II SA/Bd 426/08
WyrokWSA w Bydgoszczy2008-07-15
Skład orzekający: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki, Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik, Sędzia WSA Anna Klotz (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres nauki zawodu w niepełnym wymiarze czasu pracy, wykonywanej przez osobę młodocianą, może być zaliczony do okresu czynnej służby wojskowej warunkującego nabycie prawa do nagrody jubileuszowej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu, organy nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a także nieprawidłowo oceniły charakter dokumentów potwierdzających zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy, w tym świadectwa pracy i rozkazu ustalającego początek wysługi lat.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zaliczenia W. K. okresu nauki zawodu do okresu czynnej służby wojskowej, co warunkowało nabycie prawa do nagrody jubileuszowej. Organ administracji uznał, że praca młodocianego pracownika nie była wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy, powołując się na przepisy Kodeksu pracy. W. K. odwołał się, wskazując, że zaliczono mu okres nauki i ustalono początek wysługi lat, a nagroda powinna zostać wypłacona po 20 latach służby. Organy obu instancji podtrzymały stanowisko o odmowie przyznania nagrody.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 lipca 2008 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nabycia prawa do nagrody jubileuszowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w B. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] Nr [...], którą Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w B. odmówił W. K. zaliczenia do okresu czynnej służby wojskowej terminu od dnia [...] do dnia [...], warunkującego nabycie prawa do nagrody jubileuszowej.
Zaskarżona decyzja wydana została wskutek wniesienia przez W. K. odwołania od decyzji I instancji, w której organ, powołując się na przepis § 2 oraz § 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 maja 2004 r. w sprawie nagród jubileuszowych żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 127, poz. 1325 z późn. zm.).
Wskazał, iż z przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów nie wynika, jakoby nabył on prawo do nagrody jubileuszowej przed dniem [...] wskazanym w § 9 rozporządzenia. Powyższy fakt ma miejsce z powodu braku podstaw zaliczenia składającemu wniosek do okresu czynnej służby wojskowej okresu nauki zawodu w Przedsiębiorstwie Transportowym i Usługowo – Handlowym [...] w K. w dniach od [...] do [...], bowiem, jak wskazał organ, praca młodocianych nie była wykonywana w pełnym wymiarze czasu, lecz z wynikającymi z Kodeksu pracy ograniczeniami.
We wniesionym odwołaniu W. K. podniósł, iż rozkazem Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] Nr [...], zaliczono mu okres pracy jako uczeń – mechanik pojazdów samochodowych w Przedsiębiorstwie Transportowym i Usługowo – Handlowym [...] w K., w wymiarze dwóch lat, dziewięciu miesięcy i dziesięciu dni ([...] do [...]), do wysługi lat do nagrody jubileuszowej ustalając jednocześnie jej początek na dzień [...]
W związku z powyższym odwołujący się wskazał, iż nagroda powinna zostać mu wypłacona w dniu [...], tj. po 20 latach służby, nie zgadzając się z interpretacją przez organ wydający kwestionowaną decyzję przepisów określających warunki przyznania nagrody jubileuszowej, czyli art. 85 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej w sprawie nagród jubileuszowych żołnierzy zawodowych.
Odwołujący się podniósł, iż żołnierzem zawodowym w służbie czynnej jest od dnia [...]., był także zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy jako uczeń praktycznej nauki zawodu, co potwierdza świadectwo pracy. Podkreślił ponadto, iż rozporządzenie w sprawie nagród jubileuszowych nie zawiera odwołania do Kodeksu pracy w kwestii ograniczeń wynikających z wykonywania pracy przez osoby młodociane.
Decyzja wydana w wyniku złożonego odwołania w całości podzieliła argumentację organu I instancji.
W złożonej na decyzję II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skardze W. K. wniósł o jej uchylenie, a także o wypłacenie należnej mu po 20 latach służby nagrody jubileuszowej, na dzień [...]
Jak wskazał skarżący, zarówno decyzja I, jak i II instancji wydana została na podstawie tej samej opinii prawnej, co jego zdaniem mogło mieć wpływ na zachowanie procedury niniejszego postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w Bydgoszczy, w oparciu o argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji I i II instancji, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył , co następuje:
Rolą sądów administracyjnych, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości, poprzez kontrolę administracji publicznej. Kontrolę tę Sąd przeprowadza pod kątem zgodności z prawem, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej i sprowadza się ona do oceny, czy organ administracji nie naruszył prawa według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, bądź procesowego Sąd wydaje orzeczenie o charakterze kasacyjnym – uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie, względnie stwierdza jego nieważność.
Skarga jest zasadna mimo, iż nie wszystkie zarzuty zawarte w jej treści zasługują na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że wbrew twierdzeniu skarżącego organ prawidłowo odniósł się do przepisów ustawy Kodeks pracy przy ocenie okresu zatrudnienia młodocianego pracownika.
Sporne świadectwo pracy było dokumentem wytworzonym w [...] r., a potwierdzało fakty z lat [...] - [...]. Konieczne zatem było przeanalizowanie przepisów Kodeksu pracy w okresie, gdy skarżący był pracownikiem młodocianym, a więc w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1974 r., Nr 24, poz.141 ze zm.).
W dacie wydania świadectwa pracy przepisy kodeksu pracy stanowiły, że w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy pracodawca jest zobowiązany niezwłocznie wydać pracownikowi świadectwo pracy. W świadectwie pracy należało podać informacje dotyczące okresu i rodzaju wykonywanej pracy, zajmowanych stanowisk, trybu rozwiązania albo okoliczności wygaśnięcia stosunku pracy, a także inne informacje niezbędne do ustalenia uprawnień pracowniczych i uprawnień z ubezpieczenia społecznego. Ponadto w świadectwie pracy zamieszczało się wzmiankę o zajęciu wynagrodzenia za pracę w myśl przepisów o postępowaniu egzekucyjnym. Na żądanie pracownika w świadectwie pracy należało podać także informację o wysokości i składnikach wynagrodzenia oraz o uzyskanych kwalifikacjach.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 maja 2004 r. w sprawie nagród jubileuszowych żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2004 r., Nr 127, poz.1325 ze zm.) wlicza się do okresu czynnej służby wojskowej, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej zakończone okresy zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy. W § 3 ust. 1 pkt 3 powyższe rozporządzenie wymienia świadectwo pracy jako dokument potwierdzający okresy zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy. Przepis § 3 ust. 1 nie stanowi zamkniętego katalogu dokumentów potwierdzających okresy pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, gdyż prawodawca świadectwo pracy wymienia pośród innych używając terminu "w szczególności".
Oznacza to, że nie ma przeszkód, aby oprócz dokumentów wymienionych w § 3 ust. 1 dopuścić inne dokumenty i dowody na podstawie, których można byłoby potwierdzić okres zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy, naturalnie w sytuacji, gdy dostarczone przez skarżącego świadectwo pracy budzi wątpliwości.
W ocenie Sądu załączone do akt sądowych świadectwo pracy z dnia [...] potwierdza zatrudnienie skarżącego w Przedsiębiorstwie Transportowym i Usługowo - Handlowym [...] w K. w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia [...] do [...]
Skarżący urodził się w dniu [...] Oznacza to, że w dniu [...], kiedy to rozpoczął zatrudnienie i jednocześnie naukę w szkole miał ukończone 16 lat, a w dniu zakończenia zatrudnienia w związku z ukończeniem nauki osiągnął wiek 19 lat. Wiek 18 lat osiągnął w dniu [...]
Organ zakwestionował pracę skarżącego w pełnym wymiarze pracy jako pracownika młodocianego. Zgodnie z przepisami obowiązującej na dzień zatrudnienia skarżącego ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1974 r., Nr 24, poz.141 ze zm.) wiek osoby młodocianej określony został w przedziale pomiędzy 15, a 18 rokiem życia. Przepisy zabraniały natomiast zatrudniania osób poniżej 15 roku życia.
Powyższe regulował przepis art. 190 wyżej cytowanej obowiązującej wówczas ustawy Kodeksu pracy, który stanowił, że młodocianym w rozumieniu kodeksu jest osoba, która ukończyła 15 lat, a nie przekroczyła 18 lat. Zabronione było zatrudnianie osoby, która nie ukończyła 15 lat.
W świetle powyższego skarżący w chwili rozpoczęcia zatrudnienia był osobą młodocianą, aż do osiągnięcia pełnoletniości w dniu [...] Po osiągnięciu pełnoletniości przestał przez ostatni rok zatrudnienia być pracownikiem młodocianym.
Obowiązująca wówczas ustawa Kodeks pracy ograniczała czas pracy osób młodocianych. Zgodnie z art. 202 § 2 powyższej ustawy czas pracy młodocianego w wieku powyżej 16 lat nie mógł przekraczać 8 godzin na dobę. Do czasu pracy młodocianego wliczało się czas nauki bez względu na to, czy odbywała się ona w godzinach pracy, jednakże w wymiarze nie przekraczającym 18 godzin tygodniowo.
Obowiązujący wówczas Kodeks pracy określał również czas pracy pracownika, który nie był osobą młodocianą. W art. 128 zdefiniowane było, że czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji zakładu pracy w zakładzie lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Natomiast w art. 129 tej ustawy wprowadzone zostały ramy czasowe zatrudnienia - czas pracy nie mógł przekraczać 8 godzin na dobę i 46 godzin na tydzień.
Zatrudnienie skarżącego jako pracownika młodocianego możliwe było w świetle obowiązujących wówczas przepisów prawa w pełnym wymiarze 8 godzinnego czasu pracy, ale w wymiarze nie przekraczającym 18 godzin tygodniowo.
Dlatego świadectwo pracy, które określa zatrudnienie skarżącego w pełnym wymiarze czasu pracy może budzić wątpliwości organu.
Z uwagi na powyższe, aby podważyć pracę skarżącego w pełnym wymiarze czasu pracy organy powinny przeprowadzić postępowanie przeciwko kwestionowanemu świadectwu pracy, tym bardziej jak to Sąd już wcześniej podkreślił dokumenty potwierdzające zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy wymienione w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 maja 2004 r. w sprawie nagród jubileuszowych żołnierzy zawodowych nie stanowią katalogu zamkniętego.
Organ może zażądać na potrzeby postępowania dokumentów wyjaśniających od pracodawcy. Możliwe jest również dopuszczenie dowodów z zeznań świadków.
Nadto Sąd zauważa, że organy pominęły okoliczność, iż rozkazem dziennym Nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] początek wysługi lat do nagrody jubileuszowej na podstawie okresu pracy i nauki w Przedsiębiorstwie Transportowym i Usługowo - Handlowym [...] w K. w wymiarze dwa lata, dziesięć miesięcy i dziesięć dni ustalony został na dzień [...]
Organy nie oceniły w sprawie charakteru tego dokumentu na podstawie przepisów obowiązujących w dacie jego wydania. Nie wypowiedziały się, czy dokument ten był decyzją administracyjną na podstawie, którego skarżący nabył prawa.
Na podstawie przedstawionych wywodów i okoliczności faktycznych sprawy należy stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego unormowanego w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a : "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli"; "Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy".
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy winny uwzględnić powyższe wskazania i wydać stosowne rozstrzygnięcie z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na skutek wykazanego uchybienia procesowego, kwalifikowanego jako istotne naruszenie przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 135 oraz art. 152 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło