I OSK 3106/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-09-22
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Małgorzata Borowiec, Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okresy pracy za granicą udokumentowane umowami o świadczenie usług mogą być zaliczone do wysługi lat policjanta w celu ustalenia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego, jeśli nie udowodniono zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy i podporządkowania służbowego?Ratio decidendi
Okresy pracy za granicą udokumentowane umowami o świadczenie usług, które nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy i podporządkowania służbowego, nie mogą być zaliczone do wysługi lat policjanta w celu ustalenia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego. Prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego nabywa się z mocy prawa z chwilą osiągnięcia odpowiedniej wysługi lat uwzględniającej wysługę liczoną na dzień przyjęcia do służby, a złożenie wniosku o zaliczenie nieudokumentowanych okresów przerywa bieg przedawnienia.Stan faktyczny
Policjant M. K. złożył raport o przyznanie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu zaliczenia okresów pracy za granicą. Organy policji odmówiły zaliczenia okresu pracy od 5 listopada 2006 r. do 29 maja 2011 r., uznając przedłożone umowy o świadczenie usług za niewystarczające do udowodnienia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy i podporządkowania służbowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia del. WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 22 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 czerwca 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 288/15 w sprawie ze skargi M. K. na rozkaz personalny Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 9 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 288/15, po rozpoznaniu skargi M. K. na rozkaz personalny Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2015 r., nr [...], uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny organu pierwszej instancji (pkt I) oraz orzekł, że zaskarżony rozkaz personalny nie może być wykonany (pkt II).
W uzasadnieniu wyroku podał, że w dniu 30 kwietnia 2014 r. do Zespołu Kadr i Szkolenia Wydziału Wspomagającego Komendy Powiatowej Policji w X. wpłynął raport st. post. M. K., w którym wniósł o przyznanie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego poprzez zaliczenie okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 1 lipca 2002 r. do dnia 4 listopada 2006 r. oraz okresów zatrudnienia za granicą od dnia 5 listopada 2006 r. do dnia 29 grudnia 2011 r.
Komendant Powiatowy Policji w X rozkazem personalnym z dnia [...] 2014 r., nr [...] odmówił M. K. i prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu pracy za granicą w Wielkiej Brytanii, w X, w okresie od dnia 5 listopada 2006 r. do dnia 23 października 2007 r. i w W., w okresie od dnia 24 października 2007 r. do dnia 29 maja 2011 r. Określił termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień 30 kwietnia 2014 r. w wysokości 7%.
W uzasadnieniu rozkazu personalnego podał, że M. K. spełnia wymogi do uznania go za domownika w świetle przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2013 r. poz. 1403, ze zm.). Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że po ukończeniu 16 roku życia, pozostawał z rolnikami we wspólnym gospodarstwie domowym, jak również zamieszkiwał na terenie ich gospodarstwa rolnego oraz stale w nim pracował.
Odnosząc się do kwestii zaliczenia wnioskodawcy do wysługi lat okresów pracy za granicą wskazał, że powinien on udokumentować okresy pracy za granicą, przedkładając dokumenty, które otrzymał w danym kraju, potwierdzające okres zatrudnienia i charakter stosunku prawnego, na podstawie którego świadczył on pracę za granicą. Jednocześnie zauważył, że przepisy obowiązujące w tym zakresie nie precyzują, jakie konkretnie dokumenty powinien przedstawić pracownik starający się o uznanie zagranicznego stażu pracy. Zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, mogą być to wszelkie dokumenty, które w sposób wiarygodny co najmniej uprawdopodobniają fakt zatrudnienia w określonym czasie u danego pracodawcy zagranicznego. Pracodawca może zatem uwzględnić okres pracy za granicą na podstawie każdego dostarczonego przez pracownika dokumentu, pod warunkiem, że z jego treści będzie w stanie stwierdzić fakt zatrudnienia, jego charakter, okres zatrudnienia, a w przypadku policjantów – wymiar czasu pracy. Do pracodawcy należy ocena, czy praca za granicą została wystarczająco udokumentowana. Wnioskodawca M. K. przedłożył dwie umowy o świadczenie usług (Contract for services) w spółce X, potwierdzające rozpoczęcie pracy od dnia 5 listopada 2006 r., a następnie w spółce W. od dnia 24 października 2007 r. Formularz P 45 z dnia 23 czerwca 2011 r. potwierdza, że pracę w ww. firmie zakończył on w dniu 29 maja 2011 r. Zdaniem organu pierwszej instancji, ten rodzaj umowy nie stanowi umowy o pracę i oznacza, że policjant wówczas wykonywał swoją pracę w ramach samozatrudnienia. W takim przypadku nie był on osobą zatrudnioną, a jedynie świadczył określone usługi. Umowy o świadczenie usług nie należy mylić z umową o pracę. Z tego względu Komendant Powiatowy Policji w X odmówił M. K. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu pracy za granicą w Wielkiej Brytanii, w okresie od dnia 5 listopada 2006 r. do dnia 29 maja 2011 r. Natomiast nie wniósł zastrzeżeń do okresu od dnia 31 maja 2011 r. do dnia 29 grudnia 2011 r. Uznał, że wnioskodawca na podstawie przedłożonych dokumentów udowodnił, że we wskazanym okresie był zatrudniony w spółce X. na podstawie umowy o pracę, w pełnym wymiarze czasu pracy. W związku z powyższym ustalił, że do wysługi uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego na dzień przyjęcia do służby w Policji, tj. na dzień 30 grudnia 2011 r. należało zaliczyć M. K. następujące okresy składowe: okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika – 4 lata, 4 miesiące, 4 dni; okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy – 6 miesięcy, 29 dni, czyli łącznie 4 lata, 11 miesięcy i 3 dni. Natomiast łączną wysługę lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego na dzień 30 kwietnia 2014 r., ustalił na 7 lat, 3 miesiące i 5 dni, do której zaliczono ww. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy oraz służbę w Policji (2 lata, 4 miesiące i 2 dni).
Na skutek wniesienia przez M. K. od powyższego rozkazu personalnego odwołania, sprawę rozpoznawał Małopolski Komendant Wojewódzki Policji, który na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej "K.p.a."), utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w Nowym Targu z dnia [...] 2014 r., nr [...].
W uzasadnieniu rozkazu personalnego wyjaśnił, że warunkiem zaliczenia zatrudnienia za granicą jest jego udokumentowanie, przy czym art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 674, ze zm.), nie precyzuje, jakie dokumenty powinny potwierdzać okres zatrudnienia. Wskazał, że M. K. w okresie od dnia 5 listopada 2006 r. do dnia 29 maja 2011 r. był zatrudniony jako pracownik poliwalentny, czyli mogący wykonywać różne zadania, lub też wykonywać pracę w ramach samozatrudnienia. Nie oznacza to automatycznie, że nie pracuje w oparciu o umowę o pracę. W ocenie organu odwoławczego, przedłożone przez niego dokumenty nie uprawniają do takiego stwierdzenia, gdyż nie wynika z nich, że pracownik był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy oraz nie wskazują na fakt podporządkowania służbowego pracodawcy. Bazując na przedłożonych przez odwołującego dokumentach, nie można potwierdzić faktu, że w okresie od dnia 5 listopada 2006 r. do dnia 29 maja 2011 r. pracował on w wymiarze 40 godzin tygodniowo w ramach umowy o pracę. M. K. takie dokumenty przedłożył wyłącznie za okres pracy za granicą od dnia 31 maja 2011 r. do dnia 29 grudnia 2011 r. i ten okres pracy został mu zaliczony do wysługi.
Małopolski Komendant Wojewódzki Policji, rozpatrując prawidłowość ustalenia terminu nabycia przez M. K. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat podał, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2001 r. Nr 152, poz. 1732, ze zm.), dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2-5, policjant jest obowiązany złożyć w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr. Wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu (§ 5 ust. 2 powołanego rozporządzenia). M. K. został przyjęty do służby w Policji w dniu 30 grudnia 2011 r. W tym czasie obowiązywało już cyt. rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r., z którym policjant został zapoznany w dniu przyjęcia do służby. Wobec powyższego uprawniony jest wniosek, że o konieczności niezwłocznego złożenia w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr dokumentów potwierdzających wcześniejsze zatrudnienie wiedział on już od dnia przyjęcia do służby w Policji, tj. od dnia 30 grudnia 2011 r. Przepis art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687, ze zm.) stanowi, że zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. Organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie przepis ten miał zastosowanie, albowiem od dnia złożenia przez M. K. wniosku o ustalenie procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, tj. od dnia 30 kwietnia 2014 r., zostało mu przyznane prawo do przedmiotowego wzrostu i naliczone wyższe uposażenie zasadnicze. Roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami, o czym stanowi art. 107 ust. 2 ustawy o Policji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie termin przedawnienia przed dniem 30 kwietnia 2014 r. nie rozpoczął biegu, gdyż przez stronę nie zostały spełnione przesłanki warunkujące powstanie roszczenia o wypłatę różnicy wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres od dnia przyjęcia do służby w Policji, tj. od dnia [...] 2011 r. do dnia [...] 2014 r. Kompletny wniosek o ustalenie procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat M. K. złożył w dniu 30 kwietnia 2014 r. i z tym też dniem należy mówić o wymagalności jego roszczenia do ustalenia procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, a tym samym o rozpoczęciu biegu terminu przedawnienia, o jakim mowa w art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, do dochodzenia przez niego prawa do wypłaty różnicy uposażenia zasadniczego z tego tytułu. Zdaniem Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji, na gruncie przedmiotowej sprawy nie mógł znaleźć zastosowania art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, albowiem dopiero fakt złożenia przez wyżej wymienionego policjanta pełnej dokumentacji dotyczącej wysługi lat wobec udokumentowania dodatkowego okresu spowodował, że uzyskał on prawo podmiotowe do procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat i z tym też dniem jego roszczenie z tego tytułu stało się wymagalne.
Powyższy rozkaz personalny stał się przedmiotem skargi M. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Skarżący zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego w postaci:
a) niewłaściwego zastosowanie art. 106 ustawy o Policji. Zdaniem skarżącego, powyższy przepis nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, a należało zastosować § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażania policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego. Skarżący uważa, że termin nabycia przez niego prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego powinien być ustalony na dzień przyjęcia go do służby, tj. 30 grudnia 2011 r.;
b) niewłaściwe zastosowanie art. 102 ustawy o Policji, zgodnie z którym szczegółowy tryb ustalenia wzrostu uposażenia określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r.;
c) błędną interpretację § 5 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r.;
d) błędną interpretację art. 86 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, gdyż przepis ten nie precyzuje jakie dokumenty powinny być złożone i nie precyzuje, że musi to być umowa o pracę. Tym samym zdaniem skarżącego, organ nie mógł uznać złożonych przez niego dokumentów za niewystarczające.
2. przepisów postępowania w postaci:
a) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez niezebranie w wyczerpujący sposób i rozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności dowodów potwierdzających pracę skarżącego wykonywaną za granicą. Skarżący wskazał, iż posiada wypisy (payslip) określające tygodniowy czas pracy pracownika, jednak organ, pomimo tego, że wiedział o ich istnieniu, nie wezwał go do potwierdzenia dokumentami czasu pracy;
b) art. 75 K.p.a., poprzez błędne zastosowanie teorii dowodowej, polegające na odrzuceniu złożonych dokumentów potwierdzających okres pracy od dnia 5 listopada 2006 r. do dnia 29 maja 2011 r. i przyjęcie, że daną okoliczność można potwierdzić jedynie dowodami, które organ uzna za stosowne;
c) art. 80 K.p.a., poprzez niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy udowodniono okoliczność dotyczącą wykonywania pracy w tym okresie i na jakich zasadach;
d) art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak wskazania przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
e) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości i stwierdzenia jego nieważności w całości ze względu na wydanie go z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Równocześnie wniósł o uchylenie rozkazu personalnego organu pierwszej instancji.
Małopolski Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że zgodnie z art. 86 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy udokumentowane okresy zatrudnienia za granicą u pracodawcy zagranicznego są zaliczane do okresów pracy w Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie uprawnień pracowniczych. Z przepisu tego wynika, że zatrudnienie musi być wykonywane u pracodawcy, a zaliczanie odbywa się według reguł obowiązujących w prawie polskim. Z tego względu, istotne znaczenie ma określenie relacji pracownik-pracodawca, którą można wywieść z art. 2 i art. 3 Kodeksu pracy. Skarżący przedstawił umowy o świadczenie usług zawarte z podmiotem państwa obcego. W ocenie organu odwoławczego, nie tworzyły one stosunku prawnego, o którym mowa w art. 2 Kodeksu pracy. Z przedstawionych przez skarżącego do umowy o świadczenie usług (przetłumaczonej z języka angielskiego) conditions of work wynika, że w razie wątpliwości umowy tej nie należy traktować jako umowy o zatrudnienie (contract of employment, pkt 1.1). Skarżący nie doręczył też warunków pracy do kolejnej umowy o świadczenie usług, zawartej z tą samą firmą z dnia 24 października 2007 r. W takiej sytuacji organ uznał, że w związku z przestawionymi umowami o świadczenie usług nie było potrzeby badania czasokresu pracy.
Zdaniem Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji, zarzut naruszenia przepisów procedury administracyjnej jest niezrozumiały. Zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażania policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, obowiązek dostarczenia do komórki kadrowej jednostki Policji dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat spoczywa na policjancie. Ponadto wskazał, że dla organów było jednoznaczne, że umowy o świadczenie usług nie są umowami w przedmiocie zatrudnienia. W sprawie nie zachodziła zatem potrzeba dokonywania szczegółowych obliczeń czasu pracy na podstawie dokumentów z urzędu skarbowego.
W ocenie organu odwoławczego, chybiony jest także zarzut błędnego określenia terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia, gdyż policjant zyskuje prawo podmiotowe do procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat dopiero po złożeniu stosownych dokumentów. W tej dacie roszczenie staje się wymagalne. Rozwiązanie takie jest racjonalne, gdyż nie można domagać się od dłużnika realizacji świadczenia z datą wsteczną od dnia wymagalności.
Skarżący na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. wyjaśnił, że od 2006 r. do grudnia 2011r. nieprzerwanie był zatrudniony w firmie za pośrednictwem agencji i wykonywał pracę w okresie od 2006 r. do 2007 r. w wymiarze 12 godz. na 12 godz., a następnie od 16.00 do 6.00 rano. Pracodawca udzielał mu urlopów płatnych na takich samych warunkach jak pozostałym pracownikom. Przez cały okres zatrudnienia był ubezpieczony, a wynagrodzenie otrzymywał co tydzień. Od maja do grudnia 2011 r. był zatrudniony bezpośrednio przez pracodawcę i pracował w systemie zmianowym 3 na 3 po 12 godzin, gdyż agencja została zlikwidowana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżony rozkaz personalny został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak również z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzucanego w skardze naruszenia przepisów postępowania stwierdził, że doszło do naruszenia przez organy orzekające w sprawie art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niezebranie w wyczerpujący sposób i nierozpatrzenie materiału dowodowego na okoliczność charakteru pracy skarżącego wykonywanej za granicą. Organy odmówiły uwzględnienia okresów pracy M. K. za granicą jedynie lakonicznie stwierdzając, że skoro są to umowy o świadczenie usług, to nie stanowią umów o pracę, lecz samozatrudnienie, które nie może być zaliczone do okresu zatrudnienia upoważniającego do wzrostu uposażenia. Taki wniosek organów co do charakteru zatrudnienia został wywiedziony jedynie z samych tytułów umów, nie został poparty analizą dołączonych przez skarżącego warunków pracy. Nie zostały one przez organ przetłumaczone, w uzasadnieniu rozstrzygnięć organów obu instancji w ogóle się do nich nie odniesiono. Nie przeprowadzono również postępowania wyjaśniającego w oparciu o inne, przedłożone przez skarżącego, dokumenty co do tego w jakim charakterze i w jakim wymiarze czasu pracy był on zatrudniony. Nie dokonano analizy znajdujących się w sprawie dokumentów podatkowych i ubezpieczeniowych. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, dokonane przez organy ustalenia są dowolne, nie oparte na wnikliwej analizie zgromadzonych dowodów, które zostały ocenione niezgodnie z wymogami art. 80 K.p.a. Nałożenie na stronę w § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalanie wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, obowiązku przedłożenia dokumentów potwierdzających zatrudnienie nie zwalnia organu administracyjnego od realizacji zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Przepis art. 86 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie precyzuje, jakie dokumenty powinny być złożone i nie określa, że musi być to umowa o pracę. Organy nie ustaliły ponad wszelką wątpliwość, że w niniejszej sprawie zatrudnienie M. K. za granicą nie spełniało przesłanek pozwalających na zaliczenie tego okresu do wysługi lat uprawniającej do zwiększenia uposażenia, co było kluczowe dla rozstrzygnięcia tej sprawy. W uzasadnieniach kontrolowanych aktów organy nie wskazały przyczyn, z powodu których przedłożonym przez skarżącego dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej. Organy ograniczyły się do wskazania konkluzji w postaci wniosku o niezaliczeniu okresu pracy od dnia 5 listopada 2006 r. do dnia 29 maja 2011 r., ale niedostatecznie sprecyzowały powód tego niezaliczenia. Przyznały wprawdzie, że pracownik poliwalentny może pracować na podstawie umowy o pracę, ale równocześnie uznały, że "bazując na przedłożonych przez policjanta dokumentach, nie można potwierdzić faktu, że w okresie od dnia 5 listopada 2006 r. do dnia 29 maja 2011 r. pracował w wymiarze 40 godzin tygodniowo w ramach umowy o pracę". Nie sprecyzowano jednak, które z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy analizowano i jakie wyprowadzono wnioski z konkretnych dokumentów. W efekcie powyższych naruszeń prawa procesowego przez organy obu instancji, doszło również do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy niezgodnego z prawem rozkazu personalnego organu pierwszej instancji.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w rozpoznawanej sprawie doszło również do naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 106 ust. 1 ustawy o Policji i błędną wykładnię § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażania policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego. Według organu, wysługę lat należało ustalić na dzień przyjęcia skarżącego do służby, tj. na dzień 30 grudnia 2011 r., natomiast wzrost uposażenia na dzień złożenia przez skarżącego dokumentów uzasadniających zmianę. Skarżący natomiast uważa, że termin nabycia przez niego prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego powinien być ustalony na dzień przyjęcia go do służby, tj. 30 grudnia 2011 r. Sporny między stronami jest zatem termin nabycia przez skarżącego prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat.
W tej sprawie istota sporu sprowadza się do wykładni § 5 ust. 4 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w wypadku, gdy udokumentowanie przez skarżącego dodatkowego okresu zaliczanego do wysługi lat, istniejącego faktycznie w dniu przyjęcia do służby, nastąpiło później niż w dniu przyjęcia do służby. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, przepis ten przewidując, że: "Termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu" oznacza, że nieprawidłowe było wskazanie przez organy orzekające w sprawie art. 106 ust. 1 ustawy o Policji jako przepisu, na podstawie którego określa się termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat. Istnienie okresów uwzględnianych przy ustalaniu wysługi lat przy przyjęciu policjanta do służby ma charakter obiektywny, albowiem o tym, czy policjantowi w rozkazie personalnym zostanie ustalona wysługa lat i czy otrzyma odpowiedni wzrost uposażenia decyduje jedynie udokumentowanie okresów zaliczanych do wysługi lat. Brak udokumentowania okresów zaliczanych do wysługi lat powoduje, że jego uposażenie zasadnicze jest ustalane w wysokości niższej, niż mogłoby być ustalane, gdyby w dniu przyjęcia do służby prawidłowo udokumentował okresy zaliczane do wysługi lat. Nie oznacza to jednak, że policjant traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego za cały okres od rozpoczęcia służby w Policji do dnia złożenia wniosku o zmianę wysługi lat. Przepisy § 5 ust. 2-4 powołanego rozporządzenia przewidują bowiem, że również w razie zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, wysługę lat ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, natomiast termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia określa się z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Należy zatem uwzględnić art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, określający 3-letni termin przedawnienia, a także art. 107 ust. 3 pkt 1 tej ustawy, regulujący kwestie przerwania biegu przedawnienia. Dzień złożenia przez policjanta udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy pomiędzy uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost z tytułu nowo udokumentowanego okresu wysługi lat, a uposażeniem w wysokości dotychczasowej. Policjant traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu nowo udokumentowanej wysługi lat jedynie za okres objęty przedawnieniem, zachowuje natomiast prawo do odpowiednio powiększonego uposażenia za trzyletni nieprzedawniony okres. Prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego policjant nabywa z mocy prawa, z chwilą osiągnięcia odpowiedniej wysługi lat uwzględniającej wysługę liczoną na dzień przyjęcia do służby. Rozkaz personalny określający termin nabycia tego prawa oraz procentową wysokość wzrostu uposażenia zasadniczego ma charakter deklaratoryjny, potwierdzający uprawnienie już istniejące. Z chwilą powstania z mocy prawa uprawnienia do wzrostu uposażenia zasadniczego policjant ma roszczenie o ustalenie nabycia prawa i jego realizację. Uruchomienie tego prawa następuje poprzez wydanie rozkazu personalnego, na wniosek policjanta. Złożenie wniosku o zaliczenie do wysługi lat okresów dotychczas nieudokumentowanych jest czynnością przerywającą bieg przedawnienia w rozumieniu art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji. Okoliczność, że policjant składa dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi później niż w dacie przyjęcia do służby, tak jak miało to miejsce w tej sprawie, skutkuje tylko tym, że jego roszczenie za okres dłuższy niż 3 lata wstecz przedawnia się. W niniejszej sprawie organy błędnie przyjęły, że wzrost uposażenia z tytułu nowo udokumentowanej wysługi lat powstał dopiero z chwilą złożenia przez M. K. wniosku. Złożony wniosek przerywał bieg 3-letniego przedawnienia uprawnienia, które już uprzednio istniało na dzień przyjęcia do służby.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), orzekł, jak w sentencji wyroku. Wskazał, że organy w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym powinny uzupełnić postępowanie wyjaśniające, w tym zwłaszcza poprzez prawidłowe przeprowadzenie dowodów z dokumentów przedłożonych przez skarżącego oraz uwzględnić przestawioną powyżej ocenę prawną.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Małopolski Komendant Wojewódzki reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości w ramach podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego, tj. § 5 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, oraz art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że policjant nabywa prawo do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat ustalanej na dzień przyjęcia do służby w Policji z tym dniem, chyba że upłynął 3 letni termin przedawnienia – podczas, gdy termin nabycia przez policjanta prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego powinien być ustalony na dzień złożenia przez niego wniosku o ustalenie wysługi lat wraz z dokumentami uzasadniającymi zmianę uposażenia, a w konsekwencji roszczenie o wypłatę różnicy w uposażeniu powstaje również w tej dacie, stając się jednocześnie wymagalne;
2. naruszenie przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. i niezastosowanie art. 151 P.p.s.a., co spowodowało uchylenie rozkazów personalnych organów obu instancji, przy przyjęciu, że orzekające w sprawie organy dopuściły się naruszenia art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., w sytuacji, gdy naruszeń tych nie było, a tym samym właściwym rozstrzygnięciem powinno być oddalenie skargi M. K.;
- art. 153 P.p.s.a., poprzez wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że w dalszym postępowaniu organ zobowiązany będzie do dokonania tłumaczeń anglojęzycznych dokumentów przedłożonych przez stronę, podczas gdy obowiązek ten spoczywa na M. K.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, argumentując zarzut naruszenia § 5 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego oraz art. 107 ust. 1 ustawy o Policji stwierdził, że prawo policjanta do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat powstaje dopiero z dniem złożenia dokumentów. W tej dacie powstaje po stronie policjanta wymagalne roszczenie o przyznanie zwiększonego uposażenia. Gdyby organ dopuścił się opóźnienia w realizacji świadczenia, wówczas termin przedawnienia rozpocząłby bieg. W ocenie autora skargi kasacyjnej, istota zaskarżonego wyroku sprowadza się do uznania wymagalności roszczenia sprzed daty jego zgłoszenia. Godzi to w jedną z zasad prawa administracyjnego, która sprowadza się do twierdzenia, że świadczenia są przyznawane z datą wydania orzeczenia w tym przedmiocie. Powołując stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1871/12, podał, że " Dane świadczenie może być przyznane także od daty jego zgłoszenia. Jednakże przyznanie danego świadczenia z datą wsteczną od daty jego zgłoszenia wymagałoby ustanowienia takiego obowiązku wprost przepisem prawa. Żaden z przepisów ustawy o Policji ani przepisów rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. zasady takiej wprost nie wskazuje". Rozwiązanie takie jest racjonalne, gdyż nie można domagać się realizacji świadczenia za czas, gdy dłużnik nie wiedział o jego istnieniu. Zgodnie z powszechnie przyjętą w nauce prawa cywilnego definicją roszczenie, to możliwość żądania od konkretnej osoby konkretnego zachowania się. Stanowi ono emanację przysługującego prawa. W realiach niniejszej sprawy prawo stanowi ustalana funkcjonariuszowi na dzień przyjęcia do służby wysługa lat, natomiast roszczenie - uprawnienie do wzrostu uposażenia z tego tytułu. Tym niemniej, aby roszczenie powstało, muszą zaistnieć wszystkie jego przesłanki - między innymi możliwość żądania konkretnego zachowania, czyli domagania się od organu Policji wypłaty oznaczonej, konkretnej kwoty, stanowiącej wzrost uposażenia z tytułu wysługi lat. Zatem przed dniem złożenia wniosku o ustalenie wysługi lat roszczenie nie istnieje, ponieważ nie jest znana organowi jego wartość. Tym bardziej nie jest ono wymagalne. Skoro roszczenie nie istnieje, to nie można go zrealizować. Zasady wykładni systemowej stanowią uzasadnienie dla przyjęcia definicji roszczenia przyjętego w prawie cywilnym do pojęcia roszczenia, o którym mowa w art. 107 ust. 1 ustawy o Policji. Przepis ten odnosi się do świadczeń majątkowych wyszczególnionych w rozdziale 9 ustawy o Policji, a więc uprawnień, których wartość jest łatwa do określenia, jako wynikająca z przepisów płacowych Policji.
Autor skargi kasacyjnej uzasadniając zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, stwierdził, że Komendant Powiatowy Policji w X w rozkazie personalnym z dnia 30 czerwca 2014 r. dokonał prawidłowej oceny dokumentów przedstawionych przez M. K. Umowy z dnia 5 listopada 2006 r. i z dnia 23 października 2007 r. są umowami o świadczenie usług i stanowią formę samozatrudnienia. Wynikało to już z ich treści, nie było zatem potrzeby tłumaczenia dalszych dokumentów. Organ odwoławczy podkreślił, że z przedłożonych dokumentów nie wynikał fakt podporządkowania służbowego pracodawcy. Nie można również zgodzić się z twierdzeniem Sądu, że na organach Policji spoczywał obowiązek dokonania tłumaczenia dołączonych przez M. K. angielskojęzycznych dokumentów. Obowiązkiem organów nie jest dokonywanie tłumaczenia dokumentów. Obowiązek ten spoczywał na M. K., przy czym dla organów Policji wystarczające były dokumenty, które zostały przetłumaczone i przez niego dostarczone. Gdyby było inaczej M. K. zostałby wezwany o przedłożenie stosownych tłumaczeń.
Odnosząc się do wskazań zawartych w zaskarżonym wyroku co do dalszego postępowania organu podał, że wynika z nich, że dokumenty dostarczone przez M. K. powinny być przetłumaczone przez organ. Skarżący kasacyjnie stwierdził, że z tym stanowiskiem Sądu nie można się zgodzić. W przypadku przedstawienia przez stronę istotnej dokumentacji w postępowaniu administracyjnym to obowiązkiem organu jest żądanie ich tłumaczenia. Zgodnie z art. 27 Konstytucji RP oraz art.4 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224, ze zm.), język polski jest językiem urzędowym, a w konsekwencji organy administracji publicznej dokonują czynności urzędowych w tym języku.
M. K. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, wskazując, że podniesione w niej zarzuty i ich argumentacja stanowią jedynie polemikę ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, która nie znajduje uzasadnienia w tej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jednak w tym wypadku niezbędne stało się dokonanie oceny zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego – § 5 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego oraz art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez ich błędną wykładnię.
Zaprezentowana przez autora skargi kasacyjnej wykładnia powołanych wyżej przepisów rozporządzenia została oparta na założeniu, że w przypadku, gdy udokumentowanie przez M. K. okresu zaliczanego do wysługi lat nastąpiło po dacie przyjęcia do służby, to wówczas w sprawie znajduje zastosowanie art. 106 ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi, że zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tą zmianę. W takim wypadku okolicznością uzasadniającą zmianę uposażenia zasadniczego jest złożenie przez wyżej wymienionego policjanta, stosownie do § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r., w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr, dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat. Nabycie przez M. K. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat nastąpiło zatem na dzień złożenia wniosku (30 kwietnia 2014 r.), a nie na dzień przyjęcia do służby (30 grudnia 2011 r.). Konsekwencją tego stwierdzenia jest również uznanie, że w tej sprawie przepis art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, dotyczący przedawnienia, nie ma zastosowania, gdyż przedmiotowe roszczenie na dzień złożenia wniosku nie było wymagalne.
Stosownie do treści § 5 ust. 4 cyt. rozporządzenia, termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Powyższa regulacja prawna wskazuje, że to powołany wyżej przepis rozporządzenia, a nie art. 106 ust. 1 ustawy o Policji, stanowi podstawę do określania terminu nabycia przez policjanta prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat.
Przy dokonywaniu wykładni § 5 ust. 4 in fine cyt. rozporządzenia niezbędne jest zwrócenie uwagi na zawarte w nim sformułowanie "z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu". Dotyczy ono terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia w określonej procentowo wysokości, w powiązaniu z wynikającą z decyzji zmianą wysługi lat. Konieczność określenia terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia jest konsekwencją tego, że stosownie do art. 107 ust. 1 ustawy o Policji prawo do uposażenia ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Z art. 107 ust. 3 pkt 1 tej ustawy wynika, że bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjęte przez skarżącego kasacyjnie założenie jest nieprawidłowe. Nie uwzględnia ono faktu, na który trafnie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, że istnienie okresów uwzględnianych przy ustalaniu wysługi lat przy przyjęciu policjanta do służby ma charakter obiektywny. Zasadnie przyjął on, że o tym, czy policjantowi w rozkazie personalnym zostanie ustalona wysługa lat oraz czy otrzyma odpowiedni wzrost uposażenia zasadniczego decyduje jedynie udokumentowanie okresów zaliczanych do wysługi lat. Nieprzedłożenie przez policjanta przy przyjęciu do służby dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat skutkuje tym, że jego uposażenie zasadnicze zostanie ustalone w wysokości niższej niż mogłoby być ustalone, gdyby w tym terminie prawidłowo te okresy udokumentował. Nie oznacza to jednak, że policjant traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za cały okres od przyjęcia do służby w Policji do dnia złożenia wniosku o zmianę wysługi lat.
Przepisy § 5 ust. 2, 3 i 4 omawianego rozporządzenia przewidują, że również w razie zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, wysługę lat ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, natomiast termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia określa się z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Oznacza to, że oprócz art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, określającego 3 letni termin przedawnienia, należy także uwzględniać art. 107 ust. 3 pkt 1 tej ustawy, regulujący kwestię przerwania biegu przedawnienia. Dzień złożenia przez policjanta udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost z tytułu nowo udokumentowanego okresu wysługi lat a uposażeniem zasadniczym w wysokości dotychczasowej. Policjant traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu na nowo udokumentowanej wysługi lat jedynie za okres objęty przedawnieniem. Natomiast podjęcie przez policjanta czynności przerywającej bieg terminu przedawnienia skutkuje tym, że zachowuje on prawo do odpowiednio powiększonego uposażenia za trzyletni nieprzedawniony okres.
Powyższe rozważania upoważniają do stwierdzenia, że policjant nabywa prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z momentem osiągnięcia odpowiedniej wysługi lat uwzględniającej wysługę liczoną na dzień przyjęcia do służby. W przypadku, gdy już w dacie przyjęcia do służby legitymuje się on wymaganą wysługą lat, to już z tym dniem nabywa przedmiotowe uprawnienie. Oznacza to, że uprawnienie do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat jest nabywane z mocy prawa. Złożenie przez policjanta wymaganych dokumentów i wydanie rozkazu personalnego ma charakter potwierdzający istniejące już uprzednio uprawnienie. Wydany w tym przedmiocie rozkaz personalny ma charakter deklaratoryjny.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, wyjaśnić należy, że policjant z chwilą powstania z mocy prawa uprawnienia do wzrostu uposażenia zasadniczego posiada roszczenie o ustalenie nabycia prawa i jego realizację. Nie oznacza to jednak, że z tą chwilą powstaje po stronie organów Policji obowiązek realizacji świadczenia. Obowiązek ten istnieje potencjalnie i warunkowo. Uruchomienie przez policjanta jego prawa następuje poprzez złożenie stosownego wniosku, a następnie wydanie przez organ rozkazu personalnego w tym przedmiocie. Przy czym, jak już wyżej podano, te czynności nie stanowią podstawy nabycia prawa do realizacji roszczenia, które w dacie ich podejmowania już faktycznie istnieje. Złożenie przez policjanta wniosku o zaliczenie do wysługi lat dotychczas nieudokumentowanych okresów stanowi natomiast podjęcie czynności, o której mowa w art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, a więc przerywa bieg przedawnienia. Nieprawidłowe jest zatem twierdzenie autora skargi kasacyjnej, że roszczenie M. K. o wzrost uposażenia z tytułu nowej wysługi lat powstało dopiero z chwilą złożenia przez niego wniosku o zmianę wysługi lat i rozpoczynało bieg przedawnienia, mimo, że w świetle powołanego wyżej przepisu ustawy, prawnie bieg ten przerywało.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut naruszenia omówionych wyżej przepisów prawa materialnego jest niezasadny.
Zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku nie mogły odnieść także zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Sąd pierwszej instancji, dokonując szczegółowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ustaleń i ich oceny dokonanej przez organy, prawidłowo stwierdził, że zaniechały one realizacji zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., gdyż w istocie w rozpoznawanej sprawie nie ustaliły kwestii o znaczeniu kluczowym dla jej rozstrzygnięcia, a mianowicie, czy zatrudnienie M. K . w okresie od dnia 5 listopada 2006 r. do dnia 23 października 2007 r. i od dnia 24 października 2007 r. do dnia 29 maja 2011 r. za granicą spełniało bądź nie przesłanki pozwalające na zaliczenie go do wysługi lat uprawniającej do wzrostu uposażenia zasadniczego. Naruszyły również art. 107 § 3 K.p.a., albowiem uzasadnienia wydanych w sprawie rozkazów personalnych nie wyjaśniały przyczyn, z powodu których dowodom przedłożonym przez wyżej wymienionego odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.
Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że podjęta przez skarżącego kasacyjnie polemika z tym stwierdzeniem i próba wykazania, że skoro z treści umów z dnia 5 listopada 2006 r. oraz z dnia 23 października 2007 r. wynikało, że są one umowami o świadczenie usług i stanowią formę samozatrudnienia i nie było potrzeby ich tłumaczenia oraz że z przedłożonych dokumentów nie wynikał fakt podporządkowania pracodawcy, nie zasługiwała na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zasadnie stwierdził, że ten wniosek organów co do charakteru zatrudnienia M. K. został wywiedziony jedynie z samych tytułów umów bez dokonania analizy przedłożonych przez niego warunków pracy i innych dokumentów.
Przedstawiona przez organy argumentacja nie pozwala na ustalenie, które z dokumentów analizowano i jakie konkretnie z poszczególnych dokumentów wyprowadzono wnioski.
Chybiony okazał się także zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w tym przepisie, stanowią konsekwencję dokonanej oceny prawnej i dotyczą sposobu działania organu w toku ponownego rozpoznawania sprawy. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji wskazał organom, aby w ponownie prowadzonym postępowaniu uwzględniły przedstawioną ocenę prawną i uzupełniły postępowanie wyjaśniające, poprzez prawidłowe przeprowadzenie dowodów z przedłożonych dokumentów. Wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej, powyższe wskazania nie nakładają na organ obowiązku dokonania tłumaczenia dokumentów anglojęzycznych.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło