II SA/Bd 363/13
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-06-25
Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Anna Klotz, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest uchylenie decyzji przyznającej świadczenia rodzinne z mocą wsteczną, w sytuacji gdy okres, na jaki świadczenie zostało przyznane, już upłynął, a organ powołuje się na przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że zmiana stanowiska Marszałka Województwa co do istnienia elementu koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego stanowi nową okoliczność, która miała wpływ na wadliwe zastosowanie przepisów o świadczeniach rodzinnych. Sąd wskazał również na konieczność dokładnego zbadania, czy prawo miejsca zatrudnienia przewiduje świadczenia odpowiadające polskim świadczeniom rodzinnym oraz czy podlegają one tym samym zasadom koordynacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji przyznającej zasiłek rodzinny wraz z dodatkami, na podstawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w związku z zatrudnieniem skarżącego w Niemczech w okresie od stycznia do maja 2008 r. Organ I instancji uchylił decyzję przyznającą świadczenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy. Skarżący zarzucił błędną interpretację przepisów, brak analizy akt sprawy oraz możliwość uchylenia decyzji z mocą wsteczną po upływie okresu, na jaki świadczenie zostało przyznane. Wskazał również na zmianę stanowiska Marszałka Województwa w sprawie koordynacji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Ł. z dnia [...] grudnia 2012 r. Stwierdzono również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J.U. na decyzję SKO w T. z dnia [...]stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek rodzinny wraz z dodatkiem 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta G. Ł. z dnia [...]grudnia 2012 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
II SA/Bd 363/13
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] działający z upoważnienia Wójta Gminy Ł. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł., po rozpatrzeniu sprawy J. U. uchylił od dnia [...] stycznia 2008 r. decyzję Nr [...] z dnia [...] października 2007 r. przyznającą prawo do świadczeń rodzinnych:
1. zasiłku rodzinnego przyznanego na dziecko A. U.,
2. zasiłku rodzinnego przyznanego na dziecko K. U.,
3. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przyznanego na A. U.,
4. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przyznanego na K. U.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu [...] sierpnia 2007 r. J. U. wniósł o ustalenie uprawnień do świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2007/2008 na dzieci A. U. i K. U. Następnie decyzją Wójta Gminy Ł. Nr [...] z dnia [...] października 2007 r. organ przyznał stronie zasiłek rodzinny na dzieci zgodnie z wnioskiem na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych na ww. okres. Organ wskazał, że w dniu [...] września 2012 r. do Urzędu wpłynęło pismo z Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Ł. z dnia [...] sierpnia 2012 r. wraz z kopią dokumentów z instytucji n. Następnie, organ prowadzący postępowanie wystąpił do ww. Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej z zapytaniem, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w odpowiedzi na co, w piśmie z dnia [...] września 2012 r. wskazano, że istnieje element koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w okresie legalnego zatrudnienia w N. J. U., tj. od dnia [...] stycznia do dnia [...] maja 2008 r.
W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Ponadto, zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenia rodzinne.
W konsekwencji, organ stwierdził, że uchylenie decyzji przyznającej prawo do świadczeń było zasadne.
Nie zgadzając się z dokonanym rozstrzygnięciem J. U. wniósł odwołanie wskazując, że wydana decyzja jest dla niego krzywdząca.
W ocenie skarżącego, decyzja została podjęta bez analizy dokumentacji znajdującej się w posiadaniu Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, z której wynika, jakie było miejsce uzyskiwania przez skarżącego dochodów w podawanych przez Urząd Gminy latach. Skarżący podał, że w owym czasie był w stałym kontakcie z pracownikami Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej i jego sytuacja była im znana, co wynika z obszernej dokumentacji znajdującej się w Urzędzie. Skarżący podkreślił, że po kilku latach GOPS w Ł. zmienia swoje stanowisko mimo faktu, że nie uległy zmianie okoliczności, na podstawie których podejmowano wcześniejsze decyzje. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 23a ust. 5, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku przysługuje m.in. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka. Zgodnie natomiast z art. 23a ust. 2 ww. ustawy, w przypadku wyjazdu członka rodziny do państwa, o którym mowa w ust. 1, po wydaniu przez organ właściwy decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, organ właściwy występuje do marszałka województwa o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Organ powołał również brzmienie art. 23a ust. 5 ustawy, zgodnie z którym w przypadku gdy marszałek województwa w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia, społecznego. W przypadku, o którym mowa w ust. 5, marszałek województwa wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1 do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Mając na uwadze powołane przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ stwierdził, iż decyzja organu I instancji jest prawidłowa, ponieważ jak wynika z akt sprawy, w przypadku skarżącego przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie w okresie jego legalnego zatrudnienia w N. od dnia [...] stycznia do dnia [...] maja 2008 r.
W związku z powyższym, w ocenie organu, w ww. okresie skarżący przebywał poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, podlegał zatem ustawodawstwu ww. państwa. Wobec tego zasadne było uchylenie decyzji przyznającej prawo do zasiłku rodzinnego na dzieci: A. i K. U. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego od dnia [...] stycznia 2008 r.
Nie zgadzając się z dokonanym rozstrzygnięciem J. U. zaskarżył je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T.
Wskazał, że decyzja została wydana na podstawie błędnej interpretacji art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w sytuacji, gdy upłynął już okres, na jaki świadczenie zostało przyznane, a więc brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych decyzji przyznającej świadczenie. Na potwierdzenie swego stanowiska przywołał wyrok NSA z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1035/11, oraz wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 96/12.
Zarzucił również, że decyzja SKO w T. została wydana bez dokładnej analizy akt sprawy, które wskazują na fakt, iż Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł. znał sytuację jego rodziny w spornym okresie, a mimo to nie podjął działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy.
Skarżący podkreślił, że nie można uchylić decyzji przyznającej świadczenia rodzinne z mocą wsteczną, w sytuacji, gdy upłynął już okres, na jaki świadczenie przyznano.
Wskazał ponadto, że informował organ o sytuacji, w jakiej się znajdował i na każde wezwanie dostarczał dokumenty, których od niego wymagano.
W konsekwencji, skarżący wskazał, że nie zaistniały w przedmiotowej sprawie żadne nadzwyczajne i nowe okoliczności, poza tymi, które GOPS w Ł. były znane.
Ponadto, skarżący zwrócił uwagę na fakt, że świadczenia okresowe podlegają trzyletniemu okresowi przedawnienia.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie, która odbyła się w dniu [...] czerwca 2013 r., skarżący podtrzymał skargę, ponadto przedłożył do akt sprawy kserokopię pisma z dnia [...] września 2008 r. na dowód tego, że organ wiedział o tym, iż wykonuje pracę poza granicami kraju. Ponadto podkreślił, że przeglądając akta organu I instancji widział w nich wszystkie te dokumenty, które świadczą o wykonywaniu pracy za granicą, nie było tych dokumentów w aktach organu II instancji. Załączył również kserokopię pisma z [...] grudnia 2012 r., wskazując, że wynika z niego, na jakiej podstawie organ wszczął postępowanie. Skarżący załączył także pismo z dnia [...] marca 2013 r. na dowód tego, że w jego przypadku nie obowiązuje koordynacja systemu. Skarżący stwierdził, że wszystkie nowe okoliczności są znane organom, a mimo to sprawa znalazła się w Sądzie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji administracyjnej w razie stwierdzenia co najmniej jednego z naruszeń prawa materialnego lub procesowego, wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka do uchylenia w całości zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. b – p.p.s.a.) .
Stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Podstawę materialnoprawna zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 23 a ust. 5 w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 23a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku wyjazdu członka rodziny do państwa, o którym mowa w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, po wydaniu przez organ właściwy decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, organ właściwy występuje do marszałka województwa o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Z art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że w przypadku gdy marszałek województwa, w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Natomiast z art. 32 ust. 1 powyższej ustawy wynika, że organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne.
Z uzasadnienia decyzji organu I pierwszej instancji wynika, że podstawę do jej wydania stanowiła informacja Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w T. zawarta w piśmie z dnia [...] września 2012 r. Nr [...]. Informacja powyższa znajduje się w aktach sprawy (k- 15 akt administracyjnych) i wynika z niej, że istnieje element koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w okresie legalnego zatrudnienia w N. J. U. czyli od [...] stycznia 2008 r. do [...] maja 2008 r.
Bezsporny jest okres zatrudnienia skarżącego w państwie w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Faktu powyższego nie kwestionuje sam skarżący, a ponadto potwierdza tą okoliczność informacja przekazana przez instytucję niemiecką F. I. z dnia [...] sierpnia 2012 r.
W aktach administracyjnych znajduje się kolejna informacja Marszałka Województwa zawarta w piśmie z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] z której wynika, że wobec wyjaśnień, które dnia [...] marca 2013 r. złożył skarżący uznano, że w niniejszej sprawie element koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego nie istnieje. Marszałek Województwa potwierdził w ww. informacji, że małżonka skarżącego również była zatrudniona na terenie N., a świadczenia rodzinne podlegają koordynacji w sytuacji, gdy jedno z rodziców pracuje legalnie i / lub zamieszkuje w innym niż Polska państwie członkowskim UE/EOG, a drugie zamieszkuje w Polsce.
W aktach administracyjnych sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające, że również żona skarżącego – K. U. pracowała za granicą w 2006 r. (patrz nieprzetłumaczony dokument A.der e. L. für 2006).
W ocenie Sądu informacja Marszałka Województwa z dnia [...] marca 2013 r., mimo że została wydana po zaskarżonej decyzji świadczy o tym, że ustalenia Marszałka Województwa były dowolne, skoro nastąpiła zmiana tego stanowiska. Analiza akt przedmiotowej sprawy potwierdza, że Marszałek Województwa w sposób dowolny przyjął, iż istnieje element koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w okresie legalnego zatrudnienia w N. J. U., czyli od [...] stycznia 2008 r. do [...] maja 2008 r. W pierwszej informacji z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] ww. organ zajął stanowisko, że istnieje element koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w okresie legalnego zatrudnienia w N. J. U., czyli od [...] stycznia 2008 r. do [...] maja 2008 r. Następnie po wydaniu już zaskarżonej decyzji Marszałek Województwa w piśmie z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] zajął stanowisko, że wobec wyjaśnień, które dnia [...] marca 2013 r. złożył skarżący uznano, iż w niniejszej sprawie element koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego nie istnieje.
Z drugiego stanowiska Marszałka Województwa wynika, że zmienił on w przedmiotowej sprawie stanowisko o istnieniu elementu koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w okresie legalnego zatrudnienia w N. J. U., czyli od [...] stycznia 2008 r. do [...] maja 2008 r. na podstawie wyjaśnień skarżącego.
W ocenie Sądu są to nowe okoliczności w sprawie nie znane organowi w dniu wydawania zaskarżonej decyzji i wyczerpują przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 k.p.a.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że z żadnej informacji Marszałka Województwa nie można wyczytać, oprócz lakonicznie przytoczonego stanu faktycznego, jakie przepisy prawa zadecydowały w sytuacji rodzinnej skarżącego, że istnieje element koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz co następnie zadecydowało o zmianie tego stanowiska. Treści informacji Marszałka Województwa nie wyjaśniają w oparciu o przepisy prawa, czy sytuację rodzinną skarżącego, w okresie jego zatrudnienia od [...] stycznia 2008 r. do [...] maja 2008 r., należy zaliczyć do istnienia elementu koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, czy też nie.
W związku z powyższym organ ponownie rozpoznając sprawę zwróci się jeszcze raz do Marszałka Województwa w ramach prowadzonego postępowania o informację, czy w niniejszej sprawie element koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego istnieje, czy też nie istnieje oraz o wyjaśnienie czym spowodowana była zmiana stanowiska.
Zasady wynikające z art. 23a ust. 2 i ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych należy stosować z uwzględnieniem regulacji unijnych dotyczących koordynacji systemów zabezpieczeń, celów i zasad tego systemu. W szczególności regulacje te są istotne dla rozumienia i właściwej wykładni określenia "ustalenie podlegania ustawodawstwu", o którym mowa w art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych świadczenia w niej przewidziane przysługują, jeżeli uprawnieni zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Przy czym, zgodnie z definicją zawartą w przepisie art. 3 pkt 15a owej ustawy, ilekroć jest w niej mowa o: "przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego", oznacza to przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1);
Zasady i przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego obowiązujące państwa członkowie Unii Europejskiej wiążą Polskę na podstawie art. 9 Konstytucji RP, który ustala dla Rzeczypospolitej Polskiej obowiązek przestrzegania prawa międzynarodowego.
Rozporządzenia stanowione przez instytucje Unii są bezpośrednio stosowane przez Państwa Członkowskie, i stanowią część krajowego porządku prawnego oraz są źródłem prawa (por. art. 87 ust. 1 Konstytucji RP).
Celem stworzonego systemu koordynacji jest zapobieganie i przeciwdziałanie sytuacjom kumulacji świadczeń. W żadnym razie stosowanie norm antykumulacyjnych i kolizyjnych nie może prowadzić do pozbawienia osób uprawnionych prawa do świadczeń rodzinnych, przysługujących w miejscu zamieszkania.
W realiach rozpoznawanej sprawy z powyższych regulacji wynika wprost, że dla podjęcia jakichkolwiek działań zmierzających do korekty świadczeń rodzinnych przyznanych na terytorium państwa polskiego zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych niezbędne było uprzednie dokonanie niespornych ustaleń nie co do podjęcia zatrudnienia przez skarżącego oraz jego małżonkę oraz co do wysokości przyznanych jemu świadczeń w okresie, którego dotyczyła decyzja z dnia z dnia [...] października 2007 r. Organ uchylając decyzję przyznającą świadczenia (zasiłek rodzinny na dzieci wraz z dodatkami) nie zbadał tożsamości okresów, jak również nie zwrócił uwagi na rodzaj świadczeń wypłaconych na podstawie decyzji uchylonej z dnia [...] października 2007 r.
W ocenie Sądu dla prawidłowego rozstrzygnięcia, przewidzianego w art. 23a ust. 6 i nast. w zw. z art. 21 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ pierwszej instancji winien odnieść się do kwestii, czy prawo miejsca zatrudnienia przewiduje świadczenia odpowiadające przyznanym w Polsce świadczeniom rodzinnym, a zwłaszcza dodatkom do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przyznanych na dzieci A. i K. Wyjaśnienia zatem wymagało również, czy ten rodzaj świadczeń, przysługujący rodzicowi na dziecko jest w miejscu zatrudnienia skarżącego kwalifikowany jako zasiłek rodzinny oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i czy podlega takim samym zasadom koordynacji. Ustalenia w powyższym zakresie zostały pominięte przez organy, a powinny zostać zauważone. Organ wyjaśnienie powyższych wątpliwości powinien zawrzeć w uzasadnieniu wydanej decyzji i poprzeć stanowisko przepisami prawa. W ten sposób strona skarżąca będzie miała zapewnione gwarancje procesowe wynikające z zasad ogólnych kpa, tj. art. 7 kpa, który stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z przepisem tym koresponduje również art. 77 §1 kpa, który nakłada na organ administracji publicznej obowiązek w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i odpowiednie zastosowanie do ustaleń faktycznych przepisów prawa zagwarantuje przestrzeganie zasady wynikającej z art. 8 kpa, który stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
Jak stwierdzono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 295/11 (niepubl.) - kolizja krajowych systemów zabezpieczenia społecznego następuje dopiero wówczas gdy dochodzi do przyznania świadczeń rodzinnych w ramach systemów zabezpieczenia społecznego dwóch państw członkowskich Unii Europejskiej. Z akt postępowania ponadto nie wynika, czy Marszałek Województwa uzyskał stosowne dokumenty informujące o wypłacie od dnia [...] stycznia do [...] maja 2008 r. świadczeń rodzinnych skarżącemu w miejscu zatrudnienia w N. Wójt Gminy Ł. nie dysponował w dacie wydawania kwestionowanej decyzji wiedzą ani o wysokości przyznanych skarżącemu świadczeń, ani o okresie, na który je przyznano, w miejscu zatrudnienia, co było niezbędne dla przesądzenia, że możliwe jest zastosowanie regulacji zawartej w art. 23a u.ś.r.
Dlatego też zmianę stanowiska Marszałka Województwa o nie istnieniu w przedmiotowej sprawie elementów koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego należy potraktować jako nową okoliczność w sprawie, która miała wpływ na wadliwe zastosowanie art. 23a i art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z uwagi na powyższe należało również uchylić decyzję Wójta Gminy Ł. z dnia [...] grudnia 2012 r.
Z tych wszystkich powodów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Ł. z dnia [...] grudnia 2012 r.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organ zastosuje się do zawartych w uzasadnieniu wskazań.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło