II SA/Bd 467/25
WyrokWSA w Bydgoszczy2025-11-26
Skład orzekający: Mariusz Pawełczak, Urszula Wiśniewska, Joanna Ziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, wydane na podstawie art. 121 § 4 Prawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może być jednorazowe, nawet jeśli dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że grzywna w celu przymuszenia, nałożona na podstawie art. 121 § 4 Prawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może być jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia. W niniejszej sprawie, mimo że obowiązek wynikał z przepisów prawa budowlanego i dotyczył oszpecenia otoczenia, sąd uznał, że postępowanie organu było prawidłowe, a nałożona grzywna była uzasadniona i proporcjonalna.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie o nałożeniu na skarżącą grzywny w celu przymuszenia. Grzywna została nałożona w związku z niewykonaniem obowiązków wynikających z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2013 r., nakazującej usunięcie nieprawidłowości w budynku. Po śmierci pierwotnego zobowiązanego, obowiązek przeszedł na jego spadkobierców, w tym skarżącą. Skarżąca kwestionowała dopuszczalność egzekucji wobec niej, wysokość grzywny oraz jej jednorazowy charakter.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariusz Pawełczak Sędziowie sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru [...] w B. z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę
Decyzją z dnia [...] października 2013r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla M. B. (dalej: "PINB") nakazał I. B. – właścicielowi nieruchomości, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, tj.: wypełnienie ubytków tynku w ścianie frontowej (w szczególności na wysokości między parterem i pierwszym piętrem), naprawę uszkodzonych gzymsów oraz ozdobnych nadproży na wysokości pierwszego i drugiego piętra budynku), pomalowanie elewacji frontowej budynku (po uzgodnieniu kolorystyki z Miejskim Konserwatorem Zabytków), w terminie do dnia [...] lipca 2014 r.
Powyższa decyzja nie została zaskarżona, a zatem stała się ostateczna w administracyjnym toku postępowania. Po śmierci I. B. w sierpniu 2022r., właścicielami przedmiotowej nieruchomości zostali: S. B., T. B., D. B., P. K. i A. L. ("Skarżąca", "Strona").
Pismem z dnia [...] stycznia 2024r., organ I instancji, poinformował spadkobierców, iż z uwagi na niewykonanie obowiązków wynikających z decyzji z [...] października 2013r., PINB wszczął postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie oraz pouczył o treści art. 28a ustawy z dnia [...] czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a."), stanowiącym, iż w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Ponadto pouczono właścicieli nieruchomości, że w przypadku niewykonania obowiązków wynikających z decyzji z [...] października 2013r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia przedmiotowego pisma, wszczęte postępowanie egzekucyjne kontynuowane będzie wobec następców prawnych zobowiązanego.
W dniu [...] marca 2024r. wpłynęło do organu I instancji pismo z dnia [...] marca 2024 r., którym S. B., D. B., T. B., P. K. oraz A. L. wnieśli o wydłużenie terminu wykonania nałożonych obowiązków. W odpowiedzi organ I instancji, pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r. przedłużył termin do wykonania obowiązków do dnia [...] czerwca 2024 r.
W dniu [...] września 2024 r. organ I instancji przeprowadził kontrolę, podczas której stwierdzono, iż nie wykonano nałożonych obowiązków, tj. nie wyremontowano elewacji frontowej kamienicy.
W związku z niewykonaniem nałożonego obowiązku, na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. Skarżącej przesłano upomnienie z dnia [...] września 2024r. zawierające wezwanie do wykonania obowiązku pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
W dniu [...] grudnia 2024 r. wpłynęło do organu I instancji pismo współwłaścicieli budynku z dnia [...] grudnia 2024 r., w którym poinformowali, iż obecnie toczy się postępowanie o dział spadku. Mimo wszystko jednak dokonane zostały uzupełnienia tynku.
W związku z powyższym, organ I instancji przeprowadził w dniach [...] stycznia oraz [...] marca 2025 r. kontrole, podczas których stwierdził, iż nałożone obowiązki nie zostały wykonane. Następnie organ I instancji oszacował koszty ewentualnego wykonania zastępczego egzekwowanego obowiązku na kwotę [...]zł netto i wskazał na wybór najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego, tj. na grzywnę w celu przymuszenia. PINB wystawił tytuł wykonawczy z dnia [...] marca 2025 r., wszczynając w ten sposób postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowania obowiązków nałożonych decyzją.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2025r. PINB mając na uwadze fakt, iż obowiązek nie został wykonany, nałożył na Skarżącą grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł. Strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] maja 2025r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2025 r.
Organ podał, że podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego był fakt niewykonania m.in. przez zobowiązaną, tj. A. L. (współwłaścicielkę budynku mieszkalno-usługowego), obowiązków określonych w decyzji z dnia [...] października 2013 r. którą po rozpatrzeniu sprawy stanu technicznego budynku mieszkalno-usługowego usytuowanego na działce nr ewid.[...] obr. [...] przy ul. [...] w B. powodującego swym wyglądem oszpecenie otoczenia, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, nakazał ówczesnemu właścicielowi ww. budynku, tj. I. B. – właścicielowi przedmiotowej nieruchomości usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, tj.: wypełnienie ubytków tynku w ścianie frontowej (w szczególności na wysokości między parterem i pierwszym piętrem), naprawę uszkodzonych gzymsów oraz ozdobnych nadproży na wysokości pierwszego i drugiego piętra budynku), pomalowanie elewacji frontowej budynku (po uzgodnieniu kolorystyki z Miejskim Konserwatorem Zabytków), w terminie do dnia [...] lipca 2014 r.
Organ wskazał, że dokonując wyboru środka egzekucyjnego, poddał analizie koszty ewentualnego wykonania zastępczego, czyli przybliżone koszty jakie zobowiązany musiałby ponieść w związku z usunięciem stwierdzonych nieprawidłowości w przedmiotowym budynku, które zostały oszacowane na kwotę [...]zł bez podatku VAT oraz poddał analizie przepisy dotyczące środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, tj. art. 121 § 2 i § 4 u.p.e.a., mające zastosowanie wobec niniejszego obowiązku o charakterze niepieniężnym, wynikającego z przepisów Prawa budowlanego. Organ uznał, że to grzywna w celu przymuszenia okazała się środkiem mniej uciążliwym dla Zobowiązanej.
Odnosząc się do wniesionego zażalenia organ wyjaśnił, że uprzedni właściciel rzeczonego budynku nie skorzystał z prawnej możliwości zaskarżenia do organu II instancji decyzji PINB dla M. B. z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], a tym samym ww. decyzja stała się ostateczna i podlega wykonaniu. W aktach sprawy organu I instancji znajduje się akt poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] września 2022 r., repetytorium [...], zgodnie z treścią którego po śmierci I. B. właścicielami przedmiotowej nieruchomości zostali: S. B., T. B., D. B., P. K. i A. L.. Powyższe potwierdza także treść księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości przez Sąd Rejonowy w B. X Wydział Ksiąg Wieczystych.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 28a. u.p.e.a., w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy, o czym PINB dla M. B. poinformował m.in. A. L. pismem z dnia [...] stycznia 2024r. Dokonanie czynności cywilnoprawnej polegającej na przeniesieniu własności nieruchomości powoduje to, że nie poprzedni właściciel, ale nowy będzie zobowiązany do ponoszenia ciężarów publicznoprawnych związanych z własnością tej nieruchomości. Konsekwencje z tytułu nieusunięcia wskazanych w decyzji nieprawidłowości przechodzą z mocy prawa na nowego właściciela nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie doszło do prawidłowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec A. L. przez doręczenie zobowiązanej tytułu wykonawczego i zastosowania wskazanego w nim środka egzekucyjnego.
W skardze Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, a także o stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane oraz o zobowiązanie organu do wydania decyzji w przedmiocie wygaśnięcia w stosunku do Skarżącej decyzji PINB z dnia [...] października 2013 r. Strona zarzuciła naruszenie:
- art. 119 § 1 w zw. z art. 1a pkt 20 u.p.e.a. przez niezasadne uznanie Skarżącej za zobowiązaną, mimo że w wyniku następstwa prawnego po I. B. nie stała się zobowiązaną z decyzji PINB z dnia [...] października 2013 r.,
- art. 121 § 4 u.p.e.a. przez nałożenie kolejnej grzywny, mimo braku ustalenia, czy obowiązek dotyczy utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia,
- art. 121 § 2 w zw. z art. 7 § 2 w zw. z art. 119 § 2 u.p.e.a. przez nałożenie rażąco wysokiej grzywny w wysokości [...] zł, w sytuacji nałożenia grzywien również na pozostałych spadkobierców, łącznie w wysokości [...] zł, podczas gdy wartość prac objętych decyzją PINB z dnia [...] października 2013 r. została oszacowana na około [...] zł i tym samym zastosowanie przez organ środka nieadekwatnego do wartości nałożonych obowiązków.
W uzasadnieniu Skarżąca stwierdziła, że organ nie mógł na nią nałożyć grzywny albowiem nie mogła być uznana za zobowiązaną. Organ nie mógł wszcząć egzekucji wobec Skarżącej i stosować wobec niej środków egzekucyjnych, albowiem nie ma przepisu prawa, który pozwala organowi na inicjowanie postępowania egzekucyjnego. Przepis art. 28a u.p.e.a. wskazuje jedynie na możliwość kontynuowania egzekucji uprzednio wszczętej przeciwko pierwotnie zobowiązanemu z decyzji. Możliwość kontynuowania nie zachodzi więc, jeśli egzekucja administracyjna nie została wszczęta za życia pierwotnie zobowiązanego z decyzji, a taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżąca nie była adresatem decyzji. Brak jest zaś przepisu, który pozwala na przejście obowiązków z decyzji wydanej na zmarłą osobę na jego następców prawnych w sytuacji, gdy zobowiązany zmarł po wydaniu decyzji. Zdaniem Skarżącej, fakt zmiany właściciela budynku, którego dotyczą obowiązki wynikające z decyzji, nie stanowi samoistnej podstawy do egzekwowania obowiązków z decyzji wydanej na konkretnego adresata - od następcy prawnego tego adresata. Nie ma przepisu prawa, który pozwala w takiej sytuacji na uznanie następcy prawnego za zobowiązanego w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a.
Ponadto, w ocenie Skarżącej, nałożenie grzywny stanowi o naruszeniu art. 121 § 4 u.p.e.a., który w przypadku egzekucji obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego pozwala na nałożenie grzywny w celu przymuszenia tylko raz, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia. Organ nie stwierdził jednak w uzasadnieniu swojego postanowienia o nałożeniu grzywny, że obowiązek dotyczy utrzymania obiektu w stanie nieoszpecającym otoczenia, a nałożył grzywny na wszystkich następców prawnych budynku. W związku z tym, nakładanie grzywien na wszystkich następców prawnych, w sytuacji braku stwierdzenia, że obowiązek dotyczy utrzymania obiektu w stanie nieoszpecającym otoczenia jest niedopuszczalne.
Końcowo Skarżąca zarzuciła, że zastosowany środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia jest nieadekwatny do wartości nałożonych obowiązków. Podniosła, że biorąc pod uwagę wartość wszystkich grzywien, które organ nałożył na spadkobierców za rzekome niewykonanie obowiązków wynikających z decyzji PINB dla M. B. z dnia [...] października 2013 r. tj. w wysokości łącznej [...] zł, to wartość ta stanowi aż 75% wartości samych robót. W sprawie został bowiem sporządzony kosztorys budowlany prac objętych tą decyzją przez mgr inż. R. K., który oszacował wartość robót na [...] zł.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej także jako: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17).
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia legalności Sąd stwierdził, że nie narusza ono prawa.
Stosownie do art. 119 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. W myśl art. 121 § 4 u.p.e.a. jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia. Zaznaczyć w tym miejscu należy także i to, że omawiana grzywna nie ma charakteru sankcji za niewykonanie nałożonych obowiązków, a jedynie ma odpowiednio zmotywować osobę zobowiązaną do ich realizacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 759/11).
Zgodnie z art. 122 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 u.p.e.a. (organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony), 2) postanowienie o nałożeniu grzywny. Z kolei w myśl art. 122 § 2 u.p.e.a. postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze.
Analiza materiału dowodowego niniejszej sprawy wskazuje, że przepisy powyższe nie zostały naruszone. PINB upomnieniem z dnia [...] września 2024 r. wezwał Skarżącą do niezwłocznego wykonania obowiązków określonych w decyzji PINB dla M. B. z dnia [...] października 2013r., znak: [...], którą nakazano I. B. - właścicielowi budynku mieszkalno-usługowego usytuowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w B. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości tj.: wypełnienie ubytków tynku w ścianie frontowej (w szczególności na wysokości między parterem i pierwszym piętrem), naprawę uszkodzonych gzymsów oraz ozdobnych nadproży na wysokości pierwszego i drugiego piętra budynku, pomalowanie elewacji frontowej budynku (po uzgodnieniu kolorystyki z Miejskim Konserwatorem Zabytków), a ze względu na niewywiązanie się z nałożonego obowiązku, wszczął postępowanie egzekucyjne, doręczając tytuł wykonawczy z dnia [...] marca 2025 r. oraz nakładając grzywnę w celu przymuszenia postanowieniem z [...] marca 2025 r.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, przy czym jest to środek najmniej uciążliwy dla Skarżącej, prowadzący jednocześnie do wykonania przez nią nakazanych prac względem budynku mieszkalno-usługowego. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 125 § 1 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku przewidzianego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia, podlegają umorzeniu. Nadto, zgodnie z art. 126 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywna uiszczona lub ściągnięta może być w uzasadnionych przypadkach zwrócona w wysokości 75% lub w całości. Unormowania te wskazują, że środek egzekucyjny w postaci grzywny jest - co do zasady - środkiem o charakterze łagodniejszym od wykonania zastępczego. W przypadku zastosowania tego drugiego środka, zobowiązany zostaje bowiem obciążony pełnymi kosztami wykonania zastępczego (art. 127 i art. 133 § 1 u.p.e.a.).
Zdaniem Sądu prawidłowo została ustalona także wysokość nałożonej grzywny. Zgodnie z art. 121 § 2 u.p.e.a., z zastrzeżeniem § 5 (nie znajdującym zastosowania w sprawie niniejszej), każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty [...]zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty [...]zł. Organ egzekucyjny, wymierzając grzywnę na tej podstawie, działa w granicach uznania administracyjnego. Uznanie to nie oznacza jednak dowolności. Organ winien zatem wskazać przesłanki, jakimi kierował się, określając wysokość nałożonej grzywny. Zdaniem Sądu, zarówno postanowienie organu I, jak i II instancji zawiera uzasadnienie wysokości grzywny nałożonej na Zobowiązaną z odniesieniem się do kosztów, jakie zobowiązany musiałby ponieść w związku z usunięciem stwierdzonych nieprawidłowości w przedmiotowym budynku, które zostały oszacowane na kwotę [...]zł (według kosztorysu z dnia [...] grudnia 2024 r.). Organ II instancji prawidłowo również wskazał na to, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanych poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Podzielić przy tym należy przywołany przez organ I instancji pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, że grzywna, aby odniosła pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanego do. wykonania obowiązku powinna być nałożona przez organ egzekucyjny w odpowiedniej wysokości tak, aby jej dolegliwość zmobilizowała zobowiązanego do realizacji obowiązku. Nie może to być zatem grzywna, której wysokość nie stanowi dla zobowiązanego żadnej dolegliwości w uiszczeniu. Ponadto celem nałożenia grzywny jest między innymi uniknięcie konieczności sięgania do następnego dolegliwszego środka egzekucyjnego, jakim jest wykonanie zastępcze (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 710/20). Zaprezentowane przez organ uzasadnienie wysokości nałożonej na Skarżącą grzywny w związku z powyższym nie budzi wątpliwości tut. Sądu.
Skarżąca, wnosząc zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny, podnosiła argumenty, które w istocie sprowadzają się do kwestionowania dopuszczalności, względnie celowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ta zaś argumentacja nie mogła być skutecznie podniesiona w postępowaniu dotyczącym postanowienia w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia na podstawie art. 122 u.p.e.a. W postępowaniu egzekucyjnym nie jest bowiem dopuszczalne badanie zasadności obowiązku objętego decyzją PINB dla M. B. z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], którą nakazano I. B. - właścicielowi budynku mieszkalno-usługowego usytuowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w B. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Kwestionowanie zasadności obowiązku nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, dopóki pozostaje w obrocie prawnym decyzja administracyjna nakładająca na skarżącego obowiązek (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1032/17).
Odnosząc się do zarzutów skargi podnieść należy, że po śmierci I. B. S. stała się współwłaścicielem budynku mieszkalno-usługowego usytuowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w B.. Nie ulega zatem wątpliwości, że obowiązek wynikający z decyzji PINB dla M. B. z dnia [...] października 2013r., znak: [...], jako związany z nieruchomością, przeszedł na Stronę jako następcę prawnego I. B.. Skarżąca, jako nowy współwłaściciel nieruchomości, przejęła wszystkie prawa i obowiązki nałożone na poprzedniego właściciela, w tym obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, nałożony ostateczną decyzją organu nadzoru budowlanego. Obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nie jest ściśle związany z osobą zmarłego, tylko ze zbywalnym i dziedzicznym prawem własności do nieruchomości – budynku mieszkalno-usługowego, zatem przechodzi on na spadkobierców. W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli występuje następstwo prawne (czyli sprawa dotyczy prawa zbywalnego lub dziedzicznego), obowiązek administracyjny przechodzi z mocy prawa na następcę prawnego zobowiązanego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Wr 39/03). W konsekwencji w niniejszej sprawie organ prawidłowo również zastosował art. 28a u.p.e.a. W myśl tego przepisu w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Przepis art. 28a u.p.e.a. nie reguluje kwestii podstaw przejścia egzekwowanego obowiązku na inną osobę, lecz wprowadził, możliwość kontynuowania postępowania egzekucyjnego w stosunku do innej osoby, jeżeli na tą inną osobę, jako następcę prawnego zobowiązanego, w toku postępowania egzekucyjnego, przeszedł obowiązek objęty tytułem wykonawczym (wyrok NSA: z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1071/05, z dna 25 kwietnia 2012r. sygn. akt II OSK 243/11). Jak stanowi art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 30 § 4 k.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Skoro więc decyzją z dnia [...] października 2013r., nakazano I. B. - właścicielowi budynku mieszkalno-usługowego usytuowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w B. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości obowiązek ten przeszedł z mocy prawa na następcę prawnego zobowiązanego tj. m.in. na Skarżącą. Nakładając na Skarżącą grzywnę organ egzekucyjny wyczerpał dyspozycję art. 28a u.p.e.a., albowiem [...] marca 2025 r. wystawił nowy tytuł wykonawczy i wydał postanowienie o nałożeniu na Zobowiązaną grzywny.
Niezasadne są także zarzuty skargi jakoby organ nałożył grzywnę mimo braku ustalenia czy obowiązek dotyczy utrzymania obiektu w stanie nieoszpecającym otoczenia. Zdaniem Sądu, postępowanie organu w powyższym zakresie było prawidłowe. W zaskarżonym postanowieniu organ odwołał się do decyzji PINB dla M. B. z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], która została wydana dla ówczesnego właściciela nieruchomości, tj. I. B., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.). Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Zdaniem Sądu, przywołanie przez organ w zaskarżonym postanowieniu ww. decyzji oraz informacji o przeprowadzonych oględzinach nieruchomości m.in. w dniach [...] stycznia 2025 r. oraz [...] marca 2025 r. stanowi wystarczające uzasadnienie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Skoro bowiem decyzja PINB dla M. B. z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], została wydana ze względu na to, że budynek nią objęty powodował swym wyglądem oszpecenie otoczenia a stan ten nie został usunięty, co potwierdzają przeprowadzone oględziny, to organ był uprawniony do zastosowania art. 121 § 4 u.p.e.a.
W konsekwencji powyższych ustaleń Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy, wydając zaskarżone decyzje, prawidłowo oceniły stan faktyczny i właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego. Wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia, a ich ocena nie nosi cech dowolności.
Mając na uwadze ww. okoliczności, Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło