II SA/Bd 554/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Jarzembski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.A. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane świadczenie z funduszu alimentacyjnego postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Stanowiącą przedmiot skargi w sprawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane świadczenie z funduszu alimentacyjnego doręczono skarżącemu osobiście w dniu 25 marca 2013 r. Zgodnie z pouczeniem zawartym w treści tej decyzji "w przypadku uznania, iż decyzja jest niezgodna z prawem, stronie przysługuje wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, za pośrednictwem tut. Kolegium (adres: Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ul. [...],[...]-[...][...]), w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszej decyzji". W dniu 25 kwietnia 2013 r. (data stempla pocztowego) M.A. wniósł skargę na opisaną powyżej decyzję samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia 23 maja 2013 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o odrzucenie skargi wskazując, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu. Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę M.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Pismem z dnia 23 czerwca 2013 r. uzupełnionym pismem z dni 11 lipca 2013 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podnosząc, że dochował miesięcznego terminu na wniesienie skargi Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 lipca 2013 r. wezwano skarżącego do wskazania, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, przyczyny uchybienia terminu oraz uprawdopodobnienie, że do uchybienia terminu doszło bez winy skarżącego, a także podanie, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, iż miał miesiąc na złożenie skargi i w tym terminie wniósł skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. Podstawą prawną do przywrócenia terminu dla dokonania określonej czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej – p.p.s.a.), który stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wymogi formalne takiego wniosku precyzuje treść art. 87 § 1 do § 4 p.p.s.a wprowadzając wymóg, by wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1); w jego treści zostały uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi (§ 2); wniosek został złożony za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (§ 3) a wraz z nim by wnioskodawca dokonał czynności, której nie dokonał w terminie (§ 4). W stanie sprawy, strona skarżąca dopełniła wymogu złożenia wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem siedmiodniowego terminu w rozumieniu art. 87 § 1 p.p.s.a. (który należało liczyć od 21 czerwca 2013 r. - data odbioru postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 czerwca 2013 r. o odrzuceniu skargi). Wniosek strony nie mógł być pomimo tego rozpoznany pozytywnie z uwagi na niespełnienie ustawowej przesłanki przywrócenia wnioskowanego terminu (o charakterze merytorycznym), a mianowicie, braku zawinienia w uchybieniu terminowi. Do takiego uchybienia doszło bowiem, zdaniem Sądu, w następstwie okoliczności zawinionych przez wnioskodawcę. Jak podkreślono wyżej, jedną z przesłanek przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała czynności bez własnej winy, przy czym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002/23/1059). Z niekwestionowanych przez stronę ustaleń faktycznych w sprawie wynika, że przyczynę uchybienia terminowi do wniesienia skargi (który mijał w dniu 24 kwietnia 2013 r.) stanowiło wniesienia skargi w terminie "miesiąca" a nie "trzydziestu dni" jak wynika z pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji. Na tej podstawie skarżący wywodził o zasadności złożonego wniosku. Sąd stanowiska strony skarżącej nie podziela, uznając na tle okoliczności sprawy, że strona skarżąca ponosi winę w wadliwym zrozumieniu pouczenia o sposobie i terminie wniesienia skargi choćby w postaci lekkiego niedbalstwa, a ta okoliczność, zgodnie z ugruntowanym poglądem sądownictwa administracyjnego, wyklucza brak zawinienia w rozumieniu art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2012 r., sygn. akt II OZ 122/12, LEX nr 1121251 oraz z dnia 2 marca 2012 r., sygn. akt II OZ 135/12, LEX nr 1121266). Należy ponadto zaznaczyć, że termin trzydziestodniowy nie jest terminem tożsamym z terminem miesięcznym. Stąd też nieuzasadnione i nieuprawnione było zastąpienie wskazanego w pouczeniu trzydziestodniowego terminu - terminem miesięcznym. Odnosząc się do zawartego w zaskarżonej decyzji drugoinstancyjnej pouczenia należy uznać, że jest ono prawidłowe. Ocenę tę należy odnieść zarówno do wskazanego w nim tzw. pośredniego trybu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego (za pośrednictwem organu, którego działalność stanowi przedmiot skargi), jak i okoliczności, że organ podał w tym pouczeniu termin w jakim ma zostać wniesiona skarga do sądu wskazując trzydzieści dni od daty otrzymania niniejszej decyzji. Ponadto Sąd nie dał wiary twierdzeniom skarżącego by pouczenie zawarte w zaskarżonej decyzji mogłoby być dla niego niezrozumiałe. Z treści tego pouczenia wynika przecież jasno, że skargę do sądu wnosi się za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu w terminie trzydziestu dni od daty otrzymania decyzji, a nie jak mylnie przyjęła strona skarżąca w terminie miesiąca. Należy więc przyjąć, że okoliczność przedstawiona przez skarżącego nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Zdaniem Sądu wniesienie skargi za pośrednictwem SKO jednakże z przekroczeniem terminu wskazanego w zaskarżonej decyzji nie stanowi w tym wypadku podstawy uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Błąd tego rodzaju, skutkujący niedotrzymaniem ustawowego terminu, należy bowiem uznać za brak należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, w pełni obciążający stronę skarżącą. Nadto w ocenie Sądu skarżący nie dochował zatem, nie tylko należytej staranności, jakiej można wymagać od przeciętnego uczestnika postępowania znajdującego się w jej sytuacji procesowej, ale i wręcz staranności minimalnej polegającej na uważnym odczytaniu pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego można skarżącemu przypisać winę w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności w ocenie Sądu nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 p.p.s.a., tzn. strona skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.