II SA/Bd 657/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski ( spr ) sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Majchrzak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016r. sprawy ze skargi W. K. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie likwidacji szkoły podstawowej w Cettach oddala skargę. Wojewoda wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie likwidacji Szkoły Podstawowej. Uzasadniając skargę Wojewoda podniósł, że wbrew zapisowi zawartemu w art. 59 ustawy o systemie oświaty, nie wszyscy rodzice uczniów, a także opiekun prawny jednej z uczennic, zostali zawiadomieni o zamiarze likwidacji szkoły co najmniej na sześć miesięcy przed terminem likwidacji. Wojewoda zwrócił uwagę, że organ oparł się wyłącznie na nadesłanym przez Dyrektora Szkoły. wykazie rodziców, który zawierał braki lub dane nieaktualne, przy czym dane nie zostały zaktualizowane od dnia [...] listopada 2015 r., bowiem z tą datą Burmistrzowi. został przedłożony imienny wykaz uczniów Szkoły Podstawowej, który braki takie zawierał. Ustalono, że rodzice dwojga uczniów (ojciec lub matka) i opiekun prawny uczennicy nie zostali zawiadomieni o zamiarze likwidacji szkoły. Brak zawiadomienia dotyczy P. P. - ojca ucznia S. P., M. R. - matki uczennicy J. R. oraz B. G. - opiekuna prawnego uczennicy D. B. Organ nie ustalił miejsca zamieszkania P. P. Jak wynika z wyjaśnień Przewodniczącej Rady, matka ucznia nie przekazała Szkole danych ojca dotyczących adresu zamieszkania. Adres nie jest znany matce, a ustalenie go za pomocą systemu ewidencji ludności "Źródło" z uwagi na wielość osób o tym samym imieniu i nazwisku oraz braku innych danych, nie jest możliwe. Przewodnicząca, powołując się na treść protokołu uznania dziecka z dnia [...].01.2007 r., sygn. akt [...] zawartego przed Sądem Rejonowym III Wydział Rodzinny i Nieletnich wskazała, że ojciec nie został pozbawiony władzy rodzicielskiej ani władza ta nie została zawieszona bądź ograniczona. Jak wynika z informacji udzielonych przez Przewodniczącą Rady, rodzice J. R. są po rozwodzie, opiekę nad córką sprawuje ojciec, natomiast adres zamieszkania matki nie został przez ojca przekazany Szkole. Matka nie utrzymuje kontaktów z córką, były mąż nie zna jej adresu, zaś ustalenie go za pomocą elektronicznej bazy ewidencji ludności było niemożliwe. Zgodnie natomiast z wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] listopada 2014 r., sygn. akt [...] - wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią powierzono ojcu, ograniczając władzę matki do decydowania w sprawach zdrowotnych, wychowawczych i nauki oraz we wszystkich ważniejszych sprawach, które dotyczą małoletniego dziecka. Zdaniem Wojewody, z uwagi na to, że matka ma pozostawioną możliwość decydowania m.in. w sprawach nauki dziecka, oznacza to, że zawiadomienie o zamiarze likwidacji szkoły powinno jej być po ustaleniu adresu doręczone, lub udokumentowane powinny zostać w stosownym czasie działania zmierzające do ustalenia jej adresu. Na podstawie informacji udzielonych przez Przewodniczącą Rady ustalono, że B. G. ustanowiona została opiekunem prawnym uczennicy D. B. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] grudnia 2015 r. W związku z tym, że treść postanowienia nie była znana UMiG do dnia wysyłania zawiadomień rodzicom o zamiarze likwidacji szkoły, zawiadomienie wysłane zostało do D. B., która uprzednio była opiekunem prawnym małoletniej. Jednakże, jak wskazała Przewodnicząca, B. G. już w grudniu 2015 r. starała się o opiekę nad ww. uczennicą. W związku z powyższym należy uznać, że uzyskując status opiekuna prawnego była ona już poinformowana o zamiarze likwidacji Szkoły. Według B. G., nie została ona powiadomiona przez władze Miasta i Gminy o zamiarze likwidacji Szkoły. Jednak, jak wskazała Przewodnicząca Rady, B. G. była obecna na spotkaniu z rodzicami i nauczycielami w dniu [...] grudnia 2015 r., co potwierdziła podpisem na liście obecności i już wtedy została zawiadomiona o zamiarze likwidacji szkoły. Zdaniem Wojewody, B. G. uczestniczyła w tym zebraniu, jako nauczyciel, nie miała jeszcze wówczas statusu opiekuna prawnego uczennicy i tym samym nie można zawiadomienia tego uznać za prawidłowe. W ocenie skarżącego, organ prowadzący zwolniony byłby z obowiązku zawiadamiania rodziców P. P. i M. R. jedynie w sytuacji pozbawienia ich lub ograniczenia im wyrokiem sądu władzy rodzicielskiej (w zakresie nauki). Informacja o zamiarze likwidacji szkoły powinna zostać skierowana imiennie do każdego z rodziców i musi do niego dotrzeć. Powiadomienie może nastąpić w każdej formie, ważne aby faktycznie miało miejsce. Nie można domniemywać o tym, czy dany rodzic został zawiadomiony o zamiarze likwidacji szkoły Skarżący zarzucił ponadto zaskarżonej uchwale naruszenie art. 37a ustawy o samorządzie gminnym, zarzucając, że w nadesłanej dokumentacji stwierdzono brak zawiadomień sołtysów o sesji rady. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska, reprezentowana przez Burmistrza, wniosła o jej odrzucenie z uwagi na przekroczenie terminu do jej wniesienia, ewentualnie oddalenie. Organ nie podzielił zawartego w skardze argumentu w przedmiocie naruszenia art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty poprzez brak zawiadomienia o zamiarze likwidacji Szkoły Podstawowej osób wskazanych w skardze. Organ zwrócił uwagę na to, że zgodnie z oświadczeniem matki ucznia S. P., nie zna ona adresu ojca dziecka, ojciec nie utrzymuje z synem kontaktu. Matka nie przedstawiła organowi dokumentu uznania ojcostwa, jednak z protokołu uznania dziecka przez P. P. z dnia [...].01.2007 r., (sygn. akt [...]) zawartego przed Sądem Rejonowym III Wydział Rodzinny i Nieletnich nie wynika, że ojciec pozbawiony został władzy rodzicielskiej czy też, że władza rodzicielska została mu ograniczona. Według organu nie było możliwe ustalenie adresu P. P. z powodu braku dodatkowych danych, zwłaszcza, że ojciec ucznia nie przekazał ich Dyrektorowi SP. W ocenie organu, istotne jest to, że ojciec dziecka nie interesuje się edukacją dziecka, jak również jego losem, bowiem, jak wynika z oświadczenia matki, nie utrzymuje kontaktu z synem. Zgodnie z oświadczeniem ojca uczennicy J. R., nie zna on adresu, pod którym przebywa matka uczennicy. Zgodnie natomiast z wydrukiem z systemu ewidencji ludności "Źródło" w dacie wysyłania zawiadomień do rodziców i opiekunów uczniów Szkoły Podstawowej adres ten nie figurował, wobec powyższego zawiadomienie M. R. o zamiarze likwidacji Szkoły nie było możliwe. Organ podzielił stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, że zawiadomienie tego rodzica, który sprawuje faktycznie pieczę nad dzieckiem i z którym dziecko na stałe przebywa, czyni zadość ustawowemu obowiązkowi powiadomienia rodziców o zamiarze likwidacji szkoły, o jakim mowa w art. 59 ustawy o systemie oświaty. Organ wskazał również na okoliczność, że matka nie utrzymuje kontaktu z córką, nie wskazała również aktualnego adresu Dyrektorowi SP do księgi uczniów. Organ za niezasadny uznał również zarzut braku zawiadomienia B. G. nauczyciela pracującego w SP i jednocześnie opiekuna prawnego uczennicy D. B. wskazując, że w dacie wysyłania zawiadomień do rodziców i opiekunów prawnych uczniów Szkoły Podstawowej, UMiG nie posiadał informacji, że jest ona opiekunem prawnym uczennicy i dlatego też nie została zawiadomiona o zamiarze likwidacji szkoły. Organ wskazał jednak, że B. G. powzięła informacje o zamiarze likwidacji szkoły na zebraniu w dniu [...] grudnia 2015 r. Powiadomienie osób obecnych na zebraniu oraz skierowanie pisemnych zawiadomień do pozostałych rodziców czyni zadość wymaganiom, o których stanowi przepis art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Organ wskazał również, że z informacji uzyskanej z Sądu Rejonowego III Wydział Rodzinny i Nieletnich wynika, że B. G. już w dniu [...].10.2015 r. została wezwana do udziału, jako uczestnik postępowania, w sprawie o zmianę opiekuna i rozwiązanie rodziny zastępczej dla D. B. - sygn. akt [...]. Organ nie zgodził się również z twierdzeniem dotyczącym naruszenia art. 37a ustawy o samorządzie gminnym. Wskazując na literalne brzmienie powyższego przepisu organ stwierdził, że nie odnosi się on do sołtysów, lecz dotyczy tylko przewodniczącego organu wykonawczego jednostki pomocniczej gminy, tj. przewodniczącego zarządu dzielnicy lub zarządu osiedla. Wobec powyższego uprawnione jest twierdzenie, że ustawodawca wyłączył z regulacji tego artykułu sołtysów. Organ wskazał ponadto, że w dniu [...] stycznia 2016 r. informacja o zwołaniu sesji została zamieszczona na stronie internetowej UMiG. Art. 37a ustawy o samorządzie gminnym przyznaje przewodniczącemu organu wykonawczego jednostki pomocniczej jedynie uprawnienie do uczestniczenia w pracach rady gminy na zasadach określonych w statucie gminy, bez prawa udziału w głosowaniu. Ponadto, nie ma on obowiązku uczestniczenia w pracach rady gminy. Dlatego też brak zawiadomienia sołtysów o nadzwyczajnej sesji Rady Miejskiej nie powinien skutkować stwierdzeniem nieważności podjętej na tej sesji Uchwały Rady Miejskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać uwzględniona. Jak stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2016r. poz.1066), sądy administracyjne sprawują m.in. wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej powoływana jako "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Akty, o których mowa, zaskarżane mogą być do sądu administracyjnego na podstawie ustaw szczególnych, m.in. ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 446, dalej powoływana jako "u.s.g."). Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Jak natomiast stanowi art. 93 ust. 1 u.s.g., po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W sprawie niniejszej skarga wniesiona została na podstawie zacytowanego wyżej art. 93 ust. 1 u.s.g., wobec niestwierdzenia przez Wojewodę nieważności uchwały będącej przedmiotem skargi we własnym zakresie w terminie określonym przepisami ustawy o samorządzie gminnym. W pierwszej kolejności odnieść należy się do zawartego w odpowiedzi na skargę zarzutu przekroczenia przez skarżącego terminu do wniesienia skargi. Wskazać należy, że art. 93 u.s.g. nie zakreśla terminu, w jakim organ nadzoru powinien wnieść skargę do sądu administracyjnego. Jak stwierdził organ, zgodnie z zasadami ogólnymi wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, skargę wnieść należy w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, o czym stanowi art. 53 § 1 P.p.s.a., bieg terminu w stosunku do aktów, względem których nie obowiązuje konieczność uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, winien być liczony po upływie ostatniego dnia terminu do stwierdzenia nieważności uchwały przez organ nadzoru. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę stanowiska tego nie podziela. Organ nadzoru nie jest ograniczony terminem do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy. Nie może jedynie wnieść skargi przed upływem terminu, w którym posiada uprawnienie do stwierdzenia nieważności uchwały w drodze rozstrzygnięcia nadzorczego (vide postanowienie NSA z 23.06.2005 r., II OSK 513/05, LEX nr 186663). Zwrócić również uwagę należy na wyrok NSA z 15.07.2005 r., II OSK 320/05, ONSAiWSA 2006, nr 1, poz. 7, zgodnie z którym wnosząc w trybie art. 93 ust. 1 zdanie drugie u.s.g. skargę na uchwałę rady gminy do sądu administracyjnego, organ nadzoru nie jest związany terminem zaskarżenia przewidzianym w art. 53 § 1-3 P.p.s.a.; termin zaskarżenia nie wynika także z przepisów powołanej ustawy o samorządzie gminnym. Szczególna kompetencja nadzorcza, określona w art. 93 ust. 1 u.s.g., nie została ograniczona terminem jej realizacji (postanowienie NSA z 29.11.2005 r., I OSK 572/05, LEX nr 196722). Skargę należało zatem rozpatrzyć, jako dopuszczalną i wniesioną z zachowaniem terminu. Zgodnie z art.147 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zwrócić uwagę w tym miejscu na brzmienie art. 91 ust. 1 in principio 1 i ust. 4 u.s.g., zgodnie z którymi: uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, w przypadku natomiast nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. W postępowaniu przed sądem administracyjnym o uwzględnieniu skargi decyduje istotne naruszenie prawa, naruszenie natomiast nieistotne skutkuje oddaleniem skargi. Do istotnych naruszeń, skutkujących nieważnością uchwały, NSA w wyroku z 17.02.2016 r., II FSK 3595/13, LEX nr 2036630, zaliczył: naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię, a także przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. Do tej kategorii uchybień nie zalicza się braku wskazania podstawy prawnej uchwały organu samorządu terytorialnego, a także wskazania niewłaściwej lub niepełnej podstawy prawnej, o ile istnieje przepis prawa stanowiący umocowanie do jej podjęcia.. Przedmiotem skargi rozpoznawanej w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], w przedmiocie likwidacji Szkoły Podstawowej. Powyższa uchwała podjęta została na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h) u.s.g oraz art. 5 ust. 5, art. 5c pkt 1 i art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1943). Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty: "Szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu." Zgodnie natomiast z art. 59 ust. 2 ustawy o systemie oświaty: "Szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po zasięgnięciu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny (...)". Skarżący postawiła zarzut naruszenia 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, poprzez niezawiadomienie w terminie wskazanym w tym przepisie rodziców dwojga rodziców dwójki uczniów oraz opiekuna prawnego jednej z uczennic, zatem niedopełnienie obowiązku wprost wynikającego z art. 59 ust. 1 ustawy. Co do zasady, zawiadomienie o zamiarze likwidacji jest dokonane skutecznie wówczas, gdy dotarło do wszystkich osób lub organów, które powinny były zostać poinformowane o zamierzonej likwidacji, najpóźniej w terminie, o którym mowa w tym przepisie (liczy się jednak realna możliwość zapoznania się z zamiarem likwidacji). Należy zwrócić uwagę, że samo zawiadomienie stanowi tzw. czynność materialno-techniczną, która pośrednio wywołuje skutki prawne, gdyż warunkuje prawidłowość procedury likwidacyjnej. Zawiadomienie rodziców i opiekunów prawnych dzieci będących uczniami likwidowanej szkoły jest o tyle istotne, że osoby te mają największy interes w tym, aby odpowiednio wcześnie powziąć wiedzę o likwidacji placówki. Stąd istotne jest, aby zawiadomienia były indywidualnie skierowane do poszczególnych rodziców, nie wystarczy ogólne zawiadomienie. Zwrócić uwagę należy na to, że jeżeli władza rodzicielska bądź piecza nad dzieckiem przysługuje obojgu rodzicom (opiekunom), informacja powinna być co do zasady adresowana do obojga, a nie tylko do jednego z nich. Zasady tej jednak nie można traktować tak rygorystycznie w sytuacji, w której rodzice nie wychowują wspólnie dziecka i nie było możliwości ustalenia adresu rodzica, który nie sprawuje bieżącej opieki nad dzieckiem. Taki zarzut właśnie sformułowany przez Wojewodę, stanowi oś skargi wniesionej w niniejszej sprawie. Skarżący bowiem uznał, że rodzice uczniów (ojciec lub matka) i opiekun prawny uczennicy nie zostali zawiadomieni o zamiarze likwidacji Szkoły. Brak zawiadomienia o zamiarze likwidacji Szkoły dotyczy, zdaniem Wojewody, P. P. - ojca ucznia S. P., M. R. - matki uczennicy J. R. oraz B. G. - opiekuna prawnego uczennicy D. B. W dwóch pierwszych przypadkach brak zawiadomienia dotyczy rodziców, którzy, pomimo braku pozbawienia czy też ograniczenia im władzy rodzicielskiej, nie uczestniczą w żaden sposób w wychowaniu własnych dzieci. Jak wynika z akt sprawy, zarówno ojciec S. P., jak i matka J. R. nie zostali ujęci w wykazie rodziców uczniów Szkoły Podstawowej. W odpowiednich rubrykach adres zamieszkania ojca i adres zamieszkania matki wpisano: "nie dotyczy". Zwrócić uwagę należy na to, że z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 sierpnia 2014 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1170), wynika, iż szkoła podstawowa prowadzi księgę ewidencji dzieci podlegających obowiązkowi rocznego przygotowania przedszkolnego i obowiązkowi szkolnemu zamieszkałych w obwodzie szkoły. Jak natomiast stanowi § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, do księgi ewidencji, o której mowa w ust. 1, wpisuje się: według roku urodzenia: imię (imiona) i nazwisko, datę i miejsce urodzenia, numer PESEL oraz adres zamieszkania dziecka, a także imiona i nazwiska rodziców oraz adresy ich zamieszkania, jeżeli są różne od adresu zamieszkania dziecka. Ponadto, zgodnie z § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia, szkoła prowadzi księgę uczniów. Do księgi wpisuje się imię (imiona) i nazwisko, datę i miejsce urodzenia, numer PESEL oraz adres zamieszkania ucznia, imiona i nazwiska rodziców oraz adresy ich zamieszkania, jeżeli są różne od adresu zamieszkania ucznia, a także datę rozpoczęcia nauki w danej szkole oraz oddział, do którego ucznia przyjęto. W księdze uczniów odnotowuje się datę ukończenia szkoły albo datę i przyczynę opuszczenia szkoły przez ucznia. W przedmiotowej sprawie niezawiadomienie rodziców, o których mowa, wynikało z faktu, że rodzice ci nie podali adresów zamieszkania do księgi uczniów, ani do księgi ewidencji. Niemożliwe było również ustalenie tych adresów na podstawie oświadczeń drugiego z rodziców, bowiem osoby te nie były w stanie podać adresów swoich byłych partnerów. Wskazać trzeba, że obowiązku powiadomienia rodziców uczniów o zamierzonej likwidacji nie można traktować jako wymagającego spełnienia "za wszelką cenę". Organ nie musi zatem prowadzić dochodzenia, gdzie przebywa jedno z rodziców, któremu przysługuje władza rodzicielska, jeżeli drugi rodzic tego adresu nie zna, a sam zainteresowany go uprzednio nie zgłosił. Z akt sprawy wynika co prawda, że zarówno niepowiadomieni ojciec i matka dwojga uczniów nie są pozbawieni praw rodzicielskich, w przypadku matki J. R. władza rodzicielska została co prawda ograniczona (matka ma prawo decydowania w sprawach m.in. nauki), jednakże samo pozostawienie władzy rodzicielskiej nie jest argumentem przemawiającym w niniejszej sprawie za stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały. To w interesie rodziców mogących decydować o edukacji dzieci jest kontakt z placówką wychowawczo-oświatową i aktualizowanie danych teleadresowych celem uzyskiwania informacji o własnych dzieciach. Zaniedbanie tego obowiązku nie może powodować przerzucania odpowiedzialności na organ jednostki samorządu terytorialnego. Organ co prawda ma obowiązek podejmowania prób ustalenia takich danych i udowodnienia, że takie próby były podejmowane, jednakże niepowodzenie tych prób nie może świadczyć o zaniedbaniu organu, skutkującym stwierdzeniem nieważności podjętej przez niego uchwały. Z akt sprawy wynika, że organ podejmował próby ustalenia adresów P. P. i M. R. poprzez rozpytanie drugich rodziców obojga uczniów, którzy nie byli jednakże w stanie wskazać adresów byłych partnerów, jak również za pomocą elektronicznej bazy ewidencji ludności "Źródło", co również było nieskuteczne z uwagi na zbyt małą ilość danych potrzebnych do wyszukania konkretnej osoby o popularnym nazwisku. Jak wskazał WSA w Lublinie w wyroku z 24.10.2013 r., III SA/Lu 520/13, LEX nr 1514822, nieuzasadnione jest twierdzenie, że to organ ma poszukiwać aktualnego miejsca pobytu i adresu do korespondencji ojca dziecka, w sytuacji gdy matka ucznia nie zna aktualnego adresu ojca ucznia, a i sam zainteresowany nigdy nie zgłosił, że przebywa pod innym adresem niż ustalił organ. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę pogląd ten w całości podziela. Podobnie, zaaprobować należy stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 8.08.2014 r., I OSK 1268/14, że w sytuacji podjęcia działań mających na celu ustalenie miejsca zamieszkania rodzica, który nie dopełnił obowiązku wynikającego z § 4 ww. rozporządzenia, i gdy władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, ale rodzice dziecka uczęszczającego do likwidowanej szkoły żyją oddzielnie i sąd orzekł o rozwiązaniu ich małżeństwa przez rozwód, należy przyjąć, że zawiadomienie tego rodzica, który zgodnie z tym wyrokiem sprawuje faktycznie pieczę nad dzieckiem i z którym dziecko na stałe przebywa, czyni zadość ustawowemu obowiązkowi powiadomienia rodziców o zamiarze likwidacji szkoły, o jakim mowa w art. 59 ustawy o systemie oświaty. Wskazać należy również na słuszne wnioski zawarte w wyroku NSA z 4.08.2014 r., I OSK 2883/13, prowadzące do konkluzji, że gdyby rozszerzyć wymogi wynikające z art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty i nałożyć dalej idące obowiązki – w skrajnych przypadkach cały proces likwidacji czy przekształcenia szkoły zostałby sparaliżowany. W sprawie niniejszej niepowiadomieni rodzice nie tylko nie biorą faktycznego udziału w decydowaniu o edukacji dzieci, ale także nie mają z dziećmi kontaktu i nie interesują się zarówno wychowaniem, jak i ich życiem. Powyższa okoliczność świadczy o rezygnacji rodzica z udziału w wychowaniu dziecka, mimo że formalnie takiego uprawnienia nie zostali pozbawieni. W realiach przedmiotowej sprawy istotne jest zatem to, że prawidłowo zawiadomieni zostali rodzice sprawujący faktyczną pieczę nad dziećmi (potwierdzenia odbioru znajdują się w aktach sprawy i nie są kwestionowane przez żadną ze stron). Zawiadomienie rodziców, którzy de facto biorą aktywny udział w decydowaniu o edukacji dzieci jest, zdaniem Sądu, wystarczające dla spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 59 ustawy o systemie oświaty. Odnośnie zarzutu niezawiadomienia B. G., będącej na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...].12.2015 r. opiekunem prawnym uczennicy D. B., a jednocześnie nauczycielem zatrudnionym w Szkole Podstawowej, Sąd nie uwzględnił argumentacji strony skarżącej. Jak wskazała Przewodnicząca Rady, B. G. była obecna na spotkaniu z rodzicami i nauczycielami w dniu [...] grudnia 2015 r., co potwierdziła podpisem na liście obecności, w związku z czym należy przyjąć, że została ona zawiadomiona o zamiarze likwidacji szkoły. Argumentację, że B. G. podczas spotkania przeprowadzonego w dniu [...] grudnia 2015 r. nie była jeszcze opiekunem prawnym małoletniej, wobec czego nie można przyjąć, iż informację o likwidacji szkoły powzięła jako opiekun prawny uczennicy, uznać należy za zbyt daleko idącą, a wręcz absurdalną, nie ma bowiem znaczenia, w jakim charakterze wyżej wskazana uczestniczyła w posiedzeniu. Nie ulega wątpliwości, że B. G. posiadała wiedzę o zamiarze likwidacji szkoły, a okoliczność, że w dacie, kiedy ją powzięła, nie była jeszcze ustanowiona opiekunem prawnym uczennicy, nie ma znaczenia, ponieważ w dacie podjęcia uchwały już taki status posiadała. Zwrócić uwagę należy na to, że zawiadomienie, o którym mowa w art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, nie musi nastąpić na piśmie. Prawidłową formą w tym względzie może być również powiadomienie osób obecnych na zebraniu oraz skierowanie pisemnych zawiadomień do pozostałych rodziców uczniów. Zawiadomienie o zamiarze likwidacji (przekształcenia) jest dokonane skutecznie wówczas, gdy dotarło do wszystkich osób lub organów, które powinny były zostać poinformowane o zamierzonej likwidacji (przekształceniu), najpóźniej w terminie, o którym mowa w powyższym przepisie, przy czym przyjąć należy, że liczy się realna możliwość zapoznania się z zamiarem likwidacji (przekształcenia), np. poprzez awizowanie listu, a nie to, czy dany adresat - organ lub osoba - faktycznie z tej możliwości skorzystał (zob. wyrok WSA w Białymstoku z 12.09.2013 r., II SA/Bk 673/13). Stwierdzić należy, że art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty w żaden sposób nie precyzuje sposobu zawiadomienia o likwidacji szkoły osób w nim wskazanych; zawiadomienie ma być natomiast skuteczne i ma zapewnić w terminie wskazanym przepisem realne zapoznanie się z informacją. Nie może odnieść skutku również zarzut, że część rodziców zawiadomiona została pocztą za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, część natomiast w drodze osobistego doręczania zawiadomień poprzez pracowników Urzędu Miasta, przy czym część osób została zawiadomiona podwójnie. Jest to okoliczność niemająca znaczenia dla sprawy. Uznać należy, że wszystkie zainteresowane osoby zostały powiadomione z sześciomiesięcznym wyprzedzeniem o likwidacji szkoły. Odnosząc się do argumentu skarżącego naruszenia art. 37a u.s.g. poprzez brak zawiadomienia sołtysów o sesji rady, stwierdzić należy, że w istocie akta nie zawierają takich zawiadomień. Okoliczność tak jednak nie może stanowić samodzielnej podstawy stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Zgodnie z treścią cyt. przepisu, przewodniczący organu wykonawczego jednostki pomocniczej może uczestniczyć w pracach rady gminy na zasadach określonych w statucie gminy, bez prawa udziału w głosowaniu. Przewodniczący rady gminy jest każdorazowo zobowiązany do zawiadamiania, na takich samych zasadach jak radnych, przewodniczącego organu wykonawczego jednostki pomocniczej o sesji rady gminy. W przedmiotowej sprawie za jednostki pomocnicze gminy uznać należy sołectwa położone na jej terenie - ich organem wykonawczym jest natomiast sołtys. Sąd nie podziela zatem argumentacji wywiedzionej w odpowiedzi na skargę, że przewodniczącym organu wykonawczego zgodnie z art. 37a u.s.g. jest przewodniczący zarządu dzielnicy lub zarządu osiedla, wyłączeni natomiast są sołtysi. Wskazany przepis przyznaje sołtysowi uprawnienie do uczestniczenia w sesji rady. Zwrócić uwagę należy, że przepis nie przyznaje organowi organu wykonawczego jednostki pomocniczej prawa do głosowania podczas sesji rady gminy, jego obecność w żaden sposób nie jest obligatoryjna. Niezawiadomienie sołtysów stanowi uchybienie, bowiem, zgodnie z art. 37a u.g.n. Przewodniczący rady gminy jest każdorazowo zobowiązany do zawiadamiania, na takich samych zasadach jak radnych, przewodniczącego organu wykonawczego jednostki pomocniczej o sesji rady gminy. Wskazać jednak należy, że w aktach sprawy znajduje się "zrzut" ekranu z BIP Urzędu Miasta i Gminy z dnia [...] stycznia 2016 r. informujący o proponowanym porządku obrad [...] sesji Rady Miejskiej, przewidzianej na dzień [...] stycznia 2016 r. Zdaniem Sądu jest to swoista informacja o sesji umieszczona na oficjalnym portalu, osoby zainteresowane zatem miały szansę się z nią zapoznać. W tym stanie rzeczy, wbrew zarzutom skargi, nie było podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, w związku z czym Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.