II SA/Bd 543/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia [...] marca 2025 r. Prezydent M. B. odmówił B. J. (skarżący) przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B+E, T prawa jazdy wydanego w dniu [...] sierpnia 2020 r. przez Starostę Ż. , z tego względu, że strona nie uzyskała pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje kierowcy w ramach kategorii B+E, T, a decyzja cofająca uprawnienia w ramach tych kategorii pozostaje w obrocie prawnym. W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2025 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przedmiotowa sprawa została zainicjowana wnioskiem skarżącego z dnia [...] stycznia 2025 r., w którym skarżący domagał się przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami o kategorii B+E oraz T. Organ zauważył, że postępowanie to jest postępowaniem odrębnym od dotychczas prowadzonych. W związku z powyższym, wezwanie pełnomocnika do przedłożenia oryginału pełnomocnictwa lub jego poświadczonego odpisu upoważniającego adwokata S. B. do reprezentowania B. J. w niniejszym postępowaniu, w tym także przed organem I instancji, było uzasadnione. Organ zauważył, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 484/23 oddalił skargę kasacyjną złożoną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 659/22, którym Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2022 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta M. B. z dnia [...] kwietnia 2022 r. w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy. Z treści uzasadnienia tych orzeczeń wynika, że organy działające w sprawie bezpodstawnie odmówiły skarżącemu zwrotu zatrzymanego wcześniej prawa jazdy kategorii AM, B1, B, B+E, T, uzależniając zwrot od uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy, gdyż okres zatrzymania prawa jazdy nie przekroczył jednego roku. Kolegium wyjaśniło, że postępowanie z wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2022 r. o zwrot zatrzymanego w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości na obszarze zabudowanym o 65 km/h prawa jazdy kategorii AM, B1, B, B+E, T, w ramach którego zapadły w/w wyroki Sądów, zostało ostatecznie zakończone decyzją Prezydenta M. B. z dnia [...] grudnia 2024 r., którą organ I instancji odmówił skarżącemu zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B+E, T wydanego w dniu [...] sierpnia 2020 r. oraz umorzył postępowanie w części dotyczącej zwrotu skarżącemu zatrzymanego prawa jazdy kategorii AM, B1, B. Decyzja ta nie została zaskarżona przez stronę, zatem na dzień orzekania przez Kolegium jest ostateczna i prawnomocna. Jednocześnie organ wskazał, że skarżący w czasie, gdy trwało postępowanie sądowoadministracyjne, w dniu [...] sierpnia 2022 r. ponownie wystąpił do Prezydenta M. B. z wnioskiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii AM, B1, B, B+E, T i w tym samym dniu odebrał profil kandydata na kierowcę, umożliwiający przystąpienie do egzaminu kontrolnego. W dniu [...] sierpnia 2022 r. strona z tego egzaminu w ramach kategorii B prawa jazdy uzyskała wynik negatywny, co zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (dalej: "u.k.p.") stanowiło podstawę do cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami w ramach kategorii AM, B1, B, B+E, T, co nastąpiło decyzją Prezydenta M. B. z dnia [...] sierpnia 2022 r. Decyzja ta nie została zaskarżona przez stronę i stała się ostateczna. W dniu [...] sierpnia 2022 r. skarżący ponownie przystąpił do egzaminu kontrolnego w ramach kategorii B prawa jazdy i uzyskał wynik pozytywny, co skutkowało przywróceniem przez Prezydenta M. B. uprawnień do kierowania pojazdami w ramach kategorii AM, B1, B prawa jazdy decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. Nadto, dwukrotnie w dniach [...] października 2022 r. oraz [...] czerwca 2025 r. skarżący występował z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta M. B. z dnia [...] sierpnia 2022 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w ramach kategorii AM, B1, B, B+E, T. Prezydent M. B. dwukrotnie odmówił uchylenia tejże decyzji, odpowiednio decyzjami z dnia [...] stycznia 2023 r. oraz z dnia [...] listopada 2024 r. Od decyzji tych strona nie wniosła odwołania, zatem stały się one ostateczne. Kolegium wyjaśniło, że kluczowym na gruncie przedmiotowej sprawy jest fakt, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Prezydenta M. B. z dnia [...] sierpnia 2022 r. o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami w ramach kategorii AM, B1, B, B+E, T. Przyczyną wydania tejże decyzji była utrata kwalifikacji, na podstawie wyniku egzaminu państwowego przeprowadzonego w trybie art. 49 ust. 1 pkt 3 u.k.p., tj. w sytuacji, gdy sprawdzeniu kwalifikacji podlegała osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utratą kwalifikacji. Skarżący uzyskał negatywny wynik z egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje kierowcy w ramach kategorii B, a w konsekwencji nie uzyskał także pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje kierowcy w ramach kategorii B+E, T, co skutkowało cofnięciem mu uprawnień do kierowania nie tylko pojazdami AM, B1 i B, ale także B+E oraz T. Osoba chcąc otrzymać prawo jazdy kategorii B+E musi bowiem dysponować prawem jazdy kategorii B, na co wskazuje art. 11 ust. 4 pkt 2 u.k.p. Skarżący dysponował wynikiem pozytywnym ze złożonego egzaminu państwowego jedynie w stosunku do prawa jazdy kategorii B. Tym samym, organ I instancji decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. przywrócił mu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w ramach kategorii AM, B1, B prawa jazdy, gdyż posiadanie prawa jazdy kategorii B uprawnia również do kierowania pojazdami kategorii AM i B1. Strona nie poddała się przy tym sprawdzeniu kwalifikacji w ramach kategorii B+E, a w konsekwencji T. Organ wskazał, że zgodnie z art. 103 ust. 3 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały ich cofnięcie. Kolegium wyjaśniło, że z taką sytuacją nie mamy do czynienia na gruncie przedmiotowej sprawy. Od dnia cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania m.in. pojazdami w ramach kategorii B+E, T decyzją Prezydenta M. B. z dnia [...] sierpnia 2022 r. nie ustały bowiem przyczyny uzasadniające cofnięcie tych uprawnień. Skarżący nie uzyskał pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje kierowcy w ramach kategorii B+E, T. Jednocześnie, za taką przyczynę w ocenie organu, nie można uznać wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 484/23. Postępowanie to zostało zakończone ostateczną decyzją Prezydenta M. B. z dnia [...] grudnia 2024 r. o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B+E, T. Organ zaznaczył, że jakkolwiek w świetle powyższych orzeczeń sądów, brak było obowiązku poddawania się przez skarżącego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, to jednak podejście do egzaminu i uzyskanie z niego negatywnego wyniku wywołało określone skutki prawne, a wydane na skutek tego decyzje funkcjonują w obrocie prawnym na dzień wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżący złożył skargę do tut. Sądu. Zaskarżonej decyzji zarzucił: a) rażące naruszenie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c u.k.p. w zw. z art. 6 oraz 7 Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez jego niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że brak zdania egzaminu na kategorię B uprawnia organ administracji do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień wszystkich posiadanych kategorii, w sytuacji gdy organ I instancji uprawniony był do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień tylko jednej kategorii, kategorii B; b) naruszenie art. 170 i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez utrzymanie w mocy decyzji w przedmiocie odmowy przywrócenia stronie postępowania uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B+E, T i warunkowanie ich przywrócenia zdaniem egzaminu państwowego, w sytuacji gdy organ I instancji nie był uprawniony do kreowania takiego żądania wobec strony postępowania, ponieważ wyrok NSA z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 484/23 jednoznacznie potwierdził brak potrzeby zdawania egzaminu na prawo jazdy i obowiązek jego niezwłocznego zwrotu na wskazane w niniejszym zarzucie kategorie prawa jazdy, a także z uwagi na ich bezpodstawne cofnięcie; c) naruszenie art. 7a w zw. z art. 6 i art. 7 k.p.a. poprzez przyjęcie dla strony postępowania skrajnie niekorzystnej interpretacji przepisów i uznanie, że cofnięcie uprawnień na kategorię B w związku z brakiem zdania egzaminu prawa jazdy na kategorię B, wymaga ponownego zdawania egzaminu na prawo jazdy na pozostałe kategorie, w sytuacji gdy brak było podstaw do wymagania od strony postępowania zdawania egzaminu na prawo jazdy na jakiekolwiek posiadane kategorie prawa jazdy, a fakt niezdania egzaminu na prawo jazdy kategorii B, nie uprawniał do cofnięcia uprawnień na pozostałe kategorie prawa jazdy, dlatego pozostałe uprawnienia powinny zostać niezwłocznie przywrócone. Mając powyższe na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i zobowiązanie organu I instancji do przywrócenia stronie postępowania uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B+E, T. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, sąd oddala skargę (art. 151 p.p.s.a.). Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2025 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B+E i T. Decyzją z dnia [...] marca 2025 r. Prezydent M. B. odmówił mu przywrócenia tych uprawnień. Po rozpatrzeniu odwołania rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie odmówił skarżącemu przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B+E i T. Nie zgadzając się z decyzją organu w skardze strona podniosła, że utrata uprawnień w ramach kategorii B nie powoduje jednocześnie utraty prawy jazdy w ramach pozostałych kategorii. Dla uzasadnienia swoich racji powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt SK 23/21, w którym stwierdzono, że art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w zakresie, w jakim pozbawia osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii prawa jazdy prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie do pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia, jest niezgodny z art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący wskazał też, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 659/22, jak i Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 484/23 jednomyślnie stwierdziły, że brak było podstaw do wymagania od strony postępowania przystąpienia do egzaminu sprawdzającego. Należy zauważyć, że w myśl art. 11 ust. 4 pkt 2 u.k.p. dodatkowym warunkiem wydania prawa jazdy kategorii B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - jest spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, określonych odpowiednio dla prawa jazdy kategorii B, C1, C, D1 lub D. Natomiast art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.k.p. stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia utraty kwalifikacji, na podstawie wyniku egzaminu państwowego przeprowadzonego w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i 3. Zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego w związku z utratą kwalifikacji. Stosownie do art. 103 ust. 3 u.k.p. starosta wydaje decyzję o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały ich cofnięcie. W tym kontekście tych regulacji należy zauważyć, że w czasie gdy trwało postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, w dniu [...] sierpnia 2022 r., skarżący przystąpił do egzaminu w ramach kategorii B prawa jazdy i uzyskał wynik negatywny. W związku z tym Prezydent M. B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r., działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.k.p., cofnął B. J. uprawnienia do kierowania pojazdami w ramach kategorii AM, B1, B, B+E i T. W decyzji tej stwierdzono, że przywrócenie cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami nastąpi po uzyskaniu przez skarżącego pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje w ramach kategorii AM, B1, B, B+E i T. Decyzja ta nie została zaskarżona przez stronę i stała się ostateczna. W dniu [...] sierpnia 2022 r. B. J. ponownie przystąpił do egzaminu kontrolnego w ramach kategorii B prawa jazdy i uzyskał wynik pozytywny, co skutkowało wydaniem przez Prezydenta M. B., na podstawie art. 103 ust. 3 u.k.p., decyzji z dnia [...] listopada 2022 r. o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami w ramach kategorii AM, B1, B prawa jazdy. Decyzja ta nie została zaskarżona przez stronę. Nadto, dwukrotnie w dniach [...] października 2022 r. oraz [...] czerwca 2025 r. B. J. występował z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta M. B. z dnia [...] sierpnia 2022 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w ramach kategorii AM, B1, B, B+E, T. Prezydent M. B. dwukrotnie odmówił uchylenia tejże decyzji, odpowiednio decyzjami z dnia [...] stycznia 2023 r. oraz z dnia [...] listopada 2024 r. Decyzje te są ostateczne. Podkreślenia również wymaga po zakończeniu - wyrokiem Naczelnego Sąd Administracyjny z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 484/23 oddalającym skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 659/22 - postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, Prezydent M. B. decyzją z dnia [...] grudnia 2024 r. odmówił skarżącemu zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B+E i T i umorzył postepowanie w części dotyczącej zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii AM, B1 i B. Decyzja ta jest ostateczna. Zdaniem Sądu, kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma to, że w obrocie prawnym pozostają wskazane wyżej decyzje z dnia [...] sierpnia 2022 r., [...] listopada 2022 r. i [...] grudnia 2024 r. Wnosząc o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B+E i T strona zupełnie abstrahuje od tego, że decyzje te są ostateczne i nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Wskazać należy, że decyzji ostatecznej służy domniemanie legalności, które oznacza, że jest ona ważna i powinna być wykonywana dopóty, dopóki nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ i z zachowaniem przepisanego trybu postępowania (np. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1545/15). Wynika to z zasady trwałości decyzji administracyjnych, uregulowanej w art. 16 § 1 k.p.a. Ostateczna decyzja administracyjna jest wiążąca erga omnes, a więc również w stosunku do sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt I OSK 229/13; M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, Komentarz do art. 16). Podkreślić należy, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2022 r. w zakresie kategorii B+E i T nadal pozostaje w obrocie prawnym i cofa skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami do czasu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje. Z kolei decyzją z dnia [...] grudnia 2024 r. odmówiono skarżącemu zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B+E i T. Dopóki decyzje te pozostają w obrocie prawnym nie ma podstaw do przywrócenia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B+E i T oraz zwrotu w tym zakresie prawa jazdy. W niniejszym postępowaniu skarżący stara się w istocie podważyć te decyzje, co nie jest możliwe. W rezultacie podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt SK 23/21 nie można odnieść do przedmiotowej sprawy, z uwagi na funkcjonowanie w obrocie prawnym wskazanych wyżej decyzji administracyjnych. Nieuzasadnione jest także powoływanie się przez stronę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 659/22, jak i wyrok Naczelnego Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 484/23, gdyż w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego skarżący przystąpił do egzaminu na kategorię B prawa jazdy i go nie zdał, co spowodowało wydanie przez organ decyzji z dnia [...] sierpnia 2022 r. Jeżeli skarżący nie zgadzał się z tą decyzją i pozbawieniem go prawa jazdy w zakresie także pozostałych kategorii, to mógł wnieść odwołanie od tej decyzji, a następnie - w przypadku negatywnego rozstrzygnięcie organu drugiej instancji – złożyć skargę do sądu administracyjnego. Strona jednak tego nie uczyniła. W konsekwencji zaskarżona decyzja nie narusza wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.