II SA/Bd 495/09

3 września 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie WSA: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 września 2009r. sprawy ze skargi T.J. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] z dnia [...] maja 2009r. nr [...] w przedmiocie przyznania odprawy oddala skargę. II SA/Bd 495/09 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] utrzymał w mocy wydaną na podstawie art. 94 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 141, poz. 892 ze zm.) decyzję Nr [...] z dnia [...] r. Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w B. przyznającą T. J. w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej odprawę w wysokości 200% kwoty należnego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. W odwołaniu od decyzji organu I instancji T. J. zarzucił wydanie jej z naruszeniem poprzez błędną wykładnię art. 94 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 141, poz. 892 ze zm.). Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie odprawy w wysokości 420% należnego uposażenia. Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, iż zainteresowany pełnił czynną służbę wojskową w niżej wymienionych okresach; 1) od 30 października 1991 r. do 6 kwietnia 1993 r. - jako żołnierz zasadniczej służby wojskowej; 2) od 7 kwietnia 1993 r. do 6 kwietnia 1997 r. - jako żołnierz nadterminowej zasadniczej służby wojskowej; 3) od 20 maja 1997 r. do 19 maja 2002 r. - jako żołnierz zawodowy w służbie kontraktowej; 4) od 17 lutego 2003 r. do 31 stycznia 2009 r. - jako żołnierz w służbie kontraktowej do 16 lutego 2008 r., a następnie jako żołnierz w służbie stałej. Ponadto jak wynika z uzasadnienia w dniu 19 maja 2002 r. T. J. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu czasu służby, określonego w kontrakcie i przeniesiony do rezerwy. Z tego tytułu otrzymał na podstawie art. 19 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 76, poz. 693 ze zm.), odprawę w wysokości jednomiesięcznego uposażenia. Jak wskazał organ pomiędzy 19 maja 2002 r., a 16 lutego 2003 r., wyżej wymieniony miał przerwę w odbywaniu zawodowej służby wojskowej. W dniu 17 lutego 2003 r. powołany został ponownie do zawodowej służby wojskowej, którą pełnił nieprzerwanie do 31 stycznia 2009 r., kiedy to został z niej zwolniony na własny wniosek. Przywołując regulację zawartą w art. 94 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, organ stwierdził, iż ostatni okres nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej wynosił 5,5 roku, wobec czego odwołującemu przysługuje odprawa po pięciu latach służby w wysokości 200% uposażenia, które otrzymał w dniu 31 stycznia 2009 r. W ocenie organu brak jest podstawy prawnej do przyznania odprawy za 16 lat służby (tj. za cały okres służby), ponieważ za czas nieprzerwanej służby wojskowej od 30 października 1991 r. do 19 maja 2002 r., stronie została wypłacona odprawa w 2002 r. i sumowanie okresów za które wypłacono już odprawę, nie znajduje uzasadnienia w dyspozycji art. 94 cytowanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. J., podobnie jak w odwołaniu, zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego wadliwą wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, iż do stażu służby, od którego zależy wysokość odprawy nie wlicza się wszystkich nieprzerwanych okresów pełnienia czynnej służby wojskowej, lecz jedynie ostatni z tych okresów i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji. Uzasadniając powyższy zarzut skarżący podniósł, że z dokumentów, którymi dysponuje wynika, iż pełnił czynną służbę wojskową w okresie od dnia 9 września 1992 r. do dnia 31 stycznia 2009 r., a więc przez okres 16 lat, 4 miesięcy i 22 dni, natomiast za błędne i nieodpowiadające stanowi faktycznemu należy uznać zaświadczenie, z którego wynika jakoby rzekomo pełnił zawodową służbę wojskową zawodową jedynie w okresie od dnia 17 lutego 2003 r. do dnia 31 stycznia 2009 r. Według skarżącego zgodnie z art. 94 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r., jako zawodową służbę wojskową należy traktować wszystkie okresy czynnej służby wojskowej, bowiem przepis ten jako lex specialis na potrzeby wypłaty odprawy definiuje zawodową służbę wojskową jako czynną służbę wojskową, niezależnie od jej charakteru wyjąwszy okresy tymczasowego aresztowania, odbywania kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, czy zawieszenia w czynnościach. Na poparcie swojego stanowiska skarżący wskazał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2008 r. w sprawie II SA/Wa 888/08. W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wyjaśniając dodatkowo, że także od 7 kwietnia 1997 r. do 19 maja 1997 r. skarżący miał przerwę w odbywaniu służby wojskowej i będąc zwolniony z dniem 6 kwietnia 1997 r. ze służby nadterminowej otrzymał odprawę w wysokości 765,00 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego w stopniu wpływającym na wynik sprawy, a przede wszystkim – czy przy jej wydawaniu nie wyczerpano przesłanek określonych w przepisach art. 156 § 1 lub art. 145 § 1 kpa. Dokonując powyższej oceny Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że władny jest reagować także na wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia pominięte w niej. W myśl art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 141, poz. 892 ze zm.), żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5, odprawa w wysokości: 1) po roku służby - 100%, 2) po pięciu latach służby - 200%, 3) po dziesięciu latach służby - 300% - kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Wysokość odprawy, o której mowa w ust. 1 pkt 3, ulega zwiększeniu o 20 % uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za każdy rok zawodowej służby wojskowej pełnionej ponad dziesięć lat, nie więcej jednak niż do wysokości 600 % (art. 94 ust. 2 ww. ustawy). Do okresu zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w ust. 1 i 2, zalicza się zgodnie z art. 94 ust. 3 ustawy okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, z wyłączeniem okresów zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania, chyba, że prawomocnym orzeczeniem postępowanie karne lub dyscyplinarne, będące przyczyną zawieszenia lub aresztowania, zostało umorzone bądź żołnierz został uniewinniony na podstawie prawomocnego wyroku lub orzeczenia o uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym. Natomiast stosownie do art. 94 ust. 5 ustawy, żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 111 pkt 1, 6, 15 i 16 albo wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w czasie trwania kontraktu na pełnienie służby terminowej lub kontraktu na pełnienie służby stałej, jeśli pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż dziesięć lat – przysługuje 50 % kwoty odprawy, o której mowa w ust. 1 i 2. Jak wynika bezspornie z akt sprawy, skarżący od dnia 30 października 1991 r. odbywał zasadniczą, a następnie nadterminową zasadniczą służbę wojskową. W dniu 6 kwietnia 1997 r. został zwolniony ze służby pełnionej jako służba nadterminowa. Od 7 kwietnia 1997 r. do dnia 19 maja 1997 r. miał przerwę w odbywaniu służby wojskowej, a w dniu 20 maja 1997 r. został powołany do zawodowej służby wojskowej, którą pełnił nieprzerwanie do dnia 19 maja 2002 r. (jako żołnierz zawodowy w służbie kontraktowej), po czym został zwolniony z tej służby wskutek upływu czasu określonego w kontrakcie i przeniesiony do rezerwy. Pomiędzy 19 maja 2002 r. a 16 lutego 2003 r. skarżący miał kolejną przerwę w odbywaniu służby (tym razem – zawodowej służby wojskowej) do dnia 17 lutego 2003 r., kiedy znów powołany został do zawodowej służby wojskowej, którą pełnił nieprzerwanie do 31 stycznia 2009 r., w tym od 16 lutego 2008 r. jako żołnierz w służbie kontraktowej stałej. Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że ostatni okres nieprzerwanej służby wojskowej skarżącego, jak trafnie przyjęto w zaskarżonej decyzji, trwał od 17 lutego 2003 r. do 31 stycznia 2009 r. i wyniósł łącznie niecałe 6 lat. Powołany zaś przez skarżącego na poparcie prawidłowości jego stanowiska wyrok WSA w Warszawie II SA/Wa 888/08 dotyczy przedmiotowo innej sprawy aniżeli niniejsza. Dodatkowo w nawiązaniu do żądania skarżącego podnieść trzeba, że tak w związku ze zwolnieniem z nadterminowej zasadniczej służby wojskowej w kwietniu 1997 r. jak i w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby kontraktowej w 2002 r. skarżącemu wypłacono odprawy – odpowiednio w kwotach 765,00 zł i 1796,10 zł, zaś z przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jednoznacznie wynika, ze odprawa obwarowana jest zastrzeżeniem jednorazowości i nie ma możliwości wypłaty dwóch odpraw za ten sam okres służby (za pokrywające się czasowo okresy). W związku z tym, niezależnie od faktu, że uwzględniony przy ustalaniu odprawy blisko 6 - letni okres służby poprzedzony był przerwą w jej odbywaniu, także i z powyższego względu sumowanie okresów, za które skarżący żąda wypłaty odprawy nie znajduje podstawy w dyspozycji art. 94 wymienionej ustawy z dnia 11 września 2003 r. Jakkolwiek organ II instancji słusznie uznał za prawidłowe uwzględnienie przez podległy organ przy ustalaniu uprawnień skarżącego do odprawy okresu ponad 5 lat służby, wobec czego winien co do zasady mieć zastosowanie przy określaniu jej wysokości art. 94 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, to ponownie rozpatrując sprawę nie dostrzegł on, że wydając decyzję I instancji nie zwrócono uwagi na przyczynę i podstawę prawną rozwiązania ze skarżącym stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, skutkującą koniecznością ustalenia wysokości odprawy przy zastosowaniu art.94 ust. 5, do którego odsyła art. 94 ust. 1. Skoro bowiem, jak wynika z załączonego do akt administracyjnych rozkazu personalnego nr[...]. Dyrektora [...] z dnia [...] r., zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej nastąpiło wskutek upływu terminu wypowiedzenia przez tegoż skarżącego stosunku służbowego, czyli w oparciu o art. 111 pkt 9 lit. a, to zgodnie z art. 94 ust. 5 przysługiwała mu odprawa w wysokości 50% odprawy, o której mowa w art. 94 ust. 1 (czyli 100 %, a nie 200% uposażenia należnego w ostatnim dniu pełnienia służby). W nawiązaniu do żądania skarżącego zaliczania do okresu służby, od którego zależy wysokość odprawy, jego służby w wojsku począwszy od rozpoczęcia zasadniczej służby wojskowej wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z zajmowanym w orzecznictwie sądowym stanowiskiem- stosując art. 94 ust. 5 ustawy, w którym brak jest odesłania do art. 94 ust. 3, należy go interpretować w powiązaniu z zawartą w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy definicją żołnierza zawodowego (nie zaś w powiązaniu z pojęciem okresu zawodowej służby wojskowej w rozumieniu art. 94 ust. 3 nakazującego zaliczać do niego cały okres czynnej służby wojskowej, czego konsekwencją jest pomijanie przy ustalaniu wysokości odprawy w oparciu o tenże przepis okresów pełnienia zasadniczej służby wojskowej i nadterminowej zasadniczej służby wojskowej i uwzględnianie jedynie okresu zawodowej służby wojskowej pełnionej na postawie kontraktu (vide wyrok NSA z dnia 8 maja 2009 r. II OSK 842/08 i wyrok WSA w Szczecinie z 13 lutego 2008 r. sygn. II SA/Sz 1035/07). Z uwagi na powyższe, gdyby nawet skarżący istotnie nie miał przerw w pełnieniu służby począwszy od 1991 r., to i tak, ze względu na istniejące przesłanki do zastosowania wobec niego art. 94 ust. 5 ustawy, podstawę określenia wysokości należnej mu odprawy mógłby stanowić tylko okres od 20 maja 1997 r. Jakkolwiek zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 94 ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, Sąd pozostawił je w obrocie prawnym będąc związany treścią art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl zawartego w nim unormowania sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu. Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie, które skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie podziela, o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa (a tylko na tle tego przepisu należałoby rozpatrywać wydanie decyzji z obrazą art. 94 ust. 5 ustawy z 11 września 2003 r.) można mówić tylko wówczas, gdy – obok oczywistego naruszenia prawa (decyzję wydano niezgodnie z nakazem ustanowionym w przepisie; wynika to z prostego zestawienia treści i motywów decyzji z treścią przepisu) – skutki wywoływane przez decyzję nie są możliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W ocenie Sądu wskazana wyżej wadliwość decyzji organów obydwu instancji skutków takich nie wywołuje, w związku z czym stwierdzając, że istniała przeszkoda prawna w postaci zakazu reformationis in peius do ich wzruszenia, orzeczono na podstawie art. 151 wskazanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) jak w sentencji wyroku.