II SA/Bd 633/21

WyrokWSA w Bydgoszczy2022-04-26

Skład orzekający: Joanna Janiszewska-Ziołek, Jarosław Wichrowski, Katarzyna Korycka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prace polegające na wymianie żerdzi słupów, izolatorów i przewodów istniejącej linii elektroenergetycznej SN-15kV, które mają na celu poprawę stanu technicznego infrastruktury i zapewnienie niezawodności systemu, mogą być zakwalifikowane jako remont w rozumieniu art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, czy też stanowią przebudowę?
Ratio decidendi
Prace polegające na wymianie żerdzi słupów, izolatorów i przewodów istniejącej linii elektroenergetycznej, które mają na celu poprawę stanu technicznego, niezawodności i zmniejszenie awaryjności, a jednocześnie nie powodują zmiany istotnych parametrów technicznych linii (takich jak długość, przebieg, napięcie), mogą być kwalifikowane jako remont w rozumieniu art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Kluczowe jest, aby prace te służyły zapewnieniu ciągłości i pewności dostaw energii oraz bezpieczeństwa, a nie prowadziły do zasadniczej zmiany charakteru obiektu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wydanie decyzji zobowiązującej właściciela nieruchomości do udostępnienia jej w celu wykonania robót związanych z remontem linii elektroenergetycznej. Organy administracji obu instancji odmówiły wydania decyzji, uznając planowane prace za przebudowę, a nie remont. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję starosty odmawiającą zobowiązania do udostępnienia nieruchomości. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zakwalifikowanie prac jako przebudowy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jarosław Wichrowski sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...].KG, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz [...] kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2017r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] kwietnia 2017r. odmawiającą zobowiązania I. L. do udostępnienia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w G., gm. Z. W., celem wykonania robót związanych z remontem linii elektroenergetycznej o napięciu SN-15kV relacji [...], polegających na wymianie żerdzi słupów wraz z ustrojami, izolatorów oraz przewodów istniejącej linii napowietrznej. Powyższa decyzja wydana została w następujących okolicznościach sprawy. E.-O. S.A. ("Skarżąca") wnioskiem z [...] grudnia 2015r. wystąpiła o wydanie w trybie art. 124 b ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 2147 ze zm. – dalej powoływanej jako "u.g.n.") decyzji zobowiązującej I. L. do udostępnienia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w G. w celu wykonania robót związanych z remontem linii napowietrznej SN-15kV [...] polegających na wymianie żerdzi słupów wraz z ustrojem, izolatorów oraz przewodów istniejącej linii. Decyzją z [...] kwietnia 2017 r., nr [...] Starosta T., działając na podstawie art. 124b u.g.n. odmówił uwzględnienia ww. wniosku. W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie należało ustalić, czy wskazana przez Skarżącą inwestycja mieści się w pojęciu remontu, co uzasadniałoby zastosowanie art. 124b u.g.n., czy stanowi przebudowę – co oznaczałoby, że art. 124b u.g.n. nie ma zastosowania. Organ podkreślił, że inwestor nie przedłożył dokumentacji technicznej projektowanej inwestycji i nie przekazał wystarczająco szczegółowych danych na temat parametrów technicznych linii. Organ wobec tego posiłkował się informacjami uzyskanymi w toku prowadzenia innych spraw dotyczących udostępnienia nieruchomości dla robót na linii napowietrznej SN-15 kV. Organ wskazał, że w innej sprawie, dotyczącej udostępnienia nieruchomości na trasie remontowanej linii, pełnomocnik inwestora oświadczył, że remontem objęta została cała linia – a zatem przedmiotową inwestycję należy traktować jako całość, a zróżnicowany charakter robót na poszczególnych jej odcinkach nie zmienia charakteru przedsięwzięcia. Wymiana słupów drewnianych, betonowych na żerdziach, pojedynczych, rozkracznych na słupy wirobetonowe o innych parametrach technicznych w ramach całej linii, przy jednoczesnej wymianie linek o zwiększonych możliwościach przesyłowych (a taka sytuacja występuje na niektórych odcinkach remontowanej linii) wyklucza zakwalifikowanie zamierzonych robót budowlanych jako remont. Rozpoznając odwołanie wniesione od powyższej decyzji Wojewoda Kujawsko-Pomorski, wydał decyzję opisaną na wstępie. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, przy ustalaniu czy zakres prac wskazany we wniosku stanowi remont czy przebudowę istotne było porównanie parametrów technicznych linii istniejącej oraz stanu linii, który powstanie po wykonaniu prac. W sprawie, z uwagi na postawę inwestora, uzyskanie dokładnych danych technicznych odnośnie planowanej inwestycji stało się niemożliwe. Jednak w oparciu o pozyskane informacje, analizę zgromadzonego materiału dowodowego oraz biorąc pod uwagę rozpatrywane już przez Wojewodę inne sprawy z zakresu zobowiązania do udostępnienia nieruchomości w związku z pracami planowanymi na linii elektroenergetycznej SN 15kV relacji [...], w ocenie Wojewody organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy, a zatem że planowany przez Skarżącą zakres robót wykracza poza definicję remontu i stanowi w istocie przebudowę. Organ odwoławczy wskazał, że wymiana słupów drewnianych, betonowych na żerdziach pojedynczych, rozkracznych (również z przemieszczeniem), na konstrukcje wirobetonowe o innych parametrach technicznych (kubatura, pole zajęcia, wysokość) w ramach całej linii (przy jednoczesnej wymianie linek) wyklucza zakwalifikowanie zamierzonych na linii prac jako remontu albowiem w ich wyniku zwiększą się możliwości przesyłowe obiektu. Organ podkreślił, że zmiana wysokości słupów, rozstawu linek i średnicy przewodów wpłynie też na istotny parametr techniczny linii napowietrznej, tj. pole elektromagnetyczne, którego szczegółowe określenie wymaga z kolei specjalistycznej wiedzy i umiejętności. Zdaniem Wojewody, podnoszona przez Skarżącą okoliczność, że nie zmieni się przebieg linii ani jej napięcie nie świadczy o remontowym charakterze planowanych prac. Wojewoda zwrócił uwagę, że w ramach planowanych prac przedmiotowa linia elektoenergetyczna ma zostać faktycznie rozebrana i wybudowana od nowa. Tak szeroki zakres prac wynika zapewne z faktu, że (jak wskazał inwestor) linia ta powstała w 1969 r., a okres eksploatacji linii napowietrznych wynosi około 40 lat. W ocenie Wojewody ingerencja w dotychczasową substancję linii napowietrznej na poziomie 100 % i faktyczne budowanie całej linii etapami od nowa nie pozwala zakwalifikować wskazanych prac jako remontu. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skardze na powyższą decyzję E.-O. S.A. zarzuciła jej naruszenie art. 124b ust. 1 u.g.n oraz art. 3 pkt 3a, 6, 7a i 8 p.b. poprzez wydanie decyzji odmawiającej zobowiązania do udostępnienia części nieruchomości w celu wykonania remontu odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej, mimo że na skutek przeprowadzenia prac parametry linii nie ulegną zmianie, a także naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w wyniku błędnego uznania planowanych prac za przebudowę, a nie remont oraz błędne przyjęcie, że planowane prace doprowadzą do zmiany parametrów technicznych linii. Tut. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 30 stycznia 2018r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 816/17 oddalił skargę – akceptując w pełni stanowisko organów obu instancji co do braku podstaw do zakwalifikowania planowanych robót budowlanych jako remontu linii napowietrznej. Powyższy wyrok został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z 25 lutego 2021r., sygn. akt I OSK 2795/18, przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy, wskazując na zaistnienie przesłanki z art. 183 §2 pkt 5 p.p.s.a. (pozbawienie I. L. możliwości obrony swoich praw poprzez nieustalenie jego aktualnego miejsca pobytu i dopuszczenie do udziału w postępowaniu kuratora ustanowionego na potrzeby postępowania administracyjnego). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd podjął bezskuteczną próbę ustalenia aktualnego miejsca pobytu I. L.. Ostatecznie, na wniosek Skarżącej, postanowieniem z [...] października 2021r. ustanowiony został kurator dla uczestnika postępowania, którego miejsce pobytu nie jest znane (art. 78 i art. 79 §1-4 p.p.s.a.). O ustanowieniu kuratora ogłoszono publicznie w budynku tut. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz budynku Urzędu Gminy Z. W. przez okres miesiąca. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy strony nie skorzystały z możliwości ponownego przedstawienia stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842), zwanej ustawą covidową, znowelizowanym na mocy art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), z dniem 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Na tle tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, wyraził pogląd, iż ‘prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy covidowej jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego". Zważywszy na treść powyższej regulacji zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 28 lutego 2022 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej, ziściły się bowiem warunki określone w tym przepisie. Rozpoznanie tej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o możliwości przeprowadzenia rozprawie zdalnej, jednakże rozprawy tej nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że strony postępowania nie złożyły zgodnych oświadczeń o możliwościach technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie - co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie tego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione i pouczone o możliwości pisemnego zaprezentowania stanowiska w sprawie. Wymagany przy tym przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji. W dalszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2022 r. poz. 329), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z powyższych regulacji Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie. Przed przedstawieniem wyników oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd pragnie wyjaśnić, że rozpoznawana obecnie sprawa jest kolejną sprawą dotyczącą udostępnienia nieruchomości w celu dokonania czynności związanych z remontem linii napowietrznej SN -15kV relacji [...]. W związku z planowanym remontem tej linii Skarżąca wystąpiła do Starosty [...] z szeregiem wniosków o wydanie decyzji zobowiązujących właścicieli poszczególnych nieruchomości do udostępnienia części tych nieruchomości. Starosta T. w wielu przypadkach wydał decyzje odmawiające zobowiązania właścicieli nieruchomości do udostępnienia części nieruchomości, a Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołań E.-O. S.A. wydał decyzje utrzymujące w mocy decyzje organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyniku rozpoznania skarg wydał wyroki oddalające skargi. We wszystkich tych sprawach E. - O. S.A. wniosła skargi kasacyjne. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach wydanych w sprawach m.in. o sygn. akt: I OSK 2791/18, I OSK 3442/18, I OSK 3564/18, I OSK 3486/18, I OSK 3894/18, I OSK 3527/18, I OSK 3489/18, I OSK 3847/18, I OSK 2793/18, I OSK 3565/18, I OSK 3488/18, I OSK 2785/18 oraz I OSK 50/19 uchylił wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oraz uchylił zaskarżone decyzje organów obu instancji. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uwzględnił stanowisko prezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny zaprezentowane ww. orzeczeniach co do wykładni przepisu art. 124b ust. 1 u.g.n., w pełni to stanowisko akceptując. W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest, czy zakres prac określony przez Skarżącą we wniosku o udostępnienie nieruchomości uczestnika postępowania stanowi remont w rozumieniu art. 124b ust. 1 u.g.n., czy też zakres tych prac będzie stanowił przebudowę istniejącej linii napowietrznej - co wiązałoby się z negatywnym rozpatrzeniem tego wniosku. Zgodnie z art. 124b ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Omawiany przepis może być zastosowany, jeżeli kumulatywnie spełnione zostaną dwie przesłanki: wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami wymienionych w przepisie przewodów i urządzeń; właściciel nie wyraża zgody na takie udostępnienie. Warunkiem dopuszczalności wydania decyzji na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n. jest wykazanie braku zgody podmiotów praw rzeczowych na udostępnienie nieruchomości oraz zaistnienie okoliczności dotyczących celu jej zajęcia (M. Wolanin, w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 831-832, nb 4 do art. 124b). W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że uczestnik postępowania takiej zgody nie wyraził albowiem jej uzyskanie nie było możliwe (uczestnik postępowania od wielu lat przebywa poza granicami kraju i nie jest znane jego miejsce pobytu). W ocenie Sądu, treść wniosku i dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy w sposób wystarczający wskazuje, że planowane prace, mające być realizowane na działce uczestnika postępowania, mieszczą się w dyspozycji art. 124b ust. 1 u.g.n. Rozumienie pojęcia remontu zawarte w tym przepisie odnoszone jest do definicji zawartej w art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo budowlane, jako wykonywania w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (i bez zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu - co stanowiłoby przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy - Prawo budowlane oraz zmiany charakterystycznych parametrów, jak np. kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość - co prowadziłoby do rozbudowy lub nadbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane). W orzecznictwie wskazuje się, że nie można jednak zamieszczonych w ustawie Prawo budowlane definicji przenosić wprost na grunt art. 124b u.g.n., bez uwzględnienia specyfiki regulacji i sytuacji faktycznej, jak również nie można poprzestawać na definicjach ustawy - Prawo budowlane z pominięciem obowiązków operatora systemu przesyłowego, o których mowa w ustawie z 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (tj.: Dz.U. z 2019 r. poz. 755 z późn. zm.). Przy analizie art. 124b u.g.n. należy sięgać do uregulowań ustawy – Prawo energetyczne w zakresie obowiązków operatorów i sposobu realizacji tych obowiązków. Możliwość przewidziana w art. 124b u.g.n. stanowi jedynie narzędzie do ich wypełniania, zgodnie z wymogami art. 4 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne. Są to zatem dodatkowe wymagania, nieznajdujące swej podstawy w ustawie Prawo budowlane. Zgodnie z art. 9c ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy – Prawo energetyczne ma być zagwarantowane bezpieczeństwo oraz "niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego". Wobec tego przeprowadzenie działań mających na celu remont sieci w sposób gwarantujący "niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego" może być uznane za remont w rozumieniu art. 124b u.g.n. (vide: ww. wyroki NSA oraz wyrok NSA z 13 marca 2020 r., I OSK 2208/18 – dostępne na stronie internetowej:www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie wskazuje się także, że stosowanie art. 124b u.g.n. jest uwarunkowane zamierzeniem realizacji prac mieszczących się w pojęciach remontu, jednakże nie chodzi o ścisłe rozumienie tych pojęć, w tym ścisłe rozumienie remontu w świetle art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo budowlane. Przez konserwację i remonty ciągów, przewodów i urządzeń należy rozumieć działania dotyczące ciągów, przewodów i urządzeń już istniejących i eksploatowanych, które nie zmieniają ich zasadniczych parametrów, a zarazem służą realizacji zadań określonych w ustawie – Prawo energetyczne, takich jak zagwarantowanie realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych (art. 4 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne), czy zapewnienie niezawodności systemu elektroenergetycznego (art. 9c ust. 2 pkt 3 ustawy – Prawo energetyczne). Roboty budowlane polegające na wymianie słupów czy linii elektroenergetycznej będą spełniać definicję remontu, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów użytkowych i technicznych takich jak: długość linii (parametr charakterystyczny), jej przebieg, miejsce posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenia mocy, napięcia lub zwiększenia pola elektromagnetycznego. Zmiana tych parametrów oznaczać będzie, że nie jest to remont, lecz budowa lub przynajmniej przebudowa w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy - Prawo budowlane. Natomiast sam fakt, że wymienione będą stare słupy (w dotychczasowym miejscu ich posadowienia), stare izolacje, naprawione będą uziemienia i fundamenty nie dowodzi jeszcze odmiennych parametrów technicznych lub użytkowych danego odcinka, jak również całego obiektu budowlanego. Wymiana słupa elektroenergetycznego, stanowiącego element składowy linii elektroenergetycznej, prowadząca do posadowienia w miejscu dotychczasowym nowego słupa (m.in. wykonanego z nowego materiału, w nowej technologii) może być kwalifikowana jako remont pod warunkiem, że zostaną zachowane dotychczasowe parametry techniczne i użytkowe obiektu, a także związanych z nim przewodów i zachowany zostanie ten sam przebieg samej trasy linii elektroenergetycznej. Użycie nowych materiałów nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu, w której to wprost dopuszczono zastosowanie innych materiałów niż wykorzystane w stanie pierwotnym. Wydaje się bowiem racjonalne, że zamiast przestarzałych technologii przy remoncie stosuje się nowsze technologie. W orzecznictwie wskazuje się więc na możliwość zastąpienia w ramach remontu linii elektroenergetycznej nowymi przewodami (także izolowanymi i o większej średnicy), nowymi słupami (wykonanymi w nowych, bezpiecznych technologiach), nowych fundamentach (wykonanymi w nowych, bezpiecznych technologiach) i nowych izolatorach, jako mieszczącymi się w kategorii remontu. Jak wynika z zawartych w aktach administracyjnych dokumentów, planowane na działce uczestnika postępowania prace polegać mają na wymianie żerdzi słupów. Wymianie podlegać mają nadto izolatory i przewody istniejącej linii. Z przedstawionych przez Skarżącą informacji zatem wynika, że w wyniku planowanych na działce uczestnika postępowania prac w istocie nastąpi poprawa stanu technicznego infrastruktury elektroenergetycznej w sposób znacząco wpływający na bezpieczeństwo jej użytkowania. Należy także zauważyć, że z czasem, w wyniku przeprowadzenia prac remontowych dojdzie do całkowitej wymiany słupów, lin przesyłowych, izolatorów itp. na nowe - lecz bez zamiany długości i przebiegu linii oraz parametrów użytkowych obiektu liniowego. Tym samym Sąd w składzie orzekający doszedł do przekonania, że zaplanowana przez inwestora wymiana słupa oraz przewodów przesyłowych bez zmiany istotnych, charakterystycznych parametrów linii przesyłowej, w tym w szczególności jej długości, czy przebiegu oraz napięcia linii nie może świadczyć o przebudowie istniejącej linii napowietrznej i jako takie prace te mogą zostać zakwalifikowane jako remont linii elektroenergetycznej zmierzający do wykonania obowiązków ciążących na operatorze systemu przesyłowego na podstawie przepisów ustawy – Prawo energetyczne. Trzeba też zauważyć, że wnioskowane przez Skarżącą czasowe udostępnienie nieruchomości dotyczy tylko części remontowanej linii SN - 15kV. W związku z tym wymiana poszczególnych elementów tejże linii słupów oraz przewodów, nie może być uznane za przebudowę. Także użycie nowych materiałów nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu, w której to wprost dopuszczono zastosowanie innych materiałów niż wykorzystane w stanie pierwotnym. Racjonalne jest, że zamiast przestarzałych technologii przy remoncie stosuje się nowsze technologie. Również zastosowanie przewodów o większym przekroju nie oznacza zmiany napięcia przesyłanego prądu. Organy pominęły bowiem znany powszechnie fakt, że o tym jaki prąd będzie płynął linią decydują parametry stacji transformatorowych. To transformator pozwala uzyskiwać pożądane wartości napięcia i natężenia prądu w obwodzie wtórnym (Nowa encyklopedia powszechna PWN. Wyd. Naukowe PWN 1996 s. 438-439; E. Batóg, J. W Mietelski, B Winiarska, red. K. Włodarczyk, Słownik szkolny Fizyka, Wyd. Zielona Sowa 2044, s. 288/289). Podkreślenia wymaga, że planowanie prac remontowych (remontu kapitalnego) w stosunku do całej linii nie oznacza jednoczesnego demontażu całej linii przesyłowej. Wymiana starych słupów i lin przesyłowych następuje zazwyczaj etapowo - na wybranym fragmencie całej linii, a więc nie jest poprzedzona uprzednim demontażem całej linii (co w konsekwencji oznaczałoby jej późniejszą odbudowę). Etapowanie realizacji prac remontowych może być uwarunkowane okolicznościami prawnymi (np. uzyskaniem zgody właściciela lub decyzji umożliwiającej wejście na grunt celem wykonania zaplanowanych robót), jak i okolicznościami faktycznymi (np. dostępność gruntu tylko w określonych porach roku, postęp prac remontowych na innych działkach – odcinkach itp.). Fakt, że z czasem, w wyniku przeprowadzenia prac remontowych, dojdzie do całkowitej wymiany wszystkich słupów, przewodów przesyłowych, izolatorów itp. na nowe - lecz bez zmiany długości i przebiegu linii, posadowienia słupów, parametrów technicznych i użytkowych obiektu, nie oznacza, że mamy do czynienia z przebudową obiektu. Sąd doszedł do przekonania, że skoro planowane do wykonania na spornej działce prace mieszczą się w tym katalogu to uznać należało, że mają one charakter remontu. Służą bowiem polepszeniu warunków eksploatacyjnych, niezawodności, dyspozycyjności i zmniejszeniu awaryjności, koncentrując się na poprawie przepustowości sieci. Aktualny stan techniczny linii, jego pogarszanie się z uwagi na upływ czasu niewątpliwie zagraża ciągłości i pewności dostaw energetycznych i stwarza realne zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia ludzi. W ocenie Sądu przyjęta przez organy kwalifikacja zgłoszonych przez Skarżącą robót jako przebudowy opiera się jedynie na wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 124b u.g.n., natomiast zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji w sprawie. W rezultacie za zasadne Sąd uznał zarzuty skargi – w tym także zarzuty naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. z uwagi na brak właściwego uzasadnienia prawnego w zaskarżonej decyzji. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowania prowadzącego do zastosowania konkretnych przepisów prawa. Szczególne znaczenie ma wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Oznacza to konieczność dokonania wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, wraz z argumentami przemawiającymi za jej przyjęciem. Innymi słowy decyzja, którą otrzymuje strona, powinna w uzasadnieniu wskazywać jakie przepisy i dlaczego zadecydowały o takim, a nie innym określeniu jej praw lub obowiązków. Tylko decyzja spełniająca te kryteria może w pełni realizować zasady ogólne postępowania administracyjnego, wyrażające się w prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji (art. 8 k.p.a.) oraz przekonywaniu polegającym na wyjaśnieniu stronie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu sprawy (art. 11 k.p.a.). Tymczasem Wojewoda, pomimo cytowania orzeczeń sądów administracyjnych, nie wywiódł z nich prawidłowych i zgodnych z przepisami materialnymi wniosków w rezultacie wydając decyzję odmowną bez podstawy prawnej. Reasumując, przywołane wcześniej orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje na możliwość zastąpienia w ramach remontu linii elektroenergetycznej nowymi przewodami (także izolowanymi i o większej średnicy) i nowymi słupami (wykonanymi w nowych, bezpiecznych technologiach). Zebrane w niniejszej sprawie dowody nie wskazują na zmianę przebiegu linii bądź jej istotnych parametrów technicznych. Za przyjęciem, że prowadzone roboty budowlane mieszczą się w kategorii remontu linii elektroenergetycznej, przemawia treść wniosku inwestora i jego wyjaśnienia zawarte w piśmie z [...] stycznia 2015 r. (odwołanie). Skarżący ani we wniosku, ani w kolejnych pismach nie wskazywał na zastąpienie dotychczasowej stacji transformatorowej nową stacją, która miałaby posłużyć zmianie napięcia i natężenia prądu na przedmiotowej linii napowietrznej. W tym stanie rzeczy, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. należało orzec jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania, zawarte w punkcie 2 wyroku, uzasadnia przepis art. 200 p.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się kwota uiszczonego wpisu od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika (radcy prawnego). Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższą ocenę prawną, którą jest związany na mocy art. 153 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło