II SA/Bd 623/11

WyrokWSA w Bydgoszczy2011-08-23

Skład orzekający: Grażyna Malinowska – Wasik, Renata Owczarzak, Elżbieta Piechowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest ponowne rozpoznanie wniosku o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości po wydaniu prawomocnej decyzji odmownej, w sytuacji zmiany przepisów prawa dotyczących zwrotu nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne orzekanie w sprawie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, która była już przedmiotem prawomocnej decyzji odmownej, narusza zasadę trwałości decyzji administracyjnych określoną w art. 16 § 1 k.p.a. oraz zasadę powagi rzeczy osądzonej. Zmiana przepisów prawa dotyczących zwrotu nieruchomości nie miała znaczenia, gdyż cel wywłaszczenia został już zrealizowany, a nieruchomość mogłaby być zwrócona jedynie wraz z częścią wywłaszczoną pod budowę autostrady, co zostało prawomocnie rozstrzygnięte.
Stan faktyczny
Właściciele G. i W. S. zostali wywłaszczeni z nieruchomości o łącznej powierzchni 11,2880 ha pod budowę autostrady oraz inne cele. Po realizacji inwestycji ostateczna decyzja odmówiła zwrotu części nieruchomości o powierzchni 9,24 ha, która nie była bezpośrednio wykorzystana pod autostradę. Właściciele złożyli kolejne wnioski o zwrot nieruchomości powołując się na nowelizację przepisów, które nakładały obowiązek zwrotu po 10 latach, jednak organy administracyjne i sądy odmówiły zwrotu, wskazując na prawomocne decyzje i realizację celu wywłaszczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant: Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi G. S. oraz W. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu Rejonowego w T. orzekł o przejęciu na własność Skarbu Państwa gruntów będących własnością G. i W. S., położonych we wsi[...], przeznaczonych pod budowę Transeuropejskiej Autostrady Północ - Południe, o łącznej pow. 2,0480 ha, stanowiących działki: nr 62/1 o pow. 1,6070 ha, nr 64/1 o pow. 0,3460 ha, nr 65/1 o pow. 0,0950 ha. Na wniosek właścicieli G. i W. S. przejęto też pozostałą część nieruchomości, stanowiącej grunty rolne o łącznej pow. 9,24 ha, jako nie nadające się do racjonalnego wykorzystania na cele dotychczasowe, położone we wsi[...], składające się z działek: nr 62/2 o pow. 1,08 ha, nr 62/3 o pow. 1,64 ha, nr 64/2 o pow. 0,73 ha, nr 65/2 o pow. 5,79 ha. Łącznie wywłaszczono nieruchomość o pow. 11,2880 ha. Kierownik Urzędu Rejonowego w T. ustalił przy tym na rzecz właścicieli odszkodowanie w wysokości 1 532 180 000 zł. Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w T. została zaskarżona, a następnie utrzymana w mocy decyzją Wojewody T. z dnia[...]. Prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1995 r., sygn. akt SA/Gd 343/94, skarga na powyższą decyzję Wojewody T. została oddalona. Wnioskiem z dnia [...] r. G. i W. S. wystąpili do Starosty T. o zwrot części nieruchomości o pow. 9,24 ha, oznaczonej jako działki nr 62/2, 62/3, 64/2, 65/2. Starosta T., decyzją z dnia [...]r., odmówił zwrotu z uwagi na to, że sporna część nieruchomości o powierzchni 9,24 ha mogłaby być zwrócona tylko w sytuacji, gdyby zwrotowi podlegała część nieruchomości o pow. 2,0480 ha, wywłaszczona pod budowę autostrady. W sytuacji zaś, gdy część nieruchomości o pow. 2,0480 ha została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia (pod autostradę), ubieganie się o zwrot gruntów nabytych na wniosek byłego właściciela jest niezasadne. Starosta ustalił ponadto, że areał o pow. 9,24 ha gruntów rolnych został przekazany do zasobu Agencji[...]. Z tej powierzchni wydzielono 4 działki o numerach ewidencyjnych: 62/4 o pow. 0,3843 ha, nr 62/6 o pow. 0,4597 ha, 64/3 o pow. 0,1077 ha, nr 65/3 o pow. 0,1095 ha, które przekazano w nieodpłatne użytkowanie na czas nieokreślony Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad w związku z poszerzeniem pasa drogowego autostrady. Pozostała z 9,24 ha powierzchnia w postaci wydzielonych działek nr 62/5 o pow. 0,6900 ha, nr 62/7 o pow. 1,1772 ha, nr 64/4 o pow. 0,6223 ha, 65/4 o pow. 5,6805 ha znajdowała się w zasobie Agencji [...] i została oddana w dzierżawę. W postępowaniu odwoławczym Wojewoda[...], decyzją z dnia [...]r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zasadność odmowy zwrotu Wojewoda upatrywał m.in. w fakcie, że na całej nieruchomości o pow. 2,0480 ha, wywłaszczonej na realizację celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu, zrealizowano zaplanowaną inwestycję. Prawomocnym wyrokiem z dnia 3 czerwca 2004 r., sygn. akt II SA/Gd 3048/01, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. W dniu [...] r. G. i W. S. złożyli do Starosty T. nowy wniosek o zwrot części nieruchomości o pow. 4,9928 ha, oznaczonej jako działki: nr 62/5 o pow. 0,6900 ha, nr 64/4 o pow. 0,6223 ha oraz część działki (bez lasu) nr 65/4 o pow. około 2,0 ha. Starosta T., decyzją z dnia [...]r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu. Podniósł, że w tej sprawie orzekł już w decyzji z dnia 12 lipca 2001 r., odmawiając zwrotu. Wskazał, że w stosunku do decyzji z dnia 12 lipca 2001 r. został wyczerpany tok instancyjny zaskarżenia, a skarga złożona do WSA w Gdańsku na decyzję organu odwoławczego została oddalona. Od powyższej decyzji G. i W. S. złożyli odwołanie, zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 6 i art. 7 k.p.a. W uzasadnieniu odwołania wskazali, że o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości (o pow. 4,9928 ha), jako niewykorzystanej zgodnie z celem wywłaszczenia, wystąpili w oparciu o znowelizowane przepisy wprowadzone ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492). Zdaniem odwołujących się nowela ustawy o gospodarce nieruchomościami, w przeciwieństwie do stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania wyroku przez WSA w Gdańsku z dnia 3 czerwca 2004 r., nałożyła na starostę obowiązek zwrotu, po upływie 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, niewykorzystanej części wywłaszczonej nieruchomości, na żądanie właściciela lub jego spadkobierców, za zwrotem odszkodowania. Odwołujący się podnieśli, że jest to nowa sprawa, w której ma zapaść całkiem nowa decyzja, co wymagało złożenia nowego wniosku. Wojewoda[...], decyzją z dnia [...]r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie w I instancji. W motywach uzasadnienia organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie zaistniał stan rzeczy osądzonej, albowiem w omawianym stanie faktycznym i prawnym zapadła już wcześniej decyzja ostateczna. Organy administracji publicznej badały już przesłanki zwrotu na rzecz G. i W. S. części wywłaszczonej nieruchomości, w postępowaniu administracyjnym wszczętym wnioskiem z dnia [...]r. Ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy kolejną decyzją godziłoby w zasadę trwałości decyzji administracyjnych określoną w art. 16 § 1 k.p.a. oraz uzasadniałoby zarzut nieważności takiej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W skardze na decyzję ostateczną skarżący G. i W. S. zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie art. 6 i art. 7 k.p.a., art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Skarżący podkreślili, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawa o gospodarce nieruchomości, znowelizowana ustawą z dnia 28 listopada 2003 r., ustalała okres 10 lat, po upływie którego część wywłaszczonej nieruchomości, zbędną na cel wywłaszczenia, należy zwrócić poprzednim właścicielom, na ich wniosek. Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 3 listopada 2009 r. (sygn. akt II SA/Bd 506/09) stwierdził, że istotą sporu jest rozstrzygnięcie, czy kwestia zwrotu skarżącym części nieruchomości, która została wywłaszczona decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w T. z dnia [...]r., została już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. W ocenie Sądu I instancji skarżący zasadnie wskazali, że po ostatecznym rozstrzygnięciu w decyzji z dnia 17 sierpnia 2001 r. doszło do zmiany prawa, która ma znaczenie dla przedmiotowej sprawy. Podstawą prawną ww. decyzji były przepisy art. 136 ust. 3 oraz art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z pierwszym z tych przepisów poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W ustępie 1 tego art. 137 ustawodawca określił przesłanki uznania nieruchomości lub jej części za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W dniu 17 sierpnia 2001 r. przepis ten miał brzmienie: Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany. Jednakże na mocy art. 1 pkt 89 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami otrzymał nowe brzmienie, zgodnie z którym nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: ( ... ) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Zatem podstawa prawna rozstrzygania o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości uległa zmianie. Z brzmienia znowelizowanego przepisu wynika bowiem, że obecnie dla przesądzenia, czy nieruchomość lub jej część jest zbędna na cel wywłaszczenia, istotny jest nie tylko stan faktyczny istniejący na wywłaszczonej nieruchomości po upływie 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna (art. 137 ust.1 pkt 1 u.g.n.), ale także stan faktyczny istniejący po latach 10 w kontekście realizacji celu wywłaszczenia. W przedmiotowym przypadku celem wywłaszczenia była budowa Transeuropejskiej Autostrady Północ - Południe (tj. autostrady A 1). Powszechnym wiadomo jest, że budowa tej inwestycji na odcinku w pobliżu T. (wieś[...]) nie została zakończona. Koniecznym jest zatem ustalenie, czy pomimo, że po upływie 7 lat od wydania ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu rozpoczęto realizację ww. celu wywłaszczenia, cel ten, w takim kształcie jak był planowany, został ostateczne zrealizowany po 10 latach od wydania ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu. W dniu wydania poprzedniej decyzji Wojewody z dnia [...] r. w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości upłynął wprawdzie okres 7 lat od momentu wydania ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej (tj. od dnia 6 grudnia 1993 r.), nie upłynął natomiast okres 10-letni. Koniecznym jest zatem, w oparciu o nową podstawę prawną (tj. art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w nowym brzmieniu), zbadanie obecnie istniejącego stanu faktycznego. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 listopada 2009 r. skargę kasacyjną złożyła [...] Dyrekcja[...]. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła wyrokowi naruszenie art. 16 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że zachodzą okoliczności uzasadniające dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego pomimo, że w sprawie już poprzednio toczyło postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją administracyjną, potwierdzoną prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, czym naruszona została zasada trwałości decyzji administracyjnych i zasada powagi rzeczy osądzonej. Zaznaczono, że autostrada, na potrzeby której zostały wywłaszczone sporne nieruchomości, została zbudowana. Wprawdzie wywłaszczono większą powierzchnię nieruchomości, niż przeznaczono na budowę drogi, jednakże wynikało to z wniosku poprzednich właścicieli twierdzących, że pozostałe grunty nie mogły być wykorzystane w dotychczasowym zakresie, do czego przychylił się organ dokonujący wywłaszczeń. Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 388/10 uchylono zaskarżony wyrok WSA w Bydgoszczy. W uzasadnieniu orzeczenia NSA podzielono co do zasady pogląd o dopuszczalności ponownego orzekania w sprawie wniosku byłych właścicieli o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w sytuacji odpadnięcia postanowienia aktu, na podstawie którego decyzja o odmowie zwrotu została wydana i wprowadzono do ustawy nowe regulacje (tu obowiązujące od dnia 22 września 2004 r. nowe brzmienie art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami), to jednak w niniejszej sprawie nowelizacja przepisów nie miała znaczenia, a zarzut naruszenia art. 16 § 1 K.p.a. jest zasadny. Pismem procesowym z dnia [...]r. G. i W. S. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy o: 1. zasądzenie od [...] Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrady w [...] wyrównania na ich rzecz w kwocie 494.077.000,- zł stanowiącego różnicę pomiędzy wartością gruntów o pow. 11,2880 ha ustaloną w listopadzie 1993 r. przez mgr inż. S.K., biegłego z listy Wojewody T. na kwotę 663.108.000,- zł, a wartością tych gruntów ustaloną w listopadzie 1993 r. przez mgr inż. U. K., biegłego z listy Wojewody T. na kwotę 169.031.000,- zł, zwaloryzowanej na dzień wypłaty, 2. zasądzenie od [...] Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w W. na rzecz skarżących 50% kwoty ustalonej w poz. 1, jako rekompensaty za korzyści utracone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, albowiem podniesione w niej zarzuty były niezasadne. Również sąd - niezwiązany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - nie dopatrzył się w kontrolowanym postępowaniu innych istotnych uchybień uzasadniających wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 w/w ustawy powoływanej dalej jako p.p.s.a. Na wstępie należy zauważyć, iż na podstawie art. 190. p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zatem, jak wynika z brzmienia tego przepisu Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Sąd ten jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie dokonaną przez ten Sąd wykładnią ma szeroki zasięg, nie można bowiem oprzeć skargi kasacyjnej - od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy - na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r., na mocy której uchylono w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu części nieruchomości o pow. 4,9928 ha, oznaczonej jako działki: nr 62/5 o pow. 0,6900 ha, nr 64/4 o pow. 0,6223 ha oraz część działki (bez lasu) nr 65/4 o pow. około 2,0 ha i umorzono postępowanie przed tym organem. Dla rozstrzygnięcia sprawy niebagatelne znaczenie ma okoliczność, iż wnioskiem o zwrot nieruchomości objęta została jedynie część nieruchomości, która nie była stricte wywłaszczona pod budowę autostrady. Nieruchomość, której zwrotu domagają się obecnie poprzedni właściciele, wywłaszczona została na ich wniosek, na podstawie art. 47 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (tj.: Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), bowiem w ich ocenie ta część o powierzchni 9,24 ha, po przymusowym wywłaszczeniu (w celu budowy autostrady) gruntu o powierzchni 2,0480 ha, nie nadawałaby się do racjonalnego wykorzystania na dotychczasowe cele. Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że "dowłaszczona" część nieruchomości od początku nie była niezbędna na cel wywłaszczenia i podlega zwrotowi jedynie wówczas, gdy zaistnieją przesłanki zwrotu wywłaszczonej części nieruchomości przeznaczonej na określony cel (w tym przypadku pod budowę autostrady). Takie też stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wydając pierwszy wyrok w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości (z dnia 3 czerwca 2004 r., II SA/Gd 3048/01). Zgromadzony w tamtej sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał, że cel wywłaszczenia w stosunku do nieruchomości o powierzchni 2,0480 ha, wywłaszczonej dla realizacji inwestycji w postaci budowy autostrady, został spełniony. Oznaczało to brak podstaw do zadośćuczynienia roszczeniu byłych właścicieli, domagających się zwrotu pozostałej części nieruchomości, wywłaszczonej na ich wniosek, w stosunku do której nie był oznaczony żaden cel wywłaszczenia. Ów wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 czerwca 2004 r. nie został zakwestionowany stosownym środkiem odwoławczym i stał się prawomocny. Stosownie do treści art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia, w myśl art. 170 p.p.s.a., oznacza zaś, że zarówno sąd, który wydał orzeczenie, jak i organy oraz strony, muszą przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu sądu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dane zagadnienie, nie może być już ono ponownie badane. Nie ma zatem obecnie możliwości przyjęcia tezy, że cel wywłaszczenia w stosunku do nieruchomości o powierzchni 2,0480 ha, wywłaszczonej dla realizacji inwestycji w postaci budowy autostrady, nie został spełniony. Sformułowany bowiem w art. 170 p.p.s.a. pozytywny skutek prawomocności wyroku sądowego, statuujący jego moc erga omnes, wyłącza taką możliwość. Rozważając więc, wpływ jaki miała zmiana przepisu art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, przyjąć należy, że nieruchomość objęta obecnym wnioskiem o zwrot mogłaby być zwrócona jedynie wraz z częścią nieruchomości o powierzchni 2,0480 ha, która była "właściwie" wywłaszczona pod budowę autostrady, dlatego też zmiana stanu prawnego nie miała w tej sytuacji jakiegokolwiek znaczenia. Przesądzone już bowiem zostało w poprzednim wyroku, że na tej "właściwie" wywłaszczonej części nieruchomości inwestycja została zrealizowana. A skoro wywłaszczenia dokonano w 1993 r. i już w 2001 r. (w dacie wydania ostatecznej decyzji o odmowie zwrotu z pierwszego wniosku skarżących) cel wywłaszczenia został zrealizowany, to już wówczas nie zaistniał stan wypełniający hipotezę normy art. 137 ust. 1 pkt 2., bowiem przed upływem 10 lat od wywłaszczenia zrealizowano inwestycję. Nie ma w tej sytuacji znaczenia obecny stan nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot, ponieważ mogłaby zostać ona zwrócona jedynie z częścią nieruchomości o powierzchni 2,0480 ha, a do tego nie ma żadnych podstaw. Tym samym, skoro w przedmiotowej sprawie zmiana przepisów nie miała jakiegokolwiek wpływu na okoliczności tak prawne, jak i faktyczne, uznać należało, że ponowne orzekanie w sprawie zakończonej już decyzją ostateczną naruszałoby zasadę trwałości decyzji administracyjnych, określoną w art. 16 § 1 k.p.a. O ile więc dopuszczalna jest możliwość ponownego orzekania w sprawie wniosku byłych właścicieli o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w sytuacji odpadnięcia postanowienia aktu, na podstawie którego decyzja o odmowie zwrotu nieruchomości została wydana i wprowadzenia do ustawy nowej regulacji (chodzi tu o obowiązujące od dnia 22 września 2004 r. nowe brzmienie art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami), to jednak w niniejszej sprawie nowelizacja przepisów z uwagi na wyżej przedstawione rozważania nie miała znaczenia. Odnosząc się zaś do żądania skarżących zawartego w treści pisma procesowego z dnia 4 lipca 2011 r. podkreślić należy, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stawią inaczej. Taki zakres jurysdykcji sądów administracyjnych określony został w przepisie art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( DZ.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Oznacza to, że sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada czy postępowanie w wyniku którego wydany został zaskarżony akt, dokonana czynność, przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami je regulującymi oraz czy ustalenia faktyczne mają oparcie w zebranym w sprawie materiale i czy ustalony stan faktyczny wyczerpuje dyspozycję przepisu powołanego przez organ jako podstawa prawna rozstrzygnięcia sprawy. Sąd administracyjny nie prowadzi przy tym postępowania dowodowego – poza wypadkami, kiedy przeprowadzenie dowodu z dokumentu uzna za służące wyjaśnieniu i przyspieszeniu rozpoznania sprawy – lecz orzeka na podstawie akt sprawy i w granicach sprawy; nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem, że nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 133 § 1 i art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej jako p.p.s.a. ). Z przedstawionych powyżej uregulowań prawnych wynika, że o uprawnieniach i obowiązkach stron orzekają organy administracji publicznej. Sąd administracyjny dokonuje natomiast kontroli legalności przeprowadzonego w sprawie postępowania oraz aktu prawnego wydanego po przeprowadzeniu takiego postępowania. W żadnym więc wypadku wojewódzki sąd administracyjny nie może uczestniczyć w rozstrzyganiu spraw administracyjnych zastrzeżonych jurysdykcji organów administracyjnych i odnosi się to również do ewentualnych roszczeń zgłaszanych przez strony w toku postępowania sądowoadminstracyjnego, lecz mających swoje ugruntowanie w okolicznościach faktycznych i prawnych rozstrzyganych na etapie postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło