II SA/Bd 605/21
WyrokWSA w Bydgoszczy2021-09-07
Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Renata Owczarzak, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego może wprowadzać ograniczenia w lokalizacji wolnostojących wież stacji bazowych telefonii komórkowej, jeśli dopuszcza lokalizację infrastruktury telekomunikacyjnej na budynkach lub zespolonych z budynkami instalacjach?Ratio decidendi
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego może wprowadzać ograniczenia w lokalizacji wolnostojących wież stacji bazowych telefonii komórkowej, o ile nie uniemożliwia to całkowicie realizacji inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej. Ograniczenia te są dopuszczalne, jeśli nie naruszają przepisów odrębnych i nie pozbawiają inwestora jakichkolwiek możliwości inwestycyjnych na terenie objętym planem, nawet jeśli preferowane przez niego rozwiązania (np. wolnostojąca wieża) nie są dopuszczone.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej (wieży o wysokości 37,3 m) ze względu na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Plan ten dopuszczał lokalizację infrastruktury telekomunikacyjnej na budynkach lub zespolonych z budynkami instalacjach, ale nie wolnostojących wież na terenie oznaczonym jako mieszkaniowo-usługowy (9.MN-U). Skarżąca argumentowała, że ustawa o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych wyklucza takie ograniczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak Asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 września 2021 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] marca 2021 r., znak [...], Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej powoływana jako kpa) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm., dalej powoływana jako Pb), po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. w W. (dalej określana jako Skarżąca lub Spółka) od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] grudnia 2020 r., znak: [...], odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] wieży typu MONOBOT H-36 o wysokości całkowitej 37,3 m npt. wraz z instalacją elektryczną na działce nr [...] - obręb [...] usytuowanej w rejonie ulic C. i C. w B. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że Prezydent Miasta B. jako główną przyczynę wydania decyzji odmownej wskazał na niezgodność lokalizacji planowanej inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka objęta przedmiotową inwestycją jest usytuowana w granicach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] w B., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] czerwca 2017 r., zgodnie z którym położona jest w granicach terenu oznaczonego symbolem 9.MN-U, tj. terenu mieszkaniowo-usługowego. W przypadku infrastruktury telekomunikacyjnej, w tym z zakresu łączności publicznej, w granicach terenu oznaczonego 9MN-U ww. plan dopuszcza lokalizację wyłącznie na budynkach oraz na zespolonych z budynkami instalacjach lub urządzeniach technicznych, takich jak kominy, konstrukcje wsporcze i wieże. Na przedmiotowym terenie nie przewidziano zatem budowy wolno stojącego telekomunikacyjnego obiektu budowlanego o wysokości 37,3 m npt. W związku z powyższym, lokalizacja przedmiotowej wieży jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a tym samym narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Pb.
Od ww. decyzji odwołanie wniosła Spółka. Jej zdaniem projektowana inwestycja jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza lokalizowanie na terenach usługowych urządzeń służących potrzebom telefonii komórkowej. Zgodnie bowiem z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675 ze zm.), miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Wojewoda, przystępując do uzasadnienia swego stanowiska przywołał treść art. 35 ust. 1 i 4 Pb. Dalej wskazał, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym ukształtowany jest pogląd, zgodnie z którym wprowadzenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zakazu lokalizacji stacji bazowych telefonii komórkowych w pewnych obszarach objętych miejscowym planem mieści się w granicach władztwa planistycznego i nie stoi w sprzeczności z art. 46 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Zgodnie z art. 46 ust. 1 i 2 ww. ustawy, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Nie stosuje się ustaleń planu miejscowego w zakresie ustanowionych zakazów lub przyjętych w nim rozwiązań, o których mowa w ust. 1, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Przeznaczenie terenu na cele zabudowy wielorodzinnej, rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, a przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu.
Przepis art. 46 cyt. ustawy należy rozumieć w ten sposób, że plan miejscowy nie może całkowicie uniemożliwiać realizacji wszystkich inwestycji z zakresu łączności publicznej. Tego rodzaju inwestycje nie ograniczają się zaś wyłącznie do budowy wolno stojących wież telefonii komórkowej. Zatem fakt, że na określonym terenie gmina wprowadziła tego typu ograniczenia, które pośrednio mogą wpływać na realizację jednego rodzaju inwestycji, np. masztu o parametrach przekraczających parametry ustalone w planie, nie oznacza, że spełniona została przesłanka art. 46 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, tj. uniemożliwienie lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności. Przyjęcie poglądu odmiennego prowadziłoby do całkowitego zaprzeczenia władztwa planistycznego gminy. Tymczasem nie budzi wątpliwości, że gmina może wprowadzać ograniczenia czy to w zakresie lokalizacji (do określonego terenu), czy też ograniczeń co do rodzaju urządzeń z uwagi na miejsce, w którym będą zlokalizowane. Celem przepisów ustawy o wspieraniu rozwoju usługi i sieci telekomunikacyjnych jest z jednej strony zapewnienie równoprawnej i skutecznej konkurencji w zakresie budowy i dostępu do infrastruktury telekomunikacyjnej, a z drugiej - stworzenie warunków dla rozwoju i wykorzystania nowoczesnej infrastruktury telekomunikacyjnej. Przepis art. 46 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych zostałby naruszony, gdyby uchwała w przedmiocie planu pozbawiała przedsiębiorstwo jakichkolwiek możliwości inwestycyjnych na terenie objętym planem, w szczególności jeśli plan ten swoim zakresem obejmowałby całą gminę, a nie wyłącznie jej fragment, ograniczony do jednej działki (wyrok WSA w Gdańsku z 5.02.2020 r., ll SA/Gd 541/19).
Z przepisu art. 46 ust. 1 i 2 cyt. ustawy nie można wyprowadzać normy prawnej, która całkowicie pozbawia organy gmin prawa kształtowania przestrzeni poprzez wprowadzenie zakazów czy ograniczeń zabudowy urządzeniami telekomunikacyjnymi obszaru objętego planem. Przepisy te nie przyznają bowiem przedsiębiorcom telekomunikacyjnym autonomicznego uprawnienia do kształtowania polityki przestrzennej. Organy gminy mogą w sposób władczy, przy zachowaniu przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, określać warunki zagospodarowania terenu, a ich władztwo zostało regulacją ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych jedynie ograniczone, a nie wykluczone, w zakresie decydowania o zakazie lokalizacji stacji bazowych telefonii komórkowych i jej warunkach (wyrok NSA z 22.01.2020 r., II OSK 568/18).
W przedmiotowej sprawie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza realizację telekomunikacyjnych obiektów budowlanych, w tym stacji bazowych telefonii komórkowej. W § 5 pkt 16 plan wyznacza bowiem tereny oznaczone symbolami UO i UZ jako tereny szczególnie przeznaczone do lokalizowania infrastruktury telekomunikacyjnej, w tym z zakresu łączności publicznej (np. wieże, maszty oraz anteny). Nie można zatem stwierdzić, że akt prawa miejscowego całkowicie pozbawia inwestora możliwości zrealizowania przedsięwzięcia na wnioskowanym obszarze. Z treści odwołania i jego załączników wynika, że inwestor został pozbawiony możliwości realizacji inwestycji na terenach oznaczonych symbolami UO i UZ ww. planu, gdyż nie uzyskał zgody na umieszczenie elementów infrastruktury telekomunikacyjnej na dachach budynków: Szkoły Podstawowej przy ul. [...] i przychodni przy ul. [...]. Tymczasem na tych terenach oznaczonych symbolami UO i UZ, § 5 pkt 16 m.p.z.p. wskazuje na możliwość lokalizacji infrastruktury telekomunikacyjnej z zakresu łączności publicznej w postaci wież i masztów wolnostojących. Odnośnie zaś terenu oznaczonego symbolem 9.MN-U, w § 5 pkt 17 m.p.z.p. wprowadzono ograniczenie dopuszczające w przypadku infrastruktury telekomunikacyjnej w tym z zakresu łączności publicznej jej lokalizację wyłącznie na budynkach oraz na zespolonych z budynkami instalacjach lub urządzeniach technicznych, takich jak kominy, konstrukcje wsporcze i wieże. Tymczasem w przypadku tego terenu Spółka wnioskowała o lokalizację wieży wolnostojącej o wysokości całkowitej 37,3 m npt..
Skargę na ww. decyzję złożyła Spółka, wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] .12.2020 r. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 35 ust. 1 i ust. 4 Pb w zw. z art. 46 ust. 1, 1a i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych w zw. z § 5 ust 16 i 17 i § 18 uchwały nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] czerwca 2017 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] w B. poprzez bezpodstawne uznanie, że zamierzenie budowlane nie jest zgodne miejscowym planem.
W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że w celu wykluczenia ograniczeń, jakie wprowadzają miejscowe plany, została wprowadzona ustawa o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, która w art. 46 określiła zasady wykluczające ograniczenia zawarte w tychże planach. Ponieważ zastosowanie art. 46 ww. ustawy nie było wystarczające, ustawodawca dodał w art. 46 ust. 1a. Fakt ten został całkowicie pominięty w rozważaniach Wojewody, który wypowiedział się tylko w zakresie treści ust. 1 i 2 art. 46 ww. ustawy.
Miejscowy plan dopuszcza dla terenu 9.MN-U przeznaczenie usługowe. W wyroku z 7.02.2019 r., II OSK 663/17, NSA wskazał: "[...] W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, o ile bowiem tereny zabudowy jednorodzinnej, co do zasady, wprowadzają większe ograniczenia dla lokalizacji inwestycji niezwiązanej bezpośrednio z taką zabudową, o tyle przeznaczenie terenu na inne cele, takich szczególnych ograniczeń w świetle art. 46 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych nie może wprowadzać. A zatem jeżeli miejscowy plan zagospodarowania terenu przewiduje możliwość realizacji różnych funkcji na danym obszarze to potencjalny inwestor jest uprawniony do dostosowania planów inwestycyjnych do warunków którejkolwiek z rodzaju zabudowy dopuszczonej na takim terenie (por. wyrok NSA z dnia 24 października 2018 r. sygn. II OSK 2776/16; wyrok NSA z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2057/13). Skoro zatem w niniejszej sprawie teren, na którym znajduje się działka inwestycyjna nr ew. [...] jest oznaczony jako tereny zabudowy jednorodzinnej i usługowej, to wskazane przeznaczenie - wbrew stanowisku Sądu - nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej bez względu na zakres oddziaływania infrastruktury telekomunikacyjnej. [...]".
W wyroku z 6.05.2016 r., II OSK 2106/14 NSA stwierdził: "[...] Niewątpliwie budowę infrastruktury telekomunikacyjnej w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej, składającej się w szczególności z wieży kratowej o wysokości 60 m n.p.t. oraz anten i urządzeń sterujących, można zaliczyć do inwestycji celu publicznego, w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 6 pkt 1) ponieważ przedsięwzięcie to służy łączności publicznej. Zaskarżoną uchwałą Rady Gminy M. z dnia [...] października 2008 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. w § 50 ust. 8 pkt 5 określającym warunki szczegółowe dla inwestycji położonych na terenie oznaczonym w planie symbolem "P" przeznaczonym zgodnie z ust. 1 tego paragrafu pod zabudowę produkcyjną i składową z dopuszczeniem stacji bazowej telefonii komórkowej wprowadzono zapis mówiący o tym, że dla terenów projektowanych ustala się m.in. wysokość zabudowy do dwóch kondygnacji, maksimum 15 m do kalenicy, z wyjątkiem obiektów technologicznych wymagających wyższej wysokości, którą należy określić w oparciu o studium krajobrazowe, jednak nie wyższą niż 30 m. Z tego zapisu wynika, że na terenie oznaczonym symbolem "P" przewidzianym m.in. dla budowy stacji bazowych telefonii komórkowej, dopuszczalna wysokość zabudowy obiektów technologicznych, do których należy zaliczyć właśnie stacje bazowe telefonii komórkowej, będzie uzależniona od unormowań studium krajobrazowego, przy czym nie może przekraczać 30 m. [...] twierdzenie Rady Gminy, że zapis planu nie wprowadza zakazu w zakresie powstawania stacji bazowych telefonii komórkowej a jedynie wyznacza ograniczenia w zakresie wymogów jakie powinny spełniać te stacje by zostać uznane za zgodne z zapisami planu, jest niezasadne. Skoro efektem istnienia takiego unormowania w planie jest to, że inwestor planujący realizację inwestycji w zakresie łączności publicznej na terenie, jak wynika z planu, do tego przeznaczonym nie może jej zrealizować bo byłaby ona nieefektywna z przyczyn obiektywnych, to nie jest to jedynie ograniczenie. Z istoty ograniczenia wynika, że pod pewnymi warunkami, wykonanie danej czynności jest możliwe choćby z uwagi na te warunki wykonanie jej było znacznie utrudnione. W sytuacji natomiast kiedy warunek jest tego rodzaju, że wykonanie danej czynności staje się obiektywnie niemożliwe lub nieracjonalne z uwagi na spodziewany efekt, to mamy wówczas do czynienia nie z ograniczeniem a zakazem.".
Mając na uwadze powyższe, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie była zasadna.
Kontrolowana decyzja Wojewody, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta B., wydane zostały po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, którego ramy określone zostały w art. 35 ust. 1 Pb, a zgodnie z którym, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia o wpisie projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
5) spełnienie wymagań określonych w art. 60 ust. 1 pkt 1 - 3 ustawy, wymienionej w pkt 5 art. 35 Pb.
Przywołany przepis określa zakres obowiązków organu, których celem jest kompleksowe sprawdzenie projektu budowlanego w fazie wyjaśniającej postępowania administracyjnego o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Z treści tego przepisu wynika przy tym, że podstawowym obowiązkiem organu jest zbadanie zgodności rozwiązań zaproponowanych w projekcie budowlanym z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku jego braku. Analiza ta ma znaczenie fundamentalne, bowiem to te dokumenty określają w sposób wiążący m.in. przeznaczenie, parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym linie zabudowy, gabaryty obiektów i wskaźniki intensywności zabudowy i inne, jak też kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Negatywny wynik ustaleń organu co do zgodności projektu budowlanego z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy przekreśla możliwość wydania pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Istota sporu w okolicznościach badanej sprawy sprowadza się do oceny zasadności stanowiska, zgodnie z którym fakt zawarcia w planie miejscowym ograniczeń co do charakteru dopuszczalnej zabudowy ma charakter bezwzględnie wiążący, w kontekście lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej.
Zgodnie z art. 46 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych: "1. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zwany dalej "planem miejscowym", nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
1a. Nie stosuje się ustaleń planu miejscowego w zakresie ustanowionych zakazów lub przyjętych w nim rozwiązań, o których mowa w ust. 1, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
2. Jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Przeznaczenie terenu na cele zabudowy wielorodzinnej, rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, a przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu.".
Niewątpliwym jest, że treść planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren inwestycji, tj. uchwała nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] czerwca 2017 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] w B. (zwanej dalej "planem miejscowym") nie wyklucza możliwości realizacji zaplanowanej przez Skarżącą inwestycji co do zasady. Inwestycja ta dotyczy obiektu, jakim jest stacja bazowa telefonii komórkowej - wieży o wysokości całkowitej 37,3 m. Kwestią bezsporną w sprawie pozostaje to, że działka, której dotyczy wniosek o pozwolenie na budowę, położona jest w obszarze objętym planem miejscowym. Poza sporem pozostaje też, że działka ta położona jest na obszarze stanowiącym tereny o podstawowym przeznaczeniu jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zabudowy usługowej (MN-U). Nie budzi również wątpliwości to, że na podstawie § 5 pkt 17 miejscowego planu w przypadku budowy infrastruktury telekomunikacyjnej, w tym z zakresu łączności publicznej, w granicach terenów oznaczonych symbolami: (...) MN-U, (...) obowiązuje jej sytuowanie wyłącznie na budynkach oraz na zespolonych z budynkiem, instalacjach lub urządzeniach technicznych (takich jak kominy, konstrukcje wsporcze, wieże). W tej sytuacji, stwierdzając, że planowana stacja bazowa obejmuje budowę wieży o wysokości całkowitej 37,3 m posadowionej w całości na gruncie, organy obydwu instancji uznały, że planowane przedsięwzięcie jest niezgodne z planem miejscowym. Na tej podstawie stwierdzono, że ziściły się przesłanki z art. 35 ust. 1 pkt 1 Pb uzasadniające odmowę udzielenia pozwolenia na budowę.
Wskazać ponadto należy, że stosownie do § 5 pkt 16 planu miejscowego, sytuowanie elementów infrastruktury telekomunikacyjnej, w tym z zakresu łączności publicznej (takiej jak wieże, maszty, anteny), w szczególności wskazane jest w granicach terenów oznaczonych symbolami UO i UZ.
Trzeba zauważyć, że treść zacytowanego art. 46 ustawy co do zasady nie pozbawia gminy prawa kształtowania przestrzeni poprzez wprowadzanie zakazów czy ograniczeń zabudowy urządzeń łączności publicznej w tym telefonii komórkowej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten określa tak zwane władztwo planistyczne gminy, czyli jej kompetencje do samodzielnego ustalania przeznaczenia terenów, rozmieszczania inwestycji celu publicznego zgodnie z jej interesami oraz zapewnieniem ładu przestrzennego kształtowania polityki przestrzennej. W niniejszej sprawie plan miejscowy nie zakazuje na swym terenie lokalizacji stacji bazowej telefonii komórkowej. Gdyby tak w istocie było, to taki zakaz naruszałby art. 46 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Przepis ten byłby naruszony wówczas, jeżeli plan miejscowy pozbawiałby Skarżącą jakichkolwiek możliwości inwestycyjnych w zakresie lokalizowania stacji bazowych telefonii komórkowej na terenie objętym planem. Tak się w przedmiotowej sprawie nie stało. Plan miejscowy na większości terenu zakazuje wprawdzie lokalizowania stacji bazowych na masztach wolnostojących, ale dopuszcza ich realizację na budynkach oraz na zespolonych z budynkiem instalacjach lub urządzeniach technicznych (takich jak kominy, konstrukcje wsporcze, wieże). To, że dla inwestora posadowienie stacji samodzielnie, bezpośrednio na gruncie jest bardziej dogodne czy łatwiejsze do zrealizowania niż na dachach budynków, nie oznacza naruszenia wskazanego wyżej przepisu, tym bardziej że jednak, co prawda na niewielkiej powierzchni terenu objętego planem miejscowym, dopuszczalne jest również posadowienie wieży bezpośrednio na gruncie.
Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz w szczególności wyrok NSA z 28.04.2020 r., II OSK 1935/19), art. 46 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych nie daje podstawy do przyjęcia, że inwestycje celu publicznego z zakresu łączności publicznej mogą być realizowane na danym terenie niezależnie od treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W zasadzie aktualnie taki wniosek potwierdza nowelizacja ww. ustawy z 2012 r. Przepisy planu miejscowego są obowiązujące, jednak wymagają interpretacji z punktu widzenia zasady wynikającej z art. 46 ust. 1 (patrz: uzasadnienie projektu ustawy z dnia 12 października 2012 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw; Sejm RP VII kadencji, nr druku: 541). Jednak możliwość zastosowania tej zasady w konkretnej sprawie wymaga spełnienia określonych warunków. Natomiast brak jest podstaw prawnych do uznania, że w tym zakresie ww. przepis wprowadza dowolność, uzależnioną tylko od woli inwestora, zrealizowania inwestycji w określonym miejscu. Oczywiście przepis ten został wprowadzony do porządku prawnego celem usunięcia barier prawnych, które m.in. przez liczne zakazy i ograniczenia w planach miejscowych, często nieuzasadnione merytorycznie, prowadziły do tworzenia obszarów niedostępnych dla rozwoju sieci bezprzewodowych. Dlatego jako zasadę zaproponowano regułę, że żaden plan miejscowy nie może na jakimkolwiek obszarze zakazywać ani uniemożliwiać świadczenia publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych, w szczególności poprzez zakazy lub ograniczenia w lokalizowaniu infrastruktury telekomunikacyjnej, o ile nie jest to konieczne dla ochrony bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, przyrody, zdrowia, zabytków albo ze względu na inny ważny interes publiczny. Inwestycja celu publicznego z zakresu łączności publicznej musi być bowiem zgodna z przepisami odrębnymi. Omawiany przepis obejmuje zatem swoją treścią także inne wartości, które w obowiązującym systemie prawa są chronione, a więc wymagają uwzględnienia. To wyraz uwzględnienia zasady proporcjonalności - wyważania różnych, często sprzecznych grup interesów. Zatem, niejako z założenia omawiany przepis stanowi punkt oparcia dla weryfikacji tego, czy ograniczenia i zakazy w planach miejscowych mają merytoryczne uzasadnienie i są konieczne w demokratycznym państwie prawa. Takie wskazania wynikają z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Sejm RP VI kadencji, nr druku: 2546).
Jak wskazano wcześniej, szczególna sankcja przewidziana w art. 46 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych zachodzi także wtedy, gdy w planie miejscowym co prawda umieszczono lokalizację inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, ale w taki sposób, że w istocie, przy wykorzystaniu mechanizmu określonego w tym przepisie, sprowadzałoby się to uniemożliwienia lokalizowania tego rodzaju inwestycji i tym samym uniemożliwiałoby rozwój usług i sieci telekomunikacyjnych. Cytowane wcześniej zapisy planu miejscowego niewątpliwie nie zawierają takiej regulacji, lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej jest bowiem możliwa, w szczególności na obszarze wskazanym przez Skarżącą, ale musi spełniać określone warunki, które, w ocenie Sądu, nie uniemożliwiają takiej lokalizacji. Podkreślenia wymaga to, że Skarżąca wskazała jedynie na dwie lokalizacje, na których nie udało jej się uzyskać zgody na posadowienie stacji bazowej (przy czym brak jest dowodów to potwierdzających). Wskazanie jedynie dwóch takich lokalizacji niewątpliwie nie może przesądzać o tym, że de facto nie jest możliwa realizacja planowanego zamierzenia na terenie objętym planem miejscowym.
Reasumując, z treści art. 46 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych nie da się wyprowadzić normy pozbawiającej gminy prawa kształtowania przestrzeni przez wprowadzanie zakazów czy ograniczeń zabudowy takimi urządzeniami, a inwestor na podstawie ww. przepisów nie może żądać, aby obszar objęty planem miejscowym był bezwarunkowo otwarty na jego inwestycje. Przepisy te nie przyznają bowiem przedsiębiorcom telekomunikacyjnym uprawnień do kształtowania polityki przestrzennej. Organy gminy mogą w sposób władczy, przy zachowaniu przepisów ustawy, określać warunki zagospodarowania terenu, a ich władztwo zostało omawianą regulacją jedynie ograniczone, a nie zupełnie wykluczone, w zakresie decydowania o lokalizacji stacji bazowych telefonii komórkowej i jej warunkach.
Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki: WSA w Poznaniu z 28.11.2019 r., IV SA/Po 739/19; NSA z 14.01.2020 r., II OSK 3477/18; NSA z 25.02.2020 r., II OSK 2627/18, LEX nr 3111258; WSA w Gdańsku z 5.02.2020 r., II SA/Gd 541/19, LEX nr 2784949; NSA z 14.01.2020 r., II OSK 3477/18, LEX nr 2773492; NSA z 18.12.2019 r., II OSK 3131/18, LEX nr 2785868).
Na koniec należy jeszcze odnieść się do regulacji zawartej w art. 46 ust. 1a ustawy. Jak wynika z uzasadnienie projektu ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. – druk sejmowy nr 3484), przepis ten ma zastosowanie do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, które obowiązywały w dacie wejścia w życie tej ustawy. Jak wskazuje się w cyt. uzasadnieniu projektu ustawy: " (...) proponowane rozwiązanie jest odpowiedzią na przeważającą praktykę sądów dotyczącą wykładni postanowień planów zagospodarowania przestrzennego w kontekście inwestycji telekomunikacyjnych, zgodnie z którą dyspozycja istniejącego art. 46 ust. 1 ustawy w związku z uchyleniem przepisu przejściowego w art. 75 ust. 2 ustawy nie ma zastosowania do planów miejscowych uchwalonych przed dniem wejścia w życie ustawy w 2010 r. Sądy w tym miejscu zdają się nie dostrzegać, że wciąż obowiązującym przepisem ustawy jest przepis przejściowy art. 75 ust. 1, zgodnie z którym art. 46 ust. 1 stosuje się także do planów miejscowych obowiązujących w dniu wejścia w życie ustawy. Niemniej, tym bardziej uzasadnionym jest dookreślenie poprzez projektowany art. 46 ust. 1a, że ewentualne istniejące zakazy telekomunikacyjne w planach zagospodarowania przestrzennego z mocy prawa są nieważne i nie podlegają stosowaniu.".
Skoro w rozpatrywanej sprawie plan miejscowy pochodzi z 2017 r., przepis art. 46 ust. 1a ustawy nie będzie miał zastosowania.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić trzeba, że zarzuty skargi były bezzasadne i skarga w oparciu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) podlegała oddaleniu.
Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.
Na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło