II SA/Bd 300/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 maja 2014r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. W dniu [...] skarżąca Z. S. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego na częściowe pokrycie wydatków na lokal przy ul. [...] w B. Po rozpatrzeniu ww. wniosku Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] nr [...], na postawie art. 2 ust. 1, art. 4, art. 5 ust.1, 3 i 5 oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.) odmówił przyznania wnioskowanego dodatku mieszkaniowego z powodu nie spełnienia warunku dotyczącego normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, objętego przedmiotowym wnioskiem. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż z potwierdzonych przez zarządcę domu dokumentów wynika, że powierzchnia użytkowa zajmowanego przez skarżącą lokalu nr [...] wynosi [...] m2. Przepis art. 5 ust.1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi zaś, że normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego dla 1 osoby nie może przekroczyć 35,00 m2. Wprawdzie, jak podkreślił, w przepisie art. 5 ust.5 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych ustawodawca dopuszcza możliwość otrzymania dodatku mieszkaniowego w sytuacji przekroczenia normatywnej powierzchni użytkowej lokalu, niemniej o nie więcej niż 30%, co dla 1 osoby wynosi 45,50 m2. W przypadku skarżącej powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu wynosi [...] m2, a zatem przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30%. Wobec tego, w ocenie organu, należało odmówić przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego, zważywszy, że powołane przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujących i nie przewidują żadnych odstępstw od ustalonych norm, a dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem obligatoryjnym przysługującym tym tylko osobom, które spełniają warunki przewidziane przez ustawodawcę. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, domagając się zmiany zaskarżonej decyzji. Strona podniosła, że jest osobą samotną, niepełnosprawną i schorowaną, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej, że brakuje jej pieniędzy na leki i wyżywienie oraz, że zajmowany przez nią lokal znajduje się w starym budownictwie, nie ma ogrzewania, łazienki, a nawet samodzielnej toalety. Dodała, że nie stać jej na zmianę lokalu. Strona podkreśliła także, że przekroczenie powierzchni normatywnej jest bardzo nieznaczne, gdyż wynosi tylko [...] m2, ale mieści się w przedziale 50% (52,5 m2). Powołując się na przepis art. 7 ust. 10 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, skarżąca podkreśliła, że nie uległy zmianie jej warunki finansowe i mieszkaniowe od kiedy otrzymywała dodatek mieszkaniowy. Stwierdziła też, że jako osoba niepełnosprawna nabyła prawo do dodatku mieszkaniowego, które jako prawo nabyte powinno być kontynuowane. W następstwie rozpatrzenia ww. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (dalej SKO) decyzją z dnia [...] nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W motywach rozstrzygnięcia SKO stwierdziło, że zaskarżona decyzja została podjęta zgodnie z obowiązującym prawem, w związku z czym brak jest podstaw do jej uchylenia. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych stanowi bowiem, że dodatek mieszkaniowy może być przyznany tylko osobom, które spełniają łącznie wszystkie określone w niej warunki. Jednym z nich jest warunek dotyczący powierzchni lokalu. Z mocy art. 5 ust. 1 tej ustawy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu dla 1 osoby nie może przekraczać 35 m2. Natomiast ust. 5 pkt 1 tegoż artykułu określa, iż dodatek nie może być przyznany, jeżeli powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30%, czyli maksymalnie do 45,50 m2 dla 1-osobowego gospodarstwa domowego. Z akt sprawy wynika natomiast, jak zaznaczył organ, że skarżąca zajmuje lokal o powierzchni [...] m2, podczas gdy dopuszczalna w myśl przepisów powierzchnia dla 1 osoby wynosi 45,50 m2. Ponadto, jak wskazało SKO, powierzchnia pokoi i kuchni mieszkania skarżącej przekracza 60% powierzchni całego lokalu, co uniemożliwia zastosowanie w sprawie także art. 5 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy, gdyż przepis ten dopuszcza przyznanie dodatku w sytuacji przekroczenia powierzchni normatywnej do 50%, jedynie w sytuacji, gdy powierzchnia pokoi i kuchni nie przekracza 60% powierzchni całego lokalu. Słusznie zatem w ocenie SKO organ I instancji wydał decyzję o odmowie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego. Odnosząc się do argumentów odwołania organ II instancji wskazał, że nawet bardzo trudna sytuacja materialna nie wystarcza do przyznania dodatku, jeżeli nie są spełnione pozostałe warunki, w tym przypadku dotyczący metrażu mieszkania. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym, z uwagi na bezwzględnie obowiązujący charakter przepisów, które nie przewidują żadnych wyjątków, nie ma również możliwości przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia, nawet w przypadku bardzo nieznacznego przekroczenia powierzchni normatywnej. Organ stwierdził również, że nawet ewentualne posiadanie uprawnień do dodatkowej powierzchni ze względu na stan zdrowia, nie jest zgodnie z przepisami prawa brane pod uwagę w przypadku osób samotnie zamieszkujących, Na powyższą decyzję Z. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Powtarzając argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca podkreśliła, że odmowa przyznania jej dodatku mieszkaniowego jest krzywdząca i niezgodna z nabytymi prawami oraz ustawą o dodatkach mieszkaniowych. Dodatkowo podniosła, że w ustawie tej nie ma wzmianki, aby do otrzymania dodatku mieszkaniowego musiała spełniać wszystkie warunki łącznie. Zarzuciła, że organy nie uwzględniły jej bardzo trudnej sytuacji materialnej, gdyż jej emerytura wynosi jedynie [....] zł, oraz okoliczności że jej lokal przekracza dopuszczalną powierzchne zaledwie o [...] m2, ale nie osiąga 52,5 m2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie skarżąca oświadczyła, że jest osobą niepełnosprawną, przedkładając Sądowi orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, z którego wynika, że zaliczono ją do lekkiego stopnia niepełnosprawności na stałe i że nie jest osobą wymagającą odrębnego pomieszczenia mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważy, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd stwierdził, że jest ona zgodne z prawem, z związku z czym wniesioną w sprawie skargę oddalił. Zasady przyznawania świadczenia pieniężnego w postaci dodatku mieszkaniowego reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Ustawa ta określa warunki podmiotowe i przedmiotowe uprawnienia do dodatku mieszkaniowego, stanowiąc wprost, że dodatek mieszkaniowy przyznawany jest wyłącznie osobom spełniającym warunki dotyczące: kryterium dochodowego, posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego (z wyjątkami przewidzianymi w ustawie) oraz normatywnej powierzchni użytkowej lokalu. Niespełnienie zatem któregokolwiek z nich, powoduje odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego. Wymienione warunki muszą bowiem, wbrew stanowisku skarżącej, być spełnione łącznie i jednocześnie. W rozpatrywanej sprawie orzekające organy ustaliły, że skarżąca nie spełnia wyznaczonego przez ustawodawcę warunku dotyczącego normatywnej powierzchni użytkowej lokalu. Przez powierzchnię użytkową rozumie się powierzchnię lokalu mieszkalnego, którą można wykorzystywać zgodnie z normalnym sposobem korzystania z lokalu, a więc powierzchnię pokoi, kuchni, łazienki, korytarzy i innych użytkowych pomieszczeń mieszkania. Przymiotnik normatywna wskazuje zaś, iż powierzchnia użytkowa musi spełniać kryteria określone prawnie, a więc o charakterze normatywnym (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Po 284/12, publ. lex nr 1303224). Normatywną powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego, w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego, określa art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym dla 1 osoby nie może ona przekraczać 35 m2. Stosownie natomiast do treści ust. 5 tego artykułu dodatek mieszkaniowy przysługuje wówczas, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż o 30%, albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Z akt przedmiotowej sprawy wynika bezsprzecznie, że powierzchnia użytkowa lokalu skarżącej przekracza powierzchnię normatywną. Skarżąca bowiem jest osobą samotną i zamieszkuje w lokalu o powierzchni użytkowej wynoszącej [...] m2 , a jak wyżej wskazano w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych normatywna powierzchnia użytkowa na jedną osobę wynosi 35 m2. Zgodnie z art. 5 ust. 5 pkt 1 ww. ustawy dopuszczalna granica nie przekroczenia normatywnej powierzchni użytkowej, przy której przysługuje dodatek mieszkaniowej, wynosi 30%, czyli dla 1-osobowego gospodarstwa domowego 45,5 m2. W przypadku skarżącej powierzchnia użytkowa zajmowanego przez nią lokalu wynosi [...] m2, a zatem bezsprzecznie przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30% (45,5 m2). W sprawie nie mógł również znaleźć zastosowanie przepis art. 5 ust. 5 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który dopuszcza przyznanie dodatku mieszkaniowego w sytuacji przekroczenia powierzchni normatywnej do 50%, niemniej jedynie w sytuacji gdy udział powierzchnia pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej całego lokalu nie przekracza 60%. Powierzchnia pokoi i kuchni mieszkania skarżącej wynosi bowiem [...] m2, i tym samym przekracza 60% powierzchni całego lokalu, wynoszącej [...] m2. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że orzekające organ prawidłowo w sprawie ustaliły, iż w przedmiotowej sprawie skarżąca nie spełnił warunku dotyczącego normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego dla 1-osobowego gospodarstw domowego, gdyż lokal skarżącej przekroczył wyznaczoną w art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy normatywną powierzchnię użytkową, a ponadto przeoczenie to przewyższyło 30% normatywnej powierzchni użytkowej lokalu ustalonej dla 1 osoby. Właściwie też organu uznały, iż brak jest w sprawie warunków do przyjęcia przekroczenia normatywnej powierzchni użytkowej w graniczy do 50%, gdyż udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni całego lokalu skarżącej przekracza 60%. Powyższe ustalenia stanowiły zgodną z prawem podstawę do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego dodatku mieszkaniowego, gdyż w sprawie nie został spełniony obligatoryjny warunek otrzymania dodatku mieszkaniowego dotyczący normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zdaniem Sądu bez wpływu na wynik sprawy pozostaje podniesiona przez skarżącą okoliczność, iż jest ona osobą niepełnosprawną. Skarżąca bowiem jest osobą samotnie gospodarującą i nie dzieli lokalu z innymi osobami. W aktach sprawy nie ma także informacji o tym, żeby poruszała się na wózku. Nie znajduje zatem do niej zastosowania w przepis art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który stanowi, że normatywną powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż powiększenie normatywnej powierzchni o 15 m2 ma miejsc jedynie w sytuacji zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym osoby niepełnosprawnej poruszającej się na wózku lub osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, z tym że w tym ostatnim wypadku konieczne jest dysponowanie przez osobę niepełnosprawną orzeczeniem o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie legitymuje się takim orzeczeniem. Dodać należy również, że nawet w sytuacji gdyby skarżąca legitymowała się orzeczeniem powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, to zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, nie miałaby do niej zastosowania art. 5 ust. 3 omawianej ustawy z uwagi na to, że prowadzi ona jednoosobowe gospodarstwo domowe (por. wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 73/12; wyrok NSA z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 929/10; wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2013r., sygn. akt I OSK 2317/12; – dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Osoba prowadząca gospodarstwo domowe jednoosobowe nie dzieli bowiem lokalu z innymi osobami, lecz ma do dyspozycji w wszystkie pomieszczania w danym lokalu mieszkalnym. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącej stwierdzić należy, że z uwagi na okoliczność, iż decyzja w sprawie przyznania dodatków mieszkaniowych nie ma charakteru uznaniowego i organy administracyjne orzekające w tych sprawach są związane szczegółowymi regulacjami ustawy o dodatkach mieszkaniowych, nie było podstaw do uwzględnienia trudnej sytuacji życiowej i finansowej strony, na którą powoływała się ona w toku postępowania administracyjnego i sądowego. Biorąc pod uwagę wszystkie wskazana powyżej okoliczności, Sąd uznał rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów za odpowiadające prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) orzekł o oddaleniu wniesionej przez skarżącą skargi.