a ust. 1 u.s.g., w pierwszej kolejności należy wyjaśnić pojęcie "jednostka organizacyjna". W piśmiennictwie wskazuje się, że jest to zespół prawnie wyodrębnionych oraz zorganizowanych składników majątkowych i osób, wyposażonych w możliwość działania na określonym polu, w tym występowania w obrocie prawnym niekoniecznie cywilnoprawnym. Spółki kapitałowe bez wątpienia są jednostkami organizacyjnymi. Spółka kapitałowa to bowiem nic innego jak wyodrębniony prawnie majątek oraz osoby (akcjonariusze, udziałowcy i członkowie organów), wyposażone w osobowość prawną i z określonymi celami działalności. Potwierdza to art. 33 ustawy z dnia 23 kwietnia 1965 r. - Kodeksy cywilny, według którego osobami prawnymi są Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną (por. R. Skwarło, Spółka jest jednostką organizacyjną, Wspólnota 2006/19).
Z semantycznego punktu widzenia "gminną jednostką organizacyjną" jest jednostka utworzona przez gminę w celu wykonywania jej zadań. Normatywną podstawą do takiego rozumowania stanowi art. 9 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym w celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi. Pod względem strukturalnym gminne jednostki organizacyjne mogą więc stanowić cześć danej jednostki samorządu, jako osoby prawnej (jednostki prawnie niewyodrębnione) albo być podmiotami samodzielnymi, odrębnymi od tej osoby - jako jednostki prawnie wyodrębnione (por. A. Szewc, O pojęciu "jednostka organizacyjna" w polskim prawie samorządu terytorialnego, RPEiS, LXVII, zeszyt 3/2005, W. Niewiadomski, Z. Grzelczak, U.s.g., Warszawa 1990, s. 14). W związku z tym, że spółki gminne są tworzone i wyposażane w majątek przez gminy, w celu wykonywania ich zadań, mimo, że posiadają odrębną od gminy osobowość prawną, mieszczą się w pojęciu "gminnych jednostek organizacyjnych". Jest to tzw. szerokie ujęcie tego pojęcia.
Wobec używania przez prawodawcę na gruncie u.s.g. pojęcia "gminna jednostka organizacyjna" (jednostka organizacyjna gminy) w dwóch ujęciach (szerokim i wąskim) podzielić należy stanowisko wyrażane w piśmiennictwie, że jeśli w ramach danej jednostki redakcyjnej tekstu ustawy (ustępu) poza powyższym pojęciem występuje również pojęcie "gminna osoba prawna" oznacza to użycie tego pojęcia w jego wąskim znaczeniu, nieobejmującym właśnie owych "gminnych osób prawnych". Natomiast gdy ustawodawca używa tego terminu "samodzielnie", bez "sąsiedztwa" gminnej osoby prawnej - wówczas mamy do czynienia z szerokim znaczeniem tego pojęcia (por. A. Rzetecka-Gill, Glosa do wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 8 stycznia 2009 r., II SA/Bd 878/08, Lex 99925).
Skoro więc art. 18a ust. 1 u.s.g. nie różnicuje kompetencji kontrolnych na jednostki organizacyjne posiadające osobowość prawną lub nieposiadające osobowości prawnej, to należy uznać, że dotyczą one jednych i drugich, w myśl zasady lege non distinguente nec nostrum est distinguere. Osobowość prawna nie oznacza zupełnej odrębności organizacyjnej. Osobowość prawna to konstrukcja przede wszystkim z zakresu prawa cywilnego. Gmina jest tworem publicznoprawnym, wyposażonym w osobowość prawną w celu uczestniczenia w obrocie cywilnoprawnym. W strukturze organizacyjnej gminy, rozumianej jako związek publicznoprawny, funkcjonują różne jednostki organizacyjne, w tym posiadające osobowość prawną, np. spółki oraz nieposiadające osobowości prawnej - zakłady i jednostki budżetowe. Jedne i drugie organizacyjnie podlegają gminie i są przez nią nadzorowane.
Za wyłączeniem spółek spod kontroli rady gminy nie przemawiają też żadne argumenty celowościowe. Nie jest takim argumentem fakt istnienia w spółkach rady nadzorczej. Rada nadzorcza jest wewnętrznym organem kontroli, nie wyłącza potrzeby ani możliwości kontrolowania przez radę gminy (komisję rewizyjną), choć ma wpływ na sposób i zakres wykonywania tej kontroli. Istnienie tego rodzaju organu ma ułatwić kontrolę nad jednostkami, ale w żadnym razie nie wyłącza uprawnień kontrolnych rady gminy, realizowanych za pośrednictwem komisji rewizyjnej. Pamiętać należy, że spółki, tak jak inne jednostki organizacyjne gminy, są powoływane w celu wykonywania zadań gminnych, w niektórych gminach te same zadania są wykonywane przez spółki, a w innych przez jednostki lub zakłady budżetowe. Przekazanie zadań do spółki nie może oznaczać wyjęcia ich spod kontroli rady. Trzeba pamiętać, że w myśl art. 15 ust. 1 u.s.g. rada jest organem stanowiącym i kontrolnym w gminie. Jest to uprawnienie wynikające z prawa publicznego. Majątek spółki gminnej stanowi mienie komunalne i podlega wszystkim rygorom dysponowania takim mieniem (art. 43 u.s.g.), a zgodnie z art. 2 pkt 6b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1393) oraz art. 24h-24m u.s.g., członkowie organów zarządzających gminnymi osobami prawnymi podlegają takim samym ograniczeniom i zakazom jak kierownicy innych jednostek organizacyjnych gminy (por. R. Skwarło, ibidem, A. Szewc, U.s.g. Komentarz, Lex 2012, t. 6 do art. 18a, Cz. Martysz (w) B. Dolnicki, U.s.g. Komentarz, WK 2018, t. 2 do art. 18a).
Za powyższą wykładnią art. 18a ust. 1 u.s.g. przemawia również przepis art. 24 ust. 2 u.s.g., zgodnie z którym w wykonywaniu mandatu radnego radny ma prawo, jeżeli nie narusza to dóbr osobistych innych osób, do uzyskiwania informacji i materiałów, wstępu do pomieszczeń, w których znajdują się te informacje i materiały, oraz wglądu w działalność urzędu gminy, a także spółek z udziałem gminy, spółek handlowych z udziałem gminnych osób prawnych, gminnych osób prawnych, oraz zakładów, przedsiębiorstw i innych gminnych jednostek organizacyjnych z zachowaniem przepisów o tajemnicy prawnie chronionej. Powyższy przepis, wprowadzony na podstawie art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 130), jest przejawem uprawnień kontrolnych radnego, w tym również w odniesieniu do spółek z udziałem gminy. W kontekście tego przepisu, skoro radny może podejmować czynności kontrolne w odniesieniu do tego rodzaju podmiotów, nie sposób kwestionować - stosując wykładnię systemową - uprawnień kontrolnych samej rady gminy, która - jak już wskazano powyżej - z punktu widzenia ustrojowego jest nie tylko organem stanowiącym, ale również kontrolnym.
Skoro więc Skarżąca jest jednostką organizacyjną oraz została utworzona i wyposażona w majątek przez M. A. K. w celu wykonywania części jego zadań, co więcej, gmina jest jej jedynym udziałowcem, to należało ją uznać za gminną jednostkę organizacyjną w rozumieniu art. 18a ust. 1 u.s.g., która podlega kontroli Rady Miejskiej.
Dodatkowo można wskazać, że spółki prawa handlowego, których jedynym właścicielem jest gmina, mają szczególny charakter, ponieważ podstawowym celem ich powołania (utworzenia) jest realizacja określonych zadań gminy (art. 9 ust. 1 u.s.g.), a nie przynoszenie zysku. Dlatego też przepisy ustawy o samorządzie gminnym w odniesieniu do tych spółek są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów kodeksu spółek handlowych. To zaś uzasadnia kompetencje kontrolne rady gminy nad tego rodzaju spółkami, ponieważ rada gminy musi posiadać kompetencje kontrolne w stosunku wszelkich jednostek organizacyjnych, za pomocą których gmina realizuje spoczywające na niej zadania (zob. art. 6 i art. 7 u.s.g.). Przekazanie zadań do spółki nie może bowiem oznaczać wyjęcia ich spod kontroli rady. Z tego względu spółki, których jedynym właścicielem jest gmina, niewątpliwie mieszczą się w pojęciu "gminnych jednostek organizacyjnych", pomimo tego, że posiadają odrębną od gminy osobowość prawną (vide wyrok NSA w sprawie I OSK 657/19).
Mając powyższe na uwadze, należało uznać, że wykładnia art. 18a ust. 1 u.s.g. prowadzi do wniosku, że gmina posiada uprawnienia kontrolne wobec "gminnych jednostek organizacyjnych", pod pojęciem których należy także rozumieć spółki prawa handlowego, w których dana gmina posiada pełnię władztwa właścicielskiego (por. wyrok WSA w Opolu w sprawie I SA/Op 800/24).
Mając na uwadze powyższe, wsazać należy, że zarzuty naruszenia art. 18 ust. 1 i art. 18a ust. 4 u.s.g. były niezasadne.
Bezzasadny jest również zarzut sprzeczności podjętej uchwały z § 96 ust. 1 i 2 Statutu Gminy Miejskiej A. K., stanowiącego załącznik nr [...] do uchwały nr [...] Rady Miejskiej A. K. z dnia [...] czerwca 2013 r. Do istotnych wad uchwały, których wystąpienie skutkuje stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów jednostek samorządu terytorialnego do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. Chodzi tu o wady kwalifikowane, z powodu których cały akt lub jego część nie powinien wejść w ogóle do obrotu prawnego. Orzeczenie o stwierdzeniu nieważności uchwały rady gminy może być wydane tylko wówczas, gdy uchwała pozostaje w wyraźniej sprzeczności z określonym przepisem prawa i gdy wynika to wprost z treści tego przepisu. W świetle bowiem art. 91 ust. 1 zd. 1 w zw. z ust. 4 u.s.g. sankcja nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy została zastrzeżona wyłącznie dla istotnych naruszeń prawa. Podnoszone naruszenie prawa o ile nawet wystąpiło, to nie może być uznane za istotne.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić trzeba, że zarzuty skargi były bezzasadne i skarga w oparciu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegała oddaleniu.
Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie [...]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło