II SA/Bd 65/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 lutego 2011r. sprawy ze skargi P.C. na decyzję Rektora Uniwersytetu M.K. w T. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę. Dziekan Wydziału Matematyki i Informatyki U. M. K. w T. (dalej UMK w T.) dnia [...] r. wydał decyzję w sprawie skreślenia P. C. z listy studentów pierwszego roku stacjonarnych studiów drugiego stopnia na kierunku informatyka. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż przyczyną owego rozstrzygnięcia było niezaliczenie w regulaminowym terminie zajęć objętych planem studiów w danym roku. Od powyższej decyzji P. C. dnia 26 października 2010 r. wniósł odwołanie, w którym powołał się na fakt, iż nie ze swojej winy w systemie USOS nie posiadał wpisanych ocen z przedmiotów, które zaliczył i było to podstawą do negatywnego rozpatrzenia jego podania o wpis warunkowy z dwóch przedmiotów, gdyż treść złożonego dokumentu nie była zgodna ze stanem, jaki był w systemie USOS, na podstawie którego rozliczany obecnie jest student. Po wyjaśnieniu całej sytuacji oraz napisaniu oświadczenia poprzez profesora, iż otrzymał zaliczenie ręcznie, zostały uzupełnione braki. Biorąc pod uwagę okoliczności, jakie zaistniały nie z jego winy podczas rozpatrywania podania, a które posiadały znaczący wpływ na wydaną decyzję, wnosił o cofnięcie decyzji o skreśleniu i przywrócenie w prawach studenta. Decyzją z dnia [...] r. nr [....] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 190 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 1995 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz § 37 ust. 1 pkt 1 Regulaminu Studiów U. M. K. w T. Prorektor ds. Studenckich UMK w T. postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wywodził, że analiza stanu faktycznego niniejszej sprawy pozwala zauważyć, iż P. C. w roku akademickim 2008/2009 nie zaliczył 6 przedmiotów I roku, w związku z powyższym został skierowany na powtarzanie I roku studiów. Jednym z niezaliczonych przedmiotów był "Rachunek prawdopodobieństwa i statystyka matematyczna", który w cyklu 2009/2010 został zastąpiony przez dwa inne przedmioty; jednakże umożliwiono studentowi zdawanie w roku akademickim 2009/2010 egzaminu z tego przedmiotu. P. C. egzamin zdał, co nie zostało odnotowane przez egzaminatora przed 20 września 2010 r., ale poprzez dziekanat w terminie późniejszym. Podnieść jednak należy, iż brak owego wpisu nie był podstawą do negatywnego rozpatrzenia podania o wpis warunkowy. P. C. pomimo dania mu szansy na uzupełnienie braków w roku akademickim 2009/2010 nie zaliczył dwóch przedmiotów, a z pozostałych kończących się oceną uzyskał słabe wyniki. Zgodnie z przepisem § 37 ust. 1 Regulaminu Studiów U. M. K. w T., w stosunku do studenta, który nie zaliczył semestru lub roku, dziekan podejmuje decyzję o: . skreśleniu z listy studentów, zezwoleniu na powtarzanie semestru lub roku studiów, zezwoleniu na warunkowe wpisanie na wyższy semestr lub rok studiów. Decyzje, o których mowa w pkt 2) i 3), dziekan podejmuje na wniosek studenta złożony w terminie 7 dni od upływu terminu zaliczenia semestru lub roku. W niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki uzasadniające wydanie przedmiotowego rozstrzygnięcia. P. C. do dnia skreślenia z listy studentów nie uzyskał zaliczenia zajęć objętych planem studiów w danym roku akademickim, co zgodnie z § 26 ust. 1 Regulaminu Studiów U. M. K. w T. jest niewykonaniem ciążącego na studencie obowiązku. Od powyższej decyzji P. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Dziekana Wydziału Matematyki i Informatyki z dnia [...] r. Zaskarżonej decyzji zarzucił: a) naruszenie prawa materialnego poprzez nie zastosowanie w sprawie § 37 ust. 1 pkt 3 Regulaminu Studiów U. M. K. w T., naruszenie prawa materialnego poprzez naruszeniu art. 7, 8 i 11 k.p.a., naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 77 § 1 i 80 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżący wywodził, iż w treści rozstrzygnięcia organ powołuje się na odwołanie K. R. (strona 2 decyzji), co rodzi uzasadnione wątpliwości, co do podjęcia w przedmiotowej sprawie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mającego na względzie słuszny interes obywatela, skoro organ powołuje się na odwołanie innej osoby niż skarżący. Uzasadnienie organu sugeruje, iż poza nie zaliczeniem dwóch podmiotów, skarżący uzyskał na tyle słabe wyniki, że można było uznać, iż nie wykonuje on ciążących na nim obowiązków studenta. Powyższe twierdzenie nie jest zgodne z prawdą, gdyż w roku akademickim 2009/2010 skarżący uzyska) następujące wyniki w nauce: MON Wykład monograficzny: ZAL Podstawy przetwarzania sygnałów: 2 Proseminarium magisterskie: ZAL SEM Seminarium: ZAL Teoria informacji: 2 Współczesne systemy sieciowe Laboratorium: 3 Współczesne systemy sieciowe Wykład: ZAL Wstęp do kryptografii: 3 Rachunek prawdopodobieństwa i statystyka matematyczna Wykład: 3 10. Rachunek prawdopodobieństwa i statystyka matematyczna Ćwiczenia: 4 Z powyższego wynika, iż tylko w przypadku pięciu przedmiotów były wystawiane oceny, natomiast z pozostałych konieczne było uzyskanie zaliczenia, które skarżący otrzymał. Jednocześnie istotne jest, iż zarówno w poprzednim roku akademickim jak i w roku 2009/2010, w okresie od końca czerwca 2009 r. do 25 września 2009 r. oraz od początku lipca 2010 r. do 20 września 2010 r. skarżący przebywał na stażu naukowym w USA, co z jednej strony zaważyło na uzyskaniu gorszych wyników w nauce, jednak dało mu możliwość zdobycia cennego doświadczenia zawodowego, które jest w obecnej sytuacji rynkowej niezwykle istotne dla każdego studenta, przy czym powyższy staż skarżący zorganizował we własnym zakresie, nie uzyskując żadnej pomocy w tym zakresie ze strony UMK. Istotne jest również to, iż stosownie do § 39 ust. 2 Regulaminu, w przypadku uzyskiwania gorszych wyników w nauce, dziekan ma możliwość skreślenia studenta z listy studentów, co oznacza, iż jest to decyzja uznaniowa dziekana i zdaniem skarżącego powinien on, stosownie do art. 11 k.p.a. wykazać zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Jeszcze raz akcentując, iż na dziewięć przedmiotów skarżący uzyskał pozytywną ocenę bądź zaliczenie z siedmiu pozwala uznać, iż decyzja organu jest zbyt rygorystyczna i nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Nie ma przy tym wątpliwości, iż praktyką stosowaną na UMK jest umożliwienie studentom uzyskującym maksymalnie dwie negatywne oceny z egzaminu, warunkowe kontynuowanie nauki na wyższym roku studiów. Odnosząc się do § 37 ust. 1 należy zauważyć, iż również w tym przypadku dziekan ma możliwość swobodnego podjęcia decyzji, co do tego czy skreśli studenta z listy studentów, czy umożliwi mu kontynuowanie nauki, przy czym decyzja nie opiera się o jasne i wyrażone w Regulaminie kryteria, co powoduje, że decyzja taka ma charakter wyłącznie uznaniowy, a jednocześnie uniemożliwia studentowi weryfikację takiej decyzji i skuteczne odwołanie od niej, mimo iż znacząco wpływa ona na jego sytuację życiową i zawodową, zwłaszcza gdy jest uzasadniona "słabymi wynikami w nauce". W odpowiedzi na skargę Rektor UMK w T. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu swego stanowiska wywodził, że powodem skreślenia skarżącego z listy studentów było nie uzyskanie zaliczenia zajęć objętych planem studiów w danym roku. W aktach sprawy znajduje się karta okresowych osiągnięć skarżącego studenta. Wynika z niej, że skarżący uzyskał z trzech przedmiotów ocenę niedostateczną w okresie rozliczeniowym - rok akademicki 2009/2010. Nie doszło do naruszenia prawa materialnego - § 37 ust. 1 pkt 3 Regulaminu Studiów UMK w T.. Należy zauważyć, iż skarżący powtarzał już przedtem I rok studiów, a zgodnie z regulaminem - § 37 ust. 3 powtarzanie I roku możliwe jest tylko jeden raz. Skarżący nie mógł zatem uzyskać wpisu warunkowego przewidzianego w pkt 3 ust. 1 tego §, ani też zezwolenia na powtarzanie roku, albowiem de facto doszłoby do powtórnego powtarzania roku, co jest niezgodne z regulaminem studiów. Jedyną możliwą decyzją było skreślenie z listy studentów, co też zostało uczynione. Skarżący nie zaliczył roku w rozumieniu § 26 ust. 1 Regulaminu. Nie doszło również do naruszenia art. 7, 8 i 11 k.p.a., na co wskazuje prowadzone postępowanie i dokumentacja dotycząca skarżącego, ani też art. 77 § 1 i 80 k.p.a., albowiem status skarżącego i jego wyniki w nauce zostały dokładnie rozpatrzone przez organ, na co wskazuje uzasadnienie decyzji II instancji. Nazwisko K. R., które pojawiło się w treści uzasadnienia decyzji, stanowi pomyłkę i zostało wykreślone, decyzja ewidentnie dotyczy skarżącego. Postępowanie i decyzja dziekana nie jest uznaniowa w takim rozumieniu, jak to zarzuca skarżący. Dziekan w ramach § 37 ust. 1 może zastosować jedno z rozwiązań przewidzianych w pkt 1-3, ale, jak to zostało wykazane wyżej, wobec skarżącego możliwe było zastosowanie tylko pkt 1. Ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę skarżący stwierdził, że błędnie podnosi rektor, iż skarżący uzyskał z trzech przedmiotów ocenę niedostateczną, w okresie rozliczeniowym - rok akademicki 2009/2010, gdyż skarżący w tym okresie otrzymał dwie oceny niedostateczne, na dowód czego załączył wydruk ze strony internetowej uwzględniający wyniki egzaminów i otrzymane zaliczenia przez skarżącego. Skarżący nie wnosi o umożliwienie mu powtarzania roku, a o umożliwienie mu, stosownie do § 37 ust. 1 pkt 2 Regulaminu Studiów UMK w T., warunkowego wpisania na wyższy rok studiów, co stanowi swoistą praktykę w stosunku do studentów, którzy otrzymali dwie oceny niedostateczne. Warunkowy wpis na wyższy rok studiów nie jest de facto powtarzaniem roku, jak sugeruje organ, tym bardziej, iż każda z powyższych możliwości została osobno przewidziana w § 37 ust 1 pkt 1 i 2 Regulaminu Studiów UMK w T., co również oznacza, iż skreślenie skarżącego z listy studentów nie było jedynym możliwym rozwiązaniem. Uwzględniając powyższe, dziekan miał możliwość podjęcia każdej z decyzji, o której mowa w § 37 ust. 1, w tym umożliwienia skarżącemu warunkowego kontynuowania nauki na wyższym roku studiów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, że przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też przepisy postępowania administracyjnego. Przede wszystkim należy podnieść, iż podstawowe obowiązki studenta określają przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2005 r., Nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz z mocy art. 160 ust. 1 tej ustawy - regulamin studiów. Podkreślić należy, iż zgodnie z art. 189 ust. 2 cyt. ustawy student zobowiązany jest w szczególności do uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów, a także składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów. Obowiązki te znajdują odpowiednie odzwierciedlenie także w regulaminie studiów obowiązującym na Uniwersytecie, zawartym w uchwale nr 26 Senatu UMK w T. z dnia 27 marca 2007 r. (§ 9 ust. 3 Regulaminu). W związku z tym w przypadku nie uzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie student może być skreślony z listy studentów (art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym). Wprawdzie w myśl tego przepisu decyzja w przedmiocie skreślenia w takim wypadku ma charakter uznaniowy, a nie obligatoryjny, lecz takie uregulowanie wynika z poszanowania przez ustawodawcę zasady autonomii uczelni. Pozostawienie tej kwestii do swobodnego uznania organów uczelni umożliwia uwzględnienie różnych nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających studentowi wywiązania się z jego podstawowych obowiązków z przyczyn od niego niezależnych. Jedynie zaistnienie takich okoliczności powoduje konieczność ich rozważenia przez organ administracji (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 8 grudnia 2009 r., II SA/Ol 890/09). W tej sytuacji nie można zatem zarzucić organowi, iż nie rozważył wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, gdyż poza nie budzącym wątpliwości faktem braku zaliczenia semestru przez skarżącego nie wskazał on żadnych racjonalnych powodów, dla których nie wypełnił podstawowych obowiązków studenta. W szczególności fakt podjęcia stażu w USA nie stanowi wytłumaczenia braku zaliczenia z dwóch przedmiotów. W ocenie Sądu staż ten winien wpłynąć na tok nauki skarżącego w odwrotny sposób, tj. spowodować osiąganie przez niego lepszych wyników w nauce. Ma on bowiem na celu pogłębienie wiedzy, a nie powodowanie pogorszenie wyników w nauce. Dodatkowo należy podkreślić słuszność argumentacji uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w której rektor podkreśla, że skarżący już raz powtarzał pierwszy rok studiów, otrzymał zatem szansę poprawy wyników nauki, której nie wykorzystał. Nie można również nie podzielić poglądu rektora, iż skarżący osiąga słabe wyniki w nauce. Oprócz dwóch ocen niedostatecznych (2), uzyskał on trzy oceny dostateczne (3) i tylko jedną ocenę dobrą (4). Błędne wpisanie w uzasadnieniu decyzji nazwiska innej osoby niż skarżący nie świadczy samo w sobie o tym, że organ nie rozpatrzył sprawy w sposób nieprawidłowy, skoro z treści uzasadnienia wprost wynika to, że organ poddawał ocenie konkretną sytuację skarżącego P. C.. W tym miejscu można zacytować wyrok NSA z dnia 26 października 2009 r. (I OSK 500/09), w którym stwierdzono, że fakt, iż uzasadnienie decyzji o skreśleniu z listy studentów nie spełnia wszystkich wymogów określonych w art. 107 K.p.a. - wobec jednoznacznie wskazanej przyczyny skreślenia - nie ma wpływu na wynik sprawy. Reasumując, kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów (wyrok WSA w Lublinie z dnia 15 grudnia 2009 r., II SA/Lu 675/09, LEX nr 583030).W niniejszej sprawie rektor uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych i nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. W związku z powyższym decyzja rektora nie narusza prawa. Na marginesie jedynie należy odnieść się do argumentów przedkładanych w odpowiedzi na skargę. Nie ma racji rektor twierdząc, że wskutek nieskreślenia skarżącego z listy studentów doszłoby do tego, że powtórnie powtarzałby on pierwszy rok studiów, czego zabrania regulamin studiów. Z akt sprawy wprost wynika, że skarżący domagał się zezwolenia na warunkowe wpisanie na wyższy semestr studiów (§ 37 ust. 1 pkt 3 regulaminu), a nie zezwolenia na powtarzanie roku studiów (§ 37 ust. 1 pkt 2 regulaminu). Ponadto, jak wynika z karty okresowych osiągnięć studenta, skarżący otrzymał oceny niedostateczne z dwóch, a nie z trzech przedmiotów, jak podaje rektor. Uchybienia te nie miały jednak żadnego wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Mając na uwadze powyższe należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.