II SA/Bd 548/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Wiesław Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy [...] na decyzję Kurator Oświaty w [...] z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego postanawia odrzucić skargę II SA/Bd 548/08 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]października 2006r. Nr [...] Wójt Gminy Kikół na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 9 b ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. 2006 r. Nr 97, poz. 674), stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Szkoły Podstawowej w [...]Nr [...]z dnia [...] lipca 2002 r. w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego na rzecz S. C. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na szereg wad wymienionej decyzji, które w jego ocenie winny skutkować jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Podniósł, iż S. C. w momencie nadania mu stopnia awansu zawodowego nie spełniał wymogu jaki został zawarty w przywołanym przez dyrektora szkoły przepisie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239). Wójt Gminy [...] zakwestionował również podstawę prawną decyzji stwierdzając, iż art. 9 a ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. poz. 97, poz. 674), przewiduje, że osoby posiadające co najmniej pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy uzyskują z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego. Stosunek pracy w szkole ze S. C. został nawiązany w dniu [...] września 2001 r. na czas nieokreślony i tym samym nadanie na tej podstawie prawnej stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego z dniem [...] lipca 2002 r. nie spełnia wymogu niniejszej regulacji. Powołując się na treść zapisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu obowiązującego w dniu wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia wynika, iż o posiadanych kwalifikacjach nauczyciela świadczy dyplom ukończenia studiów lub świadectwo kwalifikacyjne. W związku z podstawą wydania decyzji nadającej stopień awansu zawodowego S. C. w oparciu o zaświadczenie o stanie odbytych studiów wyższych nie jest wystarczającym dokumentem w świetle przytoczonych przepisów. W odwołaniu S. C. złożył odwołanie. Podzielił stanowisko organu orzekającego w zakresie wystąpienia w zakwestionowanej decyzji błędów, jednakże w jego ocenie nie powinny one skutkować wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego, gdyż uchybienia te miały charakter omyłek pisarskich. Odwołujący się wyjaśnił, że umowę o pracę zawarł [...] września 2002 r., a nie jak to stwierdził Wójt Gminy [...]w dniu [...] września 2001 r. i momencie jej podpisania posiadał tytuł licencjata pedagogiki, ponad pięcioletni okres zatrudnienia i znaczący dorobek zawodowy. Podniósł, iż w wyniku błędnych decyzji administracyjnych został zmuszony do odbycia stażu na stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego kolejny raz. Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...][...]Kurator Oświaty na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 9b ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. 2006 r., Nr 97, poz. 674 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Szkoły Podstawowej [...] z dnia [...] lipca 2002 r. nadającą stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego S. C. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego stanowiska stwierdził, że art. 113 § 1 kpa pozwala organowi administracji publicznej z urzędy prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach, na zapisy którego powołał się Dyrektor Szkoły Podstawowej w[...]. Organ odwoławczy potwierdził jedynie brak doświadczenia Dyrektora w sporządzaniu aktów prawnych. Uznał, że bezzasadny jest zarzut organu I instancji o zmianie podstawy prawnej poprzez późniejsze postanowienie, gdyż przytoczenie dwóch podstaw prawnych: art. 7 ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela i w uzasadnieniu - art. 9a ust. 3 KN, które dotyczą całkowicie różnych sytuacji prawnych, należy uznać za ewidentną omyłkę lub błąd. Powołanie się na art. 7 ust. 3 jest błędem. Zapis ten dotyczył bowiem nauczycieli, którzy byli zatrudnieni w szkołach w dniu wejścia w życie ustawy, co nie miało miejsca w przypadku S. C. Wyeliminowanie jednej ze wskazanych w decyzji podstaw prawnych (7 ust. 3) nie jest zatem tożsame ze zmianą tejże podstawy, a jedynie sprostowaniem oczywistego błędu. Nadto, zdaniem [...]Kuratora Oświaty na dzień [...] września 2002 r. S. C. spełniał warunki do nadania mu na mocy art. 9a ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Za nie mający wpływu na treść rozstrzygnięcia uznał także brak pouczenia w wydanym przez Dyrektora postanowieniu, tym bardziej, że to S. C. przysługiwało prawo wniesienia zażalenia. W ocenie organu odwoławczego wydana decyzja pierwszoinstancyjna nie daje wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego do jej wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 156 § 2 K.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Wójt Gminy [...]wniósł o uchylenie powyższej decyzji [....] Kuratora Oświaty. Zarzucił błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 113 § 1 poprzez przyjęcie, że wady decyzji Dyrektora Szkoły Podstawowej [...] były oczywistymi omyłkami pisarskimi, których sanowanie możliwe było na mocy powyższego przepisu. Ponadto, błędną interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie art. 9 a ustawy Karta Nauczyciela poprzez uznanie, że na dzień wydania decyzji przez Dyrektora beneficjent posiadał uprawnienia do nadania mu stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Zakwestionował również przyjęte kryterium posiadania dorobku zawodowego nauczyciela zarzucając Dyrektorowi w tym zakresie dobrowolność i arbitralność. Tego typu rozstrzygniecie, jak stwierdził skarżący narusza zarówno jego interes prawny jako organu prowadzącego placówki oświatowe na terenie Gminy [...] W uzasadnieniu skargi podtrzymał swoje dotychczas prezentowane argumenty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Rozpatrując kwestię posiadania przez Wójta Gminy [...] egitymacji skargowej w niniejszej sprawie Sąd zauważa, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, iż "rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa pozytywnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy KPA przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 KPA. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego" (zob. np. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1017/04, LEX nr 171164). Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. W judykaturze podkreśla się, że włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych jednostek samorządu terytorialnego jako osób prawnych, co jest efektem celowego działania ustawodawcy. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Wójt Gminy nie może zajmować różnej pozycji (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania), w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Nie może bowiem być sędzią we własnej sprawie i występować jednocześnie jako podmiot administrujący i administrowany. W niniejszej sprawie jego rola w postępowaniu skończyła się zatem z chwilą wydania decyzji administracyjnej skierowanej w stosunku do zewnętrznego podmiotu. (zob. postanowienie NSA z dnia 1 września 2005 r., sygn. akt I OSK 788/05, niepubl.; wyrok NSA z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 460/05, LEX nr 19 3976). Warto również podkreślić, że - nawet gdyby przyjąć, iż Wójt posiada w niniejszej sprawie interes prawny oparty o normy prawa materialnego - to i tak po stronie skarżącego zachodzi brak legitymacji do wniesienia skargi, ponieważ brak legitymacji czynnej, - jak już wyżej wspomniano - spowodowany jest tym, że załatwiał on sprawę w postępowaniu pierwszoinstancyjnym działając jako organ administracji publicznej, a następnie wniósł w jego sprawie skargę sądową na decyzję organu wyższego stopnia. Tymczasem w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym tej problematyki podnosi się, że kwestia posiadania w tym przypadku przez Wójta interesu prawnego ma charakter odrębny od kwestii posiadania przez niego legitymacji do wniesienia skargi (por. postanowienie NSA z dnia 15 października 1990 r., sygn. akt SA/Wr 990/90, ONSA 1990/4/7; postanowienie NSA z dnia 6 lipca 2005 r., sygn. akt OSK 1753/04, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2005 r., sygn. akt OSK 1687/04, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 551/08, niepubl.). Skoro więc Wójt, który wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tejże sprawie, to z tego powodu - podzielając zaprezentowane wyżej poglądy orzecznictwa - jego skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)