II SA/Bd 532/06

WyrokWSA w Bydgoszczy2006-07-11

Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Krzysztof Gruszecki, Anna Klotz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie likwidacji szkoły podstawowej było zasadne, w sytuacji gdy organ nadzoru uznał, że nie doszło do skutecznego zawiadomienia rodziców o zamiarze likwidacji szkoły, a jednocześnie nie wyjaśniono wystarczająco kwestii związanych z formą i zakresem tego zawiadomienia?
Ratio decidendi
Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody było wadliwe, ponieważ organ nadzoru nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego do oceny, czy doszło do skutecznego zawiadomienia rodziców o zamiarze likwidacji szkoły, co stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty) oraz przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 107 § 1 i 3 kpa). Sąd uznał, że sposób zawiadomienia rodziców o zamiarze likwidacji szkoły nie musi być pisemny i może być dokonany przez dyrektora szkoły, a brak zawiadomienia wszystkich rodziców nie zawsze musi skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały.
Stan faktyczny
Rada Gminy w J. podjęła uchwałę o likwidacji Publicznej Szkoły Podstawowej w S. Wojewoda stwierdził nieważność tej uchwały, uznając, że nie doszło do skutecznego zawiadomienia rodziców o zamiarze likwidacji szkoły, co narusza art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Rada Gminy zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji i ustawy o systemie oświaty, a także badanie przez organ nadzoru aspektów pozanormatywnych. Skarżąca argumentowała, że rodzice zostali powiadomieni o zamiarze likwidacji szkoły w sposób zwyczajowo przyjęty, a organ nadzoru nie zebrał wystarczających dowodów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu, i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej Rady Gminy zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie WSA: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lipca 2006r. sprawy ze skargi Rady Gminy w J. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] 2006r. [...] w przedmiocie likwidacji szkoły podstawowej 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, 2. stwierdza, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę 240 zł. (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda [...] rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] 2006 r., na podstawie przepisu art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) stwierdził nieważność uchwały nr [...] Rady Gminy w J. z dnia [...] 2006 r. w sprawie likwidacji Publicznej Szkoły Podstawowej w S. Wojewoda [...] rozstrzygnięcie swoje oparł o następujące ustalenia i rozważania: Dnia [...] 2006 r. Rada Gminy w J. podjęła uchwałę nr [....] w sprawie likwidacji Publicznej Szkoły Podstawowej w S. Powyższa uchwała wpłynęła do organu nadzoru dnia [...] 2006 r. Wojewoda [...] pismem z dnia [...] 2006 r. wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały. Organ nadzoru ustalił, że na polecenie Wójta Gminy w J. dyrektor tejże szkoły zorganizował w dniu [...] 2005 r. spotkanie z rodzicami, na którym wójt poinformował o zamiarze likwidacji placówki. W aktach sprawy brak jest dowodów na okoliczność zawiadomienia rodziców o wskazanym spotkaniu z wójtem. Zgodnie z treścią spisanego protokołu uczestniczący w zebraniu rodzice odmówili podpisania listy obecności. Dwa dni później tj. [...] 2005 r. rodzice uczniów skierowali pismo do Rady Gminy sprzeciwiając się likwidacji szkoły. Dnia [...] 2005 r. Rada Gminy podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zamiaru likwidacji Publicznej Szkoły Podstawowej w S. Uchwała ta została przesłana przewodniczącej Rady Rodziców w Szkole Podstawowej w S., która pokwitowała jej odbiór w dniu [,,,] 2005 r. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty szkoła publiczna może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego albo kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, iż zawiadomienie o likwidacji publicznej placówki oświaty powinno być skierowane do rodziców dzieci uczęszczających do placówki objętej zamiarem likwidacji, choć przepis ten nie określa formy tego zawiadomienia. Powinna to być informacja wyraźnie adresowana do tej grupy osób. Dyspozycji wskazanego przepisu nie wypełnia sama możliwość zapoznania się przez te osoby z daną informacją na podstawie prowadzonej debaty publicznej w związku z faktem, że była ona powszechnie znana. Stanowisko to zostało utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych np. w wyroku NSA Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie z dnia 18 kwietnia 2001 r. (S.A./SZ 149/01). Podobny pogląd przedstawił w wyroku z dnia 24 października 2002 r. NSA w Warszawie, który stwierdził, że powiadomienie osób obecnych na zebraniu oraz skierowanie pisemnych zawiadomień do pozostałych rodziców uczniów czyni zadość wymaganiom, o których stanowi przepis art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty (l SA 1381/02). Z zebranej w sprawie dokumentacji nie wynika, że zawiadomienie o likwidacji szkoły, zostało skutecznie skierowane do rodziców wszystkich dzieci uczęszczających do placówki objętej zamiarem likwidacji. Co prawda w aktach sprawy znajduje się protokół z zebrania rodziców w sprawie likwidacji szkoły, ale ze względu na brak listy obecności nie można ustalić które i ile osób (ze strony rodziców) brało w nim udział. Z kolei przedstawione pismo z 24 listopada 2005 r. stanowiące protest w sprawie likwidacji szkoły skierowane do Rady Gminy stanowi dowód na okoliczność, że rodzice, którzy je podpisali wiedzieli o zamiarze likwidacji placówki. Z pisma tego nie można jednak wywnioskować, w jaki sposób rodzice uzyskali informację o likwidacji szkoły oraz, że chodzi o likwidację z dniem 31 sierpnia 2006 r. Dowodu takiego nie stanowi również oświadczenie dyrektora szkoły o zwołaniu zebrania rodziców. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że o zamiarze likwidacji zostali zawiadomieni przez organ prowadzący szkołę w trybie, o którym mowa w art. 59 ust. 1 cytowanej ustawy. Należy również zauważyć, że organ prowadzący szkołę tj. Rada Gminy w J, podjęła decyzję o zamiarze likwidacji szkoły powołaną uchwałą dnia z [,,,] 2005 r. Przed tą datą sprawa likwidacji placówki była tylko częścią określonego programu (planu działania) realizowanego przez gminę. Dlatego też nawet gdyby przyjąć, że na zebraniu w szkole dnia [,,,] 2005 r. wszyscy rodzice zostali zawiadomieni przez Wójta o likwidacji szkoły to w istocie nastąpiło to przed faktycznym powzięciem tego zamiaru przez organ prowadzący tą placówkę. W tych warunkach opisane czynności Wójta w okresie do [,,,] 2005 r. należy uznać za bezskuteczne w rozumieniu art. 59 ust. 1 ustawy. W skardze wniesionej do Sądu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu nadzoru, zarzucając jednocześnie naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 2, 7 i 165 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie samodzielności gminy, chronionej konstytucyjnie, oraz - art. 59 ustawy o systemie oświaty poprzez przyjęcie przez organ, że nie została zachowana procedura zawiadamiania rodziców, albowiem w jego ocenie powinni oni zostać zawiadomieni o likwidacji szkoły, dopiero po podjęciu uchwały o zamiarze jej likwidacji. W ocenie skarżącej, u podstaw rozstrzygnięcia nadzorczego legły aspekty pozanormatywne, albowiem organ nadzoru, zgodnie z 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wyrażającym metaklauzulę demokratycznego państwa prawnego, oraz art. 7 w/w ustawy wyrażającym zasadę legalizmu, winien badać jedynie aspekt legalności; natomiast organ w swym rozstrzygnięciu nadzorczym, wziął pod uwagę także aspekty społeczne, polityczne i ekonomiczne. Naruszenia przepisu 59 ust. 1 w/w ustawy z 7.09.1991 r., skarżąca upatrywała w nietrafnych zarzutach organu, iż brak jest dowodu na poinformowanie wszystkich rodziców o zamiarze likwidacji szkoły. W ocenie skarżącej zarzutu takiego nie można wysuwać w sytuacji, kiedy rodzice obecni na zebraniu w dniu [,,,] 2005 r. odmówili podpisu na liście obecności, albowiem okoliczność ta, której zresztą nie mógł przezwyciężyć Wójt Gminy, nie jest jednoznaczna z faktem niezawiadomienia rodziców, tak samo jak skierowanie pisemnego protestu wszystkich rodziców przeciwko zamiarowi likwidacji szkoły. Skarżąca wywodziła też, że nietrafny jest również zarzut organu, iż rodzice winni być zawiadomieni o zamiarze likwidacji szkoły dopiero po podjęciu przez Radę Gminy uchwały w tym przedmiocie, albowiem przepis art. 59 w/w ustawy o systemie oświaty, nie wskazuje w jaki sposób zamiar ów ma być objawiony na zewnątrz, a w szczególności nie wymaga, aby rada gminy podejmowała w tym przedmiocie stosowną uchwałę. W piśmie procesowym z [...] 2006 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, skarżąca podniosła, że o zebraniu rodziców w dniu [...] 2005 r., zostali oni powiadomieni na polecenie wójta gminy, w sposób zwyczajowo przyjęty i spełniający swą rolę, co wynika z pisemnego oświadczenia dyrektora szkoły. W ocenie skarżącej zawiadomienie takie nie narusza w/w przepisu, albowiem nie wskazuje on sposobu zawiadomienia, w szczególności nie przewiduje pisemnej jego formy. Dla poparcia swego stanowiska, skarżąca przytoczyła wyrok z 2001.04.18 NSA Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie, sygn. SA/Sz 149/01(LEX nr 49256), zwracając uwagę na to, że w wyroku tym zawarto pogląd, iż ustawa o systemie oświaty wymaga powiadomienia rodziców dzieci uczestniczących w zajęciach w likwidowanej placówce, choć nie określa formy tego zawiadomienia; przy czym informacja ta winna być wyraźnie adresowana do tej grupy osób. Zdaniem więc skarżącej, przesłanka ta została spełniona, albowiem informacja o zamiarze likwidacji szkoły została skierowana do konkretnej grupy osób - rodziców uczniów tejże szkoły, więc nie miała ona charakteru informacji podanej do publicznej jedynie wiadomości. Skarżąca przytoczyła też wyrok NSA z 24.10.2002 r., sygn. I SA 1381/02, stwierdzając, że powiadomienie osób obecnych na zebraniu oraz skierowanie pism informujących do pozostałych rodziców, spełnia wymóg art. 59 § 1 w/w ustawy ale nie uzależnia spełnienia tego warunku od pisemnego poinformowania każdego z rodziców. W ocenie skarżącej NSA jasno wskazał, że sam udział w zebraniu, na którym została przekazana informacja o zamiarze likwidacji, jest wystarczający; natomiast pisemne zawiadomienie pozostałych rodziców ma jedynie charakter subsydiarny, z całą pewnością wbrew stanowisku organu nadzoru, NSA nie wskazał na konieczność pisemnego powiadamiania każdego z rodziców. Skarżąca wywodziła, że oba przytoczone wyroki świadczą o liberalnym traktowaniu obowiązku zawiadamiania rodziców. Ponadto skarżąca zakwestionowała zarzut organu nadzoru, iż rodzice zostali powiadomieni o zamiarze likwidacji szkoły przed faktycznie podjętym zamiarem przez organ prowadzący. Skarżąca wyjaśniła tu, że decyzję o zamiarze likwidacji szkoły podjęła już [...] 2005 r., Nr [...], zmienioną uchwałą Nr [...] z [...] 2005 r., którą to został przyjęty program naprawy finansów Gminy J., pozytywnie zaopiniowany przez Regionalną Izbę Obrachunkową, gdzie jednym z zasadniczych punktów tego programu jest likwidacja Publicznej Szkoły Podstawowej w S. z powodu bardzo wysokich kosztów utrzymania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za zasadną, albowiem zaskarżony akt nadzoru naruszył normy prawa materialnego, tj. przepis art. 59 § 1 w/w ustawy o systemie oświaty, oraz przepisy postępowania, wyrażające zasadę prawdy materialnej. Wojewoda stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego aktu, iż w sprawie zaistniało niedopełnienie przez organ prowadzący, określonego w tym przepisie, obowiązku powiadomienia rodziców wszystkich dzieci o zamiarze likwidacji szkoły, do której uczęszczają. W ocenie Sądu ustalenie to zostało oparte o wadliwe z punktu widzenia interpretacji tego przepisu przesłanki. Powyższy przepis stanowi, że szkoła publiczna może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego albo kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Organ nadzoru z jednej strony uznał, że przyczyną braku spełnienia przesłanki tego przepisu były okoliczności uniemożliwiające ustalenie faktu powiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły wszystkich rodziców jej uczniów, co wynikało z niemożności ustalenia z kolei takich faktów jak: - którzy z rodziców byli obecni na zebraniu [...] 2005 r., oraz - w jaki sposób rodzice, którzy skierowali pisemny protest z [...].2005 r., w sprawie zamiaru likwidacji szkoły, powzięli wiadomość o tym zamiarze, przy czym w ocenie organu, dowodu w tym zakresie nie stanowi pisemne oświadczenie dyrektora szkoły o zwołaniu zebrania rodziców (nie wyjaśniając przy tym, jakich okoliczności i z jakich przyczyn, oświadczenie to nie dowodzi). Organ nadzoru przytoczył też wyrok NSA O.Z. w Szczecinie z 18.04.2001 r., sygn. akt SA/SZ 149/01; oraz wyrok NSA z 24.10.2002 r., sygn. akt I SA 1381/02, w którym stwierdzono, że powiadomienie osób obecnych na zebraniu o zamiarze likwidacji szkoły oraz skierowanie pisemnych zawiadomień do pozostałych rodziców, czyni dopiero zadość wymaganiom, o których stanowi przepis art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Powyższe stanowisko organu wskazuje, że obecność wszystkich rodziców na w/w zebraniu lub też pisemne powiadomienie ich o zamiarze likwidacji szkoły, stanowiłoby spełnienie wymogu tego przepisu o obowiązku powiadomienia rodziców. Z drugiej jednak strony, organ nadzoru uznał, że nawet, gdyby przyjąć, że wszyscy rodzice byli obecni na powyższym zebraniu (lub też w konsekwencji powyższego, wszyscy rodzice zostali pisemnie powiadomieni o tym zebraniu), to i tak nie byłoby przesłanek do przyjęcia, że nastąpiło zawiadomienie rodziców w rozumieniu powyższego przepisu, albowiem ujawniony na zebraniu rodziców zamiar likwidacji szkoły, nastąpił przed faktycznym powzięciem tego zamiaru przez organ prowadzący placówkę, który w momencie zebrania, miał jedynie plan działania co do likwidacji szkoły. Powyższe stanowisko organu wykazuje sprzeczność, polegającą na poddaniu ocenie okoliczności powiadomienia rodziców, w związku z zebraniem z [...] 2005 r., oraz pisemnym ich protestem, z punktu widzenia spełnienia przesłanki "powiadomienia ich" w rozumieniu w/w przepisu, z jednej strony, a z drugiej strony, stwierdzeniu, że okoliczności te nie mają jednak dla sprawy znaczenia. Poddając analizie przytoczoną argumentację organu, trzeba stwierdzić, że wyrażone przez organ stanowisko w przedmiocie uznania, że powiadomienie rodziców na zebraniu o zamiarze likwidacji szkoły nastąpiło przed faktycznym powzięciem tego zamiaru przez organ prowadzący placówkę i z tej tylko przyczyny, czynności wójta podejmowane do dnia [...] 2005 r., należy uznać za bezskuteczne, jest stanowiskiem niezasadnym. Organ wbrew dyspozycji przepisu art. 91 ust. 5 w/w ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 107 § 3 kpa, nie wyjaśnił z jakich względów uznał, że przed datą 29.11.2005 r., likwidacja szkoły była tylko "częścią określonego programu (planu działania) realizowanego przez gminę", a nie "faktycznym powzięciem przez nią tego zamiaru". Nie wyjaśnił też jakie znaczenie prawne ma rozróżnienie i przeciwstawienie sobie pojęć: "programu gminy" i "faktycznego zamiaru gminy". Nie wyjaśnił też na jakiej podstawie prawnej rozróżnienia tego dokonał, które miało w jego ocenie rozstrzygające znaczenie dla sprawy. Biorąc pod uwagę okoliczność, że [...] 2005 r., podjęto uchwałę w sprawie zamiaru likwidacji szkoły, można wysnuć wniosek, iż organ utożsamił pojęcie "zamiaru likwidacji szkoły" z faktem podjęcia tej uchwały. Przepisy ustawy z 7 września 1991 r., o systemie oświaty, nie zawierają jednak dla użytego w jej art. 59 § 1 pojęcia "zamiaru likwidacji", definicji tego pojęcia, a w szczególności nie wiążą tego pojęcia z koniecznością podjęcia uchwały o zamiarze likwidacji. W konsekwencji, należy przyjąć, że organ prowadzący szkołę, mógł w sposób skuteczny wyrazić ów zamiar, w okresie przed podjęciem wspomnianej uchwały, w dowolnej, zrozumiałej dla rodziców formie. Dlatego też zgodzić się należy z zarzutem skargi, że przepis art. 59 w/w ustawy o systemie oświaty, nie wskazuje w jaki sposób zamiar ów ma być objawiony na zewnątrz, a w szczególności nie wymaga, aby rada gminy była obowiązana podjąć w tym przedmiocie stosowną uchwałę. W kontekście powyższego, istotę rozstrzygnięcia nadzorczego winny były stanowić ustalenia, co do spełnienia przesłanki przepisu art. 59 § 1 ustawy o systemie oświaty, w zakresie podjętych przez organ prowadzący szkołę działań, mających na celu powiadomienie rodziców jej uczniów o zamiarze jej likwidacji, a w szczególności, czy zlecone przez ten organ dyrektorowi szkoły zorganizowanie zebrania z rodzicami uczniów szkoły na dzień [...] 2005 r., przebieg tego zebrania i sporządzenie protestu rodziców z [...] 2005 r., spełnia wskazany wyżej warunek powiadomienia rodziców o zamiarze likwidacji szkoły. W świetle powyższego, Sąd uznał, że należy odnieść się do powyższych okoliczności, pomimo tego, że organ uznał je za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Treść przepisu art. 59 § 1 w/w ustawy, jak już to podkreślono, nie określa w jakiej formie organ prowadzący winien zawiadomić rodziców o zamiarze likwidacji szkoły. W konsekwencji powyższego, nie można zakwestionować takiej formy zawiadomienia, na jaką zdecydowała się dyrektor szkoły, w wykonaniu polecenia wójta o zwołaniu zebrania rodziców na dzień [...] 2005 r. W sprawie okolicznością bowiem bezsporną jest, że zebranie takie odbyło się, oraz że rodzice przybyli na nie wskutek zwołania go przez dyrektora szkoły. Skoro więc w wyniku odmowy, uczestniczących w tym spotkaniu rodziców, podpisania listy obecności, brak było danych o tym, którzy z nich byli na nim obecni, to niewątpliwie do ustalenia prawidłowości powiadomienia ich o zamiarze likwidacji szkoły, niezbędna była informacja, w jaki to konkretnie sposób zostali oni powiadomieni lub też wezwani na nie, przez dyrektora szkoły, a w szczególności, czy wszyscy rodzice zostali powiadomieni, a jeżeli nie wszyscy, to jakie osoby nie zostały powiadomione. Ta okoliczność była dla sprawy tym bardziej istotna, że Wójt Gminy J. w pisemnym wyjaśnieniu, kierowanym do organu nadzoru z dn. [...] 2006 r. (a więc jeszcze przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia), stwierdził, że dyrektor zwołał na jego polecenie zebranie rodziców w sposób praktykowany przez szkołę, a z nadesłanego przez niego wcześniej protokołu tego zebrania wynika, że nastąpiło na nim powiadomienie rodziców o zamiarze likwidacji szkoły. W tych warunkach zgodnie z cytowanym wyrokiem NSA z 24.10.2002 r., sygn. akt I SA 1381/02, (na który zresztą powoływał się organ nadzoru), brak możliwości ustaleń co do osób obecnych na zebraniu, nie wyklucza uznania skuteczności powiadomienia rodziców o zebraniu, w rozumieniu w/w przepisu art. 59 § 1 ustawy o systemie oświaty, w oparciu o inne ustalenie, a mianowicie, iż zostali oni powiadomionych o tymże zebraniu przez dyrektora szkoły. Organ nadzoru nie skorzystał jednak z możliwości uzyskania tych niezbędnych danych, ani od organu prowadzącego szkołę, ani od jej dyrektora, pomimo tego, że zwracał się do Wójta Gminy J. z pismem z [...] 2006 r., o nadesłanie wyjaśnień, oraz pismem z [...] 2006 r., o dodatkowe wyjaśnienia. Trzeba tu podkreślić, że dyrektor szkoły miała możliwość udzielenia informacji, tak co do formy powiadomienia rodziców o zebraniu, jak i co do określenia osób, które zostały powiadomione. Z twierdzeń skarżącej wynika bowiem, że powyższego powiadomienia dyrektor dokonała w formie zawsze praktykowanej, tj. przez wpisy do dzienniczków uczniowskich. Strona przedstawiła też w toku rozprawy pismo dyrektora szkoły z [...] 2006 r., z którego Sąd przeprowadził dowód, w którym dyrektor oświadczyła, że powiadamia rodziców o spotkaniach w szkole właśnie w takiej formie (dowód: k. 54 akt sądowych). Skoro tak, to miała ona możliwość udzielenia informacji na temat powiadomienia rodziców o w/w zebraniu, czy to w oparciu o własną pamięć, czy też w oparciu o wpisy w dzienniczkach uczniów, z których (lub ich uwierzytelnionych odpisów), organ miał możliwość przeprowadzenia dowodu, czego jednak z niekorzyścią dla niezbędnych ustaleń faktycznych zaniechał. Trzeba tu zaznaczyć, że w ocenie Sądu wbrew stanowisku organu, nie można przyjąć by poczynienie ustalenia o braku powiadomienia o zebraniu wszystkich rodziców, miałoby automatycznie przesądzić o niespełnieniu przesłanek powiadomienia zawartych w w/w przepisie art. 59 § 1 w/w ustawy o systemie oświaty. Przepis ten, stanowi o zawiadomieniu "rodziców uczniów", przy czym nie różnicuje ich pod względem jakiegokolwiek kryterium, które mogłoby wyłączyć niektórych z nich z uprawnienia otrzymania informacji o likwidacji szkoły. Stosując więc jedynie wykładnię gramatyczną zdania drugiego powyższego przepisu, należałoby uznać, że chodzi o wszystkich rodziców uczniów szkoły, co do której istnieje zamiar jej likwidacji. Taka jednak konkluzja musiałaby stanąć w sprzeczności z innymi normami prawa i byłaby w wysokim stopniu nieracjonalna, a zarazem prowadziłaby do absurdalnych z punktu widzenia społecznego konsekwencji. Przepis art. 94 ustawy z 25.02.1964 r. kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz.U. 1964, Nr 9, poz. 59), zwanej dalej kro, przewiduje bowiem możliwość pozbawienia jednego lub obojga rodziców władzy rodzicielskiej i zachodzi wtedy sytuacja, iż ustawowym przedstawicielem dziecka jest jedynie jedno z rodziców lub żadnemu z nich nie służy status opiekuna prawnego dziecka. W takim wypadku brak w/w powiadomienia tego z rodziców, który nie jest przedstawicielem ustawowym dziecka, nie może być uznany za naruszenie w/w przepisu art. 59 § 1 ustawy o systemie oświaty. Dotyczy to też braku powiadomienia rodziców pełnoletniego już ucznia. Dotyczy to też wreszcie przeważnie rodziców tych uczniów, którzy wraz z zamierzoną likwidacją szkoły kończą w niej naukę. Trzeba tu bowiem zaznaczyć, że ustawodawca wprowadził obowiązek powiadomienia rodziców w określonym celu. Inaczej bowiem regulacja ta byłaby całkowicie niezrozumiała i bezcelowa. Funkcję tego uregulowania, wyrażonego w zdaniu drugim przepisu art. 59 1 w/w ustawy o systemie oświaty, w istocie odnaleźć należy w zdaniu pierwszym tego przepisu, z którego wynika, że warunkiem likwidacji szkoły jest zapewnienie jej uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu. W tym dopiero kontekście, ratio legis wymogu zawiadomienia rodziców jest takie, aby rodzice (ściślej, przedstawiciele ustawowi uczniów) mogli zapoznać się z planowaną likwidacją szkoły, do której uczęszczają ich dzieci, przeanalizować tę okoliczność w gronie rodzinnym i podjąć ewentualne kroki w celu znalezienia dla nich odpowiedniej placówki, o tym samym profilu i charakterze (por. wyrok NSA z 2002.05.28, we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 562/02, publ. OSS 2002/3/75, Lex Nr 54846) lub podjąć kroki celem wyeliminowania takiej uchwały z obrotu prawnego. Wnioski wynikające z wykładni gramatycznej przepisu art. 59 § 1 ustawy o systemie oświaty, poparte wynikami z uzupełniającego stosowania wykładni funkcjonalnej i systemowej, upoważniają do konkluzji, że brak zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły wszystkich rodziców jej uczniów, nie w każdych warunkach winien skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały o likwidacji szkoły. Dotyczy to takich przypadków, kiedy pominięcie w w/w zawiadomieniu rodzica lub też grupy rodziców, jest w sposób nie budzący wątpliwości całkowicie obojętne dla interesów małoletniego ucznia w zakresie związanym z kontynuacją przez niego nauki na poziomie realizowanym przez szkołę, objętą zamiarem likwidacji. Z powyższego wynika, że powiadamianie rodziców o zebraniu przez dyrektora szkoły jest nie tylko dopuszczalne, co już podkreślono wyżej, ale można uznać je nawet za wysoce przydatne, w kontekście jego wiedzy o sytuacji rodzinnej i szkolnej poszczególnych uczniów, której nie ma z reguły organ prowadzący szkołę. Tym bardziej więc uwidacznia się potrzeba korzystania przez organ nadzoru z informacji pochodzących nie tylko od wójta, ale też od dyrektora szkoły, jeżeli uczestniczył on w procesie informowania rodziców, mającego na celu powiadomienie ich o zamiarze likwidacji szkoły, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. W tych warunkach uzasadniona jest konkluzja, że wskutek podjętych przez organ nadzoru czynności wyjaśniających, co do zdarzeń zaistniałych do czasu podjęcia uchwały o zamiarze likwidacji szkoły (tj. do dnia [...] 2005 r.), nie został w ocenie Sądu, zgromadzony wystarczający materiał do rozstrzygnięcia, czy została spełniona przesłanka przepisu art. 59 § 1 w/w ustawy o systemie oświaty, w zakresie którą wyrażają przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77 § 1, oraz 107 § 1 i 3 kpa. Zgodnie z nimi, organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7). Organy te są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1), co winno zostać uwidocznione w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego (art. 91 ust. 3 w/w ustawy z dnia 8 marca 1990 r., o samorządzie gminnym). Wskazane przepisy kpa, z mocy art. 98 ust. 4 w/w ustawy z dnia 8 marca 1990 r., winny być bowiem stosowane odpowiednio przez organ nadzoru, przy ocenie zgodności z prawem, uchwał organów gminy. Biorąc więc pod uwagę wskazane wyżej naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego, Sąd uznał zasadność skargi. Odnosząc się natomiast do podniesionego przez skarżącą zarzutu, iż organ w swym rozstrzygnięciu nadzorczym, wziął pod uwagę także aspekty społeczne, polityczne i ekonomiczne, to należy zarzut ten uznać za niezasadny. W zaskarżonym rozstrzygnięciu organ nie powoływał się bowiem na przytoczone przez skarżącą aspekty. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 98 ust. 1, 3 i 4, w/w ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 "a" i "c", art. 152, art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr153,poz.1270), orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło