II SA/Bd 643/05

WyrokWSA w Bydgoszczy2005-11-03

Skład orzekający: Renata Owczarzak, Wiesław Czerwiński, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, uwzględniając fakt braku pisemnego zgłoszenia zamiaru budowy oraz nieprzedłożenia wymaganej dokumentacji?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny. Brak pisemnego zgłoszenia zamiaru budowy oraz nieprzedłożenie wymaganych dokumentów stanowi podstawę do orzeczenia rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Argumenty o braku społecznej potrzeby rozbiórki lub wyjątkowości sytuacji nie są prawnie relewantne przy orzekaniu o rozbiórce samowoli budowlanej. Sąd podkreślił, że zasada pisemności postępowania, wynikająca z Kodeksu postępowania administracyjnego, wymaga pisemnej formy zgłoszenia lub utrwalenia ustnego zgłoszenia w protokole, czego w aktach sprawy brak.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o nakazie rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. Stanisław B. wybudował obiekt, a organy nadzoru budowlanego nakazały mu przedłożenie dokumentacji. Po częściowym wypełnieniu obowiązku, organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę, co zostało utrzymane w mocy przez organ drugiej instancji. Wcześniejszy wyrok WSA uchylił te decyzje z powodu uchybień proceduralnych, w tym braku jednoznacznego określenia inwestora. Po ponownym postępowaniu, organy ponownie nakazały rozbiórkę, wskazując na samowolę budowlaną i nieprzedłożenie wymaganych dokumentów, a także wskazując Barbarę i Stanisława B. jako współwłaścicieli jako adresatów decyzji. Skarżący zarzucili m.in. brak pisemnego zgłoszenia zamiaru budowy i brak społecznej potrzeby rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Wiesław Czerwiński Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi Barbary i Stanisława B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki oddala skargę Po rozpatrzeniu sprawy wybudowania przez Stanisława B. bez wymaganego zgłoszenia budynku gospodarczego w S. przy ul. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2003 r., nałożył na ww. skarżącego obowiązek przedłożenia dokumentacji określającej rodzaj, zakres i sposób wykonania robót budowlanych, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projektu zagospodarowania terenu oraz zaświadczenia Urzędu Gminy A. o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec wypełnienia jedynie w części nałożonego obowiązku ww. organ nadzoru budowlanego decyzją z [...] 2003 r. nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego. W wyniku odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] 2004 r. uchylił decyzję z [...] 2003 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji, wskazując na uchybienia proceduralne i brak jednoznacznego określenia numeru działki na której znajduje się wybudowany obiekt. Dokonując takiego rozstrzygnięcia Inspektor Wojewódzki podzielił jednak stanowisko organu pierwszej o niewypełnieniu przez inwestora nałożonego na niego obowiązku przedłożenia dokumentów. Po wykonaniu zaleceń organu drugiej instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. decyzją nr [...] z dnia [...] 2004 r. nakazał Stanisławowi B. rozbiórkę opisanego na wstępie budynku gospodarczego. Decyzją nr [...] z dnia [...] 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] 2004 r. W uzasadnieniu wskazał, że inwestor wybudował obiekt bez prawomocnego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej, co w świetle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016; z późn. zm.), zarówno w brzemieniu z przed jak i po nowelizacji ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718) pozwala na stwierdzenie, że budynek został postawiony w warunkach samowoli budowlanej. Organ drugiej instancji stwierdził ponadto, że inwestor nie wypełnił obowiązków nałożonych na niego postanowieniem z dnia [...] 2003 r. Dostarczył bowiem jedynie szkic obiektu przedstawiający dwa rzuty - poziomy i pionowy, bez opisu rodzaju, zakresu i sposobu wykonania robót budowlanych. Szkic ten nie odpowiada wymogom przepisów Prawa budowlanego określonych m.in. w art. 30 ust. 2 tego aktu. Ponadto inwestor nie dostarczył projektu zagospodarowania terenu oraz zaświadczenia z Urzędu Gminy w A. o zgodności wykonanego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W wyniku wniesienia przez Barbarę i Stanisława małżonków B. skargi na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 14 października 2004 r. (sygn. akt II SA/Bd 515/04) uchylił zarówno decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2004 r. jak też poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z dnia [...] 2004 r. Sąd, przywołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2000 r. (sygn. akt II SA/Kr 89/98; nie publ.), za zgodne z prawem uznał stanowisko orzekających w sprawie organów administracji, iż działanie inwestora nosi cechy samowoli budowlanej, gdy przystąpi on do robót budowlanych przed upływem 30 dni od doręczenia zgłoszenia właściwemu organowi administracji. Konsekwencją takiego stanowiska w przedmiotowej sprawie było orzeczenie nakazania rozbiórki obiektu. Sąd uznał także, iż skarżący nie dopełnił we właściwy sposób obowiązku przedłożenia określonych dokumentów, który to obowiązek został na niego nałożony zgodnie z art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu po nowelizacji ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane). Sąd wytknął jednakże organom, iż w sytuacji kiedy - wobec istniejącej samowoli budowlanej - nie można ustalić inwestora w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, nie zbadał na kogo w świetle ww. ustawy powinien być nałożony obowiązek rozbiórki, a zwłaszcza, czy w przedmiotowej sprawie powinien on dotyczyć jednego czy obojga małżonków będących współwłaścicielami działki na której wzniesiono obiekt budowlany. Decyzją z dnia [...] 2005r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. nakazał Barbarze i Stanisławowi B. rozbiórkę drewnianego budynku gospodarczego o wymiarach 3,4 m na 3,5 m wybudowanego we wsi S. gmina A. przy ul. [...] na działce nr [...] bez wymaganego zgłoszenia. Inspektor Powiatowy powtórzył swoją ocenę co do istniejącego stanu samowoli budowlanej oraz braku wypełnienia obowiązku złożenia wymaganych dokumentów. Wskazał również, iż Barbara i Stanisław B. są adresatami decyzji jako współwłaściciele. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżących [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją nr [...] z dnia [...] 2005 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z dnia [....] 2005 r. Inspektor Wojewódzki podzielił stanowisko organu pierwszej instancji wskazując ponadto, iż miejscowy plan zagospodarowania gminy A. utracił moc z dniem [...] 2003 r. oraz że skarżący w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego nie posiadali ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla wzniesionego obiektu. W skardze na powyższą decyzję Stanisław i Barbara B. zarzucili, iż nie w pełni odpowiada ona faktom. Stanisław B. zgłaszał bowiem zamiar wzniesienia obiektu już na przełomie stycznia i lutego 2003 r., tyle że uczynił to ustnie. Oświadczenie jego przyjęto do wiadomości nie pouczając, iż powinien go dokonać w formie pisemnej. Wobec tego zdaniem skarżących 30-dniowy termin powinien być liczony od zgłoszenia ustnego. Skarżący podkreślili, iż w ostatnich dziesięcioleciach nie zdarzyło się, aby gmina A. nakazała rozbiórkę tego typu obiektów pobudowanych w podobnych okolicznościach. Według skarżących spełnili oni wszelkie warunki stawiane im przez organy administracji, w tym złożyli wszelkie żądane dokumenty i oświadczenia, a pomimo to wydano decyzję o rozbiórce. Skarżący zarzucili także, iż nie ma potrzeby społecznej uzasadniającej rozbiórkę budynku. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Dokonując kontroli w powyższym zakresie Sąd nie mógł uznać za zasadny argumentu skarżących o braku społecznej potrzeby rozbiórki wzniesionego przez nich obiektu budowlanego czy też faktu wyjątkowości podjęcia tego rozstrzygnięcia. Ani wzgląd na "potrzeby społeczne" ani fakt braku wydawania w dłuższym okresie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego podobnego do obiektu skarżących nie należą do przesłanek, które zgodnie z prawem, a w szczególności zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane powinny być brane pod uwagę przez organy administracji przy orzekaniu o potrzebie rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Nieuzasadniony jest zarzut skarżących niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego odnośnie daty złożenia zgłoszenia o zamiarze budowy budynku gospodarczego poprzez pominięcie faktu ustnego złożenia tegoż zgłoszenia. Postępowanie poprzedzające rozpoczęcie robót budowlanych jest postępowaniem administracyjnym, mają zatem do niego zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071;z późn. zm.; dalej powoływaną jako kpa), w tym wskazana w art. 14 § 1 kpa zasada pisemności postępowania. Przejawem tej zasady jest określony w art. 63 § 1 kpa obowiązek składania podań (którym w przedmiotowej sprawie jest zgłoszenie zamiaru budowy obiektu budowlanego) pisemnie, telegraficznie lub za pomocą dalekopisu, telefaksu i poczty elektronicznej. Przepis art. 63 § 1 dopuszcza też złożenie podania ustnie, jednakże wymaga utrwalenia ustnego podania w protokole. W aktach administracyjnych brak takiego protokołu. Brak też jakichkolwiek innych dowodów świadczących o tym, iż rzeczywiście skarżący dokonał zgłoszenia ustnego. Także składając skargę skarżący nie wskazał ani nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swojego twierdzenia. W tej sytuacji należy ocenić, że organy prawidłowo ustaliły datę dokonania zgłoszenia wskazując na pisemne zgłoszenie złożone przez skarżącego w Starostwie Powiatowym w A. w dniu [...] 2003r. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Skoro zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 14 października 2004 r. ocenił, iż nie został wypełniony we właściwy sposób obowiązek przedłożenia określonych dokumentów celem legalizacji samowoli budowlanej, ocena ta wiąże Sąd w niniejszym składzie i nie może on inaczej ocenić zarzutu skarżących w tej kwestii. W konsekwencji należy stwierdzić, iż organy administracji słusznie oceniły, iż zaistniała określona w art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego przesłanka orzeczenia, na podstawie art. 49b ust. 1 tegoż Prawa, nakazu rozbiórki. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło