II SA/Bd 383/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu w dniu 23 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. A. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku o przyznanie zasiłku stałego bez rozpoznania postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2016r., nr [...], którą to pozostawiono wniosek o przyznanie zasiłku stałego bez rozpoznania. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została doręczona skarżącemu w dniu 3 stycznia 2017 r. w trybie art. 44 K.p.a., po dwukrotnym awizowaniu przesyłki w dniach 20 grudnia i 28 grudnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 10 stycznia 2017 r. ponownie wysłało do skarżącego ww. decyzję z dnia [...] grudnia 2016 r., którą to skarżący odebrał dniu 27 stycznia 2017 r. W dniu 21 lutego 2017 r. K. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na wskazaną w sentencji decyzję. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2017 r. odrzucił skargę K. A. jako wniesioną z uchybieniem terminu wskazanego w art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odpis niniejszego postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 2 maja 2017 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru, k. – 28). W dniu 8 maja 2017 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest osobą samotnie gospodarującą i w podeszłym wieku. Skarżący podkreślił, że mieszkał i na stałe jest zameldowany w mieszkaniu mieszczącym się w miejscowości G., ul. [...], którego nie jest właścicielem. Jednakże z przyczyn losowych stał się osobą bezdomną, o czym powiadomił Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej [...] w piśmie z [...] października 2016 r. W ocenie skarżącego dołożył on wszelkiej staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swój interes, bowiem kontaktował się telefonicznie z urzędem pocztowym w G. , w którym nie chciano mu udzielić żadnych informacji oraz z aktualnymi najemcami lokalu. Podkreślił także, że nie posiadał kluczy do owego mieszkania ani do skrytki pocztowej. Wyjaśnił, że nie przebywał na terenie Gminy [...] i tylko przez przypadek doręczona została mu w dniu 27 stycznia 2017 r. zaskarżona decyzja SKO i nie miał świadomości o wcześniejszym doręczeniu decyzji w trybie 44 K.p.a. Podkreślił, że nie mógł podać innego adresu, bo go nie posiadał, a dopiero w dniu 1 lutego 2017 r. zameldował się w innym miejscu na pobyt czasowy. Natomiast wszelka korespondencja kierowana była na adres, pod którym nie mógł przebywać. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1368) – dalej zwanej "P.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Przepis ten jest jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości co do początku biegu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi, czy też braku możliwości jego przesunięcia z uwagi na toczące się w sprawie postępowanie o przyznanie prawa pomocy obejmujące ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Jeżeli zatem stronie skarżącej został doręczony odpis decyzji bądź innego rozstrzygnięcia w sprawie, to od tego momentu, zgodnie z treścią wskazanego przepisu, liczony jest bieg terminu do złożenia skargi. Termin, o którym mowa w art. 53 § 1 P.p.s.a., jest terminem ustawowym i w przypadku jego uchybienia dopuszczalne jest jego przywrócenie na wniosek strony. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie natomiast do treści art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W ocenie Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie. Od ogólnej zasady zawartej w art. 87 § 3 P.p.s.a. można przyjąć jeden wyjątek, mianowicie w przypadku, w którym skarga została złożona z uchybieniem terminu, a strona - nieświadoma tego uchybienia - nie wystąpiła, wraz ze złożeniem skargi, z wnioskiem o przywrócenie terminu. W takiej sytuacji o zaistniałym uchybieniu strona dowiaduje się dopiero na późniejszym etapie postępowania, w momencie otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi. Przyjąć zatem należy, że gdy skarga znajduje się już w sądzie wraz z aktami sprawy przekazanymi przez organ, niecelowym byłoby składanie wniosku o przywrócenie terminu za pośrednictwem organu i w pełni dopuszczalne jest przyjęcie do rozpoznania wniosku złożonego bezpośrednio do sądu (por. postanowienie NSA z 14.01.2011 r., sygn. akt II OZ 1343/10). Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że przyczyna przekroczenia terminu do wniesienia skargi ustała w dniu otrzymania przez skarżącego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 kwietnia 2017 r. o odrzuceniu skargi, tj. 2 maja 2017 r. Złożenie zatem przez skarżącego w dniu 8 maja 2017 r. wniosku o przywrócenie terminu spowodowało, że został zachowany termin wskazany w art. 87 § 1 P.p.s.a. Odnosząc się zaś do spełnienia warunku określonego w art. 87 § 4 P.p.s.a. należy wskazać, że w niniejszej sprawie skarga została już złożona i nie zachodziła potrzeba jej ponownego składania. Okoliczność, że Sąd odrzucił skargę sytuacji tej nie zmienia. Wprawdzie prawomocne odrzucenie pisma niweczy wszelkie skutki procesowe związane z jego wcześniejszym wniesieniem, jednak, jak przyjmuje się w orzecznictwie (por. postanowienia: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt II OZ 1260/08, z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt II FZ 646/07, dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w przypadku wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego uprzednio odrzuconego (w tym przypadku skargi), sam wniosek zawiera niejako w sobie założenie, że strona podtrzymuje środek wcześniej złożony. Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku należy wyjaśnić, że kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przez brak winy, o jakim mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a., należy rozumieć sytuacje, w których z przyczyn obiektywnie niezależnych, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności, strona skarżąca nie miała możliwości dochowania ustawowego terminu. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, ale także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. W rozpoznawanym przypadku wnioskodawca uprawdopodobnił, że nie z jego winy doszło do uchybienia terminu do złożenia skargi. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została doręczona w sposób zastępczy wprawdzie pod adres strony skarżącej wskazany w odwołaniu, jednakże skarżący wyjaśnił, że z przyczyn osobistych nie zamieszkuje pod wskazanym adresem i nie ma możliwości odbioru tam korespondencji. Informację zaś o wydaniu wskazanej decyzji pozyskał, jak wskazał we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, przypadkowo, gdy organ po raz drugi wysłał do niego decyzję, doręczoną w dniu 27 stycznia 2017 r. W oparciu o znajdujące się aktach sprawy dokumenty Sąd stwierdził, że niniejszy wniosek o przywrócenie terminu skarżący złożył w przewidzianym przez ustawę terminie, dopełniając czynności, której nie dokonał w terminie. Skarżący dochował należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Okoliczności te uzasadniają przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uznając zatem, że niedochowanie przez skarżącego terminu do wniesienia skargi było następstwem okoliczności niezależnych od skarżącego, Sąd orzekł, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a, jak w sentencji postanowienia.