II SA/Bd 405/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwów M.-P. sp. z o.o. sp. k. w B. oraz Z. W. i Z. W. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ustalającej warunki zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M.-P. sp. z o.o. sp. k. w B. kwotę [...](pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Z. W. i Z. W. solidarnie kwotę [...](sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] 2019 r., nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2014 r. nr [...], [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego na nieruchomości oznaczonej nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...], wydanej na wniosek M. O., przeniesionej następnie w całości, mocą decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].2015 r., [...] na [...] sp. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Z. W. i Z. W. od wyżej wskazanego rozstrzygnięcia, decyzją z dnia [...] 2019 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgromadzone w sprawie dokumenty potwierdzają, że nieruchomość wnioskodawców – tj. Z. i Z. W., znajduje się w zakresie oddziaływania inwestycji, a co za tym idzie przysługuje im status strony w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zmiany zagospodarowania terenu polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego na nieruchomości oznaczonej jako dz. nr [...] przy ul. [...] w [...]. Uzasadniając swoje stanowisko organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 247/16, w którym Sąd zwrócił uwagę, że mimo, iż działka nr [...] oddziela faktycznie działkę nr [...] od działki skarżących (a działka [...] od działek nr [...]) ,to jednak jej funkcja w kontekście planowanej inwestycji nie uzasadnia potraktowania jej za przeszkodę w uznaniu, że właściciele działki nr [...] nie legitymizują się statusem strony w postępowaniu z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Jak dalej podkreślił Sąd, "działka nr [...] (będąca, co warte podkreślenia, wąskim pasem gruntu) stanowi nieruchomość wydzieloną na potrzeby zamierzonej inwestycji i podporządkowana jest potrzebom "głównej" działki inwestycyjnej. Sąsiedztwo nieruchomości skarżących z działką nr [...], choćby pośrednie z perspektywy danych katastralnych, jest jednak sąsiedztwem sensu largo." Sąd wywiódł, że realizacja inwestycji stanowi zagrożenie dla uprawnień skarżących, w postaci możliwości wjazdu na swoją działkę od strony południowej, jak to zostało przewidziane w decyzji o pozwoleniu na budowę z 1964 r. i jedynie rozwiązania z zakresu prawa cywilnego pozwalają na zachowanie tego uprawnienia. Podzielając ocenę zawartą w omówionym wyżej wyroku Kolegium stwierdziło, że organ I instancji niesłusznie pozbawił Z. W. i Z. W. statusu stron w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy. Jednocześnie SKO podkreśliło, że posiadanie przez wyżej wymienionych przymiotu strony postępowania nie przesądza o tym, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2014r., nr [...] godziła w ich chronione prawem interesy, a jedynie wskazuje, że w związku z jej wydaniem mogło dojść do naruszenia takich interesów. W ocenie Kolegium niniejsza sprawa, dla prawidłowego rozstrzygnięcia wymaga ponownego przeprowadzenia w znacznym stopniu, gdyż organ I instancji winien powtórzyć szereg czynności z udziałem pominiętych w pierwotnym postępowaniu stron. Organ odwoławczy zaznaczył też, że z uwagi na to, że postępowanie w sprawie wznowienia nie tylko weryfikuje przyczynę wznowienia, ale także obejmuje rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, co skutkować będzie koniecznością podjęcia czynności dowodowych i poszerzenia materiału dowodowego w celu dokonania ostatecznych ustaleń i rozstrzyganiu co do istoty sprawy. Sprzeciwy od powyższej decyzji wnieśli [...] sp. [...] w [...] (sprawę zarejestrowano pod sygnaturą II SA/Bd 405/19) oraz Z. W. i Z. W. (sprawę zarejestrowano pod sygnaturą II SA/Bd 406/19). W swoim sprzeciwie [...] sp. [...] zarzuciła kwestionowanej decyzji naruszenie: - przepisu art. 138 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie przez SKO, że zachodzą przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej; - przepisu art. 136 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że SKO jako organ odwoławczy nie ma podstaw, aby z urzędu przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, względnie zlecić przeprowadzenie tego postępowania Prezydentowi Miasta [...] - naruszenie przepisu art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w związku z brakiem uzasadnienia faktycznego i prawnego na jakiej podstawie Kolegium uznało, że nieruchomość należąca do Z. W. i Z. W. znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji oraz w jaki sposób realizacja przedmiotowej inwestycji wpłynie na możliwość korzystania z działki będącej własnością wyżej wymienionych, zgodnie z jej przeznaczeniem; - naruszenie przepisu art. 8 § 2 k.p.a. w związku z uznaniem, że Z. W. i Z. W. posiadają status strony wyżej wymienionego postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy w sytuacji, gdy w takim samym stanie faktycznym i prawnym w odniesieniu do właścicieli działki [...] obr. [...], SKO uznało, że nie przysługuje im status strony wskazanego postępowania. Z. W. i Z. W. zarzucili natomiast, że kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., albowiem przy wydawaniu zaskarżonej decyzji pominięto prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 stycznia 2019 r. w sprawie II SA/Bd 1311/18, mocą którego uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2018 r. (znak [...]), w konsekwencji czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno rozpoznać odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] 2018 r. (znak [...]). Ponadto skarżący wskazali, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie przyjęło, że sprawa powinna zostać rozpoznana ponownie przez organ pierwszej instancji, podczas gdy nie zaktualizowały się przesłanki z przepisu art. 138 § 2 k.p.a., a sprawa mogła zostać rozpoznana merytorycznie przez organ odwoławczy, stosownie do wiążących wytycznych ujętych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 30 stycznia 2019 r. w sprawie II SA/Bd 1311/18. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2019 r., wydanym w sprawie o sygn. II SA/Bd 406/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowił na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) połączyć sprawę ze sprzeciwu Z. W. i Z. W. od wyżej wskazane decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zarejestrowaną pod sygn. II SA/Bd 406/19) ze sprawą ze sprzeciwu [...] sp. [...] w [...] od tejże decyzji (zarejestrowaną pod sygn. II SA/Bd 405/19) w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Jednocześnie wskazano, że sprawa będzie prowadzona dalej pod jedną sygnaturą akt – II SA/Bd 405/19. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli zgodności z prawem decyzji kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego należało zwrócić uwagę, że uchylona przez organ odwoławczy decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2019 r., [...] została wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy, na skutek wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia [...] 2018 r., [...], uchylającej poprzednią decyzję Prezydenta Miasta [...] (tj. decyzję z dnia [...] 2018 r.) i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest to, że w wyniku sprzeciwu wniesionego przez [...] sp. [...] od wyżej wskazanej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2018r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy prawomocnym wyrokiem z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 1311/18 uchylił zaskarżoną decyzję. Eliminacja z obrotu prawnego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2018 oznacza tym samym, że w obrocie prawnym istnieje decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2018 r., nr [...] o odmowie uchylenia decyzji własnej z [...] 2014 r. W konsekwencji zaś decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2019 r., której dotyczy przedmiotowa decyzja kasacyjna jest kolejną decyzją wydaną w tej samej sprawie. Wskazać należy w tym miejscu, że w przypadku, gdy organ pierwszej instancji zdążył jeszcze przed prawomocnym wyrokiem Sądu uchylającym decyzję kasacyjną ponownie rozpatrzyć sprawę i wydać nowe rozstrzygnięcie, zachodzi konieczność wyeliminowania tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego w ramach postępowania zwyczajnego lub nadzwyczajnego. Uwzględnienie skargi na decyzję kasacyjną i uchylenie tejże decyzji oznacza bowiem, że przestaje istnieć podstawa do powtórnego rozpoznania sprawy przez organ pierwszej instancji. Na skutek uchylenia decyzji kasacyjnej niejako "odżywa" pierwotna decyzja organu pierwszej instancji. Do obrotu prawnego nie wchodzi wówczas druga decyzja tego organu, wydana na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy po decyzji kasacyjnej, ponieważ byłoby to sprzeczne z zakazem powtórnego orzekania w sprawie rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, prowadzącym do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.). Jeżeli więc doszło do tego, że w obrocie pojawiły się dwa rozstrzygnięcia ostateczne w tej samej sprawie, to taki stan powoduje konieczność wyeliminowania tej decyzji, która została wydana później (por. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 22 listopada 2011r., sygn. akt IV SA/Gl 210/11). Organ odwoławczy rozpoznając niniejszą sprawę już po zapadnięciu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 1311/18, mając na uwadze istnienie w obiegu prawnym dwóch rozstrzygnięć Prezydenta Miasta Bydgoszczy dotyczących tej samej sprawy powinien był zatem, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Wydając w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., decyzję kasacyjną w sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło tym samym wyżej wskazany przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. Dodać należy, że Sąd rozstrzygając sprawę sądowoadministracyjną ze sprzeciwu strony od decyzji administracyjnej, nie ma możliwości orzeczenia o umorzeniu postępowania administracyjnego. Z art. 151a § 1 i 2 p.p.s.a. wynika bowiem, jedynie, że w postępowaniu tego typu mogą zapaść dwa rodzaje rozstrzygnięć: w przypadku uwzględnienia sprzeciwu – uchylenie zaskarżonej decyzji w całości (i ewentualne wymierzenie grzywny organowi), a w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu – oddalenie sprzeciwu. Dlatego też to organ odwoławczy winien w niniejszej sprawie umorzyć postępowanie, uchylając przy tym decyzję organu I instancji.