I OSK 929/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-11-23

Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Janina Antosiewicz, Teresa Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie samotnie zamieszkującej, niepełnosprawnej, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, przysługuje zwiększenie normatywnej powierzchni lokalu o 15 m2 na potrzeby przyznania dodatku mieszkaniowego, zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepis art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, nawet po nowelizacji, nie przyznaje prawa do zwiększenia normatywnej powierzchni lokalu o 15 m2 osobie samotnie zamieszkującej, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Celem przepisu jest ochrona osób niepełnosprawnych zamieszkujących wspólnie z innymi osobami, a nie osób żyjących samotnie, które i tak dysponują całym lokalem do swojej wyłącznej dyspozycji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego M.P., osobie samotnej i niepełnosprawnej, z uwagi na przekroczenie normatywnej powierzchni zajmowanego lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że niepełnosprawność skarżącej wymagała uwzględnienia dodatkowych 15 m2 powierzchni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oddalił skargę M.P. Odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) Sędzia NSA del. Teresa Rutkowska Protokolant asystent sędziego Anna Pośpiech-Kłak po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 1353/09 w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1) uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2) odstępuje od zasądzenia od M.P. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia [...] lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 1353/09, uwzględniając skargę M.P. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji Sąd przytoczył decyzję Prezydenta Miasta Szczecina z dnia [...] sierpnia 2009 r., którą na podstawie art. 7 ust. 1 i 1a w zw. z art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) zw. dalej u.o.d.m. odmówiono M.P. dodatku mieszkaniowego. Decyzję tę utrzymało w mocy SKO w dniu [...] października 2009 r., które nie uwzględniło odwołania strony. Jako przyczynę organy podały przekroczenie normatywnej powierzchni w lokalu zajmowanym przez stronę. M.P. zamieszkuje w lokalu o powierzchni użytkowej 53 m2 zaś powierzchnia pokoi i kuchni wnosi 42,46 m2 co stanowi 80,14%. Jest osoba samotną, a w myśl art. 5 ust. 5 u.o.d.m. normatywna powierzchnia na jedną osobę wynosi 35 m2. Dopuszczalna granica powierzchni dla gospodarstwa strony, przy której przysługuje dodatek wynosi 45,5 m2 (35 m2 + 30% tej powierzchni). Strona jest osobą niepełnosprawną, co potwierdza orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Szczecinie z dnia [...] lutego 2004 r. i które stwierdza, że M.P. ma prawo zamieszkiwać w oddzielnym pokoju. Jednakże przepis art. 5 ust. 3 ustawy przewidujący zwiększenie normatywnej powierzchni lokalu o 15 m2 z tytułu niepełnosprawności wymagającej zamieszkiwania w oddzielnym pokoju nie ma zastosowania do osób mieszkających samotnie. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku I OSK 565/06. Skargę na powyższą decyzję wniosła M.P., zarzucając niezgodność z prawem przez pozbawienie jej dodatku, mimo że powinno się w jej przypadku doliczyć powierzchnię 15 m2 z uwagi na stwierdzoną niepełnosprawność. Uwzględniając skargę Sąd powołał się na przepisy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, które przyznanie prawa do dodatku mieszkaniowego uzależniają od łącznego spełnienia przez wnioskodawcę trzech przesłanek, a mianowicie: – posiadanie tytułu prawnego do lokalu w rozumieniu określonym w art. 2 ust. 1; – spełnienie kryterium dochodowego określonego w art. 3 ust. 1; – posiadanie lokalu o powierzchni określonej w art. 5. Przyczyną odmowy przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego, jak ustaliły organy obu instancji orzekające w sprawie, było przekroczenie przewidzianych w art. 5 ust. 5 u.o.d.m. dopuszczalnych norm powierzchniowych wskazanych w tym przepisie. Za niesporne uznał Sąd, że skarżąca mieszka samotnie, powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 53 m2, a łączna powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 42,46 m2., zaś skarżąca posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (pkt 10) z dnia [...] lutego 2004 r., które wydał na stałe Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Szczecinie wraz z orzeczonym prawem do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. W ocenie Sądu powyższe ustalenia obligowały organy orzekające w sprawie do rozpatrzenia wniosku strony z uwzględnieniem prawa do zwiększonej powierzchni normatywnej, o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Sąd nie podzielił interpretacji przepisu art. 5 ust. 3 ustawy, gdyż dokonana w niniejszej sprawie wykładnia art. 5 ust. 3 u.o.d.m. nie dostrzega, że wyrok NSA, na którym wzorowało się Kolegium wydany został na tle odmiennego stanu prawnego, obowiązującego na dzień 7 lipca 2004 r. W dniu 7 lipca 2004 r. art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych posiadał następujące brzmienie: "3. Normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, jeżeli niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju". Przepis ten został zmieniony przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U z 2004 r. Nr 240, poz. 2406) zmieniającą niniejszą ustawę z dniem 23 listopada 2004 r. Aktualne brzmienie art. 5 ust. 3, jest następujące: "3. Normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, ze zm.)." Sąd zauważa, że w sprawie nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 153 i art. 190 P.p.s.a. dotyczące związania – w określonych w nich sytuacjach – organu i sądu wyrokiem, zatem ani organy, ani WSA nie są związane stanowiskiem wyrażonym w wyroku I OSK 565/06. Wyrok ten ma natomiast walor informacji o sposobie rozumienia art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w brzmieniu obowiązującym w stanie prawnym obowiązującym przed dokonaną zmianą tego przepisu. W ocenie WSA istota dokonanej zmiany utwierdza w przekonaniu, że wykładnia art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dokonana w zgodzie z ratio legis ustawy i celem wskazanego przepisu prowadzi do wniosków odmiennych od tych, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji. Sąd powołuje się na uzasadnienie do projektu ustawy z dnia ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, z którego wynika, że zasadniczym celem tej ustawy jest takie ukształtowanie systemu dodatków mieszkaniowych, aby złagodzone zostały – w stosunku do najuboższych najemców – skutki procesu urealnienia czynszów do poziomu pokrywającego koszty utrzymania i remontów nieruchomości. Wskazując czynniki łagodzące projekt stwierdza: "zamieszkiwanie w lokalu osoby niepełnosprawnej poruszającej się na wózku lub osoby niepełnosprawnej, jeżeli jej niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, umożliwia powiększenie normatywnej powierzchni o 15 m2." Zarówno w świetle uzasadnienia do projektu omawianej ustawy jak i całokształtu jej przepisów nie ma wątpliwości co do tego, że jej celem nie jest określenie kręgu podmiotów, którym przysługuje zwiększona powierzchnia mieszkalna. Celem ustawy jest natomiast ustalenie przesłanek podmiotowych i przedmiotowych, które umożliwią osobom najuboższym uzyskanie dodatku mieszkaniowego mającego zrekompensować skutki zmiany polityki czynszowej i urealnienia czynszów za najem lokali mieszkalnych. Jest przy tym oczywiste, że znalezienie zobiektywizowanego miernika ubóstwa i wyrażenie go w sposób zwięzły, wolny od kazuistyki i nie godzący w godność ludzką jest niezwykle trudne. Z tych powodów zapewne ustawodawca, kierując się wartościami wynikającymi z Konstytucji RP (art. 69), w tej kategorii podmiotów szczególną ochroną objął osoby niepełnosprawne, które – w jego przekonaniu – znalazły się w najtrudniejszym położeniu ze względu na swój stan zdrowia generujący znacznie wyższe od przeciętnych wydatki na leczenie i utrzymanie. W ocenie Sądu, ustawodawcy nie chodziło przy tym o różnicowanie dla potrzeb ustawy o dodatkach mieszkaniowych sytuacji prawnej niepełnosprawnych poruszających się na wózku inwalidzkim i osób, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w osobnym pokoju. Przeciwnie, zamierzeniem legislatora było wyodrębnienie, obok niepełnosprawnych poruszających się na wózku inwalidzkim, tej grupy niepełnosprawnych, których niepełnosprawność w zakresie skutków ekonomicznych jest równie dolegliwa. Jest oczywiste, że tak w świetle zasad legislacji jak i z powodu wymaganych standardów w zakresie ochrony dóbr osobistych, a także z uwagi na istotę zagadnienia niepełnosprawności nie istnieją realne możliwości ustanowienia w języku ustawy listy przyczyn niepełnosprawności, które byłby równoważne dolegliwościom ekonomicznym wywołanym poruszaniem się na wózku inwalidzkim. W tym upatrywać należy przyczyny wyodrębnienia przez ustawodawcę kręgu podmiotów niepełnosprawnych, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w osobnym pokoju, jako grupy osób o statusie identycznym, jak niepełnosprawni poruszający się na wózku inwalidzkim. Dlatego przede wszystkim ustawodawca wprowadził opisaną wyżej ustawą zmieniającą z dnia 8 października 2004 r. zdanie drugie do art. 5 ust. 3 powierzając orzekanie w przedmiocie takiego charakteru niepełnosprawności Powiatowym Zespołom ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności. Za słusznością takiego, jak prezentowane, rozumienia analizowanego przepisu przemawia z pozoru drobna zmiana art. 5 ust. 3 wprowadzona również ustawą z dnia 8 października 2004 r., a polegająca na zastąpieniu w zwrocie: "lub niepełnosprawni jeżeli niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju" spójnika "jeżeli" ograniczającego zakres niepełnosprawności zaimkiem "której". Zaimek ten bowiem przenosi akcent na podmiot uprawniony i stanowi dookreślenie szczególnej cechy tego podmiotu. W ten sposób, ustawodawca zaakcentował cel takiej regulacji, zrównując niepełnosprawnych, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju z niepełnosprawnymi poruszającymi się na wózku inwalidzkim w prawie do zwiększenia na podstawie art. 5 ust 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych normatywu powierzchni określonego w art. 5 ust 1 niezależnie od tego w ilu pokojach samotna osoba w taki sposób niepełnosprawna faktycznie zamieszkuje. Zdaniem Sądu odmienna wykładnia art. 5 ust. 3, prowadziłaby do pozbawienia uprawnienia do zwiększenia powierzchni normatywnej określonej w art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a w konsekwencji pozbawiłaby prawa do dodatku mieszkaniowego na przykład osobę poruszającą się na wózku inwalidzkim, samotną, posiadającą w zajmowanym lokalu więcej niż jeden pokój w przypadku pogorszenia stanu zdrowia prowadzącego do niemożności poruszania się na wózku inwalidzkim i konieczności całodobowego leżenia w łóżku ortopedycznym a także liczną grupę najemców znajdujących się w sytuacji faktycznej takiej jak skarżąca. Byłoby to nieuzasadnione, a przede wszystkim niezamierzone przez ustawodawcę, ograniczenie uprawnień jednej z dwóch grup najemców, wskazanych w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, których ustawodawca objął szczególną ochroną. (Sąd powołuje się także na nieprawomocny wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt. II SA/Sz 1126/09). Z tych względów Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja narusza prawo materialne w sposób mający wpływ na wynik sprawy i uchylił obie decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ w związku z art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zw. dalej ustawą P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie i zaskarżając wyrok w całości zarzuciło naruszenie prawa materialnego – przepisu art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych – przez niewłaściwe jego zastosowanie, tj. przyjęcie, iż jeśli z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności wynika, że niepełnosprawność skarżącej wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, organy powinny powierzchnię normatywną właściwą dla skarżącej, tj. 35 m2 powiększyć o 15 m2 niezależnie od tego, czy skarżący zamieszkuje w lokalu sam, czy też z rodziną. Skarga kasacyjna domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku, oddalenia skargi i zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej SKO odnosząc się do nowelizacji u.o.d.m. dokonanej ustawą z 8 października 2004 r. (Dz. U. Nr 240, poz. 2406) stwierdziło, że zmiana dotyczyła tylko organu, który orzeka o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Przepis ten otrzymał brzmienie "normatywną powierzchnię powiększa się o 15 mz, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju". O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, ze zm.). Jak z powyższego wynika okoliczność kiedy zwiększa się powierzchnię normatywną jest w zasadzie powtórzeniem regulacji z poprzedniej ustawy. Stanowisko takie utrwalone jest w licznych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 września 2009 r. Sygn. akt III SA/Lu 223/09; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 stycznia 2010 r. Sygn. akt IV SA/G1 434/09. Uzasadniając swoje stanowisko WSA w Gliwicach w ww. wyroku stwierdził, iż "Jak wynika z brzmienia przywołanej normy prawnej normatywną powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Biorąc pod uwagę powyższe, WSA w pełni podziela pogląd, co do konieczności zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym wraz z osobą niepełnosprawną minimum jeszcze jednej osoby w przypadku doliczenia do powierzchni normatywnej dodatkowych 15 m2 powierzchni użytkowej. Istotnie bowiem oddzielny pokój to pomieszczenie tworzące samodzielną całość, wyodrębnione w lokalu mieszkalnym dla zapewnienia właściwych warunków bytowych osoby niepełnosprawnej. Skoro cały lokal mieszkalny pozostawałby do wyłącznej dyspozycji osoby niepełnosprawnej nie byłoby celowe wyodrębnianie dla niej osobnego pomieszczenia, gdyż miałaby ona wszystkie pomieszczenia do wyłącznej swojej dyspozycji. W sytuacji, w której znajduje się skarżąca, która posiada do swojej wyłącznej dyspozycji całość zajmowanego lokalu mieszkalnego nie można przyznać jej uprawnień do dodatku mieszkaniowego w związku z przekroczeniem kryterium w postaci powierzchni mieszkalnej. Przemawia za tym ratio przepisu art. 5 ust. 3 ustawy. Zagwarantowanie osobom niepełnosprawnym wymaganej ich stanem zdrowia intymności w postaci odrębnego pomieszczenia, a w konsekwencji podwyższenia kryterium normatywnego celowe jest bowiem tylko wtedy, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje wspólnie z innymi osobami." SKO stwierdza, iż pogląd Sądu wyrażony w wyroku z dnia [...] lutego 2010 r. rażąco narusza art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Nakazanie bowiem zwiększania powierzchni normatywnej o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna, niezależnie od tego czy w lokalu mieszka sama, czy z rodziną nie znajduje odzwierciedlenia w cyt. wyżej przepisie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwioną podstawę, a zawarty w niej zarzut naruszenia prawa materialnego Sąd odwoławczy uznał za zasadny. Błędnie Sąd pierwszej instancji uznał, iż przepis art. 5 ust. 3 u.o.d.m. po jego nowelizacji, dokonanej ustawą z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych stwarza obecnie możliwości takiego jego odczytania, iż w każdym przypadku niezależnie od tego z ilu pokoi składa się lokal zajmowany przez osobę niepełnosprawną, osobie takiej przysługuje zwiększenie powierzchni normatywnej o 15 m2 umożliwiające przyznanie dodatku mieszkaniowego. Analizując przepis art. 5 ust. 3 u.o.d.m. należy zauważyć, iż norma materialna zawarta jest w zdaniu pierwszym tego przepisu. Pierwsza hipoteza tej normy przewiduje zamieszkiwanie w lokalu osoby niepełnosprawnej poruszającej się na wózku, zaś druga zamieszkiwanie w lokalu osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Dyspozycja odnosząca się do obu przesłanek polega na zwiększeniu normatywnej powierzchni o 15 m2. Z uwagi na to, iż M.P. nie dotyczy pierwszy człon przepisu, dalsze uwagi będą dotyczyć sytuacji osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Po nowelizacji do przepisu art. 5 ust. 3 dodano zdanie drugie, w myśl którego o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Oceniając charakter tej nowelizacji należy stwierdzić, iż nie wprowadziła ona żadnych zmian do normy materialnej określającej wymagania. Wprowadzona zmiana ma charakter procesowy i kompetencyjny, bowiem zawęża ona możliwość ustalania wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju tylko w drodze orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Należy jednak zauważyć, iż zespoły orzekają w tych sprawach uwzględniając stan zdrowia, rodzaj niepełnosprawności oraz wpływ tych wyników na możliwość funkcjonowania osoby niepełnosprawnej. Poza zakresem kompetencji zespołów jest wiec to, jaki lokal zajmuje badana osoba oraz czy zamieszkuje samodzielnie, czy też wspólnie z innymi osobami. Przepis prawa materialnego stosuje organ administracji rozpatrujący wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego po ustaleniu stanu faktycznego i uwzględnieniu treści orzeczenia powiatowego zespołu. Orzeczenie powiatowego zespołu stwierdzającego niepełnosprawność połączoną z wymogiem zamieszkiwania w oddzielnym pokoju należy odnieść do konkretnej sytuacji mieszkaniowej osoby niepełnosprawnej. Określenie "wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju" będzie miało tylko wówczas zastosowanie gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje z innymi osobami lub przynajmniej chociaż z jedną osobą. Wykładnia gramatyczna tego pojęcia oznacza to, iż jest to pokój, którego osoba niepełnosprawna nie musi dzielić z innymi osobami. Osoba prowadząca gospodarstwo domowe jednoosobowe, a więc zamieszkująca samotnie nie dzieli lokalu z innymi osobami. Jeśli więc M.P. zajmuje samodzielnie lokal o powierzchni użytkowej 53 m2, składający się z trzech pokoi, a łączna powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 42,46 m2, to nie spełnia ona wymogów z art. 5 ust. 3 uprawniających do zwiększenia powierzchni normatywnej o 15 m2 i uzyskania dodatku mieszkaniowej na podstawie art. 5 ust. 3. Wykładnia gramatyczna pozostaje w tym przypadku w zgodzie z wykładnią celowościową. Celem tego przepisu jest nie tylko poprawa sytuacji osoby niepełnosprawnej, lecz także wzgląd na prawa osób zamieszkujących z niepełnosprawnym, które korzystają ze zmniejszonej powierzchni. Stosowanie w takiej sytuacji wielkości normatywnej przewidzianej w art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, pozbawiłoby prawa do dodatku lub też do przyznania go w odpowiednio zwiększonej kwocie osoby uprawnione zamieszkujące z niepełnosprawnym, wymagającym oddzielnego pokoju. Taka wykładnia pozostaje również w zgodzie z art. 69 Konstytucji, na który w innym kontekście powołuje się Sąd pierwszej instancji. Błędnie Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia wprowadzoną nowelą 8 października 2004 r. zmianę polegającą na zastąpieniu w art. 5 ust. 3 spójnika "jeżeli", zaimkiem "który". Zdaniem Sądu odwoławczego jest to tylko zmiana redakcyjna, która nie zmienia sensu omawianego przepisu, a w szczególności nie daje podstaw do uznania, iż zwiększenie powierzchni normatywnej o 15 m2 następuje niezależnie od tego w ilu pokojach taka osoba niepełnosprawna zamieszkuje. Nadmienić należy, iż odmienna od przyjętej w zaskarżonym wyroku wykładnia znajdowała już wielokrotnie zastosowanie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten w wyroku z dnia 14 lipca 2010 r. I OSK 321/10, uchylającym wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Sz 1126/09, na który powołano się w zaskarżonym wyroku, przyjął, iż nie spełnia drugiej przesłanki z art. 5 ust. 3 u.o.d.m. uprawniającej do zwiększenia normatywnej powierzchni osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, jeżeli zamieszkuje w lokalu samodzielnie. Identyczne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 2 września 2010 r. I OSK 10/10 oraz z dnia 5 października 2010 r. I OSK 804/10 – niepubl. Wykładnię tę podziela również Sąd rozpoznający tę sprawę. Z powyższych względów uznając, iż zaskarżony wyrok narusza przepis art. 5 ust. 3 u.o.d.m. w wyniku czego Sąd wadliwie uchylił obie decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 ustawy P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, a rozpoznając skargę uznał, iż zaskarżone decyzje nie naruszały prawa i oddalił skargę w oparciu o przepis art. 151 powołanej ustawy. Z uwagi na charakter tej sprawy na podstawie art. 207 ustawy P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia kosztów od skarżącej na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło