II SA/Bd 545/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-06-28
Skład orzekający: Anna Klotz, Joanna Brzezińska, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy służba pełniona w Jednostce Specjalnej Polskiej Policji w ramach misji pokojowych ONZ może zostać uznana za służbę w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej, w szczególności w zakresie zwalczania terroryzmu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organy administracji nieprawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie uwzględniły wiążącej wykładni prawa przedstawionej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Służba pełniona przez skarżącego w Jednostce Specjalnej Policji w ramach misji pokojowych ONZ, w tym czynności związane z ochroną VIP, konwojowaniem, zatrzymywaniem niebezpiecznych przestępców oraz przywracaniem porządku publicznego w sytuacjach zagrażających życiu i zdrowiu, powinna zostać zakwalifikowana jako służba bezpośrednio w zwalczaniu fizycznym terroryzmu i wykonywanie czynności polegających na rozpoznawaniu i likwidowaniu zamachów terrorystycznych, zgodnie z przepisami obowiązującymi w okresach pełnienia służby.Stan faktyczny
Skarżący P. S. domagał się wydania zaświadczenia o okresie służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej, w szczególności w zakresie zwalczania terroryzmu, w związku z pełnieniem służby w Jednostce Specjalnej Polskiej Policji w ramach misji pokojowych ONZ. Organy obu instancji odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że służba skarżącego nie spełniała wymogów określonych w przepisach dotyczących zwalczania terroryzmu. Skarżący wniósł skargę, podnosząc, że organy wadliwie oceniły zgromadzony materiał dowodowy, w tym dokumenty sporządzone przez dowódcę jednostki.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżone postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Powiatowego Policji. Zasądził od Komendanta [...] Policji na rzecz P. S. zwrot kosztów postępowania i zwrócił nienależnie uiszczony wpis sądowy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Komendanta [...] Policji w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o okresie służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Komendanta [...] Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Komendanta [...] Policji w [...] na rzecz P. S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. zwraca ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz P. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem nienależnie uiszczonego wpisu sądowego.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...], Komendant Powiatowy Policji na podstawie art. 219 w związku z art. 218 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił wydania P. S. wnioskowanego zaświadczenia dla ustalenia przez Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA uprawnień do podwyższenia emerytury w związku z pełnieniem przez ww. służby w Jednostce Specjalnej Polskiej Policji.
W uzasadnieniu wskazano, że pismem z [...] lipca 2012 r. P. S. – były funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji, zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji (KPP) o wydanie zaświadczenia uprawniającego do zwiększonej emerytury policyjnej w związku z wykonywanymi obowiązkami służbowymi w Jednostce Specjalnej Polskiej Policji.
Organ wskazał, że przedmiotowa sprawa była już rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (II SA/Bd 646/13), który oddalił skargę na postanowienie drugiej instancji odmawiające wydania wnioskodawcy ww. zaświadczenia. Jednak NSA, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej uchylił zarówno wyrok wydany w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 646/13, jak i będące przedmiotem rozpoznania postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] kwietnia 2013r. wraz z poprzedzającym je postanowieniem KPP z [...] lutego 2013r.
KPP uwzględnił wskazania zawarte w wyroku NSA z 18 czerwca 2015r., sygn. akt I OSK 26/14.
Organ wskazał, że wnioskodawca został dwukrotnie skierowany do służby w kontyngencie Sił Pokojowych Organizacji Narodów Zjednoczonych tj. w okresie od dnia [...] grudnia 2001 r. do dnia [...] kwietnia 2002 r. oraz od dnia [...]grudnia 2003 r. do dnia [...] czerwca 2004 r. Uzyskał zaświadczenia o ukończeniu szkolenia dla policjantów oddziału prewencji wykonującego zadania w Misji Specjalnej ONZ w w okresie od [...] października 2001 r. do [...] października 2001 r. oraz szkolenia z zakresu przygotowania do pełnienia służby w jednostkach Policji wykonujących zadania w misjach pokojowych w okresach: od [...] kwietnia 2003r. do [...] kwietnia 2003 r. i od [...] listopada 2003 r. do [...] listopada 2003 r.
W przedmiotowym okresie kwestie warunków uprawniających do podwyższenia emerytury funkcjonariuszom Policji regulowała ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. nr 53 poz. 214).
Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 1 przedmiotowej ustawy emeryturę podwyższa się o 2% podstawy wymiaru służby pełnionej bezpośrednio w charakterze nurków i płetwonurków oraz w zwalczaniu fizycznym terroryzmu. Równocześnie w myśl zawartej w art. 15 ust. 6 cytowanej ustawy, szczegółowe warunki podwyższania emerytury określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków podwyższenia emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej. W okresie pełnienia przez P. S. służby obowiązywały rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1995 r. (Dz. U. 21, poz.114) obowiązujące w okresie od dnia 25 maja 1995 r. do dnia 24 października 2002 r. oraz z dnia 24 września 2002 r. (Dz.U.167, poz.1373) obowiązujące od dnia 24 października 2002 r. do dnia 1 czerwca 2005 r.
W obu aktach, warunki stanowiące podstawę do podwyższenia emerytury przedstawione zostały w identycznej co do treści formie, precyzując, iż emeryturę podwyższa się o 2% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio "w zwalczaniu terroryzmu, w jednostce realizującej zadania w tym zakresie, jeżeli funkcjonariusz wykonał czynności służbowe polegające na rozpoznawaniu i likwidowaniu zamachów terrorystycznych".
Organ wskazał, że wnioskodawca, na potwierdzenie spełniania warunku podwyższenia emerytury, powołał się na notatkę Dowódcy Polskiej Jednostki Specjalnej Policji mł. insp. J. S. z dnia [...] czerwca 2004 r. oraz sporządzoną [...] czerwca 2004 r. przez wskazanego dowódcę ocenę okresową stanowiącą załącznik do opinii służbowej za okresy pełnienia służby od dnia [...] grudnia 2003 r. do dnia [...] czerwca 2004 r.
Zdaniem organu, pełnienie służby przez wnioskodawcę w Polskiej Jednostce Specjalnej Policji nie może zostać uznane za służbę w jednostce realizującej zadania zwalczania terroryzmu. Zgodnie bowiem z rozkazami zgromadzonymi w aktach osobowych funkcjonariusza, był on delegowany przez Komendanta Głównego Policji do pełnienia służby w Polskiej Jednostce Specjalnej Policji Sił Pokojowych Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Organ nie znalazł ponadto przesłanek do wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez wnioskującego służby w warunkach określonych w art. 15 ust 2 pkt 3 Ustawy z dnia 18 lutego 1994 r., na podstawie którego policjantowi emeryturę podwyższa się o 0,5 % podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu przy zachowaniu warunków opisanych w wydanym zgodnie z ust. 6 wskazanego przepisu rozporządzeniem Rady Ministrów.
W ocenie organu, nie zaszły przesłanki wystarczające do wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez wnioskującego służby w warunkach określonych w przytoczonych przepisach. Organ nie kwestionuje, że wnioskodawca pełnił służbę w warunkach szczególnych, zagrożenie miało jednak charakter hipotetyczny, nie sposób natomiast potwierdzić występowania realnego zagrożenia przez co najmniej 30 dni w roku pełnienia służby ani podejmowanie czynności co najmniej 6 razy w roku. Bezsprzecznie można jedynie potwierdzić wystąpienie zagrożenia w przypadku incydentu z dnia [...] kwietnia 2002 r., kiedy wnioskujący w trakcie wykonywania zadania w pododdziale zwartym, narażał życie i zdrowie.
KPP wskazał, że postępowanie prowadzone w trybie art. 218 kpa, ma charakter uproszczony i że nie stosuje się w nim zasady wynikającej z art. 75 § 1 kpa (dopuszczenie jako dowodu wszystkiego co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy), jako że odnosi się ono jedynie do faktów i okoliczności wynikających z posiadanej przez organ ewidencji, rejestru czy zbioru danych innego rodzaju i w związku z tym w jego ramach nie wydaje się zaświadczenia co do faktów lub okoliczności, które zostały udowodnione wyłącznie samym zeznaniem świadka.
Od powyższego postanowienia P. S. wniósł zażalenie, w którym domagał się uchylenia postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu, odwołujący się zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 217 § 2 i art. 218 § 2 kpa oraz naruszenie § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków podwyższenia emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej.
Odwołujący się podniósł, że organ posiadał wystarczający materiał dowodowy potwierdzający stan faktyczny do wydania wnioskowanego zaświadczenia. Odwołujący przedłożył notatkę służbową, ocenę okresową i raport sporządzone przez Dowódcę Jednostki Specjalnej Policji, co potwierdzało fizyczne zwalczanie terroryzmu przez policjantów pełniących służbę w Jednostce Specjalnej Policji.
Odwołujący się podniósł, że pełnił służbę w warunkach nadzwyczajnych, biorąc udział w fizycznym zwalczaniu terroryzmu, dowodem na co są wyżej wskazane oceny, raport i notatki służbowe, jak również zeznania J. S. - Dowódcy Jednostki Specjalnej Policji. Zwrócił ponadto uwagę, że podczas jednego z kontraktów został ranny w zamieszkach i w związku z tym uzyskał status weterana. Wniósł również o przesłuchanie wymienionych w odwołaniu świadków mogących, zdaniem odwołującego się , potwierdzić podnoszone przez niego okoliczności.
Skarżący, powołując się na konkretne zdarzenia, które miały miejsce podczas służby, zanegował twierdzenie, że zagrożenie na misjach było jedynie hipotetyczne.
Po rozpatrzeniu ww. odwołania, Komendant Wojewódzki Policji, postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23), orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia.
Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ II instancji wyjaśnił, iż zagadnienie pełnienia służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej reguluje art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. oraz rozporządzenie RM z 28 lutego 1995r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 1995 r. Nr 21 poz. 114 ze zm.) i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 167, poz. 1373).
Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z 18 października 2004 r., zaświadczenie jest wydawane na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w szczególnych warunkach. Odwołał się także do treści art. 218 § 2 kpa, który stanowi że organ administracji publicznej przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. W kontekście tego ostatniego przepisu zaznaczył, powołując się na wyroki sądów administracyjnych, że postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w tym przepisie, spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia, że ma ono na celu usunięcie wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub stanu prawnego, że możliwość przeprowadzenia tego postępowania przed wydaniem zaświadczenia nie może być rozumiana jako "tworzenie" na etapie postępowania o wydanie zaświadczenia podstawy (bazy) do wystawienia zaświadczenia, gdyż treść zaświadczenia ma się opierać na już posiadanych przez organ ewidencjach, rejestrach, czy zbiorach danych oraz, że omawiane postępowanie wyjaśniające jest podstępowaniem uproszczonym, odformalizowanym i ograniczającym się do ustalenia źródeł danych i następnie stwierdzenia, czy posiadane przez organ dane odnoszą się do wnioskodawcy i potwierdzają zaistnienie określonego stanu faktycznego lub też potwierdzają dany stan prawny, w którego efekcie organ wydaje zaświadczenie będące aktem wiedzy, a nie woli organu.
Zdaniem organu, w sytuacji, gdy dowody posiadane przez organ nie pozwalają na uwzględnienie wniosku, organ ten może, zgodnie z art. 219 kpa, wydać jedynie postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia.
Organ wskazał, że przyznanie prawa do podwyższenia emerytury o 2% podstawy wymiaru może mieć miejsce wyłącznie w stosunku do funkcjonariusza Policji, który pełnił służbę bezpośrednio przy zwalczaniu fizycznym terroryzmu, przy czym służba ta musiała być pełniona w jednostce realizującej zadania w zakresie zwalczania fizycznego terroryzmu, a funkcjonariusz musiał wykonywać czynności służbowe polegające na rozpoznawaniu i likwidowaniu zamachów terrorystycznych. Zdaniem organu, odwołujący się w trakcie całej swojej służby w resorcie spraw wewnętrznych nie nabył kwalifikacji, które uprawniałyby go do wykonywania czynności polegających na rozpoznawaniu i likwidowaniu zamachów terrorystycznych. Nigdy nie pełnił on służby w jednostce lub komórce antyterrorystycznej Policji, jak również nie nabył uprawnień i kwalifikacji do udziału w działaniach bojowych, realizowanych przez taką jednostkę lub komórkę. Organ zwrócił uwagę, że odwołujący się, raportem z dnia [...] lipca 2003 r. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji z prośbą o przeniesienie do pełnienia dalszej służby w Biurze [...] Komendy Głównej Policji. Raport ten został rozpatrzony odmownie, z uwagi na niespełnienie wymaganych kryteriów podczas testów fizycznych, co wynika ze stanowiska Dyrektora Biura [...] KGP. Z okresowej oceny sporządzonej przez Dowódcę Jednostki Specjalnej Policji za okres służby od dnia [...] grudnia 2003 r. do dnia [...] czerwca 2004 r. wynika, że odwołujący się w okresie podlegającym opiniowaniu wykonywał czynności związane z rozpoznawaniem i likwidowaniem aktów terroryzmu kryminalnego i politycznego, jak również brał udział w działaniach przywracających naruszony porządek publiczny. Pełnił służbę w konwojach i eskortach osób i mienia, jak również służbę ochronną w aresztach i zakładach karnych. Brał udział w zatrzymywaniu niebezpiecznych przestępców i osób podejrzanych o dokonywanie zamachów na tle narodowościowym. Uczestniczył także w działaniach przywracających zakłócony porządek publiczny w czasie zamieszek na tle etnicznym oraz zabezpieczeniu imprez masowych i sportowych. Z kopii notatki służbowej z dnia [...] czerwca 2004 r. sporządzonej przez Dowódcę Polskiej Jednostki Specjalnej Policji wwynika, iż odwołujący się w okresie od dnia [...] grudnia 2003 r. do dnia [...] czerwca 2004 r. brał czynny udział w fizycznym zwalczaniu terroryzmu, jak również w działaniach przywracających porządek publiczny. Zadania przez niego wykonywane obejmowały czynności związane z rozpoznawaniem i likwidowaniem aktów terroryzmu kryminalnego i politycznego, a polegały one na rozpoznawaniu zagrożeń, ochronie i zabezpieczeniu posłów do miejscowego parlamentu przed zamachami terrorystycznymi, rozpoznawaniu i likwidowaniu zamachów terrorystycznych na tle narodowościowym, zatrzymywaniu osób podejrzewanych o dokonywanie takich zamachów oraz przywracaniu zakłóconego porządku publicznego w czasie zbiorowych niepokojów, jak również w czasie imprez masowych i sportowych.
Organ wskazał, że w związku z zaleceniami zawartymi w wyroku NSA z 18 czerwca 2015r., organ I instancji wystąpił ponownie do Biura Międzynarodowej Współpracy Policji KGP Wydziału z prośbą o przesłanie kopii rozkazów dziennych, w których podawane były zadnia na kolejny dzień oraz zadania wykonywane w dniu poprzednim przez odwołującego się oraz notatki służbowe dowódcy plutonu, w których informował jakie zadania realizował, które potwierdziłyby uczestnictwo co najmniej przez 30 dni w ciągu roku w fizycznej ochronie osób, obiektów lub mienia w warunkach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia oraz uczestnictwo w zwalczaniu terroryzmu. Ponadto poproszono o informacje jakie szkolenia były realizowane w czasie służby w Polskiej Jednostce Specjalnej Policji, w których uczestniczył odwołujący się. Nie ma jednak dokumentów potwierdzających wskazane wyżej okoliczności.
W ocenie organu, jest bezsprzeczna różnica pomiędzy nawet bardzo wyspecjalizowanymi działaniami prewencyjnymi czy ochronnymi Policji, a określonymi przez ustawodawcę czynnościami polegającymi na rozpoznawaniu i likwidowaniu zamachów terrorystycznych, w związku z czym nie można stwierdzić, że odwołujący się brał udział w rozpoznawaniu i likwidowaniu zamachów terrorystycznych, o którym mowa w § 2 pkt 2 Rozporządzeń Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1995 r. i 24 września 2002 r. Organ stwierdził, że posiadane dokumenty nie pozwalają realizowanych przez odwołującego się zadań zakwalifikować jako czynności służbowych polegających na rozpoznawaniu i likwidowaniu zamachów terrorystycznych.
Organ wskazał, że wziął również pod uwagę wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r. (U 12/13).
Zwrócił ponadto uwagę, że organ pierwszej instancji prawidłowo uznał zdarzenie z [...] kwietnia 2002 r., podczas którego odwołujący się został ranny, jako szczególnie zagrażające zdrowiu. Brak jest natomiast innych dokumentów potwierdzających udział odwołującego się w czynnościach operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych albo interwencjach w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia lub w fizycznej ochronie osób lub mienia w warunkach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia przez co najmniej 30 dni w ciągu roku. Ponadto zgodnie z informacją przesyłaną przez Biuro Policji Komendy Głównej Policji rejon działania [...] rganizacji Narodów Zjednoczonych, nigdy nie został uznany za strefę działań wojennych i służba w tym rejonie nie została uznana za służbę na froncie w czasie wojny. Decyzję w tej sprawie podejmuje Minister Spraw Zagranicznych w drodze obwieszczenia publikowanego w Monitorze Polskim.
Uwzględniając wszystkie ww. okoliczności, organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie było podstaw prawnych i faktycznych do wydania wnioskowanego zaświadczenia i, że w związku z tym rozstrzygniecie organu I instancji należało uznać za prawidłowe.
W skardze do Sądu P. S. zarzucił postanowieniu drugiej instancji naruszenie art. 217 § 2 i art. 218 § 2 kpa oraz art. § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1995 roku i 24 września 2002 r.
Skarżący podniósł, że celem postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 kpa, jest zbadanie stanu faktycznego lub prawnego, dla usunięcia wątpliwości co do istniejących już faktów. Postępowanie wyjaśniające powinno więc być przeprowadzone, gdy dane którymi dysponuje organ wymagają porównania, zbadania, wyjaśnienia, uzupełnienia lub potwierdzenia celem usunięcia zaistniałych wątpliwości. Weryfikowanie, badanie, ewentualnie uzupełnianie określonych danych może być dokonane w ramach postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie.
Zdaniem skarżącego organy obu instancji uchybiły przepisom kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie wydawania zaświadczeń.
Skarżący uznał, że organy posiadały wystarczającą ilość materiału dowodowego potwierdzającego stan faktyczny wskazywany przeze stronę. Skarżący podniósł, że przedłożył notatkę służbową, ocenę okresową i raport sporządzone przez Dowódcę Jednostki Specjalnej Policji, co potwierdzało w swej treści fizyczne zwalczanie terroryzmu przez policjantów pełniących służbę w Jednostce Specjalnej Policji. Wszystkie te dokumenty wskazywały na rodzaj i charakter czynności podejmowanych w ramach codziennej służby. Skarżący zwrócił uwagę, że wątpliwość budzi fakt, że organy Policji nie tworzą żadnej szczegółowej dokumentacji w zakresie pełnionej służby czy innych misjach pokojowych.
Skarżący podniósł, że pełnił służbę w warunkach nadzwyczajnych. Jak wynika ze zgromadzonych materiałów w postaci ocen, raportu i notatek służbowych, jak również z zeznań J. S. - Dowódcy Jednostki Specjalnej [...] Policji skarżący brał on udział w fizycznym zwalczaniu terroryzmu. Podczas jednego z kontraktów skarżący został ranny w zamieszkach i w związku z tym uzyskał status weterana. Nie ulega wątpliwości, że była to służba szczególnego rodzaju. Zwrócił ponadto uwagę, że fakt, że w zasobach policyjnych nie zachowały się żadne dokumenty potwierdzające jakie konkretne zadania były realizowane jak również jakie konkretnie cykl szkoleniowy przeszedł skarżący nie może być negatywny dla niego w skutkach.
Organy obu instancji wadliwie oceniły służbę pełnioną przez skarżącego i wykonywane przez niego czynności służbowe. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza jednoznacznie, że udział skarżącego w wielu zdarzeniach, powinien zostać zakwalifikowany jako rozpoznawanie i likwidowanie zamachów terrorystycznych.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w treści zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań należy przypomnieć, że wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015r. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 września 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 646/13 w sprawie jego skargi na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia, uchylił zaskarżony wyrok oraz postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] i utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...].
Sąd II instancji za zasadny uznał zarzut naruszenia § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005 r., Nr 86, poz. 734 ze zm.,).
Za niesporne uznano okresy służby wnioskodawcy, co do których domaga się on uznania, iż wykonywał czynności w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, które dotyczą okresu sprzed wejścia w życie w/w rozporządzenia, czyli sprzed 1 czerwca 2005 r. (§ 7). NSA stwierdziło, że rozporządzenie to ma zastosowanie do okresu służby funkcjonariuszy po jego wejściu w życie i nie reguluje (poza jednym, nieistotnym w niniejszej sprawie, wyjątkiem zawartym w § 6) kwestii jego stosowania do wcześniejszych okresów służby i nabycia uprawnień o których mowa w § 2 rozporządzenia.
Wcześniejszym rozporządzeniem regulującym kwestie szczegółowych warunków podwyższania emerytur było zaś rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 167 poz. 1373), które obowiązywało do dnia 31 maja 2005 r.
Jeszcze wcześniejszym rozporządzeniem regulującym te kwestie było rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1995 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 21, poz. 114 ze zm.), które miało zastosowanie do funkcjonariuszy, którzy nabyli prawo do emerytury po dniu 25 maja 1994 r. Rozporządzenie to obowiązywało do dnia 23 października 2002 r.
NSA zwrócił uwagę, że rozporządzenie z dnia 4 maja 2005 r. nie zawiera przepisów przejściowych, które rozstrzygałyby jakie przepisy (starego czy nowego rozporządzenia) należy stosować w sprawie. Rozstrzygnięcie kwestii intertemporalnych przez ustawodawcę lub w przypadku braku takiego rozstrzygnięcia - w procesie stosowania prawa, polegać może na przyjęciu jednej z trzech zasad:
po pierwsze - zasady bezpośredniego działania nowego prawa (nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości);
po drugie - zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to, mimo wejścia w życie nowych regulacji, ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości;
po trzecie - zasady wyboru prawa, zgodnie którą wybór reżimu prawnego, mającego zastosowanie do zdarzeń sprzed wejścia w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2005 r. sygn. akt P 9/04, OTK 2005, nr 1/A, poz. 9,).
W sytuacji, gdy sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga w ustawie problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły, mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. To jednak, czy dać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i charakteru przepisów podlegających zmianie, przy czym jednocześnie należy brać pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady.
Na bezpośrednie działanie ustawy nowej do zdarzeń mających miejsce przed jej wejściem w życie, powinien zdecydować się ustawodawca tylko w sytuacji, gdy za tym przemawia ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki (orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 marca 1993 r. sygn. akt K 9/92, OTK 1993, cz. I, s. 69 i nast., z dnia 19 października 1993 r. K 14/92, OTK 1993, cz. II, s. 328 i nast.). Poza tym bezpośrednie działanie prawa nowego, chociaż wygodne dla ustawodawcy z punktu widzenia porządku prawnego, w praktyce niesie liczne zagrożenia w postaci naruszenia zasady zaufania obywatela do państwa, zasady ochrony praw nabytych, czy też zasady nieretroakcji prawa, które to zasady wynikają z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Przyjęte przez ustawodawcę ustalenia w zakresie przepisów intertemporalnych, czy też przyjęte przez organ w drodze wykładni reguły intertemporalne (w przypadku braku regulacji ustawowych) nie mogą naruszać podstawowych zasad konstytucyjnych.
Sąd II instancji stwierdził, że z uwagi na to, że wniosek skarżącego dotyczył okresów, w których obowiązywały akty prawne w odmienny sposób regulujące materię podwyższania emerytur funkcjonariuszom Policji (lata 2001 – 2002 i 2003 – 2004), powinien on zostać rozpoznany z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w okresach służby wnioskodawcy, a nie tylko w oparciu o obecnie obowiązujące uregulowania prawne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2011r. sygn. akt I OSK 376/11 i z dnia 20 lutego 2014r. sygn.. akt I OSK 2724/12 orzeczenia.nsa.gov.pl).
NSA podkreślił, że § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. ma treść znacząco odmienną niż przepisy wcześniejsze, regulujące podobną, istotną z punktu widzenia oceny żądań skarżącego kwestię, a mianowicie służby związanej ze zwalczaniem terroryzmu.
NSA związał organy ponownie rozpatrujące sprawę w ten sposób, że zobowiązał je do rozważenia całości zgromadzonego materiału, mając na względzie to, że jeśli obejmował on dokumenty sporządzone przez J. S. (dowódcę Polskiej Jednostki [...] Policji), takie jak "okresowa ocena", notatka służbowa z [...] czerwca 2004r., raport z [...] czerwca 2002r. – uzupełnione jego zeznaniami złożonymi w charakterze świadka, to dokumenty te muszą zostać należycie i wszechstronnie ocenione. Nie można dowodów tych pominąć tylko dlatego, że "brakuje ewidencji, kartotek lub akt innego rodzaju", skoro mamy do czynienia z dokumentami wystawionymi przez oficera Policji, któremu powierzono dowództwo jednostki specjalnej.
Sąd II instancji nakazał mieć na względzie, że "Wytyczne dla krajów wspierających Siły Policyjne w Specjalnej Jednostce Policji Narodów Zjednoczonych" mają charakter ogólny i ramowy, określając ogólne zadania Policji Specjalnej ONZ i w żadnej części nie określają szczegółowych obowiązków służbowych poszczególnych oddziałów, w tym obowiązków polegających na działaniach bojowych.
Naczelny Sąd Administracyjny związał na podstawie art. 190 p.p.s.a. powyższą oceną prawną organy ponownie rozpatrujące sprawę. Zaznaczył również, aby miały one na uwadze, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2014r. w sprawie U 12/13 stwierdził, że § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734 oraz z 2012 r. poz. 1205) w zakresie, w jakim stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia, jest niezgodny z art. 15 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013 r. poz. 667 ze zm.) oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Zakwestionowane przez Trybunał użycie w analizowanym przepisie pojęcia "bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia" pojawiało się także i w poprzednio obowiązujących, mających zastosowanie w niniejszej sprawie rozporządzeniach wydanych na podstawie tej samej delegacji ustawowej. Zatem rozważania Trybunału odnieść należy w pełni także i do nich i w konsekwencji stwierdzić, że także i te, niekonstytucyjne w powyższym zakresie, regulacje nie mogą być stosowane przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy.
W świetle powyżej przytoczonego stanowiska zawartego w prawomocnym wyroku NSA należy podkreślić, że po pierwsze w powyższym wyroku Sąd II instancji na podstawie art. 190 p.p.s.a związał organy administracji ponownie rozpoznające sprawę, ale również i Sąd obecnie kontrolujący orzeczenia wydane przez te organy, wykładnią prawa zawartą w swoim wyroku z dnia 18 czerwca 2015r. , sygn. akt I OSK 26/14. Art. 190 p.p.s.a stanowi, że Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Skarżący domaga się wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby bezpośrednio w zwalczaniu fizycznym terroryzmu, w jednostce realizującej zadania w tym zakresie, w oparciu o § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej.
Nie są sporne okresy pełnienia przez skarżącego służby w Jednostce Specjalnej Policji w Siłach Pokojowych ONZ. Skarżący pełnił służbę na misjach w dwóch okresach od [...] grudnia 2001r. do [...] kwietnia 2002r. oraz od [...] grudnia 2003r. do dnia [...] czerwca 2004r.
W pierwszym okresie pełnienia przez skarżącego służby w Siłach Pokojowych ONZ obowiązywało rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1995 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz.U.1995.21.114), którego § 2 pkt 2 stanowił, że emeryturę policyjną podwyższa się o 2% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio w zwalczaniu fizycznym terroryzmu, w jednostce realizującej zadania w tym zakresie, jeżeli funkcjonariusz wykonał czynności służbowe polegające na rozpoznawaniu i likwidowaniu zamachów terrorystycznych.
Z przepisu powyższego wynikają przesłanki potwierdzające pełnienie służby uprawniającej do podwyższenia emerytury o 2 %, które muszą być spełnione łącznie.
W przywołanym powyżej, wiążącym w sprawie wyroku, NSA za istotne dowody uznał dokumenty sporządzone przez J. S. (dowódcę Polskiej Jednostki [...] Policji), takie jak "okresowa ocena", notatka służbowa z [...] czerwca 2004r., raport z [...] czerwca 2002r. – uzupełnione jego zeznaniami złożonymi w charakterze świadka. Sąd II instancji podkreślił, że dokumenty te muszą zostać należycie i wszechstronnie ocenione i że nie można dowodów tych pominąć tylko dlatego, że "brakuje ewidencji, kartotek lub akt innego rodzaju", skoro mamy do czynienia z dokumentami wystawionymi przez oficera Policji, któremu powierzono dowództwo jednostki specjalnej.
Powyższe dowody powinny zostać ocenione przez organ ponownie rozpoznający sprawę z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w okresach służby wnioskodawcy.
W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, organy ponownie orzekając w przedmiocie wydania zaświadczenia, pomniejszyły moc dowodową dokumentów uznanych przez NSA za istotne.
Okresowa ocena skarżącego, notatka służbowa z dnia [...] czerwca 2004r., raport z dnia [...] czerwca 2002r. oraz zeznania w charakterze świadka byłego dowódcy skarżącego są dowodem na to, że służba pełniona przez skarżącego na misjach spełnia przesłanki wynikające z § 2 pkt 2 ww. rozporządzenia. Pełniona była bezpośrednio w zwalczaniu fizycznym terroryzmu. Jednostka Specjalna może zostać uznana za jednostkę realizującą zadania w tym zakresie (w zwalczaniu fizycznym terroryzmu). Z powyższych dokumentów można również wywieść, że i funkcjonariusz wykonywał czynności służbowe polegające na rozpoznawaniu i likwidowaniu zamachów terrorystycznych.
Niepodważalnym jest, że z Raportu z [...] czerwca 2002 r. podpisanego przez podinsp. J. S., Dowódcę Jednostki, który to dokument dotyczy funkcjonowania Jednostki Policji na misji pokojowej ONZ w okresie [...] grudnia 2001- [...] czerwca 2002, wynika, że do zadań policjantów należała eskorta i ochrona czternastu posłów narodowości [...] parlamentu w P., całodobowa ochrona lokalnego polityka, na którego dokonywane były w przeszłości zamachy, konwojowanie więźniów i zabezpieczanie przebiegu rozpraw sądowych, wykonywanie konwojów pieniężnych, zatrzymywanie niebezpiecznych przestępców na zlecenie sądu (K-80). W trakcie szkoleń policjanci zostali przeszkoleni z taktyki i techniki działań pododdziałów . (K- 82).
Przesłuchany w charakterze świadka ówczesny dowódca Jednostki [...] Policji zeznał, że w trakcie pełnienia służby do zadań dowodzonej przez niego jednostki należało działanie, które na terenie Polski wykonują policjanci pododdziału antyterrorystycznego. Zeznał on, że skarżący był policjantem jednego z trzech plutonów bojowych jednostki. Instruktorzy pododdziałów antyterrorystycznych policji w Polsce zajęli się przeszkoleniem pozostałych policjantów prewencji, celem wykorzystania ich do wykonywania zadań członków plutonów bojowych. W ocenie przesłuchiwanego, skarżący nabył podstawowe umiejętności w zakresie pracy policjanta plutonu szturmowego. W ramach wykonywanych obowiązków, podejmował praktycznie codziennie czynności interwencyjne, mające na celu ochronę osób i mienia oraz przywracanie porządku publicznego w sytuacjach zagrażających bezpośrednio życiu i zdrowiu ( k-75).
Zauważyć należy, że w protokole przesłuchania świadka, dowódca jednostki specjalnej wskazał na działania podejmowane przez Jednostkę, w której on dowodził. Była to ochrona VIP, czyli polityków, posłów parlamentu, konwojowanie wymienionych i duchownych podróżujących do enklaw, zajętych przez [...], konwojowanie zbrodniarzy wojennych na rozprawy do sądów, ochrona budynków sądów, eskortowanie konwojów opuszczających [...] w kierunku [...], zatrzymywanie zbrodniarzy wojennych na zlecenie Trybunału. Przesłuchiwany wskazał, że wszystkie te osoby i miejsca były zagrożone atakami terrorystycznymi motywowanymi pobudkami politycznymi i narodowościowymi.
Zeznania ww. w charakterze świadka są spójne z raportem z dnia [...] czerwca 2002 r. (k- 80), w zakresie głównych zadań Jednostki [...] Policji na misji pokojowej ONZ w okresie [...] grudnia 2001r. – [...] czerwca 2002r.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy, utrzymując w mocy orzeczenie organu I instancji, zaakceptował wadliwe stanowisko na stronie 5 uzasadnienia rozstrzygnięcia organu I instancji, według którego zadania powyżej opisane potraktowane zostały jako czynności policyjne mieszczące się w zakresie zadań prewencyjnych i ochronnych Policji, określonych w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji i zaliczył je do podstawowych zadań.
Z powyższym stanowiskiem nie można się zgodzić.
Zadania jednostki specjalnej wykraczają poza podstawowe ustawowe zadania Policji i umocowania do tych zadań należy doszukiwać się w art. 1 ust. 3 ustawy o Policji, który stanowi, że Policja realizuje także zadania wynikające z przepisów prawa Unii Europejskiej oraz umów i porozumień międzynarodowych na zasadach i w zakresie w nich określonych.
Oprócz tego, w uzasadnieniu decyzji, organ I instancji powołał się na brak normatywnego uregulowania definicji "terroryzmu". To wadliwe stanowisko również nie zostało uznane za błędne przez organ II instancji.
Organy przy wydaniu zaskarżonych orzeczeń pominęły, że obowiązują jednak przepisy umów międzynarodowych, które przybliżają prawnie pojęcie terroryzmu. Odwołać należy się w tym miejscu chociażby do Europejskiej Konwencji O Zwalczaniu Terroryzmu sporządzonej w Strasburgu dnia 27 stycznia 1977 r., ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską, która weszła w życie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej dnia 1 maja 1996 r.( opublikowana w Dz.U. z 1996 r., Nr 117, poz.557 ) oraz Konwencji Rady Europy o zapobieganiu terroryzmowi, sporządzonej w Warszawie dnia 16 maja 2005 r. (Dz. U. z 2008, Nr 161, poz.998). Zgodnie z Artykułem 1 pkt 1 tej Konwencji, dla celów niniejszej Konwencji "przestępstwo o charakterze terrorystycznym" oznacza każde przestępstwo pozostające w zakresie i zdefiniowane w jednym z traktatów wymienionych w Załączniku. W załączniku nr 3 ujęta została m.in. Konwencja o zapobieganiu przestępstwom i karaniu sprawców przestępstw przeciwko osobom korzystających z ochrony międzynarodowej, w tym przeciwko dyplomatom, sporządzona w Nowym Jorku dnia 14 grudnia 1973 r. (Dz.U. z 1983 r, Nr 37,poz. 168 zał.), która w art. 1 ust. 1 podaje definicję "osoby korzystającej z ochrony międzynarodowej" przez którą należy rozumieć:
a) głowę państwa, w tym każdego członka organu kolegialnego pełniącego, zgodnie z konstytucją danego państwa, funkcję głowy państwa, szefa rządu lub ministra spraw zagranicznych wówczas, gdy taka osoba znajduje się w obcym państwie, jak również towarzyszących jej członków rodziny,
b) każdego przedstawiciela, funkcjonariusza lub osobistość oficjalną państwa oraz każdego funkcjonariusza, osobistość oficjalną lub innego przedstawiciela organizacji międzynarodowej o charakterze międzyrządowym, który w czasie i w miejscu, w którym przeciwko niemu, jego oficjalnej siedzibie, jego prywatnemu mieszkaniu lub jego środkom transportu zostało popełnione przestępstwo, był uprawniony, zgodnie z prawem międzynarodowym, do szczególnej ochrony przed jakąkolwiek napaścią na jego osobę, wolność lub godność, a także członków jego rodziny pozostających z nim we wspólnocie domowej.
Natomiast przez "przypuszczalnego sprawcę" należy rozumieć osobę, przeciwko której istnieją wystarczające dowody pozwalające na wstępne ustalenie, że popełniła ona albo brała udział w popełnieniu jednego lub więcej przestępstw wymienionych w artykule 2 , tj. 1. Umyślne dokonanie:
a) zabójstwa, uprowadzenia lub innej napaści na osobę albo wolność osoby korzystającej z ochrony międzynarodowej,
b) gwałtownej napaści na oficjalną siedzibę, prywatne mieszkanie lub środki transportu osoby korzystającej z ochrony międzynarodowej, która to napaść może zagrażać tej osobie lub jej wolności,
c) groźby popełnienia takiej napaści,
d) usiłowania popełnienia takiej napaści,
e) czynu stanowiącego współuczestnictwo w popełnieniu takiej napaści,
zostanie uznane przez każde Państwo-Stronę za przestępstwo zgodnie z jego ustawodawstwem wewnętrznym.
Na szczególną uwagę zasługują również unormowania Decyzji Ramowej Rady z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie zwalczania terroryzmu (Dz.U.UE.L.2002.164.30), która w art. 1 reguluje "Przestępstwa terrorystyczne a podstawowe prawa i zasady" stanowiąc, że każde Państwo Członkowskie podejmuje niezbędne środki zapewniające, że zamierzone czyny, wskazane poniżej w lit. a) - i), określone zgodnie z prawem krajowym jako przestępstwa, które ze względu na swój charakter i kontekst mogą wyrządzić poważne szkody krajowi lub organizacji międzynarodowej, gdy zostają popełnione w celu:
– poważnego zastraszenia ludności, lub
– bezprawnego zmuszenia rządu lub organizacji międzynarodowej do podjęcia lub zaniechania działania, lub
– poważnej destabilizacji lub zniszczenia podstawowych politycznych, konstytucyjnych, gospodarczych lub społecznych struktur kraju lub organizacji międzynarodowej,
są uważane za przestępstwa terrorystyczne:
a) ataki na życie ludzkie, które mogą powodować śmierć;
b) ataki na integralność cielesną osoby;
c) porwania lub branie zakładników;
d) spowodowanie rozległych zniszczeń obiektów rządowych lub obiektów użyteczności publicznej, systemu transportowego, infrastruktury, włącznie ze zniszczeniem systemu informacyjnego, stałych platform umieszczonych na szelfie kontynentalnym, miejsca publicznego lub mienia prywatnego, mogące zagrozić życiu ludzkiemu lub mogące spowodować poważne straty gospodarcze;
e) zajęcie statku powietrznego, statku lub innego środka transportu publicznego lub towarowego;
f) wytwarzanie, posiadanie, nabywanie, przewożenie, dostarczanie lub używanie broni, materiałów wybuchowych lub jądrowych, broni biologicznej lub chemicznej, jak również badania i rozwój broni biologicznej i chemicznej;
g) uwalnianie substancji niebezpiecznych lub powodowanie pożarów, powodzi lub wybuchów, których rezultatem jest zagrożenie życia ludzkiego;
h) zakłócenia lub przerwy w dostawach wody, energii elektrycznej lub wszelkich innych podstawowych zasobów naturalnych, których rezultatem jest zagrożenie życia ludzkiego;
i) grożenie popełnieniem czynów wymienionych w lit. a)--h).
Przypomnieć należy również, że Polska jest stroną licznych dokumentów międzynarodowych dotyczących walki z terroryzmem, m.in. w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ), Unii Europejskiej (UE), Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO), Rady Europy oraz Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE), a także współpracy traktatowej (załącznik nr 2) na co wskazuje UCHWAŁA Nr 252 RADY MINISTRÓW z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie "Narodowego Programu Antyterrorystycznego na lata 2015-2019"( M.P.2014.1218).
Podsumowując przybliżenie pojęcia terroryzmu należy jeszcze zwrócić uwagę na art. 115 § 20 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.), który m.in. zawiera definicję przestępstwa o charakterze terrorystycznym: "Przestępstwem o charakterze terrorystycznym jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 5 lat, popełniony w celu:
1) poważnego zastraszenia wielu osób,
2) zmuszenia organu władzy publicznej Rzeczypospolitej Polskiej lub innego państwa albo organu organizacji międzynarodowej do podjęcia lub zaniechania określonych czynności,
3) wywołania poważnych zakłóceń w ustroju lub gospodarce Rzeczypospolitej Polskiej, innego państwa lub organizacji międzynarodowej
- a także groźba popełnienia takiego czynu".
Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że Jednostka Specjalna ONZ, w której służbę pełnił skarżący, bezpośrednio realizowała zadania zwalczania terroryzmu, skarżący wykonywał również czynności służbowe polegające na rozpoznawaniu i likwidowaniu zamachów terrorystycznych. Wnioski takie należy wyprowadzić z raportu z dnia [...] czerwca 2002 r., zeznań dowódcy oraz uszczerbku na zdrowiu, którego doznał w czasie pełnienia misji skarżący.
Kolejną służbę w kontyngencie Sił Pokojowych ONZ skarżący pełnił w okresie od dnia [...] grudnia 2003r. do dnia [...] czerwca 2004r., w którym obowiązywał § 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej. Przepis ten stanowił, że emeryturę podwyższa się o 2% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio w zwalczaniu fizycznym terroryzmu, w jednostce realizującej zadania w tym zakresie, jeżeli funkcjonariusz wykonał czynności służbowe polegające na rozpoznawaniu i likwidowaniu zamachów terrorystycznych.
Brzmienie powyższego przepisu nie różniło się od poprzednio obowiązującej regulacji. Opis natomiast zadań wykonywanych przez skarżącego w trakcie pełnienia służby w ramach II misji pokojowej obejmował zgodnie z "okresową oceną" podkomisarza P. S. z dnia [...] czerwca 2004r. czynności związane z rozpoznaniem i likwidowaniem aktów terroryzmu kryminalnego i politycznego, udział w działaniach przywracających naruszony porządek publiczny. Zgodnie z opinią, skarżący pełnił służbę w konwojach i eskortach osób i mienia, jak również służbę ochronną w aresztach i zakładach karnych. Brał udział w zatrzymaniu niebezpiecznych przestępców i osób podejrzanych o dokonywanie zamachów na tle narodowościowym (k-27). Czynności wykonywane przez skarżącego opisane w okresowej ocenie są spójne z opisem zadań wykonywanych przez skarżącego w notatce służbowej z dnia 17 czerwca 2004. (k- 30) oraz przesłuchaniem w charakterze świadka dowódcy jednostki, w której skarżący pełnił służbę (k- 75).
W ocenie Sądu, opis czynności wykonywanych przez skarżącego odpowiada czynnościom służbowym polegającym na rozpoznawaniu i likwidowaniu zamachów terrorystycznych. Oprócz tego skarżący pełnił służbę bezpośrednio w zwalczaniu fizycznym terroryzmu, w jednostce realizującej zadania w tym zakresie, co pozostaje w zgodzie z przesłankami wynikającymi z § 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r.
Za niezrozumiałe natomiast należy uznać ponowne odwołanie się przez organ do "Wytycznych dla krajów wspierających Siły Policyjne w Specjalnej Jednostce Policji Narodów Zjednoczonych". W wiążącym wyroku NSA wskazał, że dokument ten ma charakter ogólny i ramowy, określa ogólne zadania Policji Specjalnej ONZ i w żadnej części nie określa szczegółowych obowiązków służbowych poszczególnych oddziałów, w tym obowiązków polegających na działaniach bojowych.
Analiza materiału dowodowego całej sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem czynności podjętych przez organy po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia w związku z prawomocnym wyrokiem NSA, prowadzi do wniosku, że nie uległ zmianie w dniu orzekania przez organy stan faktyczny i prawny w przedmiotowej sprawie. Przede wszystkim nie udało się pozyskać organowi żadnych nowych dowodów na okoliczność pełnienia przez skarżącego służby w Pokojowych Siłach ONZ.
W tym stanie rzeczy organy zobowiązane były wykonać wiążące zalecenia zawarte w powyższym prawomocnym wyroku NSA, a przede wszystkim uwzględnić dowody w postaci dokumentów sporządzonych przez J. S. (dowódcę Polskiej Jednostki [...] Policji), takie jak "okresowa ocena", notatka służbowa z [...] czerwca 2004r., raport z [...] czerwca 2002r. – uzupełnione jego zeznaniami złożonymi w charakterze świadka.
Organ szczególnie winien wziąć pod uwagę to, że dopiero po przybyciu do [...], na miejscu okazało się, że do zadań jednostki, do której skarżący został delegowany należą nie te zadania z "Wytycznych dla krajów wspierających Siły Policyjne w Specjalnej Jednostce Policji Narodów Zjednoczonych" lecz te , które w kraju przewidziane są dla jednostek specjalnych do zwalczania terroryzmu. Realia po przybyciu na miejsce do Polskiej Jednostki Specjalnej okazały się odmienne od decyzji o delegowaniu funkcjonariuszy w kraju. W raporcie z dnia [...] czerwca 2002r. dowódca jednostki, oficer Policji, któremu powierzono dowództwo jednostki specjalnej wypowiedział się na temat zastanej sytuacji po przybyciu na miejsce. Opisał czynności wykonywane przez funkcjonariuszy w ramach powierzonych im zadań, co znalazło odzwierciedlenie w ocenie okresowej skarżącego.
Nie można oczekiwać w tej sytuacji, że skarżący wykaże się przeszkoleniem wymaganym przez przepisy prawa krajowego na okoliczność posiadania uprawnień do zwalczania terroryzmu. Sytuacja, w której znaleźli się funkcjonariusze na misji, z uwagi na zadania do których zostali oni przewidziani, wymagała natychmiastowego działania ze strony dowództwa, które mogło wycofać z delegacji nieprzygotowanych i nieprzeszkolonych w wymaganym zakresie funkcjonariuszy, albo pozostawiając ich na misji tym samym zgodziło się na przeszkolenie ich w zakresie specjalnych uprawnień do walki z terroryzmem.
Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje argumentacja zawarta w uzasadnieniu organu II instancji, która opisuje zasady nabycia uprawnień do pracy w jednostce specjalistycznej w warunkach krajowych w sytuacji, gdy przedmiotem oceny jest nabycie uprawnień w szczególnych warunkach poza granicami kraju w ramach służby na misjach.
W świetle powyższego, organy rozpoznając przedmiotową sprawę, naruszyły przepisy postępowania, które to naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim, w ramach ustaleń organów zabrakło stanowiska, jakie zadania wykonuje jednostka bezpośrednio przewidziana w zwalczaniu fizycznym terroryzmu w warunkach krajowych. Organ nie przeprowadził porównania, czy zadania te odpowiadają tym, które wykonywał skarżący, a tylko w ten sposób mógł ocenić, czy jednostka bezpośrednio przewidziana była do zwalczania fizycznego terroryzmu.
Organ powinien ustalić, czy jest możliwe, aby w warunkach szczególnych, nagłych, funkcjonariusz przeszedł przeszkolenie do walki z terroryzmem.
Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do wskazań zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Sąd działając na podstawie art. 135 i art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt 2 orzeczono na podstawie art. 200 ppsa. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu nienależnie uiszczonego wpisu, w pkt 3 wyroku, Sąd oparł o art. 239 § 1 lit. d) p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło