II SA/Bd 330/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. B. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w T. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie stypendium za wyniki w nauce 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w T. na rzecz skarżącego kwotę 72,23 zł (siedemdziesiąt dwa złote i dwadzieścia trzy grosze) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na oryginale właściwe podpisy II SA/Bd 330/04 UZASADNIENIE W dniu [...] 2004 r. P. B. za pośrednictwem Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej – WSA) w B. skargę na decyzję tejże Komisji z dnia [...]a 2004 r. nr [...] i uzupełniającą ją decyzję z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium za wyniki w nauce wnosząc o jej unieważnienie, ewentualnie uchylenie. Decyzją z dnia [...] 2004 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komisja Odwoławcza uwzględniając skargę z dnia [...] stwierdziła nieważność swojej decyzji z dnia [...] 2004 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] 2004 r. oraz przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia Studenckiej Komisji Stypendialnej Wydziału [...]. W związku z powyższą decyzją WSA w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2004 r. (sygn. akt II SA/Bd 206/04) umorzył postępowanie wszczęte skargą z dnia [...] 2004 r. W dniu [...] 2004 r. P. B. złożył skargę na wyżej wymienioną decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] z dnia [...] 2004 r. wnosząc o jej unieważnienie. Skarżący zarzucił skarżonej decyzji rażące naruszenie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), zwaną dalej PPSA, w związku z art. 157 § 1 i art. 17 § 3 oraz w związku z art. 156 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071;z późn. zm.; dalej powoływaną jako Kpa) poprzez podjęcie decyzji o stwierdzeniu nieważności przez organ niewłaściwy, a także z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Skarżący zarzucił ponadto, iż skarżona decyzja zawiera wady powodujące jej nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 Kpa w związku z art. 107 Kpa), gdyż brak w niej oznaczenia strony, imion i stanowisk służbowych, oznaczenia przedmiotu skargi, uzasadnienia faktycznego i prawnego, jak też stosownego pouczenia. W odpowiedzi na skargę Komisja Odwoławcza uznała zarzuty skarżącego. W trakcie rozprawy w dniu [...] 2005 r. skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe zarzuty co do niewłaściwości organu podejmującego decyzję z dnia [...] 2004 r., a ponadto wniósł o to, aby Sąd działając w trybie art. 135 PPSA stwierdził także nieważność decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] 2004 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] 2004 r. oraz decyzji Studenckiej Komisji Stypendialnej Wydziału [...] z dnia [...] 2004 r. i z dnia [...] 2004 r. Skarżący wniósł o zasądzenie – w przypadku uwzględnienia skargi – zwrotu kosztów przejazdu do Sądu w wysokości 72,83 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek Sąd nie podziela w pełni stanowiska skarżącego. Zgodnie z art. 54 § 3 PPSA organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Przepis ten stanowi samoistną podstawę prawną do wydania decyzji. Uprawnienie organu do działania w ramach autokontroli powstaje w związku ze skargą skierowaną do sądu administracyjnego. Uprawnienia zatem organu dokonującego autokontroli co do sposobu uwzględnienia skargi są szersze niż typowego organu II instancji i obejmują uprawnienia sądu administracyjnego przewidziane na wypadek uwzględnienia skargi określone w art. 145 § 1 PPSA – a więc w trybie autokontroli możliwe jest podjęcie przez organ administracji decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji zaskarżonej do sądu administracyjnego (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. akt FPS 20/98, opublikowane w Orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1999 r. Nr 4, poz. 120 - na tle będącego odpowiednikiem art. 54 § 3 PPSA artykułu 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.), jak również w wyrokach z dnia 27 października 1999 r. sygn. akt I SA/Łd 351/98 opublikowanym w elektronicznym zbiorze orzecznictwa LEX pod nr 40851 i z dnia 21 marca 2002 r. sygn. akt III SA 2807/00 opublikowanym w LEX pod nr 54305). Decyzja o stwierdzeniu nieważności, wydana w wyniku autokontroli, jest decyzją nową, "zastępującą" decyzję zaskarżoną do sądu administracyjnego, wydaną w tej samej sprawie i w tym samym postępowaniu administracyjnym. Organ dokonujący autokontroli zaskarżonej decyzji nie wszczyna postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności - nie znajdują tu zastosowania przepisy procedury regulujące te kwestie – a więc także wskazany przez skarżącego art. 17 Kpa. Organ, uznając skargę w całości za słuszną i stwierdzając wystąpienie w decyzji wad, o których mówi art. 156 § 1 k.p.a., władny jest zatem stwierdzić jej nieważność (podobnie J.P. Tarno w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 str. 106, teza 8). Jednakże uwzględnienie powyższych odrębności nie prowadzi do wniosku, iż organ jest zwolniony od przestrzegania określonych w przepisach Kpa innych wymogów dotyczących wydawanej decyzji. Słuszne są zatem zarzuty skarżącego odnośnie naruszenia art. 107 § 1 Kpa poprzez brak w decyzji takich jej elementów jak oznaczenie strony, imion i stanowisk służbowych oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego, jak też stosownego pouczenia. Ponieważ samo rozstrzygnięcie zawarte w skarżonej decyzji (tj. stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] 2004 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] 2004 r.) jest, jak wyżej wykazano, prawnie dopuszczalne, jak też uwzględniające wniosek skarżącego zawarty w skardze z dnia [...], nie stanowi ono zaprzeczenia stanu prawnego sprawy, nie można zatem uznać, iż powyższe naruszenia prawa mają charakter rażący (patrz J. Borkowski w B.Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" wydanie 6 zaktualizowane i rozszerzone, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 730). Niemniej jednak brak takich podstawowych elementów jak uzasadnienie prawne i faktyczne jest niewątpliwe takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwia on stwierdzenie, czy istotnie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] 2004 r. i poprzedzającą ją decyzją z dnia [...] 2004 r. organ dostrzegł przesłanki do stwierdzenia ich nieważności. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c) PPSA Sąd orzekł jak w punkcie 1) sentencji wyroku. Rozstrzygając w powyższy sposób Sąd nie dostrzegł konieczności orzekania w trybie art. 135 PPSA. W myśl bowiem tego przepisu Sąd jest zobowiązany stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, ale tylko o ile jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Tymczasem uchylenie decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie powoduje, iż "odżywają" zarówno decyzje Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] z dnia [...] 2004 r. i uzupełniającą ją decyzja z dnia [...] 2004 r., jak też skarga złożona na nie do WSA w Bydgoszczy. Dla końcowego załatwienia sprawy nie istnieje więc konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego tych decyzji oraz poprzedzających ich decyzji Komisji Stypendialnej Wydziału Humanistycznego [...] w niniejszym postępowaniu. Skutkiem natomiast niniejszego wyroku będzie konieczność ponownego przekazania w trybie art. 54 PPSA przez organ odwoławczy tj. Odwoławczą Komisję Stypendialną do WSA w Bydgoszczy skargi na poprzednio wydane decyzji (tj. decyzje z [...] i [...] 2004 r.) wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 29 grudnia 2004 r. sygn. akt OPP 98/04, niepublikowane). Wskutek uwzględnienia skargi, w myśl art. 152 PPSA, orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. O kosztach (pkt 3 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 PPSA uwzględniając koszty dojazdu do Sądu w wysokości wynikającej z przedstawionych biletów (k. 139 – 148).