II SA/Bd 693/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-10-27
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Grażyna Malinowska-Wasik, Elżbieta Piechowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący posiadają legitymację prawną do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy uchylającą wcześniejszą uchwałę wyrażającą zgodę na sprzedaż nieruchomości, jeśli ich interes prawny wywodzą z treści uchwały, a nie z przepisu prawa materialnego?Ratio decidendi
Skarżący nie posiadają legitymacji prawnej do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy, ponieważ ich interes prawny wywodzą z treści uchwały, która nie ma waloru prawa materialnego, a nie z konkretnego przepisu prawa. Uchwała rady gminy w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości ma charakter wewnętrzny i kierowana jest do organu wykonawczego, a nie kształtuje bezpośrednio sfery prawnej skarżących. Ponadto, przepis art. 231 § 2 Kodeksu cywilnego, stanowiący podstawę uchwały z 1999 r., statuuje uprawnienie właściciela gruntu, a nie osoby, która wzniosła budynek.Stan faktyczny
Rada Miejska w I. uchwaliła zgodę na sprzedaż nieruchomości na rzecz następców prawnych Z., który wzniósł na niej budynek. Następnie, uchwałą z 2011 r., Rada Miejska uchyliła uchwałę z 1999 r. Związki Zawodowe B. i M. wniosły skargę na uchwałę z 2011 r., zarzucając naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz Konstytucji RP i domagając się stwierdzenia nieważności uchwały. Skarżący twierdzili, że uchylenie uchwały narusza ich interes prawny wynikający z możliwości wykupu gruntu oraz z toczącego się postępowania cywilnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi Związku Zawodowego B. w W. i Związku Zawodowego M. [...] w O. na uchwałę Rady Miejskiej w I. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia uchwały dotyczącej wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości oddala skargę.
Uchwałą nr [...] z dnia 29 grudnia 1999 r., na podstawie art. 231 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93; z późn. zm.; zwanej w skrócie "kc") oraz art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1996 r., Nr 13, poz. 74; z późn. zm.; zwanej w skrócie "usg") Rada Miejska I. wyraziła zgodę na sprzedaż nieruchomości położonej w I. przy ul. M. [...], określonej w załączniku nr 1 do uchwały, stanowiącej własność miasta I., na rzecz następców prawnych Z., który wzniósł na tej nieruchomości budynek [...] i inne urządzenia o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętych na cen cel działek.
Uchwałą nr [...] z dnia 31 marca 2011 r. Rada Miejska I., na podstawie art. 231 § 2 kc oraz art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) usg uchyliła ww. uchwałę nr XVII/247/99 z dnia 29 grudnia 1999 r. w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości położonej przy ul. M.
Pismem z dnia 31 maja 2011 r. Z. wniosły skargę na uchwałę Rady Miejskiej I. z dnia 31 marca 2011 r. nr VII/75/2011, zarzucając jej naruszenie art. 37 ust. 2 pkt 3 i art. 68 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. ustawy o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 z zm., zwanej w skrócie "ugn") oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP.
Podnosząc powyższe skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, że zaskarżona uchwała z dnia 31 marca 2011 r. uchyliła uchwałę z dnia 29 grudnia 1999 r., która zgodnie z obowiązującymi przepisami wyraziła zgodę na sprzedaż (bez przeprowadzenia przetargu) gruntu przy ul. M. [...] w I., na którym poprzednik prawny skarżących, w latach 1972 – 76, zgodnie z decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w I. z dnia [...], wybudował obecne [...]. Ponadto zaskarżona uchwała z dnia 31 marca 2011 r. została podjęta w trakcie trwania przed Sądem Okręgowym w B. procesu z powództwa cywilnego skarżących, w oparciu o art. 64 kc i art. 1047 Kodeksu postępowania cywilnego oraz art. 207 ugn, o wydanie orzeczenia zastępującego oświadczenie woli Prezydenta I. o ustanowieniu na rzecz skarżących użytkowania wieczystego gruntu w I. przy ul. M. [...], ewentualnie o przeniesienie na skarżących własności tego gruntu na podstawie art. 231 § 1 k.c. oraz uchwały Rady Miejskiej I. nr [...] z dnia 29 grudnia 1999 r.
Skarżący podnieśli, że posiadają legitymację do wniesienia skargi, ponieważ zaskarżona uchwała nr [...] z dnia 31 marca 2011 r. narusza ich interes prawny wynikający z uchylonej uchwały nr [...] z dnia 29 grudnia 1999 r. Uchylenie uchwały z 29 grudnia 1999 r. powoduje bowiem, że skarżący nie tylko nie będą mogli wykupić gruntu znajdującego się przy ul. M. [...] w I., ale też nie będą mogli skutecznie kontynuować sprawy cywilnej toczącej się przed Sądem Okręgowym.
Skarżący podnieśli, że uzasadniając wniosek o uchylenie uchwały z 29 grudnia 1999 r. Prezydent Miasta I. celowo pominął art. 68 ust. 1 pkt 2 ugn, który pozwala sprzedać bez przetargu nieruchomość przeznaczoną na prowadzenie działalności leczniczej – jaką prowadzą skarżący w znajdującym się na nieruchomości [...]. Spowodowało to naruszenie wymienionego przepisu a nadto naruszyło interes prawny skarżących, który polegał na posiadaniu przez nich uprawnienia z art. 231 § 2 kc nadanego uchyloną uchwałą z dnia 29 grudnia 1999 r., do nabycia posiadanej przez skarżących nieruchomości przy ul. M. [...].
Zdaniem skarżących uchylenie uchwały z dnia 29 grudnia 1999 r. po zawiśnięciu sprawy przed Sądem Okręgowym, pomimo poinformowania o tym fakcie Rady Miejskiej, narusza art. 5 kc tj. zasady współżycia społecznego a także art. 7 k.p.a. tj. zasadę zaufanie do organów administracji.
Naruszeniem art. 7 k.p.a. było także udzielenie przez służby prawne Prezydenta I. na posiedzeniu Rady Miejskiej informacji, że Sąd Okręgowy stwierdził brak następstwa prawnego skarżących. Tymczasem Sąd Okręgowy w nieprawomocnym wyroku zasądził na rzecz Miasta I. jedynie odszkodowanie, twierdząc, że z chwilą wprowadzenia stanu wojennego związki zawodowe utraciły podmiotowość i prawo użytkowania wieczystego wygasło. Niesłusznie – zdaniem skarżących - Sąd Okręgowy nie uwzględnił stanowiska Sądu Najwyższego zawartego w wyroku z dnia 11 lutego 1999 r., zgodnie z którym ustanowione na rzecz byłych związków zawodowych prawo użytkowania wieczystego nie wygasa ani na skutek utraty przez te związki osobowości prawnej z mocy art. 52 ustawy z dnia 8 października 1982 r. o związkach zawodowych, ani w wyniku konfuzji. Nieprawdziwą była też informacja, że skarżący nie spełniają wymogów nabycia wieczystego użytkowania na podstawie art. 207 ugn w starym brzmieniu. Nieprawdą jest także informacja (podana przez Prezydenta przed Sądem Okręgowym), że skarżący prowadzą w [...] działalność gospodarczą, co wyklucza stosowanie art. 68 ust. 1 pkt 2 ugn. [...] jest bowiem niepublicznym zakładem opieki zdrowotnej, odrębnym podmiotem, nie prowadzącym działalności gospodarczej, a skarżący są jedynie organami założycielskimi tegoż zakładu.
Zdaniem skarżących błędne jest twierdzenie Prezydenta I., iż wykonanie uchwały z 29 grudnia 1999 r. - zbycie skarżącym gruntu bez przetargu, narusza obowiązujące prawo.
Skarżący podnieśli ponadto, iż w uzasadnieniu uchwały została podana błędna podstawa prawna tj. art. 37 ust. 2 pkt 1 ugn i art. 34 ust. 1 pkt 1 ugn zamiast prawidłowej – art. 37 ust. 2 pkt 3 ugn, który wprost stwierdza, iż nieruchomość jest zbywana na rzecz osób, o których mowa w art. 68 ust. 1 pkt 2 ugn bezprzetargowo. Jest to przepis szczególny w stosunku do przepisów kodeksu cywilnego, powinien zatem być stosowany w pierwszej kolejności.
Naruszenie przez zaskarżoną uchwałę prawa materialnego polega zatem na tym, że w treści uchwały (uzasadnienia) nie podano art. 68 ust. 1 pkt 2 ugn, który pozwalał na sprzedaż gruntu, natomiast wprowadzono w błąd głosujących radnych, podając błędną podstawę prawną tj. art. 37 ust. 2 pkt 1 i art. 34 ust. 1 pkt 1 ugn.
W opinii skarżących Prezydent I., na podstawie tak błędnie podanych przepisów ugn stwierdził, że przetarg jest obowiązkowy, a naruszenie trybu zawarcia umowy o przeniesienie własności nieruchomości skutkuje bezwzględną nieważnością czynności prawnej, co było ewidentnym wprowadzeniem w błąd radnych.
Prezydent udzielił także radnym błędnej informacji, że związki zawodowe nie przedłożyły dokumentów potwierdzających, że wybudowały przedmiotowe [...], wobec czego [...] – tak jak grunt – jest własnością Gminy.
Z tych przyczyn zdaniem skarżących zaskarżona uchwała narusza również zasady państwa prawa i praworządności – art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. Zarówno uzasadnienie zaskarżonej uchwały, niezgodnie z obowiązującymi przepisami art. 37 ust. 2 pkt 3 i art. 68 ust. 1 pkt 2 ugn wskazujące na konieczność uchylenia uchwały z 29 grudnia 1999 r. z uwagi na niemożność bezprzetargowego zbycia gruntu, jak i wszelkie zabiegi związane z przekonaniem Rady Miejskiej do podjęcia zaskarżonej uchwały, rażąco naruszają praworządność i zasady państwa prawa wyrażone w przepisach Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska I. wniosła o oddalenie skargi.
Rada podkreśliła, że zaskarżona uchwała nie narusza ani interesu prawnego, ani uprawnienia skarżących, a ponadto nie jest uchwałą w sprawie z zakresu administracji publicznej.
Żaden przepis prawa materialnego, procesowego lub ustrojowego nie przyznaje skarżącym interesu prawnego ani uprawnienia, które mogłoby zostać naruszone zaskarżoną uchwałą. Pogląd ten dodatkowo uzasadnia to, iż podstawą prawną uchwały z 29 grudnia 1999 r., która uchyliła zaskarżona uchwała, stanowił art. 231 § 2 kc. Zgodnie z tym przepisem właściciel gruntu, na którym wzniesiono budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby ten, kto wzniósł budynek lub inne urządzenie, nabył od niego własność działki za odpowiednim wynagrodzeniem. Przepis ten statuuje zatem ewentualne roszczenie Miasta I., a nie skarżących. Brak jest bezpośredniego wpływu uchwały na sferę prawną skarżących.
Zaskarżona uchwała nie jest uchwałą z zakresu administracji publicznej, nie ma ona bowiem charakteru "zewnętrznego" tj. nie jest kierowana do podmiotów pozostających poza strukturą organizacyjną gminy, ale do organu wykonawczego Miasta – jego Prezydenta.
Niezasadny zdaniem organu jest zarzut naruszenia art. 37 ust. 2 pkt 3 i art. 68 ust. 1 pkt 2 ugn oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP.
Zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 3 ugn nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli jest zbywana na rzecz osób, o których mowa w art. 68 ust. 2 pkt 3 ugn tj. osób fizycznych i osób prawnych, które prowadzą działalność charytatywną, opiekuńczą, wychowawczą, sportową lub turystyczną, na cele niezwiązane z działalnością zarobkową. Skarżący jako osoby prawne prowadzą wprawdzie działalność leczniczą w formie Niepublicznego Zakładu Zdrowotnego [...], jednakże zbycie nie nastąpiłoby na cele niezwiązane z działalnością zarobkową.
Zdaniem Rady kwestionowanie przez skarżących zgodności z prawem uchwały z dnia 31 marca 2011 r. jest próbą ingerowania w prawo własności i sposób gospodarowania nieruchomościami Miasta I.
Zdaniem organu skarżący nie wykazali swego następstwa prawnego po Z., a w związku z tym nie spełnili przesłanek realizacji uchwały z 1999 r. Ponadto po podjęciu uchwały z 1999 r. ukształtował się w doktrynie pogląd, iż art. 231 § 2 kc nie przyznaje roszczenia właścicielowi działki zabudowanej w tym znaczeniu, że realizacja roszczenia właściciela o zawarcie umowy przeniesienia własności nieruchomości zabudowanej na podstawie art. 231 § 2 kc nie wyłącza przetargu dla zbycia nieruchomości przez jednostkę samorządu terytorialnego. W związku z tym nie stosuje się wyłączenia, o którym mowa w art. 37 ust. 2 ugn. Skutkuje to obligatoryjnością przetargu oraz bezwzględną nieważnością czynności prawnej w przypadku naruszenia tego trybu.
W opinii Rady skarżący nie wyjaśnili, w jaki sposób zaskarżona uchwała narusza art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. Zdaniem organu to właśnie wyeliminowanie z obrotu uchwały z dnia 29 grudnia 1999 r., nie tylko nie wykonanej, ale w świetle poglądów doktryny – niewykonalnej zgodnie z prawem, realizuje zasadę demokratycznego państwa prawnego i zasadę działania organów władzy publicznej tylko na podstawie i w granicach prawa.
W piśmie procesowym z dnia 21 września 2011 r. skarżący podtrzymali swoje stanowisko, iż zaskarżona uchwała narusza ich interes prawny, przy czym naruszenie to polega na tym, iż wskutek uchylenia uchwały z dnia 29 grudnia 1999 r. skarżący będą uważani za użytkownika bezumownego przedmiotowej nieruchomości, co w konsekwencji zmierza do żądania przez Prezydenta wysokich opłat za bezumowne korzystanie z nieruchomości, w praktyce uniemożliwiających realizację zadań statutowych skarżących, jakim jest ochrona zdrowia ludzi pracy realizowana poprzez prowadzenie profilaktyki w [...].
Skarżący podkreślili, że [...] działa jako niepubliczny, samofinansujący się i nie nastawiony na osiąganie zysków zakład opieki zdrowotnej. Skarżące związki zawodowe realizują swoje zadania statutowe, w tym ochronę zdrowia, finansując swoją działalność przede wszystkim ze składek członkowskich. Wobec tego wbrew twierdzeniom organu skarżący nie prowadzą w [...] działalności gospodarczej. Zgodnie z ustawą o związkach zawodowych skarżący mogą prowadzić działalność gospodarczą, ale wyłącznie w celu uzyskania środków na realizację zadań statutowych.
Wbrew twierdzeniom organu złożona skarga nie jest ingerowaniem w prawo własności Miasta I., ale jedynie działaniem zmierzającym do ochrony praw nabytych skarżących.
Skarżący ponownie podnieśli, że są następcami prawnym Z. Zdaniem skarżących błędny jest także pogląd organu, iż zaskarżona uchwała nie jest uchwałą w sprawie z zakresu administracji publicznej. Przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie zawierają definicji legalnej "sprawy z zakresu administracji publicznej", w orzecznictwie sądowym przewża natomiast pogląd opowiadający się za szerokim rozumieniem pojęcia sprawy z zakresu administracji publicznej (uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 września 1994 r., sygn. akt W 10/93, OTK 1994, nr 2 poz. 461 wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 września 1996 r., sygn. akt III ARN 45/96 i postanowienie SN z dnia 24 września 1997 r. sygn. akt III RN 41/97).
Skarżący wyjaśnili ponadto, że przed Sądem Okręgowym w B. toczy się sprawa z ich powództwa w sprawie o wydanie orzeczenia zastępującego oświadczenie woli Prezydenta Miasta I. – na podstawie art. 207 ugn – o oddanie skarżącym spornej nieruchomości w użytkowanie wieczyste – jako następcom prawnym Z., gdyż pomimo ponawianych wniosków skarżących Prezydent takowego oświadczenia nie złożył. W tej sprawie skarżący jednocześnie wystąpili o wydanie zastępczego świadczenia woli o nabyciu prawa własności działek, na których zbudowane jest [...], gdyż uchylona uchwała Rady Miejskiej z grudnia 1999 r. stanowiła podstawę nabycia przedmiotowych działek gruntu – zgodnie z art. 231 § 2 kc.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) pod względem zgodności z prawem. Zatem kognicja sądów administracyjnych została zawężona przez ustawodawcę do kryterium legalności.
Sprawę ze skargi na działalność organu administracji sąd administracyjny jest zobowiązany badać w określonej kolejności. Najpierw konieczne jest zbadanie, czy skarga spełnia warunki formalne, tj. czy sprawa objęta uchwałą należy do właściwości sądu (uchwała z zakresu administracji publicznej), czy został wyczerpany tryb postępowania przed organem (czy organ był wzywany do usunięcia naruszenia prawa), oraz czy został zachowany termin do wniesienia skargi. Następnie sąd zobowiązany jest zbadać, czy skarżący posiada legitymację do wniesienia skargi. Dopiero po spełnieniu wszystkich tych warunków sąd może przejść do merytorycznej oceny zasadności skargi.
W przedmiotowej sprawie skarga spełnia warunki formalne, jednakże zdaniem Sądu słusznie organ podniósł, że skarżący nie ma legitymacji prawnej do wniesienia skargi.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż skargę w trybie tego przepisu może wnieść skutecznie tylko ten, kto wykaże się naruszeniem przez zaskarżoną uchwałę własnego interesu prawnego lub uprawnienia. Zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 usg podlega zatem uchwała organu gminy nie tylko niezgodna z prawem, ale i jednocześnie godząca w sferę prawną skarżącego - wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne np. zniesienia, ograniczenia, czy też uniemożliwienia realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego. Składając skargę, musi on zatem wykazać, że został naruszony jego własny interes prawny polegający na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie chronioną sytuacją. O tym, czy istnieje taki interes prawny decyduje przepis prawa materialnego. O powodzeniu skargi przesądza wobec tego wykazanie naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Interes ten powinien mieć charakter bezpośredni, konkretny i realny. Skarga wskazana w art. 101 ust. 1 usg nie jest zatem skargą powszechną (actio popularis), służącą każdemu, kto zarzuca wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego.
Powyższe stanowisko Sądu co do wykładni art. 101 ust. 1 usg jest zgodne z poglądami dotychczas wypowiadanymi w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 492/08, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 499824, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 1932/07, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz wskazane tam orzeczenia NSA z dnia 18 września 2003 r., sygn. akt II SA 2637/02, z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04, z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 715/05).
W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu nie można stwierdzić, że doszło do naruszenia interesu prawnego skarżących.
Skarżący swój interes prawny (naruszony jakoby zaskarżoną uchwałą z dnia 31 marca 2011 r.) wywodzą w istocie nie z przepisu prawa materialnego, ale z treści uchwały Rady Miejskiej I. z dnia 29 grudnia 1999 r., która nie ma waloru prawa.
Określając charakter uchwały z dnia 29 grudnia 1999 r. trzeba przede wszystkim zwrócić uwagę na kompetencje rady gminy w zakresie dysponowania nieruchomościami, w zestawieniu z kompetencjami organu wykonawczego gminy (wójta, burmistrza, prezydenta). W dacie podjęcia wskazanej uchwały art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) usg stanowił, iż do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących określania zasad nabycia, zbycia i obciążenia nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej; do czasu określenia zasad zarząd może dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą rady gminy. Określenie zasad zbycia nieruchomości ewentualnie wyrażenie zgody na zbycie nieruchomości wyczerpuje prawne formy działania rady gminy w tym przedmiocie. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 1 usg wójt (burmistrz, prezydent miasta) wykonuje uchwały rady i zadania gminy określone przepisami prawa i do niego należy gospodarowanie mieniem komunalnym (art. 30 ust. 2 pkt 3). Analogiczne rozwiązanie zawiera również ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Stosownie bowiem do art. 11 ust. 1 ugn, z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z jej przepisów oraz odrębnych ustaw, organami reprezentującymi jednostki samorządu terytorialnego w sprawach gospodarowania nieruchomościami są ich organy wykonawcze. Z kolei z art. 25 ugn wynika, że gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, przy czym gospodarowanie to polega w szczególności na zbywaniu i nabywaniu nieruchomości (art. 23 ust. 1 pkt 7 ugn). Organ stanowiący gminy, czyli rada nie może podejmować czynności należących do sfery wykonawczej – będącej w gestii wyżej wymienionych podmiotów, gdyż byłoby to naruszeniem konstytucyjnej zasady podziału organów gminy na stanowiące i wykonawcze. Mając wymaganą zgodę rady gminy, której nie należy utożsamiać z jej imperatywną wolą odnośnie przekazania nieruchomości (zobowiązaniem Prezydenta I.), Prezydent mógł we własnym zakresie zadecydować o zbyciu przedmiotowej nieruchomości. To nie Rada decyduje o zbyciu nieruchomości, lecz Prezydent Miasta. Taką uchwałę rady należy zakwalifikować jako akt wewnętrzny skierowany wyłącznie do organu wykonawczego gminy tj. w przedmiotowym przypadku do Prezydenta (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 30 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 1323/10).
Wobec takiego charakteru prawnego podjęta uchwała nie mogła oddziaływać na uprawnienia skarżących wynikające z przepisów prawa cywilnego, uchwała ta nie stanowi bowiem oświadczenia woli, które mogłoby kształtować sferę prawną skarżących. Oświadczenia woli w imieniu osoby prawnej, jaką jest gmina, może składać organ uprawniony do jej reprezentacji, tj. jednoosobowo wójt (burmistrz, prezydent) ewentualnie działający na podstawie jego upoważnienia zastępca wójta samodzielnie albo wraz z inną upoważnioną przez wójta osobą (art. 31 i art. 46 ust. 1 usg).
Co więcej zasadnie organ podnosi, że art. 231 § 2 kc, który był podstawą uchwały z dnia 29 grudnia 1999 r., nie mógł być podstawą powstania jakiekolwiek uprawnienia po stronie skarżących. Zgodnie z tym przepisem właściciel gruntu, na którym wzniesiono budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby ten, kto wzniósł budynek lub inne urządzenie, nabył od niego własność działki za odpowiednim wynagrodzeniem. Przepis ten statuuje zatem uprawnienie właściciela – w tym wypadku gminy Miasta I. – a nie uprawnienie osoby, która wzniosła budynek lub inne urządzenie (której przymiot przypisują sobie skarżący). Oddziaływanie na sferę prawną osoby, która wzniosła budynek nastąpi dopiero w momencie złożenia oświadczenia przez właściciela. W przedmiotowym przypadku, jako że takie oświadczenie miałaby złożyć osoba prawna – byłoby to oświadczenie Prezydenta Miasta I. bądź upoważnionych przez niego osób – a nie Rady Miejskiej I.
Konsekwencją powyższych rozważań jest stwierdzenie, że skoro uchwała z dnia 29 grudnia 1999 r. w żaden sposób nie oddziaływała na sferę prawną skarżących, to zaskarżona uchwała z dnia 31 marca 2011 r., uchylająca uchwałę z 1999 r., także nie mogła mieć wpływu na sferę prawną skarżących. Nie można zatem uznać, aby wskutek jej uchwalenia doszło do naruszenia interesu prawnego skarżących.
Powyższego skutkuje też uznaniem, że skoro sama istota zaskarżonej uchwały wyklucza możliwość naruszenia interesu prawnego skarżących czy jakiegokolwiek następcy prawnego podmiotu, który wzniósł budynek [...], bezzasadne są rozważania w jakim ewentualnie trybie (przetargowym czy bezprzetargowym) może nastąpić zbycie przedmiotowej nieruchomości przez gminę oraz czy skarżący rzeczywiście są następcami prawnymi Z.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło