II SA/Bd 468/25
WyrokWSA w Bydgoszczy2025-11-26
Skład orzekający: Mariusz Pawełczak, Urszula Wiśniewska, Joanna Ziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy następca prawny zobowiązanego, który zmarł przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, może być uznany za zobowiązanego w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a tym samym czy organ egzekucyjny może wszcząć postępowanie egzekucyjne wobec takiej osoby?Ratio decidendi
Obowiązek administracyjny związany z nieruchomością, nałożony ostateczną decyzją, przechodzi z mocy prawa na następcę prawnego zobowiązanego, nawet jeśli zobowiązany zmarł przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W takiej sytuacji organ egzekucyjny ma prawo wszcząć nowe postępowanie egzekucyjne wobec następcy prawnego, po wystawieniu nowego tytułu wykonawczego i doręczeniu upomnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej obowiązku usunięcia nieprawidłowości w budynku, nałożonego decyzją na I. B. Po śmierci I. B., jego następcy prawni, w tym A. L., stali się współwłaścicielami nieruchomości. A. L. wniosła zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, kwestionując możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec niej jako następcy prawnego zmarłego zobowiązanego. Organy egzekucyjne uznały obowiązek za dziedziczny i dopuściły możliwość wszczęcia egzekucji wobec A. L., co zostało zaskarżone do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariusz Pawełczak Sędziowie sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru [...] w [...] z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2025r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "PINB") dla M. B. oddalił zarzut wniesiony przez A. L. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Zobowiązana") pismem z dnia [...] marca 2025r. dotyczący prowadzenia egzekucji administracyjnej wszczętej na skutek doręczenia zobowiązanej odpisu tytułu wykonawczego z dnia [...] marca 2025r., znak: [...]. Organ pierwszej instancji wskazał, że decyzja PINB dla M. B. z dnia [...] października 2013r. znak: [...], którą to nakazano I. B. – właścicielowi budynku mieszkalno-usługowego usytuowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w B. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości tj.: wypełnienie ubytków tynku w ścianie frontowej (w szczególności na wysokości między parterem i pierwszym piętrem), naprawę uszkodzonych gzymsów oraz ozdobnych nadproży na wysokości pierwszego i drugiego piętra budynku, pomalowanie elewacji frontowej budynku (po uzgodnieniu kolorystyki z Miejskim Konserwatorem Zabytków), w terminie do dnia [...] lipca 2014 r., stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji i jest wymagalna. Organ podkreślił, że śmierć zobowiązanego I. B. nie eliminuje przedmiotowej decyzji z obrotu prawnego.
Strona nie zgadzając się z wydanym postanowieniem wniosła zażalenie.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2025r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z dnia [...] października 2013 r. znak: [...], PINB dla M. B. nakazał I. B. – właścicielowi przedmiotowej nieruchomości usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, tj.: wypełnienie ubytków tynku w ścianie frontowej (w szczególności na wysokości między parterem i pierwszym piętrem), naprawę uszkodzonych gzymsów oraz ozdobnych nadproży na wysokości pierwszego i drugiego piętra budynku), pomalowanie elewacji frontowej budynku (po uzgodnieniu kolorystyki z Miejskim Konserwatorem Zabytków), w terminie do dnia [...] lipca 2014 r. Powyższa decyzja nie została zaskarżona przez strony postępowania, a zatem stała się ostateczna w administracyjnym toku postępowania. Po śmierci zobowiązanego I. B., co miało miejsce w sierpniu 2022 r., właścicielami przedmiotowej nieruchomości zostali: S. B., T. B., D. B., P. K. i A. L.. Z uwagi na niewykonanie obowiązków wynikających z ww. decyzji, PINB dla M. B. wszczął postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie, a następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2025r. nałożył na A. L. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł.
Organ wskazał, że Skarżąca w piśmie z dnia [...] marca 2025r. podniosła zarzut z art. 33 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") wskazując na nieistnienie obowiązku określonego w decyzji PINB dla M. B. z dnia [...] października 2013 r. znak: [...]. Zdaniem organu, zarzut z art. 33 § 2 pkt 1 ww. ustawy (dot. nieistnienia obowiązku) nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, gdyż w chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego, tj. w dniu [...] marca 2025r. (tytuł wykonawczy nr [...] nr: [...]), jak i w okresie późniejszym, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalno-usługowym, będącym przedmiotem postępowania, nie zostało wykonane. Świadczy o tym choćby przeprowadzona w dniu [...] marca 2025 r. kontrola, z której wynika, iż obowiązek nie został wykonany, a zatem zobowiązanie istnieje i jest wymagalne. Poza tym organ wskazał, że zarzut nieistnienia obowiązku dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tytułu wykonawczego, a zobowiązany powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa takich jak przedawnienie lub wydanie aktu o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku.
Odnosząc się do treści wniesionego zażalenia, organ wyjaśnił, że uprzedni właściciel budynku nie skorzystał z prawnej możliwości zaskarżenia do organu II instancji decyzji PINB dla M. B. z dnia [...] października 2013 r. znak: [...], tym samym ww. decyzja stała się ostateczna i podlega wykonaniu. Organ wskazał, że zgodnie z art. 28a. u.p.e.a. w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy, o czym PINB dla M. B. poinformował m.in. Skarżącą pismem z dnia [...] stycznia 2024 r. Dokonanie czynności cywilnoprawnej polegającej na przeniesieniu własności nieruchomości, powoduje to, że nie poprzedni właściciel, ale nowy będzie zobowiązany do ponoszenia ciężarów publicznoprawnych związanych z własnością tej nieruchomości. Konsekwencje z tytułu nieusunięcia wskazanych w decyzji nieprawidłowości przechodzą z mocy prawa na nowego właściciela nieruchomości. Natomiast w zakresie zarzutu bardzo krótkiego terminu wykonania przedmiotowych robót budowlanych organ wyjaśnił, że PINB pismem z dnia [...] stycznia 2024 r. poinformował zobowiązanych o wynikającym z art. 28a u.p.e.a. następstwie prawnym, a zatem zobowiązana od stycznia 2024 r. miała wystarczającą ilość czasu na wykonanie nałożonych obowiązków.
Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia o oddaleniu zarzutu wniesionego przez Stronę. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego w administracji nastąpiło zgodnie z przepisami ustawy egzekucyjnej i nie występują żadne formalne i merytoryczne przeszkody do jego prowadzenia.
W skardze Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je tytułu wykonawczego, w wyniku którego została wszczęta egzekucja administracyjna; stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; zobowiązanie organu do wydania decyzji w przedmiocie wygaśnięcia w stosunku do skarżącego decyzji PINB dla M. B. z dnia [...] października 2013 r. Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania przez błędne zastosowanie art. 15 § 1 w zw. z 28a w zw. z art. 33 § 2 pkt 1, 3, 5 u.p.e.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy z uwagi na niezasadne przyjęcie, że celem wyegzekwowania obowiązku nałożonego na zobowiązanego I. B., który zmarł po wydaniu decyzji ostatecznej, możliwe jest w oparciu o te przepisy wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec następcy prawnego zobowiązanego i nałożenie grzywny w celu przymuszenia po skierowaniu do niego upomnienia i wystawieniu na niego tytułu wykonawczego, podczas gdy art. 28a ww. ustawy pozwala jedynie na kontynuowanie egzekucji wobec następcy prawnego, a nie jej inicjowanie, i to tylko w sytuacji, gdy zobowiązany z pierwotnej decyzji zmarł w toku egzekucji, a nie gdy zmarł przed jej wszczęciem;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania przez błędne zastosowanie art. 15 § 1 w zw. z art. 1a pkt 20 oraz w zw. z art. 28a oraz 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy przez uznanie Skarżącej za zobowiązaną w rozumieniu art. 15 § 1 o art. 1a pkt 20 ww. ustawy i w związku z tym wszczęcie przeciwko niej egzekucji administracyjnej i nałożenie grzywny w celu przymuszenia, w sytuacji, gdy przepis art. 15 § 1 przez wzgląd na treść art. 28a u.p.e.a. ustawy odnosi się wyłącznie do pierwotnie zobowiązanego w decyzji ostatecznej, który nie wykonał obowiązku w terminie, a nie do jego następcy prawnego, który może tylko wstąpić do postępowania egzekucyjnego, które zostało już wcześniej zainicjowane względem pierwotnie zobowiązanego;
3. naruszenie przepisów prawa materialnego przez niezastosowanie art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024r., poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a." w zw. z art. 18 pkt 1 i 2 u.p.e.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy przez uznanie Skarżącej - jako następcy prawnego I. B. – za zobowiązaną do wykonania obowiązków wynikających z decyzji ostatecznej PINB dla M. B. z dnia [...] października 2013 r. wydanej na I. B. i wszczęcie wobec Skarżącej egzekucji administracyjnej celem wyegzekwowania tych obowiązków, mimo braku przepisu prawnego, który pozwala w takiej sytuacji na wszczęcie egzekucji wobec następcy prawnego;
4. naruszenie przepisów postępowania przez niezastosowanie art. 162 § 1 pkt 1 w zw. art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 15 k.p.a. oraz w zw. art. 6 § 1, art. 7 § 3 i art. 18 oraz art. 33 § 2 pkt 1, 3 i 5 u.p.e.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do zainicjowania przez organ egzekucji administracyjnej przeciwko Skarżącej, nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i wyznaczenia terminu do wykonania obowiązków z decyzji wydanej na I. B., w sytuacji:
a. braku uprzedniego zainicjowania egzekucji przeciwko pierwotnie zobowiązanemu z decyzji (tj. I. B.) i tym samym braku sprawdzenia przez organ w czasie właściwym, czy obowiązki wynikające z decyzji zapadłej w 2013 roku zostały wykonane przez pierwotnie zobowiązanego do dnia [...] lipca 2014 r. i tym samym, czy pierwotnie wydana decyzja nie stała się bezprzedmiotowa i zarazem wygasła, a ponadto w sytuacji, gdy:
b. ze względu na upływ czasu od momentu wydania decyzji, wygaśnięcie decyzji leżało w interesie strony celem umożliwienia jej obrony swoich praw.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2025 r. Skarżąca zarzuciła, że złożona przez organ odpowiedź na skargę nie odnosi się w żadnej mierze do podniesionych w treści skargi zarzutów, a w zamian ogranicza się jedynie do powtórzenia ogólnych reguł postępowania egzekucyjnego w administracji, które nijak mają się do stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie. Skarżąca podniosła, że z treści odpowiedzi na skargę można wywnioskować, iż zawiera ona argumenty, które miałyby przemawiać za nieistnieniem podstaw do wniesienia zarzutu opartego na nieistnieniu obowiązku, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., w sytuacji, gdy strona skarżąca nie skonkretyzowała tak zarzutu, jak opisuje to organ. Skarżąca zarzuciła, że to organ sam dokonał takiej kategoryzacji jego zarzutu jako zarzut rzekomo oparty na "nieistnieniu obowiązku". Tymczasem z treści zarzutów i pism zażaleniowych wnoszonych przez stronę jasno wynika, że zarzut skarżącego ma szerszy zakres i obejmuje przede wszystkim zarzut błędu co do osoby zobowiązanej, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a., a także zarzut wygaśnięcia obowiązku, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 5 tej ustawy. Skarżąca podkreśliła, że jej podstawowym zarzutem jest to, że organ wszczął egzekucję w sytuacji, gdy Skarżąca nie mogła być w okolicznościach niniejszej sprawy uznana za zobowiązaną z decyzji, gdyż organ nie miał podstawy prawnej do wszczęcia egzekucji w stosunku do następcy prawnego osoby zobowiązanej w ostatecznej decyzji administracyjnej, jaką był zmarły - I. B.. Zdaniem Skarżącej, brak jest przepisu prawnego, który pozwala na takie działanie organu. W szczególności, nie ma możliwości wszczynania egzekucji w oparciu o przepis art. 28a u.p.e.a., który nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Przepis ten pozwala bowiem jedynie na kontynuowanie egzekucji, która zostałaby uprzednio wszczęta przeciwko pierwotnie zobowiązanemu z decyzji, a nie jej wszczynanie, jakby to chciał widzieć organ. W ocenie strony, zakładając, że egzekucja nie została wszczęta uprzednio przeciwko I. B., organ nie mógł w oparciu o przepis art. 28a u.p.e.a. zainicjować postępowania egzekucyjnego względem następcy prawnego, którym jest s
Skarżąca.
Ponadto, zdaniem Skarżącej, w sprawie istniały podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, a co za tym idzie stwierdzenia, że zachodzi podstawa, o której mowa w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Skarżąca w tym zakresie zarzuciła, że termin wykonania przedmiotowej decyzji upływał w 2014 roku, a organ zaniechał sprawdzenia w czasie właściwym, czy nałożone 10 lat temu obowiązki z decyzji wydanej przecież w 2013 roku są adekwatne do stanu zachowania budynku, stwierdzając jedynie w trakcie kontroli w 2024 r. brak realizacji obowiązków nałożonych pierwotną decyzją. Takie działanie organu, który odwleka o 10 lat sprawdzenie, czy obowiązki wynikające z pierwotnej decyzji zostały zrealizowane, zdaniem Strony, nie mogą zasługiwać na aprobatę. Stwierdzenie zaś przez organ w trakcie kontroli poczynionej 10 lat później w roku 2024, że obowiązki wynikające z decyzji wykonane rzekomo nie zostały, nie oznacza, że faktycznie nie doszło do ich wykonania, gdyż może to oznaczać, że wykonane zostały, a okazały się nietrwałe, co z kolei wpływałoby na inny przebieg sprawy. Organ nie przedstawił dowodów, które wskazywałyby na to, że stan zachowania budynku w roku 2024 był taki sam jak w roku 2014. W przypadku zaś stwierdzenia, że obowiązki zostały wykonane, a okazały się nietrwałe, to organ nie mógłby kontynuować postępowania, a niezbędne byłoby wszczęcie nowego, które określiłoby ewentualne obowiązki adekwatne do stanu zachowania budynku i które umożliwiłoby skuteczną ochronę praw następców prawnych budynku, której to aktualnie są pozbawieni przez ścisłe reguły, którymi kieruje się organ. Takie działanie organu, w ocenie Strony, nie budzi zaufania do organów państwa, a narusza słuszny interes obywateli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej także jako: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17).
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia legalności Sąd stwierdził, że nie narusza ono prawa.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzut określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 4 u.p.e.a.). W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a.,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a.,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zgodnie natomiast z art. 33 § 5 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:
1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.
Wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawy zarzutów stanowią katalog zamknięty. Zobowiązany może więc wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w tym przepisie. Zarzuty są sformalizowanym środkiem prawnym a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Ustalenia faktyczne organu egzekucyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 546/21). W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, przedmiotem rozpoznania jest zatem wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do ich rozpatrzenia.
Przechodząc do oceny rozstrzygnięcia organu względem zarzutów Zobowiązanej Sąd doszedł do wniosku, że zostały one rozpatrzone prawidłowo, a przy tym z dochowaniem przepisów postępowania administracyjnego, które wedle art. 18 pkt 2 u.p.e.a. stosuje się odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej.
Z akt sprawy wynika, że względem I. B. została wydana decyzja PINB dla M. B. z dnia [...] października 2013 r. znak: [...], którą nakazano właścicielowi budynku mieszkalno - usługowego usytuowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w B. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości tj.: wypełnienie ubytków tynku w ścianie frontowej (w szczególności na wysokości między parterem i pierwszym piętrem), naprawę uszkodzonych gzymsów oraz ozdobnych nadproży na wysokości pierwszego i drugiego piętra budynku, pomalowanie elewacji frontowej budynku (po uzgodnieniu kolorystyki z Miejskim Konserwatorem Zabytków), w terminie do dnia [...] lipca 2014 r. Decyzja ta stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji. I. B. zmarł a jednym z jego spadkobierców jest A. L.. W związku z powyższym upomnieniem z dnia 26 wrzesnia 2024r. Skarżącą wezwano do wykonania obowiązków określonych w ww. decyzji PINB dla M. B.. Następnie został Skarżącej doręczony tytuł wykonawczy z dnia [...] marca 2025r., znak: [...] dotyczący wykonania obowiązków określonych w ww. decyzji PINB dla M. B.. P. z dnia [...] marca 2025 r. Skarżąca wniosła zarzuty do ww. tytułu wykonawczego wskazując na nieistnienie obowiązku, który ma być egzekwowany przedmiotowym tytułem. W treści pisma wskazała, że publiczne prawa i obowiązku są niedziedziczne zatem postępowanie oparte o decyzję z 2013 r. wydaną imiennie na zmarłego I. B. powinno być umorzone. Postanowieniem z [...] kwietnia 2025 r. PINB dla M. B. oddalił zarzut a [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z [...] maja 2025r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zakwestionowała Skarżąca wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że pojęcie "nieistnienia obowiązku", o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów.
Jak wynika z akt sprawy podstawę prawną wystawionego na Skarżącą tytułu wykonawczego stanowi decyzja PINB dla M. B. z dnia [...] października 2013 r., [...], wydana względem I. B., po śmierci, którego Skarżąca stała się współwłaścicielem budynku mieszkalno-usługowego usytuowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w B.. Nie ulega zatem wątpliwości, że obowiązek wynikający z decyzji PINB dla M. B. z dnia [...] października 2013r., znak: [...], jako związany z nieruchomością, przeszedł na Skarżącą jako następcę prawnego I. B.. Skarżąca, jako nowy współwłaściciel nieruchomości, przejęła wszystkie prawa i obowiązki nałożone na poprzedniego właściciela, w tym obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, nałożony ostateczną decyzją organu nadzoru budowlanego. Obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nie jest ściśle związany z osobą zmarłego, tylko ze zbywalnym i dziedzicznym prawem własności do nieruchomości – budynku mieszkalno-usługowego, zatem przechodzi on na spadkobierców. W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli występuje następstwo prawne (czyli sprawa dotyczy prawa zbywalnego lub dziedzicznego), obowiązek administracyjny przechodzi z mocy prawa na następcę prawnego zobowiązanego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Wr 39/03). Stosownie zaś do art. 28a u.p.e.a. w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. W kontrolowanej sprawie powyższe warunki formalne kontynuowania egzekucji zostały spełnione. Do Skarżącej zostało skierowane upomnienie z [...] września 2024r. a następnie wystawiony został tytuł wykonawczy z [...] marca 2025 r. W aktach sprawy znajduje się akt poświadczenia dziedziczenia z [...] września 2022 r.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty sformułowane w toku postępowania przed tut. Sądem dotyczące nieprawidłowej kwalifikacji przez organ stanowiska Skarżącej wyrażanego w kolejnych pismach kierowanych do organu. Wskazać należy, że zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej musi określać istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Nie oznacza to konieczności wskazania właściwej podstawy prawnej sformułowanego zarzutu. Należy podkreślić, że organy nie są związane podstawą prawną zarzutu wskazaną przez zobowiązanego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt III FSK 195/24).
W kontrolowanej sprawie organ rozpatrzył zarzut Skarżącej w oparciu o art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., który stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku. Nie budzi wątpliwości Sądu przyjęcie przez organ, że sformułowanie z pisma z [...] marca 2025 r.: "wnoszę zarzuty do przedmiotowego tytułu wykonawczego zarzucając mu nieistnienie obowiązku" zostało zakwalifikowane przez organ jako zarzut z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Zdaniem Sądu sformułowanie użyte przez Skarżącą w piśmie z [...] marca 2025 r. ("nieistnienie obowiązku") odpowiada treści art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.
Podkreślenia wymaga przy tym, że rozpatrzenie zarzutu następuje w oparciu o treść pisma zawierającego zarzut. Jeżeli zobowiązany zawrze w dalszych pismach skierowanych do organu egzekucyjnego inne zarzuty zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji lub inne zastrzeżenia, to organ egzekucyjny powinien dokonać analizy treści pisma i oddzielnie rozpatrzyć nowe zarzuty oraz inne zastrzeżenia zobowiązanego dotyczące egzekucji. Zastrzeżenia, które nie stanowią zarzutu w rozumieniu art. 33 § 1 u.p.e.a. , a dotyczą egzekucji, mogą być uznane za skargę na czynności egzekucyjne, a w przypadku egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – również za zażalenie na postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego.
W ocenie Sądu, organy w sposób wyczerpujący ustaliły stan faktyczny sprawy oraz oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej oceny dowodów. Wyniki tych ustaleń przedstawiły w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień, odnosząc się do kwestii zarówno istnienia, jak i wymagalności obowiązku Skarżącego do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, nałożony ostateczną decyzją organu nadzoru budowlanego. W ocenie Sądu postępowanie przed organami zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś zgromadzony w sprawie materiał był wystarczający do podjęcia właściwego rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast chodzi o ocenę prawną wydanego orzeczenia, to należy stwierdzić, że mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa zostały prawidłowo powołane, zinterpretowane i zastosowane. Sąd zaś nie odnalazł przy tym naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych postanowień.
Wobec powyższego Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło