II SA/Bd 567/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oddala skargę. Wójt Gminy [...] decyzją [...] z dnia [...] 2024 r., Wójt Gminy [...] Znak:.[...], na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 9zb ust. 1 i art. 9g pkt. 1 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2023r., poz. 1469, t.j.), zwanej dalej: "ustawą o utrzymaniu czystości", obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 11 października 2021 roku w sprawie wysokości stawek za korzystanie ze środowiska na rok 2022 (M. P. z 2021r., poz. 960), oraz działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2023r., poz. 2383), nałożył na Przedsiębiorstwo K. , zwane dalej: "skarżącym" albo "stroną", karę pieniężną w wysokości [...] zł za nieosiągnięcie wymaganego w 2022 roku poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości 25% wagowo. Organ I instancji powyższe rozstrzygnięcie oparł o następujące ustalenia i rozważania: Analiza przekazanego do Gminy [...] sprawozdania skarżącego, będącego podmiotem odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy [...] za 2022 rok na podstawie umów z właścicielami nieruchomości wykazała, że skarżący osiągnął w 2022 roku poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości [...]%. Tymczasem założona przez ustawodawcę wysokość ww. wskaźnika z 2022r. powinna wynieść 25% (art. 3b ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości). Zatem minimalna masa odpadów jaką należało poddać procesom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynosiła: P min= [...] x 25% = [...] Mg. Zgodnie z art. 9x ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości, karę pieniężną za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Brakująca masa odpadów komunalnych wynosi w omawianym przypadku: P min - Mr= [...] = [...] Mg. W związku z powyższym na podstawie art. 9x ust. 2 pkt. 1 ustawy o utrzymaniu czystości, przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielami nieruchomości, który nie wykonuje określonego w art. 9g (obowiązek osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu) - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Jednostkowa stawka opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku wynika z Obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 11 października 2021 roku w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2022 (t.j. Dz. U. z 2021r. poz. 960) określono ją na poziomie [...] zł/Mg. Wysokość kary dla skarżącego za nieosiągnięcie wymaganego w 2022 roku poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (obliczona zgodnie z art. 9x ust. 3 ww. ustawy o utrzymaniu czystości, wynosi: [...] zł x [...] Mg = [...] zł. Zgodnie z art. 189d ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023r.; poz. 775, t.j.), zwaną dalej: "kpa", wymierzając administracyjną karę pieniężną, Wójt Gminy jako organ administracji publicznej wziął pod uwagę: 1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia; 2) częstotliwość niedopełnienia w przeszłości obowiązku albo naruszenia zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara; 3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; 4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; 5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; 6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła; 7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana. Nałożona kara wypełnia przesłanki administracyjnej kary pieniężnej z art. 189b kpa. Organ nie znalazł podstaw do zastosowania art. 189f §1 pkt 1 oraz pkt 2 kpa, tj. możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu, z uwagi na niespełnienie przesłanek ww. przepisu. W sprawie nie zachodzą także okoliczności określone w art. 189f §2 kpa, dotyczące fakultatywnego odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Przepis ten zakłada możliwość wyznaczenia stronie w drodze postanowienia terminu do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa lub powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, o ile pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby zostać nałożona kara pieniężna. Logicznym jest, że nieosiągnięcie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2022 roku, nie jest możliwe do realizowania w 2023 roku. Dotrzymanie wymaganych poziomów recyklingu to jedna z metod ochrony środowiska, istotna z powodu odpowiedzialności gminy, która ponosi karę za nieosiągnięcie tych poziomów (art. 9z ust. 2 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości). Tak więc przedmiotowe uchybienie jest ważne dla interesu publicznego, gdyż kara obciąża całą wspólnotę samorządową Gminy [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący zaskarżając ją w całości, wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania powołano się na art. 8 i art. 9 kpa, wskazując, że stosowanie tej zasady postępowania powinno sprzyjać prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8) i realizacji prawdy obiektywnej (art. 7). Podniesiono, że skarżący odpady z terenu Gminy [...] odbiera od sieci handlowych i sklepów np. Lewiatan, Dino, Biedronka, Delikatesy Centrum, a podstawowym i większościowym odpadem tychże podmiotów są opakowania papierowe, plastikowe, szklane. Wskazano, że wszystkie podmioty gospodarcze, od których skarżący odbiera odpady, zgodnie z obowiązującymi przepisami (ustawą z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi) same dokonują segregacji, a następnie przekazują odpady do swoich punktów odbiorów poza przedsiębiorstwem skarżącego i dlatego strona nie jest w stanie uzyskać wymaganego poziomu, co nie jest jednakże spowodowane jej zaniedbaniami. Podniesiono, że odpady komunalne dostarczane od różnych podmiotów, w tym przez stronę, jak i przez [...] sp. z o.o. w [...], zwanej dalej: "PGKiM" (której właścicielem jest Miasto [...]) są segregowane na poszczególne frakcje PGKiM, a przyjęty przez PGKiM proces technologiczny pozbawia skarżącego kontroli nad segregacją, a zatem pozyskaniem informacji, co do faktycznego poziomu odzysku. W tych okolicznościach strona nie mam jakiejkolwiek możliwości ustalenia, czy poziom odzysku poszczególnych frakcji jest rzeczywisty. Reasumując, zarzucono, że nałożenie kary pieniężnej dokonane zostało z naruszeniem przepisów, co uzasadnia odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2024 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 3b ust. 1 pkt 2, art. 9g pkt 1, art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy – po przytoczeniu dotychczasowego stanu faktycznego - oparł o następujące ustalenia i rozważania: Poziom recyklingu zakładany do osiągnięcia oraz ten rzeczywiście osiągnięty, jak również wysokość wyliczonej kary pieniężnej, zostały wyliczone prawidłowo. Zgodnie z art. 9g pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości, podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1 tj. następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 25% wagowo w roku w roku 2022. W myśl zaś art. 9x ust 2 pkt 1 ww. ustawy, przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Wysokość ww. kary pieniężnej oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Kara pieniężna za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g ww. ustawy, polegającego na osiągnięciu odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła przewidziana w art. 9x ust. 3 tej ustawy należy do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m. in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami i nie jest uzależniona od czasu przez jaki były odbierane odpady komunalne przez przedsiębiorcę. Wykładnia językowa art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości, prowadzi do wniosku, że ustawodawca w sposób kategoryczny, poprzez użycie sformułowana "jest obowiązany" nakłada na przedsiębiorcę obowiązek osiągnięcia w danym roku kalendarzowym wskazanych poziomów recyklingu. Z przepisem tym koresponduje art. 9x pkt 2 tej ustawy, który określa wysokość kary pieniężnej za niewykonanie tego obowiązku stanowiąc łącznie jedną normę prawną. Artykuł 9x ust. 2 ww. ustawy, nie przewiduje badania zawinienia, jako przesłanki odpowiedzialności. W konsekwencji, na gruncie przedmiotowej sprawy, wbrew treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie mógł mieć zastosowania przytoczony wyżej przepis art. 189d kpa. Przepis ten może mieć zastosowanie tylko wtedy, gdy przepis szczególny przewiduje swobodę organu administracji publicznej co do wymiaru administracyjnej kary pieniężnej i jedynie w zakresie, w jakim przepis szczególny nie określa dyrektyw wymiaru tej kary pieniężnej. Na gruncie natomiast art. 9x ust. 2 i 3 ustawy o zachowaniu czystości, przewidziano natomiast karę w wysokości ściśle określonej w ustawie. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia. Przepis § 3 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1530), zawiera wzór, na podstawie którego należy obliczać poziomy recyklingu i przygotowania do ponownego użycia. Korzystając z tego wzoru oraz z danych ujętych w skorygowanym sprawozdaniu o odebranych odpadach komunalnych za rok 2022 r. złożonym przez stronę, organ I instancji dokonał wyliczeń, w wyniku których nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie [...]zł. Rozpoznając sprawę organ I instancji wyjaśnił podstawę prawną oraz mechanizm naliczenia kary pieniężnej oraz uzasadnił dlaczego nie odstąpił od wymierzenia kary pieniężnej. Bezsporny jest poziom uzyskanego przez skarżącego recyklingu na poziomie [...] % (z wymaganej ilości [...] Mg) poziomu recyklingu, w stosunku do wymaganego poziomu 25% za 2022 r. Wysokość nałożonej kary została obliczona prawidłowo, tj. [...] zł, a dane pochodzące ze sprawozdania, wykonane działania matematyczne i uzyskane obliczenia nie były i nie są kwestionowane przez stronę. Skarżący, jako podmiot profesjonalny ma obowiązek znać przepisy prawa oraz wykonywać ciążące na nim obowiązki związane z odbieraniem odpadów i musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo aby uzyskać wymagany poziom recyklingu i w tym celu (zabezpieczenia swoich interesów i dochowania ustawowych nakazów), powinien w taki sposób konstruować umowy, aby zapewnić sobie możliwość zachowania obowiązującego poziomu recyklingu. Organ orzekający, poza obowiązkiem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie miał obowiązku poszukiwania powodów niewykonania ustawowego obowiązku przez stronę i ustalania okoliczności przemawiających za odstąpieniem od wymierzenia przedmiotowej kary. Z uwagi na fakt, iż ustawa o utrzymaniu czystości, nie reguluje przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia stosownie do treści art. 181 § 2 kpa, w tym zakresie stosuje się przepisy określone w kpa, w tym w art. 189f kpa. Powyższe znalazło swoje potwierdzenie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2022 r. sygn. akt III OPS 1/21. Zgodnie z treścią art. 189f § 1 pkt 1 kpa, organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Powyższy przepis nie może znaleźć zastosowania, gdyż strona nie osiągnęła wymaganego prawem poziomu recyklingu w 2022 r., nie mogło zatem dojść do zaprzestania naruszania prawa. Poza tym, osiągnięcie poziomu recyclingu rzędu [...] % z wymaganych 25% nie pozwala na stwierdzenie, że waga naruszenia była znikoma. Ponadto przepis art. 9x ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości, nie przewiduje jako przesłanki wymierzenia kary, stopnia zawinienia zobowiązanego podmiotu w nieosiągnięciu określonych prawem poziomów recyklingu, a skarżący, jako profesjonalny podmiot, biorąc pod uwagę treść art. 23 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym odpady winny być zbierane w sposób selektywny, powinien motywować kontrahentów do przekazywania odpadów w postaci posegregowanej, jak również systematycznie monitorować osiągane poziomy recyklingu i podejmować skuteczne działania w tym zakresie. Nie może przerzucać tego obowiązku na inne podmioty. Organ I instancji nie naruszył obowiązków wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa i działał w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 kpa, zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, a uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa. W skardze złożonej do Sądu, zaskarżając powyższą decyzję w całości, zarzucił jej: 1/ naruszenie prawa materialnego, tj.: a/ art. 9g pkt 1 oraz art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji nałożenie kary pieniężnej na skarżącego, w sytuacji gdy brak osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu wynika wyłącznie z przyczyn niezależnych od skarżącego, zaś odpowiedzialność administracyjna nie może mieć charakteru absolutnego, a podmiot naruszający przepisy prawa może uwolnić się od odpowiedzialności poprzez wykazanie, iż uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, by do w naruszenia przepisów nie dopuścić; 2/ naruszenie prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, t.j.: a/ art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, a także dokonanie jego oceny, w oderwaniu od przedstawionych przez skarżącego w trakcie postępowania twierdzeń oraz dowodów na ich poparcie i w konsekwencji nie wzięcie pod uwagę faktu, że skarżący nie miał realnego wpływu na osiągnięcie odpowiedniego poziomu recyklingu, co uzasadniało odstąpienie od wymierzenia kary; b/ art. 8 kpa, art. 11 kpa, art. 107 § 3 kpa, w zw. z art. 140 kpa, poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji i wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję oraz brak odniesienia się przez organ do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu; c/ art. 189d kpa, art. 189e kpa i art. 189f kpa, poprzez nieuwzględnienie braku przesłanek do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej i nieuwzględnienia możliwości odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na upomnieniu; d/ art. 138 kpa, poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia pierwszej instancji, pomimo że decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa, co uzasadniało jej uchylenie w całości. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu odwoławczego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację zawartą w odwołaniu, dodając, że organ odwoławczy jej nie rozważył ograniczając się do odniesienia się do podstaw prawnych rozstrzygnięcia. Na poparcie tezy, że odpowiedzialność administracyjna nie może mieć charakteru absolutnego przytoczono wyroki WSA w Krakowie z dnia 13 marca 2018 r. w sprawie o sygn.. akt: II SA/Kr 1649/17 oraz z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie o sygn. akt: II SA/Kr 1350/16, w których stwierdzono, że art. 9g ust. 2 ustawy o zachowaniu czystości, nie przewiduje co prawda badania zawinienia, ale nie może to być przesłanką do poniesienia odpowiedzialności, w sytuacji gdy osoba zagrożona karą nie mogła osiągnąć danego poziomu recyklingu nie z własnej winy, którą to okoliczność wykaże. Powołano się też na pogląd wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 września 2009 r. sygn. Akt SK 3/08 OTK-A 2009/8/125, w którym podkreślono, że odpowiedzialność administracyjna nie ma charakteru absolutnego i podmiot naruszający przepisy prawa może uwolnić się od odpowiedzialności poprzez wykazanie, iż uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, by do naruszenia przepisów nie dopuścić. Wywodzono, że organ II instancji winien był wyjaśnić i ocenić, czy skarżący miał obiektywną możliwość wywiązania się (i w jakim stopniu) z obowiązku ustawowego polegającego na osiągnięciu w 2021 r. wymaganych poziomów recyklingu, a w konsekwencji rozważyć, czy zachodzą wobec strony przesłanki do wymierzenia kary, czy też do odstąpienia od jej wymierzenia. Wskazano, że powołany art. 189f kpa, nie określa rodzajów administracyjnych kar pieniężnych. Należy zatem przyjąć, że przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej mogą mieć zastosowanie do wszystkich rodzajów kar. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazano, że bezspornym w sprawie jest ustalony przez organy uzyskany przez skarżącego poziom recyklingu. W nawiązaniu do zarzutów skargi o braku zastosowania odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w sytuacji kwestionowania przez stronę swego zawinienia, podkreślono, że nieosiągnięcie wymaganych poziomów przez przedsiębiorcę jest deliktem administracyjnym zagrożonym karą, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości. Zaistnienie okoliczności sankcjonowanej nakłada na organ obowiązek nałożenia kary pieniężnej wedle mechanizmu opisanego w art. 9x ust. 3 u.c.p.g., a przesłanką jej wymierzenia jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z obowiązku wynikającego z art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości (vide: wyrok NSA z dnia 17 października 2023 r., sygn. III OSK 2849/21, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji, organ właściwy nie bada zawinienia zobowiązanego czy też sytuacji rynkowej. Wskazano, że powyższe nie zmiana faktu, że odpowiedzialność administracyjna z art. 9x ustawy o zachowaniu czystości, podlega ograniczeniom na zasadach ogólnych opisanych w dziale IVa Kodeksu postępowania administracyjnego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z 9 czerwca 2022 r., III OPS 1/21). W konsekwencji, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy istotnym jest to, czy organy obu instancji, w obliczu zaistnienia sytuacji aktualizującej obowiązek nałożenia kary pieniężnej na podstawie przepisów rozdziału 4d ww. ustawy, prawidłowo oceniły wystąpienie okoliczności uprawniających do odstąpienia od wymierzenia tej kary, a opisanych wart. 189ei 189f kpa. Podtrzymano stanowisko, że w sprawie nie wystąpiła siła wyższa, o której mowa wart. 189e kpa, która wyłącza możliwość ukarania strony, ponieważ niedopełnienie przez skarżącego obowiązków, o których mowa w art. 9g ustawy o przestrzeganiu czystości jest wynikiem braku segregacji odbieranych odpadów komunalnych. W odniesieniu do zarzutu strony, że sposób procedowania z przyjmowanymi odpadami przez PGKiM pozbawia jej kontroli nad segregacją, a zatem pozyskaniem informacji co do faktycznego poziomu odzysku, wskazano, że argumenty te nie zostały poparte żadnymi dowodami. Podniesiono, że w skardze, skarżący nie wykazał, aby podejmował jakiekolwiek działania, które pozwoliłyby na uzyskanie wspomnianego wskaźnika w odniesieniu masy odebranych odpadów komunalnych. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący sygnalizował chociażby organowi I instancji problem w tej materii celem podjęcia wspólnych czynności przeciwdziałających temu, wykorzystując np. instrument z art. 6ka ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości, zgodnie z którym w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Dodano, że istotnym jest również to, że nie jest to pierwsze tego typu naruszenie skarżącego, albowiem przed tut. Kolegium, jak i WSA w Bydgoszczy prowadzone były postępowania w sprawie nałożenia na stronę kary pieniężnej za nieosiągnięcie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych na terenie różnych gmin (Miasto [...], Gmina [...], Gmina [...]) od 2020 r. Część z decyzji nakładających karę pieniężna za tego typu naruszenia jest ostateczna i prawomocna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu materialnemu, oraz prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi 3b ust. 1 pkt 2, art. 9g pkt 1, art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości. Artykuł 9x ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, wprowadza sankcję w postaci kary pieniężnej, obliczanej na zasadach w wskazanych w jego ust. 3, za brak wykonania obowiązku wskazanego w art. 9g pkt 1 tej ustawy. W myśl art. 9g pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości, podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1. W art. 3b ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości, określa się poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 25% za rok 2022. Niekwestionowanym było, że skarżący nie spełnił określonego w ustawie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odebranych odpadów komunalnych, osiągając w 2022 r. poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości [...]% w sytuacji, kiedy założona przez ustawodawcę wysokość ww. wskaźnika z 2022r. powinna wynieść 25% (art. 3b ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości). Przedmiot sporu natomiast ograniczył się do oceny podnoszonej przez skarżącego kwestii braku winy w nieosiągnięciu wymaganego przez ustawodawcę wskaźnika i wpływu tego faktu na możliwość odstąpienia od administracyjnej kary pieniężnej. W ocenie Sądu, za słuszne, należało uznać stanowisko organów. Powyższa kwestia sporna była już przedmiotem rozstrzygnięć administracyjnych sądów wojewódzkich i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok WSA w Gliwicach z 17 lutego 2022 r. o sygn. akt II SA/Gl 1326/21, wyroku WSA w Bydgoszczy z 12 kwietnia 2023 r. o sygn. akt II SA/Bd 1108/22, wyrok NSA z 10 maja 2023 r., sygn. akt I OSK 957/22, jak również wyrok tutejszego Sądu z 28 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 713/22). W ocenie Sądu argumentacja skargi w jej zasadniczym kształcie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 9g pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości, podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa lub 3b ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości, (za rok 2021). Zatem w świetle przytoczonego przepisu, to na skarżącym, jako podmiocie odbierającym odpady komunalne na podstawie umów z właścicielami nieruchomości ciążył m.in. obowiązek osiągnięcia w 2022 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych odpowiednich poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, przy czym poziom ten został określony w art. 3b ust. 1 pkt 1 – w wysokości co najmniej 25% wagowo. Nieosiągnięcie wymaganych poziomów przez przedsiębiorcę jest deliktem administracyjnym zagrożonym karą, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości, obliczanej zgodnie z art. 9x ust. 3 ww. ustawy, czyli jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. W świetle treści tych przepisów nie może ulegać wątpliwości, że obowiązek osiągnięcia wynikających z przepisów poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, obciąża przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości niezależnie od takiego samego obowiązku ciążącego na gminie czy innych przedsiębiorcach również odbierających odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości. Przesłanką jej wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z obowiązku wynikającego z art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości (vide: wyrok NSA z dnia 17 października 2023 r., sygn. III OSK 2849/21, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji, organ właściwy nie bada zawinienia zobowiązanego czy też sytuacji rynkowej. Z uwagi na charakter zarzutów podniesionych w skardze stwierdzić należy, że odpowiedzialność administracyjna z art. 9x ustawy o utrzymaniu czystości, podlega ograniczeniom na zasadach ogólnych opisanych w dziale IVa Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia z 9 czerwca 2022 r., III OPS 1/21 (publ. ONSAiWSA 2022, nr 5, poz. 63). W uchwale tej przesądzono przede wszystkim, że do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d ustawy o utrzymaniu czystości, stosuje się art. 189f kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa (pkt 1) lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna (pkt 2). Art. 189f § 2 stanowi z kolei, że w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: usunięcie naruszenia prawa (pkt 1) lub powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia (pkt 2). Wreszcie zgodnie z § 3 powołanego przepisu organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia. O ile NSA bezpośrednio wypowiedział się jedynie w zakresie stosowalności art. 189f kpa, do spraw w przedmiocie kary pieniężnej nakładanej na podstawie przepisów rozdziału 4d ustawy o utrzymaniu czystości, to z uzasadnienia powołanej uchwały wynika, że w istocie każdy przepis działu IVa kpa, który uzupełnia regulacje szczegółowe przewidujące administracyjne kary pieniężne za różnego rodzaju delikty administracyjne, znajduje zastosowanie w sprawach dotyczących nałożenia tych kar. Jak wskazano w uzasadnieniu uchwały przepisy działu IVa kpa, stanowią dopełnienie konstrukcji administracyjnych kar pieniężnych, które obowiązywały w systemie prawa w dniu wejścia w życie przepisów działu IVa kpa, w zakresie elementów określonych w art. 189a § 2 kpa, (a więc przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej i udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy istotnym jest to, czy organy obu instancji, w obliczu zaistnienia sytuacji aktualizującej obowiązek nałożenia kary pieniężnej na podstawie przepisów rozdziału 4d ustawy o utrzymaniu czystości, prawidłowo oceniły wystąpienie okoliczności uprawniających do odstąpienia od wymierzenia tej kary, a opisanych w art. 189e i 189f kpa. W sprawie nie wystąpiła okoliczność o której mowa w art. 189e kpa. Przepis ten wyłącza możliwość ukarania strony jedynie w bardzo szczególnej sytuacji, jaką jest wystąpienie siły wyższej. Brak jest ustawowej definicji pojęcia "siły wyższej". Znaczenie tego pojęcia należy zatem konstruować na podstawie poglądów wykształconych w doktrynie i orzecznictwie. Należy zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2022 r. sygn. VI SA/Wa 2576/21 (publ. jak wcześniej wskazano), że za siłę wyższą uznawane jest wyłącznie zdarzenie charakteryzujące się trzema następującymi cechami: zewnętrznością, niemożliwością jego przewidzenia oraz niemożliwością zapobieżenia jego skutkom. w zaskarżonej decyzji stwierdzono, że siła wyższa w przedmiotowej sprawie nie występowała, a skarżący tej okoliczności nie wskazał. Skarżąca, jako podmiot profesjonalny świadczący usługi z zakresu wywozu odpadów, winien mieć świadomość ciążących na nim obowiązków ustawowych i tak organizować pracę własnego zakładu, by tym obowiązkom sprostać. W zakresie ryzyka przedsiębiorcy mieści się nieosiągnięcie określonych wymogów związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa z uwagi na postawę kontrahentów przedsiębiorcy w trakcie wykonywania umów. Do przedsiębiorcy należy ocena ryzyka biznesowego związanego z prowadzoną działalnością, która może narażać na kary administracyjne. Podobnie nie zaszły w sprawie żadne okoliczności, o których mowa w art. 189f kpa, tj. okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary administracyjnej i poprzestanie na pouczeniu. Nie zaszła przede wszystkim okoliczność, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 1 kpa, zgodnie z którym odstąpienie od nałożenia kary jest uzasadnione w sytuacji, gdy naruszenie prawa było znikome. Wprowadzenie poziomów recyklingu ma na celu ochronę środowiska, a w konsekwencji zapobieżenie jego degradacji, co niewątpliwie ma wpływ na społeczność lokalną i ponadlokalną. Środowisko jest dobrem wspólnym podlegającym ochronie. Celem regulacji statuujących sporną karę administracyjną jest zaś ograniczenie negatywnego oddziaływania na jego elementy przyrodnicze, poprzez wprowadzenie obowiązku osiągnięcia określonych limitów recyklingu. Wbrew stanowisku strony, osiągnięty przez nią poziom recyklingu w relacji do wymaganego ma istotne znaczenie w kontekście oceny "znikomości" naruszenia. Poziom recyklingu wymagany od spółki wynosił 25% masy odebranych odpadów komunalnych, a faktycznie wskaźnik ten wyniósł w sprawie [...] %, a więc był o ponad czternaście razy niższy od wymaganego. Należy przy tym mieć na uwadze, że nieosiągnięcie wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych ma wpływ na osiągnięcie całościowo przez gminę wymaganych dla niej poziomów, przy czym poziom ten ma charakter wymaganego minimum. A zatem, zarówno przedsiębiorcy jak i gminy powinni dążyć do tego, aby te poziomy osiągnąć w jak najwyższym stopniu. W sprawie nie wystąpiła też przesłanka opisana w art. 189f § 1 pkt 2 kpa, (uzasadniająca poprzestanie na pouczeniu jeżeli "za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna"), albowiem opisana w tym przepisie sytuacja nie wystąpiła. Brak było podstaw do zastosowania art. 189f § 2 k.p.a, gdyż ze względu na przedmiot kary tj. nieosiągnięcie konkretnego poziomu recyklingu w roku 2022, nie jest możliwe zaprzestanie naruszenia prawa. Zgodzić należy się z organem odwoławczym, że w sprawie nie mógł mieć zastosowania przytoczony wyżej przepis art. 189d kpa. Nie zachodzi bowiem sytuacja braku uregulowania w ustawie szczególnej (ustawie o utrzymaniu czystości,.) przesłanek wymiaru kary pieniężnej, która uzasadniałaby sięgnięcie do przepisów art. 189d kpa. Powyższego poglądu nie zmienia okoliczność, że określone przepisem art. 189d kpa,. przesłanki wartościowania kary pieniężnej ujęte zostały szerzej, niż to uczynił ustawodawca w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, bowiem niezmieniony pozostaje ustawowy warunek wynikający z art. 189a § 2 kpa, stosowania regulacji kodeksowej wyłącznie w warunkach braku regulacji szczególnej w danym zakresie, przy czym brak ten należy pojmować jako brak zupełny. Nie zasługują na uwzględnienie wywody skarżącego, jakoby nie miał on wpływu na osiągnięty poziom omawianego wskaźnika, zwłaszcza z uwagi na sposób procedowania z przyjmowanymi odpadami przez PGKiM, który pozbawił stronę jej kontroli nad segregacją, a zatem pozyskaniem informacji co do faktycznego poziomu odzysku. Argumentacja ta nie została poparta żadnymi dowodami, w tym kwestie te nie były zgłaszane w okresie składania sprawozdania. Ponadto skarżący nie wykazał, aby podejmował jakiekolwiek działania, które pozwoliłyby na uzyskanie wspomnianego wskaźnika masy odebranych odpadów komunalnych. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący sygnalizował chociażby organowi I instancji problem w tej materii celem podjęcia wspólnych czynności przeciwdziałających temu, wykorzystując np. instrument z art. 6ka ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości, zgodnie z którym w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia też wymogi art. 107 § 3 kpa, w zw. z art. 11 kpa, organ obszernie wyłożył bowiem okoliczności prawne i faktyczne stojące za powziętym rozstrzygnięciem. Wbrew twierdzeniom skargi w postępowaniu obu instancji, w ramach postępowania wyjaśniającego, nie uchybiono art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Zebrano kompletny materiał dowodowy, który poddano następnie wszechstronnej ocenie, ustalając na jego podstawie niewadliwy stan faktyczny sprawy. Organy administracji nie były przy tym zobowiązane do poszukiwania dodatkowych środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy dotychczas zebrany materiał dowodowy był wystarczający do końcowego rozpoznania sprawy. Mając to wszystko na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę