II SA/Bd 571/19

WyrokWSA w Bydgoszczy2019-09-25

Skład orzekający: sędzia WSA Leszek Tyliński, sędzia WSA Anna Klotz, sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca przywrócenie stosunków wodnych poprzez usunięcie podmurówki pod ogrodzenie i wykonanie ścieku powierzchniowego lub rurociągu jest zgodna z prawem, w szczególności z art. 29 Prawa wodnego, biorąc pod uwagę wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych w tej samej sprawie?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i stanowi realizację art. 153 PPSA. Sąd podkreślił, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnym wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 13 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 161/15, potwierdzonym przez NSA wyrokiem z dnia 9 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2592/15, są wiążące dla organów i sądów. Wskazano, że wcześniejsze orzeczenie jednoznacznie ustaliło istnienie związku przyczynowo-skutkowego między działaniami skarżącego a niekorzystną zmianą stosunków wodnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej R. K. przywrócenie stosunków wodnych na działce poprzez usunięcie podmurówki pod ogrodzenie na granicy z działką sąsiednią, która miała powodować zalewanie tej działki. Organ I instancji wydał decyzję nakazującą usunięcie podmurówki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i wydało decyzję reformatoryjną, nakazującą usunięcie podmurówki oraz wykonanie ścieku lub rurociągu, uznając, że samo usunięcie podmurówki jest niewystarczające z uwagi na podniesienie terenu działki. Skarżący R. K. wniósł skargę do WSA, podtrzymując zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Nakazano zwrócić skarżącemu R. K. kwotę tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od zażalenia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2019 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie 1. oddala skargę, 2. nakazuje zwrócić skarżącemu R. K. ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od zażalenia. II SA/Bd 571/19 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] 2018 r., nr [...] Burmistrz [...], działając na podstawie art. 29 ustawy z dnia [...] lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.) nakazał R. K. przywrócenie stosunków wodnych na działce [...] obręb [...] gm. [...] poprzez usunięcie podmurówki pod ogrodzenie na granicy z działką [...]. Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ I instancji wskazał, że w każdej z opinii sporządzonych przez biegłych: S. B., K. P., P. G. i P. P., jako bezpośrednią przyczynę zagrożenia zalaniem działek [...] wskazuje się budowę podmurówki pod ogrodzenie na pograniczu działek [...] należącej do R. K. i [...] należącej do D. i D. M.. Organ podniósł, że S. B., w opinii z [...].2012 r., jako bezpośrednią przyczynę konfliktu podaje budowę podmurówki pod ogrodzenie na granicy działek [...], jednakże wskazuje również na fakt, że zmiany naturalnych warunków odpływu wody ze stoku dokonali wszyscy właściciele działek przyległych do drogi poprzez zmianę sposobu zagospodarowania terenu polegającą na jego podziale na działki rekreacyjne oraz ich zagospodarowanie (zabudowa, ogrodzenie). Jako rozwiązanie problemu wskazuje na budowę studzienki oraz kolektora odprowadzającego nadmiar wód. W opinii z [...] 2012 r., sporządzonej przez K. P. na wniosek M. i M. G. biegły jednoznacznie stwierdził, że w wyniku obecnego zagospodarowania działki [...] obejmującego zasypanie części jaru oraz budowę fundamentu pod ogrodzenie zmieniono kierunek spływu wód powierzchniowych w sposób zagrażający zalaniem budynku stojącego na działce [...] W opinii z [...] 2012 r. sporządzonej przez P. G., przedstawiciela N. , w części powielona jest opinia wyrażona przez S. B. dotycząca przyczyn powstałego problemu. Jest nim działalność właścicieli działek przyległych do działki [...] stanowiącej drogę. Organ I instancji stwierdził, że odniesieniem się do całości problemu, włącznie z wcześniej sporządzonymi opiniami jest opracowanie biegłego z zakresu hydrogeologii D.P., który w sposób wyczerpujący przedstawił istniejący stan faktyczny oraz genezę powstania konfliktu. Biegły wskazał w szczególności, że działka nr [...] - (droga) przecięła naturalne kierunki spływu wód opadowych, co wymusiło inny kierunek spływu tych wód. Oprócz tego jest położona niżej w stosunku do działek po stronie wschodniej. Uniemożliwia to spływ wód opadowych na działki po stronie wschodniej. Brak roślinności, koleiny, wszystko to sprawia również, że mniej wód opadowych infiltruje w grunt, co zwiększa spływ powierzchniowy. W chwili obecnej woda opadowa spływa po powierzchni działki [...] do najniższego punktu drogi, co skutkuje następnie odprowadzaniem tych wód na teren działki [...] (w chwili obecnej), a poprzednio na teren działki [...] Tak więc wody z terenu działki [...] spływają w chwili obecnej na teren działki [...], co bezpośrednio powoduje powstawanie szkód na posesji oraz łamie zakaz odprowadzenia wód opadowych na grunty sąsiednie. Odnośnie działki [...] biegły z kolei stwierdza, że podniesienie terenu działki nie zmieniło w chwili obecnej stosunków wodnych na terenie tej działki. Spływ wód opadowych odbywa się w tym samym kierunku co poprzednio - w kierunku północno-wschodnim. Natomiast fakt budowy ogrodzenia na granicy działek [...] i jednoczesne podwyższenie terenu w tym miejscu skutkuje zmianą w kierunku odpływu wód opadowych z działki [...] - w tym przypadku wody opadowe z działki [...] spływają na działkę [...]. Należy jednak zauważyć, że poprzednia sytuacja - wody opadowe z działki [...] odprowadzane były na teren działki [...] - łamała Prawo wodne - zakaz odprowadzania wód na grunty sąsiednie. Organ I instancji wskazał dalej, że wniosek M. i M. G. dotyczy naruszenia stosunków wodnych przez właściciela działki [...] poprzez nawiezienie znacznych ilości ziemi i budowę podmurówki pod ogrodzenie. Jako bezpośrednią przyczynę zagrożenia zalaniem działek o nr [...] organ uznał działanie właściciela działki [...] Odwołania od powyższej decyzji złożyli, R. K. oraz M. i M. G.. R. K. zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy – tj. art. 6, 7, 8, 11, 77 §1, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez: uchylenie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie zebranie pełnego materiału dowodowego, dokonanie dowolnych ustaleń, brak poczynienia konkretnych i wyczerpujących ustaleń na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego, nierozważenie możliwych sposobów usunięcia zgłoszonego przez państwa Grzeło problemu, brak wskazania w wystarczający sposób uzasadnienia rozstrzygnięcia poprzez wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz motywów rozstrzygnięcia, 2. naruszenie prawa materialnego tj. przepisów art. 29 ust. 3 oraz art. 29 ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na nakazaniu przywrócenia stosunków wodnych poprzez usunięcie podmurówki pod ogrodzenia na granicy z działką [...], podczas gdy brak podstaw do takiego rozstrzygnięcia. M. i M. G., zaskarżyli decyzję w części dotyczącej usunięcia znacznej ilości nawiezionej ziemi, zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: -art. 6, 7, 8, 11, 77 § 1 i § 4, 80, 107 § 1 i § 3 kpa, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak rozważania całokształtu materiału dowodowego, nie wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji istoty postępowania, w szczególności wskazania przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej opiniom biegłych, a w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, iż nawiezienie znacznych ilości ziemi przez R. K., skutkujące podwyższeniem terenu nie spowodowało naruszenia stosunków wodnych; - art. 7, 77 § 1 kpa polegające na nie wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz błędnym ustaleniu, że stwierdzone zmiany stanu wody na działce nr [...] nie są spowodowane nawiezieniem znacznych ilości ziemi na działkę R. K., - art. 107 § 3 kpa i art. 11 kpa poprzez brak wskazania w rozstrzygnięciu przyczyn, dla których organ innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej niekwestionowanym twierdzeniom, zarówno stron, jak i biegłych, jak również wskazanych w decyzji PINB [...] z [...].2012 r,. że R. K. podniósł teren na swojej działce [...] poprzez nawiezienia znacznych ilości ziemi, czym wpłynął na stosunki wodne poprzez zamknięcie odpływu wód; - art. 111 § 1 kpa poprzez nieuzupełnienie decyzji, co do rozstrzygnięcia w przedmiocie nakazania R. K. przywrócenia stosunków wodnych na działce [...] poprzez usunięcie znacznych ilości nawiezionej ziemi, 2.naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 29 ust. 1, 2 i 3 ustawy Prawo wodne poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na odmowie nakazania przywrócenia stosunków wodnych poprzez usunięcia znacznych ilości nawiezionej ziemi w sytuacji, gdy z prawidłowo ocenionego materiału dowodowego wynika, że właściciel działki [...] naruszył dotychczasowe stosunki wodne w sposób wpływający szkodliwie na grunty skarżących również poprzez nawiezienie znacznych ilości ziemi. Decyzją z dnia [...] 2018 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i nakazało R. K. przywrócenie stosunków wodnych na działce [...] obręb [...] gm. [...] poprzez usunięcie podmurówki pod ogrodzenie na granicy z działką [...], a także wykonanie w poprzek działki [...], od jej granicy z działką nr [...], ścieku powierzchniowego lub rurociągu - ? 200mm w kierunku bezodpływowej, naturalnej niecki zlokalizowanej na działce nr [...] oraz w sposób umożliwiający odpływ wód opadowych zgodny z naturalnym kierunkiem, istniejącym przed dokonaniem zmiany stosunków wodnych. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w tej sprawie na gruncie dotychczas obowiązujących przepisów wypowiedziały się sądy administracyjne w wyrokach: z 13 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 161/15 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oraz z dnia 9 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2592/15 - Naczelny Sąd Administracyjny. Kolegium podniosło następnie, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji zgromadził w aktach dowody z opinii biegłych, w tym z dziedziny hydrologii, które miały zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia istoty sprawy. Sprawa niewątpliwie wymagała bowiem wiedzy specjalistycznej. Ustalenia najistotniejsze dla sprawy zostały, zdaniem SKO, zawarte w opiniach S. B. (z [...] 2012 r.), K. P. (z [...] 2012 r.) oraz D. P. (z [...] 2014 r. i [...] 2014 r.). Odnosząc się natomiast do opinii P. G., organ odwoławczy stwierdził, że nie koncentruje się ona na przedmiocie niniejszej sprawy, tj. ustaleniu, czy zgłoszone przez wnioskodawców działania właściciela działki nr [...] spowodowały zmianę stosunków wodnych w rozumieniu ustawy Prawo wodne. Biegły wskazuje natomiast na wszystkie przyczyny obecnego (na dzień sporządzania opinii) stanu. Biegły twierdzi w związku z tym, że przyczyną istniejącego stanu jest działalność wszystkich właścicieli nieruchomości zlokalizowanych w tym obszarze, tj. [...] oraz [...]. Twierdzi, że przegroda spływu wody w postaci wygrodzenia działek [...] oraz [...] narusza przepisy art. 29 Prawa wodnego ponieważ blokuje swobodny, pierwotny spływ wody. Jak wskazało Kolegium, w związku z tym więc, że celem niniejszego postępowania nie jest ustalanie wszystkich możliwych przyczyn niekorzystnego dla danej strony spływu wód tylko zbadanie, czy z uwagi na konkretne działania właściciela nieruchomości wskazanej we wniosku zachodzi związek przyczynowo - skutkowy przejawiający się w niekorzystnej zmianie stosunków wodnych na innych gruntach, co przesądził też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z 13 maja 2015 r., przedstawiona opinia nie ma przesądzającego znaczenia dla rozstrzygnięcia o bezpośredniej przyczynie zmiany stosunków wodnych. Niemniej, biegły -P. G. wskazał w opinii także działania zaradcze w zakresie wykonania urządzeń na działce nr [...], które potwierdzają ustalenia z wcześniejszej opinii z [...] 2012r. oraz z [...] 2012 r. (załącznik mapowy), co pozwoliło organowi odwoławczemu na wydanie niniejszej decyzji reformatoryjnej. Na podstawie przywołanych wyżej opinii decydujących o rozstrzygnięciu sprawy Kolegium ustaliło, że bezpośrednią przyczyną zalewania działki nr [...] stało się wykonanie podmurówki (ogrodzenia) na granicy działek [...] przez właściciela działki nr [...]. Oznaczało to stworzenie przeszkody dla ukształtowanego do tego czasu naturalnego odpływu wód opadowych z drogi - dz. nr [...] i skutkowało w konsekwencji przelewaniem się wody na działkę nr [...]. Przed wykonaniem podmurówki (ogrodzenia) wody opadowe spływały z działki nr [...] (drogi) na działkę nr [...] (str. 2 pkt 5 opinii S. B.; str. 3 pkt 3 tiret drugie opinii K. P.; str. 7 pkt 1 i 3, str. 8 pkt 4, str. 11 opinii D. P.). Opinie są zbieżne w ustaleniach przyczyn naruszenia stosunków wodnych, a przy tym zawierają przekonywujące i logiczne argumenty, co uprawniało organ odwoławczy do poczynienia przedstawionych ustaleń faktycznych. Jak wskazało Kolegium, wraz z wykonaniem podmurówki właściciel nieruchomości podwyższył także poziom terenu działki nr [...], co razem stanowi o powstaniu przeszkody w naturalnym odpływie wód opadowych i ma skutki dla określenia sposobu przywrócenia stanu poprzedniego. Z powodu działań właściciela działki [...], który wykonał na granicy działek [...] podmurówkę oraz podniósł poziom terenu działki doszło zatem do zmiany stosunków wodnych na działce nr [...]. Skutkiem zaś zmiany stosunków wodnych, polegającej na stworzeniu przeszkody w odpływie wód opadowych jest powstawanie szkód na działce nr [...] polegających na zalewaniu tej zabudowanej posesji (str. 8,10 opinii D. P.; str. 3 pkt 3 tiret trzecie opinii K. P.). Z ustaleń biegłych można wyprowadzić również wniosek o szkodliwym oddziaływaniu na działkę [...], na której powstaje zastoisko wodne. I w tym zakresie opinie stanowią, w ocenie Kolegium, wiarygodny dowód tego, iż między zmianą stosunków wodnych na gruncie, a szkodliwym wpływem na grunty sąsiednie istnieje adekwatny związek przyczynowy. W ocenie organu odwoławczego usunięcie podmurówki pod ogrodzenie na granicy z działką [...] jest rozwiązaniem niewystarczającym z tego względu, że teren działki za cokołem ogrodzenia został sztucznie podwyższony i jest wyższy od najniższego punktu drogi. Dane pozwalające na takie ustalenia wynikają z opinii K. P., który wykonał także profile podłużne terenu, obrazujące rzędne terenu. Z ustaleń opinii wynika, że fundament jest wzniesiony o 49 cm nad najniższy punkt drogi, a teren sztucznie usypany za cokołem jest wyżej o 11 cm nad najniższy punkt drogi. Wyniki zostały zobrazowane w załączonym do opinii profilu podłużnym nr 1. To oznacza, że mimo zlikwidowania podmurówki woda opadowa i tak nie będzie mogła swobodnie spłynąć zgodnie z wcześniejszym kierunkiem odpływu. Kolegium zauważyło, że na fakt podniesienia terenu przez R. K. wskazywali także wnioskodawcy postępowania żądający w efekcie również uzupełnienia decyzji o nakazanie przywrócenia stosunków wodnych poprzez usunięcie znacznych ilości nawiezionej ziemi. SKO wskazało, że organ I instancji nie uznał argumentów wnioskodawców, błędnie powołując się na załącznik nr [...] do opinii K. P., gdy tymczasem, zdaniem Kolegium, właściwym zobrazowaniem istniejącego stanu jest załącznik nr [...] do tej samej opinii. Załącznik nr [...] obrazuje profil podłużny pomiędzy drogą gruntową i działką [...], należącą do wnioskodawców, potwierdzając brak sztucznej przeszkody dla spływu wody z drogi na ich działkę. Tymczasem z załącznika nr [...] do opinii (profil podłużny nr [...]: droga gruntowa - działka nr [...]) wynika istnienie sztucznej przeszkody w postaci fundamentu ogrodzenia, a także nasypu za ogrodzeniem, o rzędnej wyższej niż rzędna najniższego punktu drogi przed granicą. Kolegium zwróciło uwagę, że w tym zakresie wypowiadał się także w 2014 r. biegły- Doman Panek, stwierdzając wielokrotnie w opinii, że fakt budowy ogrodzenia na granicy działek [...] i jednoczesne podwyższenie terenu w tym miejscu skutkuje zmianą w kierunku odpływu wód opadowych z działki [...] - w tym przypadku wody opadowe z działki [...] spływają na działkę [...] (str. 9,11,16 opinii). W efekcie przedstawionych ustaleń organ odwoławczy zdecydował o zmianie zaskarżonej decyzji poprzez jej uzupełnienie o nakazanie R. K. (właścicielowi działki nr [...]) wykonania w poprzek działki [...], od jej granicy z działką nr [...], ścieku powierzchniowego lub rurociągu - ? 200mm w kierunku bezodpływowej, naturalnej niecki zlokalizowanej na działce nr [...], oraz w sposób umożliwiający odpływ wód opadowych zgodny z naturalnym kierunkiem, istniejącym przed dokonaniem zmiany stosunków wodnych. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że na przedstawione wyżej rozwiązanie wskazują w swoich opiniach biegli - S. B., K. P., oraz P. G.. W ocenie Kolegium opisane opinie są spójne co do proponowanego rozwiązania problemu naruszenia stosunków wodnych, przy czym jedynie w opinii S. B. dookreślono wymiary sugerowanego rurociągu. Kolegium nie znajduje podstaw do kwestionowania prawidłowości lub wiarygodności tych dowodów, ani przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy. SKO dodało, że przedstawiona wyżej ocena, iż wykonanie podmurówki ogrodzenia oraz jednoczesne podwyższenie terenu spowodowało zmianę stanu wody na gruncie poprzez zmianę kierunku odpływu wód opadowych, co skutkuje szkodliwym oddziaływaniem na grunty działki [...], jest zbieżna z oceną dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 13 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 161/15. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 9 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2592/15 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku WSA w Bydgoszczy. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w [...] na powyższą decyzję R. K. ponowił zarzuty zawarte w odwołaniu dotyczące naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, 8,11,77 §1, 80, 107 § 3, a także 139 kpa, oraz naruszenia prawa materialnego tj. art. 29 Prawa wodnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018, poz. 1302; ze zm. – dalej jako "ppsa") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ppsa). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę Sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ppsa). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji Sąd nie stwierdził, aby decyzja zaskarżona i poprzedzające je rozstrzygnięcie naruszały prawo w stopniu wskazanym w powołanych wyżej przepisach. Przedmiotowa skarga opiera się o zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego oraz procesowego, a u jej podstaw leży stwierdzenie, że wydając zaskarżoną decyzję organ w sposób wadliwy dokonał wykładni art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1121 ze zm.), albowiem nakazał przywrócenie stosunków wodnych na gruncie w sytuacji braku podstaw do takiego rozstrzygnięcia. Na wstępie rozważań wskazać należy, co strona pomija formułując zarzuty skargi, że kwestia objęta sporem była już przedmiotem oceny sądów administracyjnych. Prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2592/15 oddalono skargę kasacyjną od wyroku tutejszego Sądu z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 161/15, uchylającego poprzednio wydane w niniejszej sprawie decyzje organów obu instancji. Stosownie do treści art. 153 ppsa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena prawna dotyczyć może również samej wykładni prawa procesowego. Zwrot normatywny "w sprawie" wskazuje natomiast na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej, która dotyczy szeroko rozumianej sprawy administracyjnej, pozostającej w zakresie właściwości organów administracji publicznej. (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 472 i 473). Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, bez względu na poglądy prawne wyrażane w orzeczeniach sądowych w innych sprawach (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1998 r., sygn. akt I SA 977/98, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 44656, z dnia 22 marca 1999r., sygn. akt IV SA 527/97 Lex nr 47275). W przywołanym wyżej prawomocnym wyroku tut. Sądu wydanym w sprawie II SA/Bd 161/15 wiążąco zostało wyrażone stanowisko prawne, że zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy wskazuje na zaistnienie przesłanek do wydania decyzji określonych w art. 29 ustawy Prawo wodne (cyt. wyżej). Jak wskazał bowiem Sąd, "już z samej tylko sentencji decyzji organ pierwszej instancji wynika ewidentnie, że na działce [...] obręb [...] gmina [...] »wykonano podmurówkę pod ogrodzenie z nawiezieniem znacznych ilości ziemi, co spowodowało zamknięcie naturalnego odpływu wód deszczowych«. To ustalenie mające swoje potwierdzenie w obszernym materiale dowodowym obligowało organ wobec zaistnienia okoliczności wskazanych przepisem art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, do wydania jednej z decyzji wobec właściciela tej nieruchomości, przewidzianych w tym przepisie". Tej treści stanowisko prawne, wyrażone prawomocnym wyroku w sprawie było wiążące dla organu. Również Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji jest związany tym stanowiskiem prawnym. Mając na uwadze ocenę prawna zawartą w omawianym wyroku, nie budzi wątpliwości, że organ nie był uprawniony do przyjęcia, że istnieje konieczność ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności zaś uwzględnienia wszystkich możliwych przyczyn niekorzystnego spływu wody. Jak przesądzono bowiem w omawianym wyroku, zgromadzony materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że na skutek konkretnych działań właściciela nieruchomości nr [...] doszło do niekorzystnej zmiany stosunków wodnych na innych gruntach, a zatem, że zaistniał związek przyczynowo-skutkowy między działaniami skarżącego a zmianą stosunków wodnych na gruncie. Podkreślić należy, że organ odwoławczy dokonał prawidłowej formalnej oceny opinii pod względem ich przydatności do rozpoznania sprawy, wskazując na ich spójność logiczność i brak sprzeczności co do ustalenia zasadniczej przyczyny niekorzystnego spływu wód. Kolegium w sposób wyczerpujący odniosło się przy tym do stanowisk wyrażonych przez biegłych. Za nietrafny w świetle powyższego należy uznać zarzut skarżącego, wskazujący na konieczność sporządzenia kolejnej opinii w sprawie. Podkreślić należy, że podważenie ustaleń sporządzonych opinii mogłoby nastąpić, co do zasady, jedynie poprzez przedstawienie nowej analizy, z której wynikałyby wniosku pozostające w sprzeczności do tych zawartych we wcześniejszych opiniach. Jeżeli więc skarżący, niezależnie od weryfikacji i ocen organów orzekających w sprawie, zmierzał do podważenia wiarygodności lub mocy dowodowej opinii w zakresie podstawowych informacji o zaistnieniu związku przyczynowo-skutkowego, przejawiającego się w niekorzystniej zmianie stosunków wodnych, to jego obowiązkiem było przedłożenie organowi odpowiednich dowodów, zmierzających do podważenia konkretnych i istotnych elementów treściowych opinii. Takiej kontropinii skarżący w sprawie nie przedstawił. Mając powyższe uwagi na względzie, Sąd doszedł do przekonania, że stanowisko Kolegium zawarte w zaskarżonych rozstrzygnięciach odpowiada prawu i stanowi w szczególności realizację regulacji zawartej w art. 153 p.p.s.a. W tych okolicznościach sprawy, Sąd orzekł o oddaleniu skargi w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło