II SA/Bd 306/25
WyrokWSA w Bydgoszczy2025-10-14
Skład orzekający: Joanna Janiszewska-Ziołek, Joanna Brzezińska, Leszek Kleczkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi przysługuje wyrównanie uposażenia z tytułu wysługi lat za okres wsteczny, liczony od daty złożenia wniosku o zaliczenie do wysługi lat nieudokumentowanych wcześniej okresów, czy też od daty wcześniejszej, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat nabywane jest z mocy prawa, a złożenie przez policjanta wymaganych dokumentów i wydanie decyzji ma charakter potwierdzający istniejące już uprawnienie. Dzień złożenia przez policjanta udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost z tytułu nowo udokumentowanego okresu wysługi lat a uposażeniem dotychczasowym. Policjant traci prawo do wzrostu uposażenia jedynie za okres objęty przedawnieniem, zachowując prawo do powiększonego uposażenia za trzyletni nieprzedawniony okres.Stan faktyczny
A. M., policjant, złożył raport o zaliczenie do wysługi lat okresu pracy jako domownik w gospodarstwie rolnym rodziców oraz okresu pobierania stypendium. Po udokumentowaniu tych okresów, rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2023 r. przyznano mu prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat. Policjant wystąpił następnie o wypłatę wyrównania za okres od [...] czerwca 2020 r. do [...] czerwca 2023 r. Komendant Miejski Policji odmówił wypłaty, wskazując na przedawnienie roszczenia. Komendant Policji, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję organu I instancji i odmówił wypłaty wyrównania, uznając, że roszczenie stało się wymagalne dopiero z dniem złożenia dokumentacji, a wcześniejsze okresy są przedawnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Leszek Kleczkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 października 2025 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania uposażenia uchyla zaskarżoną decyzję.
II SA/Bd 306/25
UZASADNIENIE
Komendant Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2025 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), po rozpatrzeniu odwołania A. M. od decyzji (pisma) Komendanta Miejskiego Policji we [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania wysługi lat za okres [...] czerwca 2020 r. - [...] czerwca 2023 r.
- uchylił w całości decyzję (pismo) Komendanta Miejskiego Policji we [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. o odmowie wypłaty wyrównania wysługi lat za okres [...] czerwca 2020 r. - [...] czerwca 2023 r, ze względu na jej wady formalne;
- i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, tj. odmówił A. M. wypłaty wyrównania wysługi lat za okres [...] czerwca 2020 r. - [...] czerwca 2023 r.
W uzasadnieniu organ wskazał na dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie podając, że w dniu [...] czerwca 2023 r. do Komendy Miejskiej Policji we [...] wpłynął raport st. sierż. A. M., w którym zwrócił się on o zaliczenie do okresu służby, od którego zależy wzrost uposażenia zasadniczego, okresu pracy w charakterze domownika w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców oraz okresu pobierania stypendium z PUP w R..
W odpowiedzi na raport, Komendant Miejski Policji we [...], rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. określił funkcjonariuszowi na dzień [...] czerwca 2023 r. (data złożenia raportu) prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w wysokości 11 %.
Pismem z dnia [...] listopada 2024 r. skierowanym do Wydziału Finansów KWP w B., w związku z zaliczeniem do wysługi okresu pracy w charakterze domownika w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców oraz okresu pobierania stypendium, st. sierż. A. M. zwrócił się z prośbą o uregulowanie należności za poprzednie lata tj. za okres [...] czerwca 2020 r. - [...] czerwca 2023 r. (3 lata wstecz). Za podstawę wyżej wymienionego wyrównania wskazał rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. wydany przez Komendanta Miejskiego Policji we [...].
Decyzją (pismem) z dnia [...] grudnia 2024 r. Komendant Miejski P. we [...] odmówił wypłaty wyrównania wskazując, iż fakt złożenia przez policjanta pełnej dokumentacji dotyczącej wysługi lat wobec udokumentowania dodatkowego okresu powoduje, iż funkcjonariusz uzyskuje prawo do procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi i z tym dniem roszczenie policjanta z tego tytułu staje się wymagalne. Tym samym, za początek biegu 3-letniego terminu przedawnienia należy uznać dzień, w którym uprawniony występuje z żądaniem spełnienia określonego świadczenia.
Skarżący, w piśmie z dnia [...] grudnia 2024 r. złożył do Komendanta Policji odwołanie. W treści zarzucił organowi błędne zinterpretowanie art. 107 ust. 1 ustawy o Policji.
Zaskarżonym, powołanym na wstępie rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2025 r. organ odwoławczy uchylił w całości decyzję Komendanta Miejskiego Policji we [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. o odmowie wypłaty wyrównania wysługi lat za okres [...] czerwca 2020 r. - [...] czerwca 2023 r. i orzekł o odmowie skarżącemu wypłaty wyrównania wysługi lat za okres [...] czerwca 2020 r. - [...] czerwca 2023 r.
W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145 ze zm.), prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Natomiast w myśl ust. 2 tego przepisu, z tytułu służby policjant otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie. Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy, wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. Na podstawie delegacji zawartej w art. 102 ustawy o Policji, zostało wydane rozporządzenie MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1236 ze zm.), które w § 5 ust. 1 stanowi, że dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2-5, policjant jest obowiązany złożyć w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr. Zgodnie z § 5 ust. 2 wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu. Stosownie do ust. 3 § 5 rozporządzenia, przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, o których mowa w ust. 1. Termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu (§ 5 ust. 4 rozporządzenia). W myśl zaś § 5 ust. 5 dalszy wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w Policji nie wymaga wydania odrębnej decyzji. Z treści przepisów wynika, że funkcjonariuszowi Policji uposażenie przysługuje już z dniem przyjęcia do służby. Ponieważ składową tego uposażenia stanowi obligatoryjnie procentowa wartość uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, zasadą jest ustalenie na dzień przyjęcia do służby dotychczasowej wysługi lat. Przy czym chodzi tylko o okresy podlegające wliczeniu do okresu pracy sprzed przyjęcia do służby w Policji, gdyż dalszy wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w Policji nie wymaga wydania odrębnej decyzji. Oznacza to, że dalszy wzrost uposażenia z tytułu wysługi lat w Policji naliczany jest automatycznie na podstawie decyzji ustalającej wysługę lat na dzień przyjęcia do służby. Tylko w przypadku późniejszego udokumentowania przez policjanta dotychczas niezaliczonych okresów zatrudnienia sprzed przyjęcia do służby, organ może zmienić dotychczasową decyzję ustalającą wysługę lat na dzień przyjęcia do służby. Zmiana ta dotyczy tylko ustalenia wysługi lat na dzień przyjęcia do służby. Zarówno ustalenie wysługi lat na dzień przyjęcia do służby, jak i późniejsza zmiana rozstrzygnięcia w tym zakresie, możliwa jest tylko w przypadku udokumentowania przez policjanta okresów zaliczanych do wysługi lat. Zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o Policji, zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. Z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji wynika zaś, że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jest to zasada, od której ustawa nie przewiduje wyjątku. Bieg terminu przedawnienia może jednak zostać przerwany. Przepis art. 107 ust. 3 ustawy o Policji wymienia dwie możliwe okoliczności: pierwsza - dotyczy czynności podejmowanej przez stronę przed kierownikiem danej jednostki organizacyjnej, która ma na celu dochodzenie lub ustalenie albo zaspokojenie roszczenia, a druga - dotyczy uznania roszczenia w takim zakresie, w jakim domagała się strona. Art. 107 ustawy o Policji, ani żadna inna norma prawna danego aktu prawnego nie definiuje stanu wymagalności roszczenia.
Organ wyjaśnił, przytaczając orzecznictwo sądów administracyjnych, że z dniem złożenia stosownej dokumentacji policjant nabywa prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, zachodzi więc okoliczność uzasadniająca zmianę uposażenia. Roszczenie o zmianę uposażenia nie istnieje wcześniej, tj. przed wykazaniem przez policjanta okresów zaliczanych do wysługi lat. Natomiast policjant w okresie nieprzedawnionym (3 lata od złożenia dokumentacji), może realizować swoje prawo do wzrostu uposażenia. W takim sensie należy rozumieć zapis § 5 ust. 4 in fine rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r., który stanowi o uwzględnianiu przepisów o przedawnieniu. Tym samym zdarzenie powodujące zmianę, jeśli jest zasadnie umotywowane, powoduje skutki na przyszłość. Rozstrzygniecie co do zmiany uposażenia nie może więc tworzyć skutków w przeszłości. Przyjąć zatem należy, że skoro postępowanie w sprawie weryfikacji ustalonej już policjantowi wysługi lat zostało wszczęte w określonym dniu, to zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o Policji dopiero z tym dniem powstały okoliczności uzasadniające zmianę uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat. Wcześniej organ nie mógł zmienić wysokości uposażenia, ponieważ nie posiadał wiedzy o zdarzeniach powodujących zmianę.
Organ, przechodząc do stanu faktycznego sprawy podał, że skarżący pełni służbę w Policji od 24 września 2018 r. i do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zaliczono na dzień przyjęcia policjantowi łącznie: 1 (jeden) dzień. Wysługę tę następnie zmieniono rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. Komendanta Miejskiego Policji we [...]. W dniu [...] czerwca 2023 r. skarżący zwrócił się z raportem do Komendanta Miejskiego Policji we [...] o zaliczenie do okresu służby, od którego zależy wzrost uposażenia zasadniczego okresu pracy w charakterze domownika w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców oraz okresu pobierania stypendium z PUP w R.. W oparciu o powyższy raport oraz znajdującą się w aktach osobowych dokumentację, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r., przyznano skarżącemu prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w charakterze domownika w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców oraz okresu pobierania stypendium. Zaliczono wymienionemu na dzień przyjęcia do służby w Policji tj. [...] września 2018 r. łącznie 6 (sześć) lat, 5 (pięć) miesięcy i 22 (dwadzieścia dwa) dni. Określono na dzień [...] czerwca 2023 r. (dzień złożenia raportu), prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w wysokości 11 %. Skoro skarżący złożył dokumenty potwierdzające wnioskowany okres, podlegający uwzględnieniu do wysługi lat, dnia [...] czerwca 2023 r. - to od tego dnia mogło być przyznane prawo do wzrostu uposażenia z tytułu zwiększonej wysługi lat. Uwzględniając treść art. 106 ust. 1 ustawy o Policji, Komendant Miejski Policji we [...] trafnie przyjął, że okolicznością uzasadniającą zmianę uposażenia zasadniczego w niniejszej sprawie, było złożenie przez policjanta nowych, nieposiadanych dotąd przez organ dokumentów. Jeśli natomiast roszczenie policjanta o wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat powstaje jednocześnie z dniem złożenia dokumentacji, o której mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r., to data ta rozpoczyna bieg terminu przedawnienia w rozumieniu art. 107 ust. 1 ustawy o Policji. Dlatego nie można zgodzić się ze skarżącym, iż od daty złożenia w komórce organizacyjnej Policji właściwej do spraw kadr, pełnej dokumentacji dotyczącej wysługi lat, należy liczyć wstecz trzyletni okres przedawnienia. Dopiero fakt udokumentowania dodatkowego okresu powoduje, iż funkcjonariusz uzyskuje prawo do procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat i z tym dniem roszczenie policjanta staje się wymagalne.
W ocenie organu, argumenty podniesione przez skarżącego nie mogą zasługiwać na uwzględnienie, gdyż nie zaszły przesłanki warunkujące powstanie roszczenia o wypłatę różnicy uposażenia zasadniczego za okres 3 lat wstecz od daty złożenia raportu. Dopiero fakt pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji w przedmiocie zwiększenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, z uwagi na uwzględnienie dotychczas nieudokumentowanych okresów powoduje, iż policjant uzyskuje prawo do świadczenia pieniężnego z tego tytułu. Okoliczność pracy w gospodarstwie oraz pobierania stypendium została udokumentowana dopiero w trakcie służby, zatem nie może kreować wymagalności roszczenia ze skutkiem wcześniejszym niż data jej wykazania, która jest również datą rozpoczęcia biegu roszczenia.
Po dokonaniu oceny materiału dowodowego sprawy organ uznał, że brak jest podstaw do wypłaty skarżącemu uposażenia za okres trzech lat wstecz tj. od dnia [...] czerwca 2020 r. do dnia [...] czerwca 2023 r. Powyższe wywiedziono z faktu, że rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. uwzględniający raport policjanta, może mieć jedynie charakter konstytutywny, a więc nie wywołuje skutków wstecz, tj. od daty przyjęcia funkcjonariusza do służby.
Ponadto organ wskazał, że przy wydawaniu decyzji z dnia [...] grudnia 2024 r. Komendant Miejski P., jako organ I instancji, naruszył przepisy procedury administracyjnej, nie zachowując przewidzianej przepisem art. 107 kpa formy decyzji, a w szczególności: podstawy prawnej jej wydania czy pouczenia o prawie i sposobie odwołania. Organ odwoławczy nie dopatrzył się nieprawidłowości merytorycznych zaskarżonej decyzji przełożonego. Nie było więc powodu do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Dlatego też organ odwoławczy podjął decyzję tożsamą merytorycznie do rozstrzygnięcia organu I instancji i odmówił wypłaty wyrównania wysługi lat skarżącemu.
W konsekwencji organ odwoławczy odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania wysługi lat za wskazany wyżej okres.
Skargę na powyższą decyzję złożył skarżący wskazując na naruszenie art. 107, art. 105 ustawy o Policji. W opinii skarżącego, decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, a nieprawidłowa interpretacja przepisów prawnych w jego sprawie doprowadziła do wydania krzywdzącej dla niego decyzji, z treścią której się nie zgadza. Wskazał, że zgodnie z przepisami prawa wyrównanie powinno zostać jemu wypłacone.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) – dalej: jako "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy o Policji prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe, a w myśl ust. 2 tego artykułu, z tytułu służby policjant otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie. Wysokość uposażenia zasadniczego jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej przez funkcjonariusza wysługi lat (art. 101 ust. 1 ustawy o Policji).
Zasady obliczania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego, zostały uregulowane w rozporządzeniu MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r., które w rozdziale 2 "Ustalenie wysługi lat" określa okresy zaliczane do wysługi lat (§ 4) oraz określa zasady jej wyliczenia i postępowania w sprawach jej ustalania (§ 5).
Stosownie do § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia, dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2-5, policjant jest obowiązany złożyć w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr. Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia, wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu. Przepis ten stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany wysługi lat w zw. z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, o których mowa w ust. 1 (§ 5 ust. 3 rozporządzenia). Z kolei § 5 ust. 4 rozporządzenia stanowi, że termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu.
Treść powyższych przepisów wskazuje, że w momencie przyjmowania do służby policjantowi ustala się okresy zaliczane do wysługi lat, od której zależy wysokość należnego uposażenia. Zasadą jest, że podstawową wysługę ustala się na dzień przyjmowania policjanta do służby, zaliczając do tej wysługi wszystkie poprzednie okresy służby i inne równoważne okresy zatrudnienia. Pełna realizacja tej zasady jest możliwa tylko wówczas, gdy funkcjonariusz już w momencie podejmowania służby w Policji przedłoży wszystkie niezbędne w tym zakresie dokumenty. Jeżeli jednak – jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie – takie dokumenty policjant przedstawi dopiero w takcie pełnionej służby, to według przepisów rozporządzenia istnieje możliwość zmiany wysługi lat ustalonej na dzień przyjęcia do służby w Policji poprzez zaliczenie policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów pracy wykonywanej przed podjęciem służby w Policji (§ 5 ust. 3 rozporządzenia). Dlatego policjant, który przy przyjęciu do służby nie wykazał zaliczanych okresów, może to uczynić później, nie tracąc prawa do ich uwzględnienia przy ustalaniu przedmiotowej wysługi. Po przedłożeniu dokumentów odnoszących się do okresów, które podlegają zaliczeniu do wysługi lat, funkcjonariusz może wnioskować o zaliczenie mu dotychczas nieudokumentowanych okresów. Realizacja żądania następuje rozkazem personalnym zmieniającym ustaloną wysługę lat z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu.
W rozpatrywanej sprawie istota sporu sprowadzała się do rozstrzygnięcia od jakiej daty policjantowi przysługuje wyższe uposażenie, to znaczy czy od dnia złożenia udokumentowanego wniosku o zaliczenie do wysługi lat okresu pracy w charakterze domownika w indywidualnym gospodarstwie rolnym należącym do jego rodziców oraz okresu pobierania stypendium stażowego w PUP, czy też od daty wcześniejszej ustalonej przy uwzględnieniu przepisów o przedawnieniu.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca się uwagę na to, że przy dokonywaniu wykładni powołanego § 5 ust. 4 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. konieczne jest przywiązanie szczególnej wagi do zawartego w nim określenia "z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu". Dotyczy ono terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia w określonej procentowo wysokości, w powiązaniu z wynikającą z decyzji zmianą wysługi lat. Powyższa regulacja wskazuje, że to powołany wyżej przepis rozporządzenia, a nie art. 106 ust. 1 ustawy o Policji, stanowi podstawę do określania terminu nabycia przez policjanta prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1512/17).
Konieczność określenia terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia wynika z treści art. 107 ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Bieg przedawnienia takich roszczeń, w myśl art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia. Zdaniem Sądu, dzień złożenia przez policjanta udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr - tak jak wymaga tego przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. - przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost z tytułu nowo udokumentowanego okresu wysługi lat, a uposażeniem zasadniczym w wysokości dotychczasowej.
W konsekwencji, policjant traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu nowo udokumentowanej wysługi lat jedynie za okres objęty przedawnieniem. Podjęcie przez policjanta czynności przerywającej bieg terminu przedawnienia skutkuje tym, że zachowuje on prawo do odpowiednio powiększonego uposażenia za trzyletni nieprzedawniony okres. NSA w przywołanym wyroku z dnia 26 kwietnia 2019 r. wyjaśnił, że istnienie okresów uwzględnianych przy ustalaniu wysługi lat przy przyjęciu policjanta do służby ma charakter obiektywny. O tym, czy policjantowi w rozkazie personalnym zostanie ustalona wysługa lat oraz czy otrzyma odpowiedni wzrost uposażenia zasadniczego decyduje jedynie udokumentowanie okresów zaliczanych do wysługi lat. Nieprzedłożenie przez policjanta przy przyjęciu do służby dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat skutkuje tym, że jego uposażenie zasadnicze zostanie ustalone w wysokości niższej, niż mogłoby być ustalone, gdyby w tym terminie prawidłowo te okresy udokumentował. Nie oznacza to jednak, że policjant traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za cały okres od przyjęcia do służby w Policji do dnia złożenia wniosku o zmianę wysługi lat.
Przepisy § 5 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. przewidują, że również w razie zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, wysługę lat ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, natomiast termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia określa się z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Oznacza to, że oprócz art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, określającego trzyletni termin przedawnienia, należy także uwzględniać art. 107 ust. 3 pkt 1 tej ustawy regulujący kwestię przerwania biegu przedawnienia. Dzień złożenia przez policjanta udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost z tytułu nowo udokumentowanego okresu wysługi lat a uposażeniem zasadniczym w wysokości dotychczasowej. Policjant traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu nowo udokumentowanej wysługi lat jedynie za okres objęty przedawnieniem. Natomiast podjęcie przez policjanta czynności przerywającej bieg terminu przedawnienia skutkuje tym, że zachowuje on prawo do odpowiednio powiększonego uposażenia za trzyletni nieprzedawniony okres.
Oznacza to, że uprawnienie do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat jest nabywane z mocy prawa. Złożenie przez policjanta wymaganych dokumentów i wydanie decyzji (rozkazu personalnego) ma charakter potwierdzający istniejące już uprzednio uprawnienie. Policjant z chwilą powstania z mocy prawa uprawnienia do wzrostu uposażenia zasadniczego posiada roszczenie o ustalenie nabycia prawa, a w konsekwencji roszczenie o jego realizację. Nie oznacza to jednak, że z tą chwilą powstaje po stronie organów Policji obowiązek realizacji świadczenia. Obowiązek ten istnieje potencjalnie i warunkowo. Uruchomienie przez policjanta jego prawa następuje poprzez złożenie wniosku, a następnie wydanie stosownej decyzji (rozkazu personalnego), która ma charakter deklaratoryjny. Przy czym czynności te nie stanowią podstawy nabycia prawa do realizacji roszczenia, które w dacie ich podejmowania już faktycznie istnieje. Złożenie przez policjanta wniosku o zaliczenie do wysługi lat dotychczas nieudokumentowanych okresów, stanowi natomiast podjęcie czynności, o której mowa w art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, i przerywa bieg przedawnienia (por. wyroki NSA: z 13 lutego 2015 r., sygn. I OSK 1340/13, z 2 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2495/14, z 22 września 2017 r., sygn. akt I OSK 3106/15, z 12 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3257/16 oraz WSA w Opolu z 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Op 210/19), które Sąd orzekający podziela, w odróżnieniu od orzeczeń powołanych przez organ w odpowiedzi na skargę i zaskarżonej decyzji.
W konsekwencji, zauważyć trzeba, że skarżący prawo do wzrostu uposażenia z tytułu większej wysługi lat nabył nie z dniem złożenia wniosku o zaliczenie do wysługi lat okresu pracy w charakterze domownika w indywidualnym gospodarstwie rolnym oraz okresu pobierania stypendium, ale wcześniej. Prawo to istniało już w dniu przyjęcia do służby, a ponieważ przerwanie biegu przedawnienia tego prawa zostało dokonane w dniu wpływu wniosku do organu, to termin nabycia prawa należnego funkcjonariuszowi do wyższego uposażenia z tytułu wysługi lat winien uwzględniać okres nieprzedawniony - trzy lata przed złożeniem wniosku.
W związku z powyższym należy uznać, że organ orzekający w niniejszej sprawie naruszył § 5 ust. 2-4 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. w zw. z art. 106 ust. 1 i art. 107 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji.
Rozpoznając sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę ocenę prawną wyrażoną przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu, w szczególności przyjmie zaprezentowaną wyżej wykładnię powołanych przepisów ustawy o Policji oraz rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r., i przy ustaleniu wysokości uposażenia również uwzględni odpowiedni okres poprzedzający złożenie raportu przez skarżącego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło