II SA/Bd 643/21
WyrokWSA w Bydgoszczy2021-09-22
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Jarosław Wichrowski, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata konferencyjna, pokryta przez zewnętrzny podmiot, może być zaliczona do dochodu studenta ubiegającego się o stypendium socjalne, nawet jeśli student twierdzi, że była to jedynie refundacja wyłożonych przez niego środków lub zwolnienie z obowiązku zapłaty?Ratio decidendi
Opłata konferencyjna, pokryta przez zewnętrzny podmiot, stanowi przychód studenta z innych źródeł, który realnie przysparza mu korzyści majątkowej w postaci nieodpłatnego udziału w konferencji. Nie jest to dochód utracony ani koszt podróży w rozumieniu przepisów podatkowych. W związku z tym, prawidłowo uwzględniona w dochodzie studenta, może spowodować przekroczenie progu dochodowego uprawniającego do stypendium socjalnego.Stan faktyczny
Student H.Ż. złożył wniosek o przyznanie stypendium socjalnego. Organ I instancji odmówił przyznania stypendium, uznając, że wyliczony dochód na osobę w rodzinie przekracza dopuszczalny próg. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że opłata konferencyjna, pokryta przez zewnętrzny podmiot, stanowi dochód studenta. Student zaskarżył decyzję organu II instancji, podnosząc m.in. zarzut nieprawidłowego zakwalifikowania opłaty konferencyjnej jako dochodu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 września 2021 r. sprawy ze skargi H. Z. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] lutego 2021 r. (bez numeru) w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego oddala skargę.
Decyzją z dnia 11 stycznia 2021 r. (bez numeru) Komisja Stypendialna [...] (KS [...]) w T., po rozpatrzeniu wniosku skarżącego H.Ż. z dnia [...] listopada 2020 r., nie przyznała skarżącemu stypendium socjalnego, wskazując, że wyliczony przez KS dochód na osobę w rodzinie studenta nie uprawnia go do otrzymania wnioskowanego stypendium. Organ wyjaśnił przy tym, że wysokość ww. dochodu uprawniająca do ubiegania się o stypendium socjalne w roku akademickim 2020/2021 wynosi 1051,70 zł.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie mu stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości od dnia 1 października 2020 r. na okres 5 miesięcy w wysokości 800 zł miesięcznie.
Po rozpoznaniu powyższego odwołania Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] (OKS [...]) decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. (bez numeru), działając na podstawie m.in. art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 85 ze zm., dalej powoływanej jako "pswin") oraz art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 111 ze zm., dalej powoływanej jako "uśr") utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji OKS [...] wskazała, że organ I instancji prawidłowo ustalił na podstawie załączonej dokumentacji dochód skarżącego w wysokości [...] zł netto, a dochód ten – jak zaznaczyła - nie kwalifikuje skarżącego do uzyskania wnioskowanego stypendium, ponieważ przekracza kwotę 1051,70 zł. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że KS uznała wskazane przez skarżącego dochody za utracone poza opłatą konferencyjną, który to dochód - zdaniem organu II instancji - zasadnie nie został uznany za utracony, bowiem taki rodzaj dochodu nie znajduje się w katalogu dochodów utraconych, który wskazano w art. 3 pkt 24 (prawidłowo: pkt 23) uśr.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję wniósł skarżący, domagając się stwierdzenia nieważności lub ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz podnosząc zarzuty naruszenia norm prawa materialnego - tj. art. 27 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 16 i ust. 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1426, dalej jako "ustawa o PIT") w zw. z art. 5 ust. 1 i art. 3 pkt 1 uśr w zw. z art. 88 ust. 1 pswn - jak i przepisów postępowania – tj. art. 15 w zw. z art. 10 § 1 i art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256). Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący wskazał w szczególności, że organ II instancji niezasadnie uznał, opłatę konferencyjną, będącą należnością za czas podróży służbowej, za jego dochód. Wyjaśnił przy tym, że należność ta nie stanowiła jego przychodu, rozumianego jako bezzwrotne przysporzenie majątkowe (jak wskazał nabywcą usługi polegającej na umożliwieniu jemu, jako reprezentantowi uczelni, referowania na konferencji naukowej był [...], a skarżący jedynie wyłożył kwotę opłaty konferencyjnej za swoją uczelnię, którą następnie [...] mu zwróciło) oraz że nawet gdyby przyjąć, że przedmiotowa opłata stanowi przychód to i tak nie podlegałaby ona opodatkowaniu podatkiem PIT (byłaby bowiem zdaniem skarżącego zwolniona od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT jako element należności za czas podróży służbowej osoby niebędącej pracownikiem). Wskazał jednocześnie, że niezasadnym jest stanowisko organu II instancji, że część należności z tytułu podróży służbowej osoby niebędącej pracownikiem w postaci diety, kosztów podróży i noclegu mieści się w katalogu wymienionym w art. 3 pkt 23 uśr, a część w postaci "innych niezbędnych udokumentowanych wydatków, określonych lub uznanych przez pracodawcę odpowiednio do uzasadnionych potrzeb" – w tym katalogu się nie mieści. Podniósł również, że skoro w katalogu dochodów utraconych z art. 3 pkt 23 uśr nie znajduje się taki rodzaj dochodu, jak przedmiotowa opłata stanowiąca należność z tytułu podróży służbowej osoby niebędącej pracownikiem, to nie stanowi ona dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 uśr. Ponadto skarżący - podnosząc, że przedmiotowa opłata konferencyjna w żaden sposób nie poprawiła jego sytuacji materialnej oraz podkreślając niewielkie przekroczenie w sprawie progu dochodowego - wskazał na dokonanie przez organ odwoławczy wykładni obowiązujących przepisów wbrew celowi instytucji stypendium socjalnego dla studentów, jak i zasadzie sprawiedliwości społecznej. Zarzucił także brak uzasadnienia decyzji organu I instancji, co uniemożliwiło mu postawienie w odwołaniu jakiegokolwiek zarzutu jak i niezapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu oraz możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazał przy tym m.in., że przychód uzyskany przez skarżącego z tytułu pokrycia przez [...] opłaty konferencyjnej wynika z przedłożonych przez niego dokumentów (PIT-11, zaświadczenie z Urzędu Skarbowego), a organ nie ma podstaw, aby je kwestionować. Wyjaśnił również, że przedmiotowa opłata stanowi przychód z innych źródeł – wskazany w art. 20 ust. 1 ustawy o PIT - który ma miejsce kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, tak jak w przedmiotowej sprawie (w postaci udziału w konferencji bez konieczności uiszczenia opłaty). Podniósł ponadto, że opłata konferencyjna nie może być traktowana jako świadczenie należne z tytułu podróży, czy też jako substytut diety oraz że opłata ta jako dochód nie podlega utracie z uwagi na niewymienienie tego dochodu w katalogu dochodów utraconych, określonych w art. 3 pkt 23 uśr.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa") wykazała, że wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiot kontroli Sądu stanowi decyzja OKS [...] z dnia [...] lutego 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2021 r. w sprawie odmowy przyznania skarżącemu H.Ż. stypendium socjalnego. Istotę sporu w sprawie stanowi natomiast kwestia zaliczenia do dochodu skarżącego opłaty konferencyjnej (opłaty za udział skarżącego w konferencji), co w rezultacie doprowadziło do ustalenia miesięcznego dochodu skarżącego na osobę w rodzinie w wysokości [...] zł netto, tj. w wysokości przekraczającej poziom dochodu uprawniający do otrzymania stypendium socjalnego i tym samym do odmowy przyznania mu wnioskowanego stypendium.
Zasady przyznawania stypendium socjalnego, które może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej regulują w szczególności przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Przy czym stosownie do art. 95 ust. 1 pkt 3 pswn szczegółowe kryteria i tryb przyznawania tego stypendium oraz sposób dokumentowania sytuacji materialnej studenta określa regulamin świadczeń dla studentów, ustalany przez rektora w porozumieniu z samorządem studenckim. Stosownie do § 13 zarządzenia nr 138 Rektora [...] w T. z dnia 1 października 2019 r. Regulamin świadczeń dla studentów [...] w T. (Biuletyn Prawny [...] z 2020 r. poz. 360, dalej powoływanego jako "Regulamin") prawo do stypendium socjalnego ustala się na podstawie wniosku studenta (ust. 1), do którego student dołącza zaświadczenia lub oświadczenia dokumentujące wysokość dochodów studenta i członków jego rodziny oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do stypendium socjalnego (ust. 3). Szczegółowy sposób dokumentowania sytuacji materialnej i socjalnej studenta wskazany został natomiast w Załączniku nr 1 do Regulaminu.
Przyznanie świadczenia, o którym mowa powyżej oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej, co wynika z art. 86 ust. 2 pswn. Użyte przez ustawodawcę na gruncie art. 87 ust. 1 pswn sformułowanie "może otrzymać" wskazuje zaś jednoznacznie, że decyzja o przyznaniu stypendium ma charakter uznaniowy. Organ administracji ma więc swobodę w wydaniu tejże decyzji. Kontrola sądu administracyjnego w tego rodzaju sprawach, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych, jest ograniczona i sprowadza się w gruncie rzeczy do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie wyjaśnione zostały istotne w sprawie okoliczności, a zatem czy prowadząc postępowanie w sprawie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 kpa i art. 77 kpa oraz czy w sposób wszechstronny rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, a następnie dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego świadczenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 lipca 2020 roku, sygn. akt II SA/Ol 107/20 - dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podstawowym kryterium w oparciu, o które organy oceniają zaistnienie w sprawie "trudnej sytuacji materialnej", tj. przesłanki umożliwiającej przyznanie studentowi przedmiotowego stypendium, jest miesięczny dochód na osobę w rodzinie studenta. Przy czym wysokość ww. dochodu uprawniająca do ubiegania się o przedmiotowe stypendium ustalana jest przez Rektora w porozumieniu z samorządem studenckim, stosownie do zapisów art. 87 ust. 2 pswn. W realiach sprawy w roku akademickim 2020/2021 dochód ten ustalony został w wysokości 1051,70 zł.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz w art. 88 ust. 1 i 2 pswn. Dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 uśr oznacza, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne; b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne; c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym – stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o PIT - podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Artykuł 10 ust. 1 ustawy o PIT określa źródła przychodów, wymieniając m.in. stosunek pracy (pkt1), czy też działalność wykonywaną osobiście (pkt 2), w ramach której to działalności źródłem przychodu może być np. umowa zlecenia (art. 13 pkt 8 ustawy o PIT. Źródłami przychodów, w myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT, są również inne źródła, które nie zostały wymienione w tym artykule. Stosownie do treści art. 20 ust. 1 ustawy o PIT za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Jak dowodzi użycie sformułowania "w szczególności", definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o PIT. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić zatem w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Zgodnie zaś z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Za przychody podatkowe mogą być uznane zatem tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Przychód jest bowiem w istocie określonym przyrostem majątkowym, a zatem jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Istotnym z punktu widzenia niniejszej sprawy jest ponadto pojęcie dochodu utraconego, które zdefiniowane zostało w pkt 23 art. 3 uśr i oznacza utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej, renty socjalnej lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz. U. poz. 303), e) (uchylona), f) wykreśleniem z rejestru pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2019 r. poz. 299 i 303) lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300, z późn. zm.), g) (uchylona), h) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, i) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych; j) utratą świadczenia rodzicielskiego, k) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,
l) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 209 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Z powyższych przepisów, stanowiących wytyczne dla organów weryfikujących wnioski studentów ubiegających się o prawo do stypendium socjalnego, wynika zatem w szczególności, że sytuacja materialna studenta, określana jest na podstawie wniosku studenta oraz przedłożonych wraz z nim dokumentów. Obowiązek przedstawienia organom określonych dokumentów – stanowiących dowody potwierdzające sytuację materialną studenta - ciąży więc na studencie ubiegającym się o przyznanie prawa do stypendium socjalnego, na co wskazano w § 13 ust. 3 Regulaminu. Zadaniem organu w tego rodzaju postępowaniu jest zaś czuwanie nad tym aby w sprawie w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy i aby wyjaśnione zostały wszelkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności. W razie dostrzeżenia jakichkolwiek braków w materiale dowodowym bądź stwierdzenia kwestii wymagających wyjaśnienia w weryfikowanym przez organ wniosku, KS winna zatem wezwać studenta do uzupełnienia wniosku o brakujące dokumenty lub do złożenia stosownych wyjaśnień. Zgromadzony w ten sposób materiał dowodowy organ winien następnie poddać wszechstronnej analizie i prawidłowej ocenie, pozwalającej na stwierdzenie zaistnienia (lub nie) w sprawie przesłanki warunkującej zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego świadczenia.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący, realizując powyższy obowiązek wykazania swojej sytuacji materialnej, złożył wraz z przedmiotowym wnioskiem m.in. informację o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy wystawioną przez [...] w T. (formularz PIT-11), gdzie w części F oznaczonej jako "Informacja o wysokości przychodów, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy" pod pozycją "Przychody z innych źródeł" wpisany został przychód w wysokości 120,00 zł, tj. sporna należność z tytułu uiszczonej opłaty konferencyjnej. Ponadto jak wynika z akt sprawy, powyższa opłata konferencyjna uwzględniona została również jako część składowa dochodu skarżącego w roku podatkowym 2019 wskazanego w przedłożonym zaświadczeniu z urzędu skarbowego (k. 10 akt adm.) oraz w zeznaniu o wysokości osiągniętego przez skarżącego dochodu w roku 2019 (formularzu PIT-36, k. 12 akt administracyjnych). Zważyć należy zatem, że skoro skarżący zobligowany do wykazania w sposób rzetelny i zgodny z prawdą, swojej sytuacji materialnej, przedłożył wraz z wnioskiem ww. dokumenty, które stwierdzają uwzględnienie w jego dochodzie osiągniętym w roku 2019 opłaty konferencyjnej w wysokości 120 zł i zakwalifikowanie jej jako przychodu z innych źródeł, w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy o PIT - to tym samym nie mogą odnieść skutku podniesione na gruncie skargi zarzuty zmierzające do zakwestionowania charakteru tejże opłaty, wykazanego w znajdujących się w obrocie prawnym ww. dokumentach. Podkreślić należy bowiem, że co do zasady organy na gruncie niniejszego postępowania uprawnione są wyłącznie do oceny przedłożonych im dokumentów w kontekście ich znaczenia dla możliwości przyznania wnioskowanego stypendium. Przyjmują zatem domniemanie o prawdziwości faktów stwierdzonych w tych dokumentach i nie mają możliwości kwestionowania stwierdzonych w nich, obiektywnych okoliczności. Możliwość podważenia treści przedłożonych organom dokumentów ma zaś sam wnioskodawca, co może uczynić podejmując w tym celu stosowne działania, np. składając korektę zeznania podatkowego. Wskazać należy zatem, że przedstawiona na gruncie skargi wątpliwość skarżącego co do kwalifikacji charakteru należności z tytułu opłaty konferencyjnej nie może mieć wpływu na ocenę prawidłowości przeprowadzonego przez organy w sprawie postępowania dowodowego. W momencie orzekania organy dysponowały bowiem kompletnym materiałem dowodowym, z którego wynikał jednoznacznie obiektywnie stwierdzony charakter spornej opłaty. Ponadto skarżący składając dokumenty stwierdzające, że opłata konferencyjna stanowi jego dochód, nie wyraził w tym zakresie jakichkolwiek zastrzeżeń, co mogłoby ewentualnie dać organom asumpt do poczynienia dodatkowych wyjaśnień lub wezwania skarżącego do złożenia wyjaśnień w odniesieniu do spornej opłaty konferencyjnej.
Ponadto, oprócz powyżej omówionych względów procesowych, które nawet samodzielnie mogłyby już świadczyć o zasadności działań podjętych przez organy orzekające w sprawie, Sąd podzielił jednocześnie stanowisko OKS [...] ad meriti w zakresie dokonanej kwalifikacji przedmiotowej opłaty na gruncie przedmiotowej sprawy, tj. uznania, że opłata konferencyjna stanowi dochód skarżącego, będący jego przychodem z innych źródeł o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT, niepodlegający zwolnieniu z opodatkowania, który nie stanowi jednocześnie dochodu utraconego w rozumieniu art. 3 pkt 23 uśr. Uiszczenie opłaty konferencyjnej przez [...] w okolicznościach sprawy spowodowało bowiem po stronie skarżącego, za którego opłata ta została uiszczona, realne korzyści o charakterze bezzwrotnym w postaci nieodpłatnego świadczenia, tj. możliwości udziału w konferencji oraz braku obowiązku zapłaty za ten udział. Na uwzględnienie nie zasługuje zatem przedstawiona przez skarżącego argumentacja, na gruncie której próbował on wykazać, że to [...] był nabywcą usługi polegającej na możliwości referowania przez niego na konferencji naukowej oraz że opłata konferencyjna, którą otrzymał od [...] była w rzeczywistości zwrotem wyłożonej przez niego za uniwersytet kwoty opłaty. Należy mieć na uwadze, że podniesione przez skarżącego kwestie "wyłożenia" pieniędzy za przedmiotową opłatę, a następnie zwrotu tej kwoty przez uczelnię, nie mają w sprawie znaczenia. Istotnym jest to, że ostatecznie ciężar opłaty obiektywnie poniesiony został przez [...], a skarżący zyskał tym samym korzyść w postaci możliwości nieodpłatnego uczestnictwa w konferencji. Zauważyć należy przy tym, że okoliczność prezentowania referatu nie w celu uzyskania korzyści majątkowej lecz w celu reprezentacji uczelni, również nie zmienia kwalifikacji tego przychodu. Ponadto zasadnie w ocenie Sądu organy uznały, że przedmiotowy dochód w postaci opłaty konferencyjnej nie jest dochodem utraconym, o którym mowa w art. 3 ust. 23 uśr. Wymienione w tym przepisie okoliczności stanowią bowiem zamknięty katalog i nie należy ich interpretować rozszerzająco. Jeżeli zatem ustawodawca nie wymienił na gruncie tej regulacji takiego rodzaju dochodu, jakim jest sporna w sprawie należność, to tym samym nie ma podstaw aby w okolicznościach sprawy opłatę tę uznać za dochód utracony.
Opłata konferencyjna nie mogła również zostać uznana za jeden z kosztów podróży, na co wskazywał skarżący. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT wolne od podatku dochodowego są diety i inne należności za czas: a) podróży służbowej pracownika; b) podróży osoby niebędącej pracownikiem - do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju, z zastrzeżeniem ust. 13. Z powyższego wynika, że zwolnienie z opodatkowania diet i innych należności, wypłacanych za czas podróży osobom innym, niż pracownicy, następuje w granicach limitów przewidzianych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 roku w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej, o ile spełnione są warunki wymienione w art. 21 ust. 13 ustawy o PIT. Przy czym, w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b ustawy o PIT inaczej, niż w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o PIT posłużono się terminem "podróż" bez określenia "służbowa". W związku z tym zakres zwolnienia nie został ograniczony jedynie do podróży służbowych, ale do wszelkich podróży osób niebędących pracownikami, przy spełnieniu warunków z art. 21 ust. 13 ustawy o PIT. Co istotne - brak jest jednak podstaw, żeby dokonywać takiej wykładni zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b ustawy o PIT pojęcia "podróż", aby jego desygnat rozciągnąć poza samo przemieszczanie się osoby delegowanej i objąć nim również realizację celu podróży tej osoby, co otworzyłoby drogę do rozliczenia w ramach kosztów delegacji nie tylko wydatków na przejazdy, noclegi i diety, ale także innych wydatków, służących realizacji celu podróży. Z uwagi na to, że termin "podróż" nie jest zdefiniowany normatywnie, odwołać się należy do jego potocznego rozumienia, a jest nim "przebywanie drogi do jakiegoś odległego miejsca" (zob. Uniwersalny słownik języka polskiego, pod red. S. Dubisza, Warszawa 2008, t. III, s. 255). Zakres znaczeniowy pojęcia jest więc węższy, gdyż nie obejmuje on takiej kategorii, jak cel przebywania drogi. Podkreślenia wymaga, że realizacja celu podróży to zasadniczo odmienny zespół czynności, niż sama podróż. Dlatego też ewentualne wydatki, wiążące się z realizacją tego celu, do kosztów samej podróży zaliczone być nie mogą. Uznać należy zatem, że w realiach sprawy uiszczona opłata konferencyjna - wbrew temu co podnosi skarżący - nie mieści się w katalogu wydatków należących do kosztów podróży, ponieważ nie jest bezpośrednio związana z odbywaniem podróży jako czynności przemieszczania się (por. stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt II FSK 910/14 – dostępne jw.) Za nieuzasadnioną Sąd uznał zatem argumentację skarżącego podniesioną w tym zakresie.
Na uwzględnienie nie zasłużyły również zarzuty dotyczące naruszenia w sprawie celu instytucji stypendium oraz zasad sprawiedliwości społecznej. Wskazać należy, że Sąd przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji nie może opierać się na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej, a wyłącznie na zgodności kontrolowanych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. W tym zaś zakresie, zdaniem Sądu organy przyznające pomoc materialną w sprawie dopełniły swoich obowiązków, co skutkowało właściwym rozpoznaniem zgromadzonego materiału dowodowego, a w konsekwencji zasadną odmową przyznania stypendium socjalnego. Organy – wbrew zarzutom skargi - nie naruszyły przy tym reguł prowadzenia postępowania dowodowego i oceniły wszystkie przedłożone przez skarżącego dokumenty, w tym również niepodważone formularze PIT-11, PIT-36 oraz zaświadczenie z urzędu skarbowego, które ujawniają opłatę konferencyjną w wysokości 120 zł, jako przychód skarżącego z innych źródeł. W ocenie Sądu, organy prawidłowo zastosowały zatem w sprawie przepisy prawa materialnego, w tym pswn, uśr oraz ustawy o PIT. Okoliczność, że skarżący nie zgadza się z taką oceną organów i uważa ją za niesprawiedliwą nie świadczy jednak o tym, że wydane decyzje są nieprawidłowe, a w sprawie został naruszony obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Wobec tego, że ustalony przez organy dochód skarżącego – po zasadnym uwzględnieniu spornej w sprawie opłaty konferencyjnej - osiągnął w 2019 r. wysokość miesięczną na członka rodziny – [...] zł, OKS [...] nie mogła przyznać wnioskowanego świadczenia w postaci stypendium socjalnego, bowiem przekroczył on określone obowiązującymi przepisami obiektywne kryterium dochodowe w wysokości 1051,70 zł miesięcznie na osobę w rodzinie w roku akademickim 2020/2021. W konsekwencji zarzuty skargi nie mogły spowodować jej uwzględnienia, bowiem rozstrzygnięcia obu decyzji wydanych w toku postępowania uznać należało przede wszystkim za zgodne z materialnoprawnymi przepisami regulującymi kwestie, dotyczące istoty sporu w sprawie. Jednocześnie decyzje te nie naruszają przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Bez istotnego wpływu na ostateczny wynik rozstrzygnięcia pozostają przy tym zarzucane przez skarżącego uchybienia organu I instancji polegające na niewystarczającym uzasadnieniu decyzji, a w konsekwencji również uniemożliwieniu mu sformułowania konkretnych zarzutów na gruncie odwołania. Wskazać należy bowiem, że powyższe nieprawidłowości - wobec konwalidowania przez OKS [...] wad uzasadnienia rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego oraz sformułowania na gruncie skargi konkretnych zarzutów odnoszących się do motywów rozstrzygnięcia w sprawie – zostały wyeliminowane w dalszym etapie postępowania w niniejszej sprawie, prowadzonym już przed tut. Sądem. Ponadto podniesione przez skarżącego zarzuty zdaniem Sądu nie miały wpływu na dokonaną ocenę prawidłowości zaskarżonego sprawie rozstrzygnięcia. Wobec tego decyzja OKS [...] winna pozostać w obrocie prawnym i wywoływać określone w niej skutki.
Z powyższych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło