II SA/Bd 542/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2015 r. sprawy ze skargi B. K. i W. K. na Wójta Gminy Z. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 września 2014 r. sygn. akt II SAB/Bd 45/14 1. wymierza Wójtowi Gminy Z. grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych, 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Wójta Gminy Z. solidarnie na rzecz skarżących 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący B. i W. K. w dniu 12 grudnia 2000 r. złożyli skierowany do Wójta Gminy [...] wniosek o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania nieruchomości położonej w[...], oznaczonej jako działka nr 274/23. Pismem z dnia 10 lipca 2012 r. Wójt przyznał, że sprawa nie została załatwiona w terminie i wyznaczył ostateczny termin jej załatwienia na dzień 31 sierpnia 2012 r. Termin ten nie został dotrzymany. W wyniku rozpoznania wniesionego przez skarżących zażalenia na bezczynność Wójta, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r. wyznaczyło Wójtowi 14 - dniowy termin do załatwienia sprawy i stwierdziło, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W wyznaczonym terminie sprawa o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nadal nie została załatwiona, dlatego skarżący na podstawie art. 55 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; z późn. zm; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") wnieśli do WSA w Bydgoszczy skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wójta postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność. Skarga ta wpłynęła do Urzędu Gminy w [...] w dniu [...]r. Nie została ona jednak przekazana do sądu stosownie do obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. Wobec powyższego skarżący pismem z dnia 4 listopada 2013 r. złożyli do sądu wniosek o wymierzenie Wójtowi Gminy [...] grzywny za niewywiązanie się z obowiązku o jakim mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Postanowieniem z dnia 17 lutego 2014 r. (sygn. akt II SO/Bd 22/13) WSA w Bydgoszczy wymierzył Wójtowi grzywnę w wysokości 1000 zł za nieprzekazanie do sądu skargi skarżących z dnia 27 kwietnia 2013 r. W wyniku rozpoznania ww. skargi wyrokiem z dnia 3 września 2014 r. (sygn. akt II SAB/Bd 45/14), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy: 1. zobowiązał Wójta Gminy [...] do załatwienia wniosku skarżących B. i W. K. z dnia 12 grudnia 2000 r. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w terminie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku, 2. stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierzył Wójtowi Gminy [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych, 4. zasądził od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżących B. i W. K. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 9 marca 2015 r. skarżący, działając na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na niewykonanie prawomocnego wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II SAB/Bd 45/14, wnosząc jednocześnie o wymierzenie Wójtowi Gminy [...] grzywny oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko, skarżący podnieśli, iż wyrokiem z dnia 3 września 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał Wójta do załatwienia wniosku skarżących z dnia 12 grudnia 2000 r. o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania wieczystego w terminie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 14 listopada 2014 r. Skarżący wskazali, że Wójt nie wykonał wyroku do chwili sporządzenia skargi, mimo że upłynął termin wyznaczony przez Sąd. Pismem z dnia 12 lutego 2015 r. skarżący wezwali Wójta do wykonania wyroku, jednak wezwanie to okazało się bezskuteczne. W odpowiedzi na skargę (pismo z dnia[...]) Wójt poinformował, że zostały podjęte czynności w sprawie wydania decyzji dotyczącej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości dla skarżący, gdyż został zlecony operat szacunkowy określający aktualną cenę nieruchomości, która będzie stanowiła podstawę do ustalenia opłaty. Ponadto Wójt wskazał, że wnioskodawcy zostali zawiadomieni o ponownym wszczęciu postępowania i możliwościach skorzystania z bonifikaty zgodnie z podjętą przez Radę Gminy Uchwałą nr VIII/32/15 z dnia 19 marca 2015 r. w sprawie ustalenia 40 % bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a także o możliwościach rozłożenia opłaty na raty, a po otrzymaniu operatu szacunkowego, strona zostanie zaproszona do zapoznania się z materiałem i złożenia wniosków oraz zastrzeżeń. Pismem z dnia [...] Wójt poinformował, że w dniu 28 maja 2015 r. skarżąca zapoznała się w urzędzie gminy z uaktualnionym operatem szacunkowym, a kopia tego dokumentu została przekazana skarżącym w celu szczegółowego zapoznania się z nim. Ponadto Wójt wskazał, że w dniu 1 czerwca 2015 r. skarżący na piśmie wnieśli zastrzeżenia i wnioski do przedstawionego im operatu, które zostało przekazane rzeczoznawcy majątkowemu sporządzającemu operat do rozpatrzenia i ustosunkowania się do zarzutów. W dniu 22 czerwca 2015 r. rzeczoznawca po analizie wniosków i zastrzeżeń uwzględnił je i operat został skorygowany. W dniu 25 czerwca 2015 r. skarżący zostali o tym powiadomieni i zaproszeni do zapoznania się z operatem po uwzględnieniu ich zastrzeżeń. Przy piśmie z dnia 3 sierpnia 2015 r. Wójt załączył natomiast kopię decyzji z dnia [...] orzekającej o przekształceniu na rzecz skarżących prawa użytkowania wieczystego wskazanej na wstępie nieruchomości (tj. działki 274/23) w prawo własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Z przepisu art. 154 § 1 p.p.s.a. wynika, że w razie niewykonania przez organ administracji wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Przedmiotem rozpatrywanej skargi jest wymierzenie Wójtowi Gminy [...] grzywny w związku z niewykonaniem prawomocnego wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II SAB/Bd 45/14, zobowiązującego Wójta do załatwienia wniosku skarżących z 12 grudnia 2000 r. o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania wieczystego w terminie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że skarżący spełnili wymóg formalny, przesądzający o dopuszczalności skargi, tj. przed jej wniesieniem do Sądu za pośrednictwem organu, dokonano uprzedniego, pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku. Odnośnie meritum sprawy wskazać należy, że niewykonanie przez organ wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność ma miejsce wówczas, gdy organ administracji zobowiązany prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, nie wykonuje nałożonego przez sąd obowiązku polegającego na wydaniu w określonym terminie aktu lub dokonaniu czynności (art. 149 § 1 w związku z art. 154 § 1 p.p.s.a.). Niewykonanie wyroku, o którym mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia sądu w ogóle, jak i wtedy, gdy wprawdzie wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Do takiego wniosku prowadzi wykładnia art. 154 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym wykonanie wyroku po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Z akt sprawy wynika, że w dniu 16 stycznia 2015 r. (data zwrócenia organowi akt sprawy przez Sąd), rozpoczął swój bieg miesięczny termin na wykonanie przez organ wyroku Sądu z dnia 3 września 2014 r., upłynął on zatem 16 lutego 2015 r. Jednak dopiero po wniesieniu obecnej skargi do sądu (skarga wpłynęła do Sądu 18 marca 2015r.), Wójt pismem z dnia [...] zawiadomił skarżących, że "z dniem 07 maja 2015 r. zostało ponownie wszczęte postępowanie zgodnie z art. 61 § 3 prawomocny wyrok WSA w Bydgoszczy sygn. akt II SAB/Bd 45/14 (...)"oraz poinformował, że zlecił rzeczoznawcy majątkowemu wykonanie aktualnej wyceny nieruchomości, która będzie stanowiła podstawę do ustalenia opłaty. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy wystąpienie w rozpatrywanej sprawie przesłanki do wymierzenia organowi grzywny z tytułu niewykonania wyroku Sądu albowiem brak jest przekonujących podstaw do uznania, że znaczna zwłoka w rozpoznaniu wniosku skarżących z 2000 r. wynika z przyczyn innych, aniżeli leżące po stronie organu. Podniesiona przez organ okoliczność (konieczność aktualizacji operatu szacunkowego), nie wynika w żaden sposób z działań, czy też zaniechań stron postępowania, nie jest okolicznością, w świetle której niewykonanie wyroku Sądu z dnia 3 września 2014 r. należałoby uznać za usprawiedliwione. Zapewnienie sporządzenia operatu szacunkowego w wyznaczonym przez Sąd terminie, było w oczywisty sposób kwestią pozostającą w gestii organu. Z akt sprawy nie wynika ponadto, aby organ przez ponad trzy miesiące od doręczenia prawomocnego wyroku Sądu z dnia 3 września 2014 r. tj. w okresie od 16 stycznia do 7 maja 2015 r. podejmował jakiekolwiek czynności w sprawie. W kontekście pisma organu z dnia 7 maja 2015 r. należy przy tym zauważyć że sprawa przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie mogła zostać "ponownie wszczęta" po doręczeniu ww. wyroku sądu, gdyż wciąż pozostawała sprawą wszczętą (wnioskiem skarżących z dnia 12 grudnia 2000 r.) i niezakończoną. Wyrok Sądu miał właśnie wymusić zakończenie sprawy. Stosownie do treści art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W roku 2014 r. wynagrodzenie to wynosiło 3.783,26 zł (Monitor Polski z 2015 r. poz. 179). Wymierzając grzywnę w wysokości 3000 zł Sąd uznał, iż w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, takich jak długotrwały charakter zwłoki organu, kwota ta w adekwatny sposób odzwierciedli ciężar uchybienia organu obowiązkowi nałożonemu wyrokiem z dnia 3 września 2014 r. Przyjąć przy tym należy, iż przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. odwołujący się w swojej treści do ogłaszanej corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, określa w ten sposób jedynie górną granicę grzywny, a zatem przy wymierzaniu grzywny poniżej tej granicy, nie jest konieczne, aby kwota wymierzonej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności tego wskaźnika. Z mocy art. 154 § 2 p.p.s.a. wymierzając organowi grzywnę, sąd obowiązany jest do równoczesnego stwierdzenia, czy bezczynność albo przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W warunkach rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że takie rażące naruszeniem prawa nastąpiło. Przesądzają o tym okoliczności przytoczone przy rozważaniach o wysokości wymierzonej organowi grzywny. O tego rodzaju kwalifikowanym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie ich w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok NSA z 2.07.2015 r. I OSK 454/15, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przebieg postępowania w niniejszej sprawie uzasadnia twierdzenie, że Wójt nie dołożył należytej staranności, aby zakończyć sprawę w terminie wskazanym przez Sąd. Jak już zaznaczono, w dniu 16 stycznia 2015 r. (data zwrócenia organowi akt sprawy przez Sąd), rozpoczął swój bieg miesięczny termin na wykonanie przez organ wyroku Sądu z dnia 3 września 2014 r., jednak dopiero 30 lipca 2015 r., tj. po upływie ponad pięciu miesięcy, wydano decyzję w sprawie wniosku skarżących, a z akt sprawy nie wynika, aby przez pierwsze 3 miesiące organ podejmował jakiekolwiek czynności w sprawie. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 154 § 1, § 2i § 6 oraz art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.