II SA/Bd 323/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-10-16
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Grzegorz Saniewski, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymiana słupów, fundamentów, izolatorów i przewodów linii napowietrznej SN 15 kV, polegająca na zastąpieniu istniejących elementów nowymi o innych parametrach technicznych (większy przekrój przewodów, słupy betonowe zamiast drewnianych, odłączniki przystosowane do zdalnego sterowania), może być zakwalifikowana jako remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, co uzasadniałoby wydanie decyzji o zobowiązaniu właścicieli nieruchomości do jej udostępnienia na podstawie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Wymiana słupów, fundamentów, izolatorów i przewodów linii napowietrznej SN 15 kV, polegająca na zastąpieniu istniejących elementów nowymi o innych parametrach technicznych (większy przekrój przewodów, słupy betonowe zamiast drewnianych, odłączniki przystosowane do zdalnego sterowania), nie może być zakwalifikowana jako remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Tego rodzaju prace, prowadzące do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu budowlanego, stanowią przebudowę, a nie remont, co wyklucza możliwość wydania decyzji o zobowiązaniu właścicieli nieruchomości do jej udostępnienia na podstawie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami.Stan faktyczny
Spółka A S.A. złożyła wniosek o zobowiązanie właścicieli nieruchomości do ich udostępnienia w celu przeprowadzenia remontu istniejącej linii napowietrznej SN 15 kV. Starosta odmówił, uznając, że planowane prace (wymiana słupów, fundamentów, izolatorów i przewodów) wykraczają poza definicję remontu, stanowiąc przebudowę. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że wymiana elementów linii z zastosowaniem przewodów o większym przekroju zmieni parametry użytkowe linii. Spółka zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że prace nie zmienią parametrów linii i są remontem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2018 r. sprawy ze skargi Spółki A S.A. w G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] października 2017r. nr [...], Starosta [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] S.A. w Gdańsku (skarżącej spółki), odmówił zobowiązania właścicieli nieruchomości nr [...], położonych w obrębie D. , gmina P., do ich udostępnienia w celu przeprowadzenia remontu istniejącej linii napowietrznej SN 15 kV relacji GPZ [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ, przytaczając treść art. 124b ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm. – dalej "u.g.n."), wskazał, że zobowiązanie do udostępnienia nieruchomości w trybie tego przepisu nie jest w przedmiotowej sprawie możliwe, albowiem przewidywany przez skarżącą spółkę zakres prac, tj. wymiana wszystkich słupów, fundamentów, izolatorów i przewodów na linii, wykracza poza definicję remontu określoną w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1332 ze zm. – dalej "p.b."). Jak zauważył organ I instancji, w przedmiotowej sprawie planowane prace zakładają całkowitą lub częściową rozbiórkę obiektu, a następnie jego wzniesienie od nowa, co wyklucza możliwość zakwalifikowania tych prac jako remont.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca spółka zarzuciła naruszenie art. 124b u.g.n., poprzez odmowę uznania planowanej inwestycji jako remont istniejącej sieci energetycznej. Spółka podniosła, że planowane przedsięwzięcie polega na wymianie istniejących elementów sieci energetycznej na nowe, co zawiera się zarówno w potocznym rozumieniu remontu, jak i jego legalnej definicji zawartej w art. 3 pkt 8 p.b. Na skutek przeprowadzenia prac nie nastąpi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu, a wykonanie wskazanych we wniosku prac polegać ma tylko na wymianie istniejących elementów na elementy nowe z uwzględnieniem istniejących technologii.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2018r., nr [...], Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadnienie rozstrzygnięcia organ rozpoczął od opisania stanu faktycznego sprawy oraz poczynienia rozważań prawnych dotyczących właściwego w sprawie art. 124b u.g.n. Zaznaczył, że zgodnie z przedstawionymi w toku postępowania przez skarżącą spółkę Wytycznymi programowymi remont dotyczy linii SN-15kV GPZ [...] wraz z odgałęzieniami – 10 km linii głównej oraz 26 km odgałęzień i polegać ma na wymianie na nowe słupów betonowych typu Dana, ALA i drewnianych (93 szt. w ramach linii głównej i 234 szt. w ramach odgałęzień) oraz wymianie przewodów typu AFL 25 mm i 50 mm na AFL 70 mm na linii głównej oraz z typu AFL 25 mm na 35 mm i 50 mm na odgałęzieniach. Organ odwoławczy stwierdził, że roboty budowlane planowane przez skarżącą spółkę, polegające na przebudowie linii elektroenergetycznej, w tym zdemontowanie fundamentów i słupów, montaż 327 nowych słupów z jednoczesną wymianą przewodów o zwiększonym przekroju wykraczają poza definicję remontu, ponieważ remont nie może polegać na całkowitej lub częściowej rozbiórce obiektu, a następnie jego wzniesieniu od nowa. Organ podkreślił, że skutkiem przeprowadzenia zamierzonych przez spółkę prac byłaby zmiana parametrów użytkowych linii ze względu na zastosowanie przewodów o większym przekroju, co zwiększyłoby możliwości przesyłu energii elektrycznej; zapewnienia spółki o utrzymaniu wielkości przesyłanej energii organ uznał za nieistotne w sprawie. Ze względu na zmianę parametrów użytkowych i technicznych istniejącego obiektu budowlanego - słupów oraz przewodów - organ odwoławczy zakwalifikował planowane prace jako przebudowę, wyłączając przedmiotową inwestycję spod zakresu prac objętych regulacją art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stwierdził końcowo, że przyjęcie w rozpatrywanej sprawie, iż wykonanie prac objętych wnioskiem jest remontem, w sytuacji, gdy w rzeczywistości prowadziłyby one do wykonania nowej substancji w obrębie linii elektroenergetycznej [...], byłoby równoznaczne w skutkach z innym niż dotychczas ograniczeniem prawa własności nieruchomości, w obszarze obejmującym przebieg linii.
[...] S.A. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając naruszenie przepisów art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 oraz art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej "k.p.a.") tj. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji opartej na błędnym uznaniu planowanych prac za przebudowę, niewystarczające wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji, dlaczego prace nie mogą być zakwalifikowane jako remont, oraz błędne przyjęcie przez organy obydwu instancji, że planowane prace doprowadzą do zmiany parametrów linii. Skarżąca spółka zarzuciła ponadto naruszenie art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 3 pkt 3a, 6, 7a i 8 Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji, mimo że na skutek przeprowadzenia prac parametry linii nie ulegną zmianie, a zatem będzie to ta sama linia energetyczna, pracująca z takim samym napięciem oraz mająca ten sam przebieg co obecnie. Spółka wniosła o uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Uzasadniając postawione zarzuty skarżąca podniosła, że organy obu instancji zignorowały definicję obiektu liniowego, zawartą w art. 3 pkt 3a p.b., pomijając w swoich rozstrzygnięciach okoliczność, iż na skutek przeprowadzenia zamierzonych prac nie dojdzie do zmiany długości linii, będącej, zgodnie z powołanym przepisem, parametrem charakterystycznym obiektu liniowego. Zdaniem skarżącej Wojewoda źle ocenił argument, że na skutek przeprowadzonych prac parametry linii nie ulegną zmianie, zatem będzie to ta sama linia energetyczna, pracująca z takim samym napięciem oraz mająca ten sam przebieg, co obecnie. Wojewoda błędnie uznał, że prace polegające na wymianie przewodów linii stanowią jej przebudowę. Zgromadzony materiał dowodowy, dotyczący planowanych prac na nieruchomości nie uzasadnia stanowiska, że parametry linii zostaną zmienione i w miejscu istniejącej linii powstanie nowy obiekt budowlany, czy też, że istniejący obiekt podlega przebudowie. Skarżąca podniosła, że nie jest możliwe dokonanie prac remontowych linii energetycznej bez uprzedniego usunięcia starych elementów linii, jakimi są słupy o wyeksploatowanej konstrukcji. Brak jest podstaw dla twierdzenia, że użycie aktualnie stosowanych wyrobów w postaci przewodów i słupów o innych parametrach technicznych, takich jak np. przekrój czy kubatura, wyklucza możliwość zastosowania przepisu art. 124b ust. 1 u.g.n. Remont, jak wskazała skarżąca, może polegać na wymianie niektórych elementów obiektu budowlanego, jakim jest linia elektroenergetyczna. Dopuszczalna jest zatem wymiana starych elementów obiektu i zastąpienie ich nowymi w ramach dokonywanego remontu. Z powyższych względów, zdaniem skarżącej, należało planowane prace zakwalifikować jako mieszczące się w pojęciu remontu linii elektroenergetycznej, co tym samym uzasadniało wydanie zgodnie z wnioskiem decyzji na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018r. poz. 1302, ze zm. - dalej "p.p.s.a."), doprowadziła Sąd do wniosku, że nie narusza ona obowiązujących przepisów prawa materialnego ani procesowego.
Zauważyć należy, że materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 2147). Ponadto ustawą z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017r., poz. 935) znowelizowano brzmienie k.p.a., zastrzegając w art. 16, że do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej, w brzmieniu dotychczasowym, (...). Ustawa zmieniająca weszła w życie 1 czerwca 2017r., a więc – mając na uwadze datę wszczęcia postępowania, tj. [...] października 2016r. - przepisy proceduralne właściwe kontrolowanemu postępowaniu reguluje ustawa Kodeks postępowania administracyjnego w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017r.
Zgodnie z treścią art. 124b ust. 1 u.g.n., starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości, nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności .
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy zakres wskazanych we wniosku skarżącej spółki czynności uprawniał do wydania decyzji zobowiązującej właścicieli do udostępnienia nieruchomości, o której mowa w art. 124b u.g.n. Pierwszorzędne znaczenie w niniejszej sprawie ma ocena charakteru czynności objętych wnioskiem, albowiem w tym zakresie strony wyrażały odmienne stanowiska. Należało więc zważyć, czy planowane przez skarżącą czynności stanowią, zgodnie z jej twierdzeniem, wyłącznie remont istniejącej linii energetycznej napowietrznej czy też, jak utrzymuje organ, stanowią czynności przekraczające pojęcie remontu i bieżącej konserwacji, kwalifikując zamierzoną inwestycję jako przebudowę tego obiektu. Tylko bowiem zakwalifikowanie objętych wnioskiem czynności, w tym robót budowlanych, jako związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii, daje organowi możliwość wydania pozytywnej dla podmiotu zobowiązanego dla ich wykonania decyzji w trybie art. 124b u.g.n.
Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie definiuje powyższych pojęć, zatem w sytuacji, gdy objęte wnioskiem czynności wiążą się z wykonywaniem robót budowlanych, zasadne jest odniesienie się do definicji legalnych zawartych w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Zwrócić należy uwagę, że p.b. kwalifikuje linie i trakcje elektroenergetyczne jako obiekty liniowe stanowiące budowle. Pod pojęciem "obiekt liniowy" należy rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość (art. 3 pkt 3 i 3a).
Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 8 p.b., "remontem" jest wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. Jak zatem wynika z ww. przepisu w przypadku remontu odtworzenie stanu pierwotnego obiektu budowlanego wymaga napraw, wymiany lub odnowienia niektórych tylko elementów obiektu. Poza tym w przypadku remontu, obiekt jemu poddany zazwyczaj jest jeszcze użytkowany zgodnie ze swoim przeznaczeniem, a remont ma zapobiec na przyszłość jego degradacji fizycznej i technicznej, nadmiernemu i zbyt szybkiemu zużyciu.
Natomiast w myśl art. 3 pkt 6 p.b., ilekroć w ustawie jest mowa o budowie, należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Stosownie zaś do art. 3 pkt 7a p.b., przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego.
Jak wynika z zestawienia cytowanych przepisów, zasadniczą różnicę pomiędzy tymi dwoma pojęciami z zakresu prawa budowlanego stanowi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, która wyklucza remont, a która stanowi o istocie przebudowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w wyniku remontu nie może powstać obiekt budowlany o innych parametrach technicznych lub użytkowych, niż obiekt pierwotny. Jeżeli zatem w wyniku wykonywanych robót budowlanych nastąpi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem parametrów charakterystycznych dla kształtu całego obiektu budowlanego, będziemy mieli do czynienia z przebudową. Jeżeli zaś wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegać będzie jedynie na odtworzeniu stanu pierwotnego, nie będąc bieżącą konserwacją, będzie to remont.
Wobec poczynionych powyżej rozważań, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane jest stanowisko, iż roboty budowlane polegające na wymianie słupów drewnianych stanowiących część obiektu budowlanego, jakim jest linia elektroenergetyczna na wykonane z innego materiału w sytuacji, gdy nie następuje zmiana parametrów i przebiegu trasy owej linii mogą być zakwalifikowane jako remont (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2016r., sygn. I OSK 1509/16; wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2015r., sygn. I OSK 604/14; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 grudnia 2012, sygn. II SA/Ol 608/13; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 31 marca 2017r., sygn. II SA/Rz 1425/16; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 5 stycznia 2016 r., sygn. II SA/Bd 1342/15; dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Rzecz bowiem w tym, że słup energetyczny nie stanowi samodzielnego obiektu budowlanego, ale jest częścią inwestycji budowlanej, jaką jest napowietrzna linia elektroenergetyczna. W związku z tym wymiana jednego z elementów tejże linii nie może być uznana za budowę lub przebudowę, zwłaszcza jeżeli wymiana słupów drewnianych na betonowe dokonywana jest w celu poprawy jakości lub naprawy całej linii. Okoliczność, że chodzi o obiekty liniowe ma znaczenie przy ocenie rozumienia pojęcia "remontu". Nie można dokonywać wykładni tego pojęcia przez odwoływanie się do orzecznictwa sądowego dotyczącego budynków, czy innych obiektów budowlanych, bowiem przy wykładaniu pojęcia remontu należy mieć na uwadze, że chodzi o szczególne inwestycje, jakimi są niewątpliwie energetyczne linie przesyłowe. Użycie nowych materiałów nie pozostaje także w sprzeczności z definicją remontu zawartą w art. 3 pkt 8 p.b., w której to wprost dopuszczono zastosowanie innych materiałów, niż wykorzystane w stanie pierwotnym. Wydaje się bowiem racjonalne, że zamiast przestarzałych technologii (np. drewniane lub zniszczone słupy, nieizolowane przewody) przy remoncie stosuje się nowsze technologie (betonowe słupy, izolowane przewody). Zatem działania planowane przez inwestora sieci, polegające na wymianie w części zużytych jej elementów, przewodów i słupów, mogą co do zasady stanowić remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 p.b. o ile nie doprowadzi to do zmiany parametrów technicznych i użytkowych linii elektroenergetycznej jako obiektu budowlanego.
Rzeczą organu w niniejszym postępowaniu było zatem ustalenie, czy zakres i planowany efekt czynności, w tym robót budowlanych zamierzonych rzeczywiście przez inwestora doprowadzi do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, czy też polegać będzie wyłącznie na odtworzeniu stanu pierwotnego bez zmiany jego parametrów użytkowych lub technicznych. Należy przy tym uwzględnić, że organy administracji publicznej w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Podkreślenia wymaga, że o ile w interesie społecznym z pewnością leży bezpieczeństwo energetyczne i poprawa jakości infrastruktury w celu zapewnienia dostaw energii, to nie można z tego powodu obciążać władczo obywateli (będących właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości) ograniczeniami ponad miarę wynikającą z niezbędnych potrzeb, znajdujących oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Organy administracji muszą zatem odpowiednio ważyć interesy wszystkich stron przedmiotowego postępowania, czyli zarówno przedsiębiorstwa energetycznego, jak również właścicieli nieruchomości, której wszakże przymusowego udostępnienia inwestor się domaga.
Jak wynika z treści wniosku inicjującego postępowanie i dołączonych do niego dokumentów, zamiarem inwestora było wykonanie czynności związanych z "modernizacją" istniejącej linii napowietrznej SN 15 kV relacji GPZ [...], polegających na wymianie słupów, fundamentów, izolatorów i przewodów służących do przesyłania energii elektrycznej. Wnioskodawca podkreślił zły stan techniczny istniejącej linii oraz okoliczność, że nie ulegnie zmianie jej trasa i usytuowanie słupów. Zważyć należy, że sam wniosek jak również uprzednie wezwania kierowane do właścicieli, są formułowane ogólnikowo, wieloznacznie np. :wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii". Tymczasem nie wynika z treści wniosku, izby zamiarem inwestora była jedynie konserwacja, ani tym bardziej usuwanie jakiejkolwiek awarii na przedmiotowej nieruchomości. Do wniosku dołączono między innymi kopie dokumentu prywatnego "Wytyczne programowe na remont kapitalny linii SN-15kV GPZ [...] wraz z odgałęzieniami", gdzie określono długość linii SN 15kV objętej zakresem remontu – linia główna ok. 10 km, odgałęzienia około 26 km. W zakresie linii głównej zakłada się wymianę przewodów AFL 25 mm i 50 mm na AFL 70 mm wraz ze słupami (93 szt.). W zakresie odgałęzień zaś zakłada się wymianę przewodów AFL 25 mm na AFL 50 mm oraz AFL 25 mm na AFL 35 mm, a ponadto wymianę słupów. Ma nastąpić także wymiana odłączników napowietrznych na rozłączniki przystosowane do zdalnego sterowania, rozłączniki w odgałęzieniach oraz rozłączniko-uziemiaki przed stacjami. Na słupach mają być stosowane mostki izolowane.
Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem liniowym – linią napowietrzną elektroenergetyczną o napięciu SN-15 kV GPZ [...]. Determinuje to pewną specyfikę oceny prac wykonywanych w ramach takiego obiektu. W świetle art. 3 pkt 3a p.b. obiekt liniowy stanowi obiekt budowlany. Jeżeli roboty budowlane prowadzone są w stosunku do całego obiektu, a tylko realizowane są etapami w stosunku do poszczególnych jego fragmentów i de facto efektem tych robót będzie demontaż całej linii przesyłowej i zastąpieniu jej nową substancją, to tym samym nie można takich robót kwalifikować jako remont, lecz jako przebudowę lub odbudowę obiektu budowlanego. Dopuszczalność kwalifikacji robót budowlanych jako remont dotyczy sytuacji, gdy w wyniku prac polegających na całkowitym demontażu i wymianie słupów i przewodów na części linii czy trakcji elektrycznej nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych i użytkowych takich jak zmiana napięcia, długości, przebiegu, wysokości, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy przyłączeniowej, natężenia lub zwiększenie pola elektromagnetycznego (zmiana tych parametrów oznacza, że nie jest to remont, lecz np. przebudowa w rozumieniu art. 3 pkt 7a p.b.) i gdy zamierzone prace nie dotyczą całego obiektu budowlanego (demontażu całej linii przesyłowej), lecz tylko określonego jego fragmentu (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2016r. sygn. akt I OSK 1509/16 – dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Prace przewidziane do wykonania na całej linii jako obiekcie budowlanym nie mieszczą się w pojęciu remontu (wymiana w ramach całej linii słupów, włącznie ze zmianą ich parametrów technicznych, wysokości, lokalizacji, materiału konstrukcyjnego, wymiana linek, wraz ze zmianą ich przekroju, średnicy, urządzeń zabezpieczających).
Z powyższego wynika, że nie jest możliwe kwalifikowanie działań na przedmiotowej nieruchomości odmiennie niż na pozostałej części linii elektroenergetycznej GPZ [...], która ma być objęta wskazanym przez skarżącą "remontem kapitalnym". Skoro prace przewidziane do wykonania na całej linii jako obiekcie budowlanym nie mieszczą się w pojęciu remontu (wymiana w ramach całej linii słupów, wymiana linek wraz ze zmianą ich średnicy), to nie spełniają tych wymogów również roboty na fragmencie linii, tj. wyłącznie na ww. działkach.
Choć parametrem charakterystycznym obiektu liniowego jest jego długość (art. 3 pkt 3a p.b.), która w niniejszej sprawie według zapewnień inwestora nie ulega zmianie (w przypadku jej zmiany celowym byłoby rozważenie tego typu prac w ramach którejś z kategorii budowy), to jednak nie oznacza to, że w sprawie mamy do czynienia z remontem i odtworzeniem stanu pierwotnego, albowiem w wyniku realizacji zamierzonych robót w ramach całego obiektu liniowego ulegną istotnej zmianie parametry przewodów, co da możliwość przesyłania większej ilości energii.
Słusznie wskazuje skarżąca, że art. 3 pkt 8 p.b. dopuszcza zastosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto pierwotnie. Podnosząc, że w przedmiotowej sprawie ze względów technologicznych niemożliwym i nieuzasadnionym jest zastosowanie dokładnie takich samych materiałów, jak w czasie jej powstania, oraz że nie ma konieczności wymiany przewodów na identyczne, jak używane obecnie, zaś rozwiązania technologiczne przyjęte przez skarżącą są zgodne z aktualnie obowiązującymi Polskimi Normami – skarżąca nie zauważa, że konieczność zastosowania, ze względów technologicznych, innych wyrobów, niż użyto pierwotnie, jest możliwa pod warunkiem, że wskutek tego nie dojdzie do powstania obiektu budowlanego o innych parametrach technicznych lub użytkowych, niż obiekt pierwotny. Do takiej sytuacji dojdzie, skoro wskutek zmiany przekroju przewodów dysponent obiektu budowlanego będzie mógł go wykorzystywać w szerszym zakresie niż dotychczas (zwiększone możliwości przesyłania energii elektrycznej). Nie jest istotne, czy skarżąca z tej możliwości skorzysta – tak jak nie byłoby istotne, gdyby właściciel domu, po dobudowaniu dodatkowego piętra w ramach "remontu" deklarował, że nie będzie z niego korzystać. Należy także zauważyć, że planowana przez skarżącą inwestycja będzie polegała na innej zmianie jakościowej, tj. wymianie odłączników napowietrznych na przystosowane do zdalnego sterowania, a więc wskutek planowanej inwestycji obiekt zyska nową funkcję (zdalne sterowanie), której dotychczas w ogóle nie posiadał.
Powyższa inwestycja ma zatem na celu nie tylko odtworzenie stanu pierwotnego z wykorzystaniem nowych materiałów, lecz poprawę przepustowości sieci i zwiększenie jej mocy przesyłowej. Zdaniem sądu, nie można zatem uznać, aby powyższy zakres robót (demontaż i wymiana fundamentów, słupów, przewodów o znacznie większym przekroju) i postawienie w ich miejscu nowych, o innych parametrach technicznych i użytkowych spełniał przesłanki definicji remontu. Wskazuje to bowiem na działanie inwestycyjne, na skutek których nastąpi zmiana (polepszenie) parametrów technicznych i użytkowych obiektu budowlanego liniowego. W tym stanie, nie było podstaw do kwalifikacji określonych we wniosku prac jako remontu, a w konsekwencji do wydania decyzji zobowiązującej, o której mowa w art. 124b u.g.n.
Nie sposób zatem podzielić zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przez organ art. 124b ust. 1 u.g.n. oraz przepisów postępowania, ponieważ organ w prawidłowy sposób zebrał niezbędny dla rozpoznania sprawy materiał dowodowy, a następnie wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji, które spełnia wszystkie wymagania zawarte w art. 107 § 3 k.p.a.
Końcowo należy nadmienić, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami w rozdziale 4 "wywłaszczenie nieruchomości" przewidują kilka różnych trybów administracyjnych udostępnienia cudzej nieruchomości i wkraczania w prawo własności w trybie władczym na potrzeby związane miedzy innymi z robotami budowlanymi przy inwestycjach liniowych. Nie jest zatem dopuszczalna rozszerzająca wykładnia stosowania przepisu art. 124b tej ustawy do każdego zamierzenia przedsiębiorstwa energetycznego określanego przez nie ogólnie pojęciem "modernizacji", "remontu generalnego" które nie jest zdefiniowane w tej ustawie ani ustawie Prawo budowlane.
Z racji na powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło