II SA/Bd 653/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-07-20
Skład orzekający: Leszek Tyliński, Joanna Brzezińska, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie zasiłku stałego złożony po upływie terminu ważności poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności, ale w sytuacji ciągłości niepełnosprawności, powinien być traktowany jako wniosek o kontynuację świadczenia, a zasiłek przyznany od daty złożenia pierwotnego wniosku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy wadliwie zastosowały przepis art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, traktując wniosek skarżącego jako nowy, a nie jako wniosek o kontynuację świadczenia. W sytuacji, gdy skarżący nieprzerwanie legitymował się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności od 2010 r., a wyrok sądu rejonowego potwierdził ten stopień od 2014 r. do 2016 r., zasiłek stały powinien być przyznany od daty złożenia pierwotnego wniosku, a nie od daty złożenia wniosku po uzyskaniu korzystnego orzeczenia.Stan faktyczny
Skarżący S. K. ubiegał się o przyznanie zasiłku stałego za okres od 2014 r. do 2016 r. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia za okres poprzedzający złożenie wniosku w 2016 r., uznając, że nie jest to kontynuacja poprzedniego zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wskazywał, że posiadał umiarkowany stopień niepełnosprawności od 2014 r., co zostało potwierdzone wyrokiem sądu rejonowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2016 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego i składek na ubezpieczenie zdrowotne uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...].
Decyzją z dnia [...] 2016r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015r. poz. 163 z późn.zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] 2016r. ([...]) wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] przez pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] o odmowie przyznania S. K. pomocy w formie zasiłku stałego i składki na ubezpieczenie zdrowotne od [...].2014 r. do [...].2016 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy:
Decyzją z [...] 2016r., po rozpatrzeniu wniosku S. K. z dnia [...].2016r. organ I odmówił przyznania świadczenia w formie zasiłku stałego za okres od [...].2014r. do [...].2016r. uzasadniając, że złożony [...].03.2016r. wniosek jest kolejnym wnioskiem o to świadczenia, który nie wiąże się z prawem do kontynuacji zasiłku, zatem nie ma do przyznania go za okres poprzedzający złożenie wniosku. Wnioskodawca był objęty pomocą w formie zasiłku stałego na mocy decyzji z dnia [...].2010r. (na okres od.[...].2010r. do [...].2014r.). Kolejny wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności, do właściwego w tym zakresie organu, złożono [...].2014r., zatem już po okresie obowiązywania poprzedniego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Na tej podstawie organ I instancji uznał, że przedmiotowy wniosek nie jest wnioskiem o kontynuację zasiłku stałego.
W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca zakwestionował stanowisko organu, wnosząc o przyznanie przedmiotowego zasiłku od [...].2014r. do [...].2016r., zgodnie z wyrokiem Sądu z dnia [...].2016r.
Rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało właściwe przepisy ustawy o pomocy społecznej regulujące kwestię przyznania zasiłku stałego oraz określające przesłanki negatywne w tym zakresie. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie posiada żadnych własnych źródeł dochodu, a tym samym spełnia kryterium dochodowe. Organ w zakresie kryterium sytuacyjnego wskazał, że S. K. w okresie od [...].2014r. do [...].2016r. nie składał wniosku o przyznanie zasiłku stałego, wniosek taki złożył w dniu [...].2016r. i dotyczył on przyznania zasiłku stałego od dnia [...].2014r. do [...].2016r. Z akt sprawy wynika, iż na podstawie decyzji z [...].2010 r. ( [...]) odwołujący miał przyznane prawo do zasiłku stałego od [...].2010 r. do [...].2014 r. Z wnioskiem o ustalenie kolejnego stopnia niepełnosprawności zwrócił się do Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w dniu [...].2014r., a więc po upływie okresu obowiązywania poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności. Orzeczeniem z dnia [...].2014r. właściwy organ ustalił lekki stopień niepełnosprawności na stałe, od czego odwołał się. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...], orzeczeniem z [...].2015r. uchyli powyższe orzeczenie w zakresie daty ustalenia stopnia niepełnosprawności z dnia [...].2014r. na [...].2014r. Od tego orzeczenia strona wniosła odwołanie do Sądu Rejonowego w [...], który wyrokiem z dnia [...].2016r. zaliczył S. K. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres od [...].2014r. do [...].2016r.
Z uwagi na fakt, że wniosek o ustalenie prawa do zasiłku stałego strona złożyła w dniu [...].2016 r., zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społeczne, zdaniem Kolegium wnioskowane świadczenie należało przyznać od [...].2016 r. do [...].2016 r., co uczyniono decyzją z dnia [...].2016, [...]. Zaskarżoną decyzją organu I instancji odmówiono zaś przyznania zasiłku stałego za okres wcześniejszy ze względu na fakt, że wniosek strony z dnia [...].2016 r. nie jest kolejnym wnioskiem o zasiłek stały i nie można go wiązać z prawem do kontynuacji tego zasiłku. Zdaniem Kolegium, w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że skarżący nie złożył wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności jeszcze w czasie ważności poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności, lecz uczynił to dopiero po upływie półtora miesiąca od daty upływu ważności poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności oraz że wniosek o ustalenie prawa do zasiłku stałego złożony został przez stronę w dniu [...].2016 r. Tym samym w tej sprawie nie zaszło istnienie ciągłości zasiłku stałego.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy S. K. wniósł o uchylenie orzeczenia i uznanie jego roszczeń, zarzucając bezprawne powoływanie się przez organy na "kruczki prawne" oraz to, że informował MOPR w [...] o problemach związanych z uzyskaniem orzeczenia o niepełnosprawności i powołując się na wyrok SR w [...] z dnia [...].2016r. sygn. [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 718, dalej "P.p.s.a.").
Materialnoprawną podstawę rozstrzygania sprawy dotyczącej wnioskowanego przyznania zasiłku stałego, czyli jednego z ustawowych świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2015, poz. 163 ze zm., dalej "u.p.s.").
W pierwszej kolejności zważyć zatem należy, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.).
Zgodnie z art. 3 ustawy, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (ust. 1). Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz integracji ze środowiskiem (ust. 2). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (ust. 3).Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (ust. 4.)
Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 u.s.p., zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Przy czym użyte w omawianym przepisie określenie "całkowita niezdolność do pracy", w świetle treści art. 6 pkt 1 cyt. ustawy oznacza m.in. legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Wskazać należy, że wynikające z art. 37 ust. 1 pkt 1 przesłanki, decydujące o przyznaniu zasiłku stałego - całkowita niezdolność do pracy (lub niezdolność do pracy z powodu wieku) oraz niski dochód - muszą być spełnione kumulatywnie, aby właściwy organ państwa przyznał wnioskodawcy ten zasiłek. Należy mieć przy tym na uwadze, że o ile ustalenie sytuacji dochodowej nie wymaga udziału innych organów (odrębnego postępowania), o tyle ustalenie stopnia niepełnosprawności, a co za tym idzie stwierdzenie całkowitej niezdolności do pracy, wiąże się z koniecznością przeprowadzenia odrębnego postępowania przed wyspecjalizowanymi w tym zakresie organami ( tu powiatowymi zespołami do spraw orzekania o niepełnosprawności oraz wojewódzkimi zespołami do spraw orzekania o niepełnosprawności, działającymi jako organ drugiej instancji). W celu uzyskania zasiłku stałego osoba niepełnosprawna zmuszona jest zatem najpierw uzyskać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności w odrębnym postępowaniu, a dopiero później może uruchomić kolejne, właściwe postępowania, które umożliwi jej realizację jej prawa podmiotowego.
W świetle art. 106 ust. 3 ustawy, świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku, gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem.
Ustawa o pomocy społecznej nie różnicuje zatem daty przyznania i wypłaty świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Jak wynika z treści wyżej wskazanego przepisu, co do zasady, datę od której wnioskodawcy, spełniającemu przesłanki określone w art. 37 ust. 1 ustawy przysługuje zasiłek stały wyznacza dzień (miesiąc) złożenia do właściwego organu wniosku o zasiłek stały z wymaganymi załącznikami, a więc m.in. z orzeczeniem ustalającym znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że przepis art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej dotyczy jednak tylko sytuacji, gdy wniosek o przyznanie określonego świadczenia jest wnioskiem wszczynającym postępowanie o przyznanie zasiłku stałego po raz pierwszy. Nie ma on natomiast zastosowania, gdy zainteresowana osoba uzyskała prawo do świadczenia wcześniej i składa kolejny wniosek zmierzający do dalszego uzyskiwania przyznanego już wcześniej świadczenia. W szczególności zaś przepis ten nie ma zastosowania, gdy zachodzi ciągłość niepełnosprawności uprawniającej do świadczenia, a potrzeba złożenia kolejnego wniosku powstała w związku z koniecznością uzyskania następnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 29 września 2006 r., sygn. I SA/Wa 1253/06, WSA w Bydgoszczy z dnia 5 marca 2009 r., sygn. II SA/Bd 851/08, WSA w Poznaniu z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. IV SA/Po 312/08, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się pogląd, że w takim przypadku datą wszczęcia postępowania jest moment złożenia pierwotnego wniosku, o ile niepełnosprawność - potwierdzona orzeczeniem właściwego zespołu d/s orzekania o niepełnosprawności - istnieje przez cały okres (tak np. wyroki NSA z dnia 23 kwietnia 2001r. sygn. I SA 2324/00, LEX 54541, z dnia [...] lipca 2001r. sygn. akt I SA 2550/00 LEX 53939). Wprawdzie orzecznictwo to dotyczyło kwestii przyznawania renty socjalnej, ale z uwagi na bardzo zbliżony charakter tego świadczenia do obecnego zasiłku stałego, zasada ta znajduje zastosowanie także w przypadku tego zasiłku. Przy czym wskazać należy, że nie pozbawia aktualności tej tezy fakt, iż była podjęta w starym stanie prawnym, gdyż odnosiła się do treści przepisu art. 43 ust 6 poprzednio obowiązującej ustawy o pomocy społecznej, który ma swój odpowiednik w art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej.
W niniejszej sprawie organy obu instancji, zastosowanie przepisu art. 106 ust. 3 omawianej ustawy uzasadniły tym, że kolejny wniosek skarżącego o przyznanie zasiłku stałego nie rodzi prawa do kontynuacji świadczenia przyznanego uprzednio do [...] 2014r., gdyż skarżący zbyt późno złożył wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności do Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w [...]. Jak wskazano w kwestionowanej decyzji skarżący miał wcześniej ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności do dnia [...] 2014r., a z wnioskiem o wydanie kolejnego orzeczenia wystąpił do Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w T. dopiero [...] 2014r., a więc po upływie półtora miesiąca od daty upływu ważności poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności.
Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że prawo do kontynuacji przedmiotowego świadczenia nie wiąże się z datą złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności, ale z ciągłością niepełnosprawności uprawniającej do świadczenia.
Stan faktyczny w sprawie pozostaje niesporny. Nie budzi wątpliwości, że w świetle wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] 2016 r., sygn. akt [...], skarżący jest w stanie wykazać, że co najmniej od [...] 2010 r. legitymuje się w sposób nieprzerwany umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, a więc jest osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Podkreślić należy przy tym, że orzeczenia wydane przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w [...] z dnia [...].2014 r., jak i przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] w dniu [...].2015 r. nie uprawniały skarżącego do uzyskania zasiłku stałego, bowiem skarżący został w nich zaliczony jedynie do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Dopiero wyrok Sądu Rejonowego otworzył skarżącemu drogę do ponownego ubiegania się o przyznanie zasiłku stałego. Organy orzekające w niniejszej sprawie wskazując, że skarżący dopiero [...].2016r. wniósł o przyznanie zasiłku stałego, nie uwzględniły zatem tego, że orzeczenia powiatowego oraz wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, zaliczyły skarżącego jedynie do lekkiego stopnia niepełnosprawności, co nie uprawniało wszakże do ubiegania się o przyznanie zasiłku stałego z pomocy społecznej. Dopiero wyrok Sądu Rejonowego w [...] z [...] 2016r. wydany na skutek zaskarżenia odwołaniem orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności zmienił powyższe niekorzystne orzeczenia organów administracji i zaliczył skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności w okresie od dnia [...] 2014r. do [...] 2016r. Powyższe, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy oznacza, że skarżący nieprzerwanie od dnia przyznania mu zasiłku stałego na podstawie uprzedniej decyzji z 2010r., która wygasła z dniem [...] 2009r., na skutek upływu okresu na który świadczenie zostało przyznane, w okresie od dnia [...] 2014 r. do dnia złożenia kolejnego wniosku o przyznanie zasiłku stałego (tj. [...].2016 r.) był osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, co więcej z akt sprawy wynika, że jego sytuacja materialna i życiowa uprawniała go do przyznawania zasiłków np. celowych z pomocy społecznej.
W świetle powyższego, zdaniem Sądu, należało stwierdzić, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy wadliwie uznały, że dla oceny zasadności wniosku skarżącego zastosowanie ma przepis art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, określający początek przyznania i wypłacania zasiłku. Wniosek skarżącego z dnia [...].2016 r. powinien bowiem zostać potraktowany jako wniosek o kontynuację uprzednio przyznanego świadczenia. Podkreślenia wymaga, że organy przyznające świadczenia z pomocy społecznej nie mają uprawnień by na użytek prowadzonych postępowań dokonywać - w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w ubezpieczeniowej sprawie sądowej – własnych ustaleń dotyczących np. daty powstania określonego stopnia niepełnosprawności u osoby ubiegającej się o zasiłek (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2012r. sygn. I OSK 2457/11, Lex nr 1264731).
Niezależnie od powyższego badając kwestię legalności zastosowania w niniejszej sprawie przez organy obu instancji przepisu art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej należy ponadto mieć na uwadze, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 października 2015 r. sygn. akt SK 19/14 orzekł, że przepis ten w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku stałego osobie całkowicie niezdolnej do pracy, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i nie mającej innych środków utrzymania, prawo do zasiłku ustala się począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek, jest niezgodny z art. 67 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. W omawianym wyroku Trybunał Konstytucyjny przyznał, że nieprawidłowo skonstruowano tryb nabycia prawa do zasiłku stałego, sprawiając, że może upłynąć długi okres od spełnienia przesłanek do przyznania zasiłku stałego (niepełnosprawność i brak dochodu) do czasu realizacji prawa. Wywiódł w związku z tym, że przyjmując, że świadczenia z pomocy społecznej przysługują po spełnieniu przesłanek, należy je przyznawać od chwili ich wystąpienia. Jeżeli osoba wystąpiła o stwierdzenie niepełnosprawności, a następnie ze względu na tę niepełnosprawność, powodującą brak środków utrzymania, występuje o zasiłek stały, świadczenie to powinno zostać jej przyznane od dnia stwierdzenia niepełnosprawności uniemożliwiającej podjęcie pracy (po stwierdzeniu, że niepełnosprawność jest źródłem braku dochodu). Przyznanie zasiłku stałego z datą późniejszą byłoby możliwe, gdyby organ stwierdził, że wystąpienie niepełnosprawności nie od razu łączyło się z brakiem środków utrzymania, a tylko z utratą dochodu z pracy (vide uzasadnienie prawne wyroku TK).
Powyższy wyrok odnosi się wprawdzie do osób legitymujących się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jednakże biorąc pod uwagę, że z brzmienia art. 6 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej wynika, że osobą całkowicie niezdolną do pracy jest również osoba legitymująca się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, skutki powyższego wyroku rozciągać będą się także na osoby o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, nie mające środków utrzymania.
Dodać należy także, że w przywołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzono wprawdzie, że przepis wymieniony art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, w zakresie wskazanym w wyroku, traci moc obowiązującą z upływem 31 grudnia 2016 r., jednakże zdaniem tut. Sądu istniały przesłanki uzasadniające niezastosowanie wspomnianego przepisu, mimo że uchylenie jego mocy odroczono w czasie. Należy mieć bowiem na uwadze, że akt normatywny uchylony (w całości lub w części) na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, niezależnie od odroczenia utraty jego mocy obowiązującej, traci cechę domniemania konstytucyjności. Wzruszenie tego domniemania następuje już z momentem ogłoszenia wyroku Trybunału na sali rozpraw (wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 27 kwietnia 2005 r., sygn. akt: P 1/05, OTK-A 2005, nr 4, poz. 42; z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt: K 8/07, OTK-A 2007, nr 3, poz. 26; z dnia 11 maja 2007 r., sygn. akt: K 2/07, OTK-A 2007, nr 5, poz. 48). Z tą też chwilą nie ma już żadnych wątpliwości, że taki akt nie spełnia standardów konstytucyjnych. Jak zauważył Sąd Najwyższy, na skutek orzeczenia o niekonstytucyjności aktu normatywnego następuje zmiana stanu prawnego (por. wyrok z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt: III PK 96/06, OSNP 2008, nr 5-6, poz. 61). Sąd bowiem, rekonstruując podstawę rozstrzygnięcia, zobowiązany jest uwzględnić wszystkie normy obowiązujące w systemie prawnym, w tym te o charakterze konstytucyjnym i stosować w tym zakresie reguły kolizyjne – lex superior derogat legi inferiori (łac.: ustawa nadrzędna uchyla ustawę podrzędną).
Ponadto jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny nie ma logicznych przesłanek, by kończyć postępowanie na podstawie "chwilowo" konstytucyjnych przepisów, a następnie wznawiać zakończone w ten sposób postępowania. Takie działanie sądów byłoby dysfunkcjonalne (por. wyroki SN z dnia 24 stycznia 2006 r., sygn. akt: I PK 116/05, OSNP 2006, nr 23-24, poz. 353 i z dnia 5 czerwca 2007 r., sygn. akt: I PK 6/07, OSNP 2008, nr 15-16, poz. 213 oraz wyroki NSA z dnia 23 lutego 2006r., sygn. akt: II OSK 1403/05; z dnia 9 marca 2010 r. sygn. akt I FSK 105/09).
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że wady decyzji wydanych niniejszej sprawie, w zakresie prawa materialnego, skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a o czym orzeczono w sentencji.
Rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji zobligowany jest zastosować przepisy ustawy o pomocy społecznej do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego i w oparciu o wyżej przedstawione poglądy uwzględnić stanowisko Sądu, co do początkowej daty ustalenia prawa do zasiłku stałego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło