II SA/Bd 487/21

WyrokWSA w Bydgoszczy2021-08-17

Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Renata Owczarzak, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 marca 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. osobie uprawnionej do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, pomimo złożenia przez nią wniosku o wsteczne zawieszenie wypłaty renty?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym zasadę współdziałania organów i zasadę wyjaśniania stanu faktycznego. Organ nie zawiesił postępowania w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy zależało od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez organ rentowy (wniosek o wsteczne zawieszenie renty). Ponadto, organ nie zastosował się do wiążącej wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego, która nakazywała umożliwienie skarżącej wyboru preferowanego świadczenia i pouczenie o możliwości wystąpienia do organu rentowego o uchylenie decyzji przyznającej rentę.
Stan faktyczny
Skarżąca D. H. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem. Organy administracji odmawiały przyznania świadczenia, powołując się na przesłankę negatywną wynikającą z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którą świadczenie nie przysługuje osobie pobierającej rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny poprzednich decyzji i wyroku WSA, organy ponownie rozpoznały sprawę, jednak nadal odmawiały przyznania świadczenia za okres od marca 2019 r. do grudnia 2019 r., wskazując na brak rezygnacji z renty w tym okresie. Skarżąca podniosła, że zwróciła się do ZUS o wsteczne zawieszenie renty, co powinno umożliwić przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] stycznia 2021 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi D. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nr [...], Prezydent Miasta T., po rozpatrzeniu wniosku D. H. (skarżącej) z dnia [...] marca 2019 r., odmówił przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek z art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (dalej "u.ś.r.") ponieważ jest uprawniona do otrzymywania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, decyzją z [...] maja 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wyrażoną w art. 17 ust. 5 lit. 1a u.ś.r. Wskazał, że z uwagi na okoliczność, iż skarżąca uprawniona jest do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy ustalonej decyzją ZUS, nie spełnia ona warunków koniecznych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad synem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wyrokiem z 10 września 2019 r., sygn. II SA/Bd 554/19, oddalił skargę D. H. na powyższą decyzję. Na skutek skargi kasacyjnej D. H. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 487/20 uchylił ww. wyrok oraz decyzje organów administracji obydwu instancji. W uzasadnieniu NSA wskazał, że w wyroku z 26 czerwca 2019 r., sygn. SK 2/17 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. NSA, wskazał, że ograniczenie możliwości pobierania świadczenia pielęgnacyjnego przez opiekuna, który ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, ale jednocześnie nie podejmuje pracy z uwagi na sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, stanowi przejaw niewłaściwej realizacji tego obowiązku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie brak jest podstawy uzasadniającej zróżnicowanie sytuacji opiekuna osoby niepełnosprawnej polegającej na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tego opiekuna, który ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.) w sytuacji, gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne. NSA zwrócił uwagę na konieczność skorygowania wykładni językowej ww. przepisu poprzez zastosowanie prokonstytucyjnej wykładni celowościowej i funkcjonalnej wskazując, że wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla osób mających ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w chwili wejścia w życie u.ś.r. było uzasadnione, gdy ówczesna wysokość tego świadczenia była niższa od przyznanej renty, odwrócenie zaś relacji ekonomicznych świadczenia pielęgnacyjnego i renty musi wiązać się z realizacją celu tego przepisu i nie może stawiać osoby pobierającej rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w sytuacji ekonomicznie gorszej niż byłaby wówczas, gdyby nie posiadała ustalonego prawa do tej renty. Przyjęcie w przedmiotowej sprawie odmiennego poglądu skutkowałoby, w ocenie NSA, naruszeniem konstytucyjnej zasady równości. Wskazał, że prowadząc ponownie postępowanie w sprawie, w przypadku braku regulacji ustawowej regulującej powstałe zagadnienie, organy winny umożliwić wnioskodawczyni dokonanie wyboru preferowanego świadczenia i pouczą o możliwości wystąpienia do organu rentowego z wnioskiem o uchylenie decyzji w przedmiocie przyznania renty w trybie art. 155 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę z wniosku skarżącej, Prezydent Miasta T. decyzją z [...] listopada 2020 r., nr [...] 1. odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 marca 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. 2. umorzył postępowanie w sprawie ustalenia prawa do tego świadczenia za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 sierpnia 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył stan faktyczny sprawy wskazując, że pismem z dnia 2 października 2020 r. skarżąca poinformowała organ, że nadal jest uprawniona do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a wypłata tego świadczenia zostanie zawieszona od listopada 2020 r. Organ wskazał, że w dniu 31 stycznia 2020 r. skarżąca złożyła kolejny wniosek o świadczenie pielęgnacyjne, a na skutek jego rozpatrzenia – decyzją z dnia [...] maja 2020 r. – przyznane zostało jej świadczenie pielęgnacyjne na okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 sierpnia 2020 r. Organ zauważył, w zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt SK 2/17 przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. utracił moc po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw, tj. z dniem 9 stycznia 2020 r. W związku z tym organ I instancji pozytywnie rozstrzygnął wniosek skarżącej z dnia 31 stycznia 2020 r. o świadczenie pielęgnacyjne przyznając świadczenie od 1 stycznia 2020 r. do 31 sierpnia 2020 r. (data, do której aktualne było orzeczenie o stopniu niepełnosprawności syna skarżącej), a więc postępowanie z wniosku z 22 marca 2019 r. – w zakresie, w jakim obejmuje okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 sierpnia 2020 r. – należało umorzyć. Organ wskazał, że do rozpatrzenia pozostał wniosek w zakresie, w jakim odnosił się do okresu od 1 marca 2019 r. do 31 grudnia 2019 r., tj. okresu przed wydaniem ww. wyroku TK i przed utratą mocy obowiązującej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Za ten okres zaś organ zobowiązany był do uwzględnienia wytycznych wyroku NSA o sygn. I OSK 487/20. Prezydent stwierdził, że warunkiem przyznania za ten okres wnioskowanego świadczenia jest uprzednia rezygnacja z uprawnienia do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, przy czym z przedłożonej przez skarżącą w dniu 27 listopada 2020 r. decyzji ZUS z dnia 19 listopada 2020 r. wynika, że wypłata renty zostanie zawieszona od dnia 1 grudnia 2020 r., co oznacza, że w dalszym ciągu występuje przesłanka negatywna dla przyznania świadczenia, opisana w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 10 sierpnia 2020 r. skarżącej winno zostać wypłacone tylko jedno świadczenie, w związku z czym powstał obowiązek wystąpienia do organu rentowego z wnioskiem o zawieszenie wypłaconej renty na okres wsteczny, tj. od 1 marca 2019 r. do 31 grudnia 2019 r., o co skarżąca zwróciła się do ZUS pismem z dnia 22 grudnia 2020 r. (załączyła wniosek do ZUS). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., decyzją z [...] stycznia 2021 r., nr [...], utrzymało w mocy rozstrzygnięcie I instancji. W uzasadnieniu, po przytoczeniu stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy stwierdził, że do dnia 8 stycznia 2020 r. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. przewidywał negatywną przesłankę dla przyznania wnioskowanego świadczenia w postaci pobierania przez wnioskodawcę m.in. renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Jak zaś wynika z akt sprawy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T., decyzją z [...] listopada 2020 r. – po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia 23 października 2020 r. – zawiesił wypłatę renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 grudnia 2020 r., tj. od najbliższego terminu płatności świadczenia. SKO wskazało, że zgodnie z uzasadnieniem decyzji ZUS skarżąca pobrała rentę za listopad 2020 r., jednakże jeżeli skarżąca dokona zwrotu tej renty za listopad 2020 r., to od tego miesiąca zawieszona zostanie wypłata renty. Organ odwoławczy przywołał, że zgodnie z wytycznymi wyroku I OSK 487/20 organy winny umożliwić skarżącej dokonanie wyboru preferowanego świadczenia i pouczyć ją o możliwości wystąpienia do organu rentowego z wnioskiem o uchylenie decyzji w przedmiocie przyznania renty w trybie art. 155 k.p.a. Wskazał, że skarżąca wystąpiła do ZUS o zawieszenie wypłaty renty, co nastąpiło od grudnia 2020 r. (względnie od listopada 2020 r.), powyższa okoliczność nie ma jednak wpływu na ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 marca 2019 r. do 31 grudnia 2019 r., bowiem w tym okresie skarżąca była uprawniona do renty, a utrata mocy art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a we wskazanym w wyroku TK zakresie nastąpiła od 9 stycznia 2020 r. Tym samym, w ocenie SKO, skarżąca w okresie od 1 marca 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. nie spełniała warunków uprawniających do przyznania świadczenia. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy D. H. wniosła o jej uchylenie. Powołując tezy z wyroku I OSK 487/20 skarżąca podniosła, że zawieszenie wypłaty renty od grudnia 2020 r. nie ma wpływu na jej uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego od marca 2019 r. Wskazała, że organ pominął, iż pismem z dnia 22 grudnia 2020 r. skarżąca zwróciła się do ZUS o zawieszenie wypłaty renty od marca 2019 r., przy czym sprawa ta nie została na dzień wniesienia skargi rozstrzygnięta, choć wstępne stanowisko organu rentowego zawarte zostało w piśmie z dnia 29 stycznia 2021 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiot sporu w niniejszej sprawie koncentruje się na zagadnieniu zasadności odmowy skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 marca 2019 r. do 31 grudnia 2019 r., tj. od miesiąca, w którym złożyła ona pierwszy wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem (wniosek z dnia 22 marca 2019 r.) do miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym skarżącej – z uwagi na kolejny wniosek w tym przedmiocie – przyznane zostało świadczenie pielęgnacyjne (od 1 stycznia 2020 r.). Skarżąca kwestionuje twierdzenia organów obu instancji, jakoby nie spełniała ona obowiązującego do 9 stycznia 2020 r. warunku z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (stan aktualny na dzień powzięcia przez organ II instancji zaskarżonej decyzji: Dz.U. z 2020 r., poz. 111), a to ze względu na fakt, iż zgodnie ze wskazaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego skargę kasacyjną od wyroku tut. Sądu podjętego na skutek skargi na uprzednią decyzję SKO w przedmiocie wniosku z 22 marca 2019 r. (sygn. I OSK 487/20), zwróciła się ona do organu rentowego – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. - o zawieszenie wypłaty renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od marca 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. Dla porządku przywołać należy, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17, Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a w zakresie, w jakim stanowi, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, za niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu w szczególności podano, że zasadniczym celem świadczenia pielęgnacyjnego jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji niepełnosprawnemu dziecku lub niepełnosprawnej osobie dorosłej. Ma ono charakter kompensacyjny względem osoby sprawującej opiekę, związane jest dodatkowo ze świadczeniami majątkowymi o charakterze niepieniężnym w postaci objęcia osoby pobierającej to świadczenie ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym oraz zdrowotnym, finansowanym ze środków publicznych. Oprócz uprawnionego, beneficjentami świadczenia jest cała rodzina, a w szczególności osoba niepełnosprawna. Trybunał wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne jest instrumentem realizowania obowiązku wyznaczonego w art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji, a ograniczenie możliwości pobierania świadczenia pielęgnacyjnego przez opiekuna, który ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, ale jednocześnie nie podejmuje pracy z uwagi na sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, stanowi przejaw niewłaściwej realizacji tego obowiązku. Trybunał Konstytucyjny na gruncie ww. wyroku zastosował uprawnienie wynikające z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, określając inny niż ten wynikający z daty publikacji wyroku w Dzienniku Ustaw termin utraty mocy obowiązującej przepisu, o którego zgodności z Konstytucją orzekał. Zgodnie z punktem drugim sentencji wyroku SK 2/17 przepis wymieniony w części I (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. – przyp. Sądu), w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą po upływie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok opublikowano 8 lipca 2019 r., toteż art. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. od 9 stycznia 2020 r. utracił moc w zakresie w jakim stanowi, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wskazać w tym miejscu należy, że skarżąca w dniu 31 stycznia 2020 r. złożyła powtórny wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Wnioskowane świadczenie organ I instancji przyznał od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 sierpnia 2020 r. (sprawa załatwiona decyzją z dnia [...] maja 2020 r., nr [...]). Powyższa okoliczność powoduje, że za zasadne uznać należy rozstrzygnięcie organów co do umorzenia postępowania w zakresie, w jakim wniosek z 22 marca 2019 r. odnosił się do okresu od 1 stycznia do 31 sierpnia 2020 r. Powyższe nie wzbudziło zresztą sporu między stronami postępowania. Odnosząc się jednak do kwestii tego, czy prawidłową była odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 marca 2019 r. (miesiąca, w którym wpłynął pierwszy wniosek skarżącej) do 31 grudnia 2019 r. (miesiąca poprzedzającego pierwszy miesiąc okresu załatwionego decyzją [...] maja 2020 r. o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego od 1 stycznia 2020 r. do 31 sierpnia 2020 r.) Sąd stwierdził, że przedwczesnym było ustalenie organów obu instancji co do istnienia w tym okresie przeszkody wyinterpretowanej z przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w postaci ustalonego prawa do renty, a który to przepis obowiązywał wciąż (do 8 stycznia 2020 r.) w odniesieniu do osób z przyznaną rentą z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 487/20, obowiązkiem organów rozstrzygających w sprawie z wniosku skarżącej z dnia 22 marca 2019 r. było umożliwienie jej dokonania wyboru preferowanego świadczenia i pouczenie o możliwości wystąpienia do organu rentowego z wnioskiem o uchylenie decyzji w przedmiocie przyznania renty w trybie art. 155 k.p.a. Wyrok powyższy, z uwagi na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej "p.p.s.a."), wiąże bezwzględnie organy orzekające w niniejszej sprawie. Określił on obowiązującą w sprawie wykładnię przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć w zakresie pierwotnego wniosku skarżącej. Ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić wykładni prawa dokonanej przez NSA tym orzeczeniu, gdyż są nimi związane. Podkreślenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny orzekał już po wydaniu ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego i jego wejściu w życie, zatem wskazana przez NSA wykładnia w sposób jasny i jednoznaczny wskazuje kierunek rozstrzygnięcia sprawy przez organy administracji publicznej. Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Co istotne, zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Mając to zatem na uwadze stwierdzić należy w pierwszej kolejności, że w aktach sprawy brak jest dowodu na to, by organ I instancji, ponownie rozpoznając sprawę, pouczył skarżącą o możliwości wyboru preferowanego świadczenia poprzez złożenie wniosku do organu rentowego o uchylenie decyzji w przedmiocie przyznania renty. Organ nie zastosował się zatem do wykładni i wskazań zawartych wiążącym go bezwzględnie wyroku NSA w tej sprawie. Zwrócić należy uwagę, że okoliczność, że w związku z ponownym wnioskiem strona zwróciła się z wnioskiem do ZUS uzyskujące decyzję o zawieszeniu renty od grudnia 2020 r. (wniosek z 23 października 2020 r.), nie wpływa na wynik sprawy pierwotnej. Wniosek ten został załatwiony w ten sposób, że organ rentowy zawiesił wypłatę renty od 1 grudnia 2020 r. (z możliwością uwzględnienia od 1 listopada 2020 w przypadku zwrotu wypłaconego już świadczenia rentowego), co dotyczy jednak wyłącznie kwestii świadczenia pielęgnacyjnego na okres nieobjęty już wnioskiem z dnia 23 marca 2019 r. Nie wynika z akt sprawy aby którykolwiek z organów pouczył skarżącą lub weryfikował czy zwróciła się do ZUS także z wnioskiem o wsteczne zawieszenie wypłaty świadczenia rentowego z ewentualną możliwością rozliczenia i zwrotu, i czy uzyskała formalną decyzję (pozytywną lub negatywną organu rentowanego w tej sprawie) – opierając się o treść ww. wyroku NSA. W dacie rozstrzygania przez organ II instancji ważną okolicznością procesową była jednak ta związana z wnioskiem skarżącej z dnia 22 grudnia 2020 r., odnosił się on bowiem właśnie do okresu objętego rozstrzygnięciem pierwszoinstancyjnym (odmowa świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 marca 2019 r. do 31 grudnia 2019 r.). Nierozstrzygniętą w momencie powzięcia zaskarżonej decyzji pozostawała zatem kwestia tego, czy w ww. okresie pobrane świadczenia rentowe nie będą podlegały zwrotowi z uwagi na ewentualne ich zawieszenie z mocą wsteczną (na co zwróciła zresztą uwagę skarżąca zarówno w odwołaniu, jak i w skardze). Organ odwoławczy miał świadomość (z uwagi na treść odwołania, do którego skarżąca załączyła kserokopię pisma z 22 grudnia 2020 r.), że istotny element stanu faktycznego zależeć będzie od uprzedniego rozstrzygnięcia innego organu. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że w tej sytuacji organ odwoławczy winien zawiesić postępowanie administracyjne do czasu rozstrzygnięcia przez organ rentowy kwestii ewentualnego zawieszenia, z mocą wsteczną, wypłaty świadczenia rentowego w okresie od 1 marca 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Okoliczność procedowania organu rentowego w sprawie wniosku z 22 grudnia 2020 r., a czym świadczy też załączone do skargi pismo ZUS z dnia 29 stycznia 2021 r., bezpośrednio rzutuje na możliwość oceny tego, czy w tym okresie po stronie skarżącej występować będzie negatywna przesłanka, o której mowa była (do 8 stycznia 2020 r.) w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Jak zresztą wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, do tej istotnej okoliczności podniesionej w odwołaniu SKO w ogóle się nie odniosło (pomijając ją również w odpowiedzi na skargę). W kontekście wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, dla dążenia do ewentualnego uwzględnienia możliwości zapewnienia stronie dokonania wyboru korzystniejszego świadczenia w okolicznościach tej sprawy, zwrócić należy także uwagę na treść art. 7b k.p.a., wyrażającego zasadę współdziałania organów administracji publicznej w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela oraz sprawność postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na naruszenie przez organ odwoławczy art. 7, art. 7b, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., co skutkowało nieprawidłowym, bo przedwczesnym zastosowaniem art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w zakresie odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia w okresie od 1 marca 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z uwagi na brak wyczerpującego odniesienia się do treści odwołania, zostało sporządzone z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zweryfikuje we współpracy z organem rentowym, w jaki sposób załatwiony został wniosek skarżącej z dnia 22 grudnia 2020 r., w tym w szczególności – czy organ rentowy powziął rozstrzygnięcie w zakresie zawieszenia wypłaty skarżącej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w okresie od 1 marca 2019 r. do 31 grudnia 2019 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło