II SA/Bd 434/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lipca 2013 r. sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (zwane dalej w skrócie "SKO"), na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) w związku z art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.), art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej w skrócie "k.p.a.") w związku z art. 156 § 2 k.p.a. oraz art. 158 § 1 i § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku H. R. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...][...] z dnia [...]r., którą udzielono przedsiębiorcy prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Transportowo - Usługowe "[...] zezwolenia na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej specjalnej [...] – stwierdziło, że ww. decyzja Burmistrza została wydana z naruszeniem prawa oraz odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji, gdyż wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. Skarżąca D. K. zakwestionowała powyższe rozstrzygnięcie SKO w piśmie z dnia [...] r., skierowanym do Ministra Spraw Wewnętrznych. Pismo to określiła jako "skarga". Wniosła w nim o stwierdzenie nieważności decyzji SKO z dnia [...]r. ze względu na rażące naruszenie prawa, zarzucając, że SKO w sposób niedostateczny rozpatrzyło pojęcie strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., a także dopuściło się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 129 § 2 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. SKO rozpatrując "skargę" uznało, że nie może ona zostać uwzględniona, bowiem w decyzji [...] strony zostały prawidłowo pouczone o możliwości złożenia do SKO wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czego strona nie uczyniła. Kwestionowana decyzja została odebrana przez skarżącą w dniu [...] r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem na zwrotnym poświadczeniu odbioru (dowód w aktach sprawy). Termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zgodnie z art. 129 § 2 k.pa., mijał zatem z dniem 15 listopada 2012 r. Pomimo to skarżąca pismo nazwane "skargą" złożyła w dniu 1 lutego 2013 r. (data stempla pocztowego) i skierowała je do Ministra Spraw Wewnętrznych, uchybiając tym samym terminowi. Na tej podstawie stosownie do treści art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaznaczono również, że strona wnosząc pismo w dniu 1 lutego 2013 r. skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej prawa złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak również nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu w złożeniu ww. wniosku nie nastąpiło z jej winy. D. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o stwierdzenie nieważności postanowienia SKO z dnia [...]r. oraz poprzedzającej decyzji SKO z dnia[...]. Zdaniem skarżącej Minister uchylił się od rozpatrzenia jej skargi, skoro przesłał akta do SKO w [...], które postanowieniem z dnia [...]r. stwierdziło uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie skarżącej jest bezsporne, że wnosiła o co innego, tj. stwierdzenie nieważności decyzji SKO nr [...]r. z uwagi na rażące naruszenie prawa. Tymczasem SKO w [...] w postanowieniu z dnia [...] "wyszło" poza granice wniesionego środka zaskarżenia (poza zgłoszone żądanie), co w jej ocenie jest niedopuszczalne. Skarżąca oświadczyła również, że wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, albowiem nie brała pod rozwagę tego środka odwoławczego; domagała się stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]r. W odpowiedzi na skargę organ, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż kontrola legalności postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) nie daje postaw do badania zgodności z prawem decyzji, objętej tym odwołaniem. (por. np. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Gliwicach z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt II SA/Ka 2352/02 oraz w Warszawie z dnia 20 czerwca 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 518/06). Oznacza to, iż zarzuty skargi, odnoszące się do oceny prawidłowości decyzji z dnia [...] nie mogły być przedmiotem oceny w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Ocena zgodności z prawem postanowienia SKO w Bydgoszczy z dnia [...] r. wymaga zaś przede wszystkim spostrzeżenia, że zostało ono podjęte w ramach procedury rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest jednym z rodzajów środków zaskarżenia tj. tego rodzaju instytucji weryfikacji decyzji administracyjnej, którego cechą jest oparcie na zasadzie skargowości. Oznacza to, że środek ten służy podmiotom uprawnionym do żądania uruchomienia określonego rodzaju postępowania weryfikacyjnego, a w żadnym razie nie dają podstawy do uruchomienia postępowania z urzędu (por. B. Adamiak, J. Borkowski - "Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego" wprowadzenie do rozdziału 10, pkt 3 i 9). W przypadku wszczęcia postępowania na wniosek, obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony. Ono wyznacza bowiem stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia rodzaju czy trybu postępowania. Jeśli organ, do którego zgłoszony został wniosek o wszczęcie postępowania, ma wątpliwości co do tego, czego dotyczy wniosek - obowiązkiem tego organu jest podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony. Organ nie może zmienić żądania strony, a jedynie pośrednio, poprzez udzielenie informacji prawnej zgodnie z zasadą ogólną udzielania informacji faktycznych i prawnych (art. 9 k.p.a) może wpłynąć na dokonanie przez stronę zmiany przedmiotu żądania bądź sprecyzowanie żądania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2001 r., sygn. akt IV SA 1091/99, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 78924 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 1309/11, LEX nr 1138323). Odnosząc powyższe do kontrolowanego postanowienia Sąd uznał, iż organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie z naruszeniem przepisów art. 61 § 1, 63 § 2 i art. 9 k.p.a. ustalił tryb rozstrzygania przedmiotowej sprawy. Wbrew ocenie SKO nie można w sposób jednoznaczny uznać, że pismo skarżącej z dnia [...] r. określone przez nią jako "skarga" jest wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wprawdzie w uzasadnieniu tego pisma skarżąca nie wskazała wyraźnie, że podnoszone przez nią naruszenia przepisów prawa mają charakter rażący, operowała argumentami typowymi raczej dla odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), tym niemniej zarówno na początku, jak też na końcu "skargi" wnosiła wyraźnie o stwierdzenie nieważności decyzji SKO z dnia [...]r., a ponadto na początku "skargi" wskazał, że stwierdzenie nieważności powinno nastąpić "z uwagi na rażące naruszenie prawa" – co wskazywałoby raczej, iż zamiarem skarżącej było złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności, którego złożenie, w przeciwieństwie do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest ograniczone terminem. W tej sytuacji brak podjęcia przez SKO czynności celem ustalenia treści żądania skarżącej wyrażonego w jej piśmie z dnia [...] r. mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez ustalenie, iż jest to wniosek o stwierdzenie nieważności a nie wniosek o ponownego rozpatrzenie sprawy, czego konsekwencją byłaby konieczność merytorycznego rozpatrzenia żądania skarżącej. W ponownym postępowaniu organ powinien zwrócić się do skarżącej o wyjaśnienie treści jej żądania i dopiero następnie, w zależności od jej odpowiedzi, prowadzić postępowanie lub podjąć rozstrzygnięcie w ramach odpowiedniego trybu postępowania. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 ww. ustawy. O kosztach (pkt 3 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, biorąc pod uwagę wysokość wniesionego wpisu.