II SA/Bd 703/25
WyrokWSA w Bydgoszczy2025-12-03
Skład orzekający: Tomasz Wójcik, Mariusz Pawełczak, Joanna Ziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności przed upływem terminu ważności dotychczasowego orzeczenia wyłącza prawo do zachowania świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., zgodnie z art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności przed upływem ważności dotychczasowego orzeczenia nie wyłącza prawa do zachowania świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Interpretacja taka jest zgodna z celem ustawodawcy, zasadą ochrony praw nabytych oraz przepisami ustawy o rehabilitacji. Błędna wykładnia art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym przez organ administracji stanowiła podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na matkę, która posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że nie spełnia on przesłanek wynikających z nowych przepisów ustawy o świadczeniu wspierającym oraz nie zastosował się do wymogów dotyczących terminów składania wniosków o nowe orzeczenie o niepełnosprawności. Skarżący podniósł, że złożył wniosek o nowe orzeczenie przed upływem ważności poprzedniego, co powinno gwarantować ciągłość świadczenia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) Sędziowie sędzia WSA Mariusz Pawełczak asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant starszy sekretarz sądowy Marlena Krzyżaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia [...] lipca 2025 r. Burmistrz N. odmówił L. Z. (dalej także: Skarżący, Strona) przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego na A. Z.. Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji wyjaśnił, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Matka Strony legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ś., z treści którego wynika, że daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić. Znacznym stopniem niepełnosprawności matka Strony legitymuje się od [...] grudnia 2022 r., czyli po ukończeniu 72 roku życia.
W odwołaniu od decyzji Skarżący wskazał, że przed dwoma laty zrezygnował z pracy zarobkowej, by zapewnić opiekę matce. Obecnie stan zdrowia po śmierci ojca uległ pogorszeniu. Strona opisała zakres obowiązków sprawowanych w związku z opieką nad matką.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej także: SKO, Kolegium, organ) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...] czerwca 2025 r. Strona wniosła o ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na A. Z., która jest wdową, ur. [...] września 1950 r. Z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] maja 2025 r., wynika, że A. Z. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, orzeczenie wydane zostało do [...] maja 2027 r., niepełnosprawność istnieje od - nie da się ustalić, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] grudnia 2022 r. W orzeczeniu wskazano, że istnieje konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2023 r. wynika, że Strona miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne na matkę A. Z. do [...] kwietnia 2025 r. W informacji z dnia [...] października 2023 r. przekazanej Stronie przez organ pierwszej instancji zawarto informacje dotyczące nowej ustawy o świadczeniu wspierającym. Z zaświadczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] marca 2025 r. wynika, że potwierdzono złożenie wniosku o stopniu niepełnosprawności w dniu [...] marca 2025 r. i ustalono datę ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] kwietnia 2023 r. do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej dotychczasową ważność tj. do dnia [...] października 2025 r. Z decyzji Burmistrza N. z dnia [...] kwietnia 2025 r. wynika, że zmieniono wysokość świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego na A. Z. w okresie od [...] maja 2025 r. do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej dotychczasową ważność tj. do dnia [...] października 2025 r.
Kolegium wskazało, że z oświadczenia z dnia [...] czerwca 2025 r. wynika, iż Strona przerwała pracę zarobkową między innymi ze względu pogorszenia się stanu fizycznego i psychicznego matki (śmierć ojca). Strona opisała sposób sprawowania opieki nad matką. Pracę zarobkową Strona wykonywała do grudnia 2021 r. Strona wskazała, że obecnie jedynym dochodem były sporadyczne naprawy sprzętu gospodarstwa domowego wykonywane w wolnym czasie w domu. Z części VIII wywiadu z dnia [...] lipca 2025 r. (por. k. 30 akt admin.) wynika, że Skarżący sprawuje opiekę nad swoją matką A. Z..
Wskazując na treść art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym – dalej: "u.ś.w." – Kolegium stwierdziło, że Strona nie spełnia przesłanki wskazanej w art. 63 ust. 3 u.ś.w. Świadczenie pielęgnacyjne na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. nie może być Stronie przyznane. Nie ma więc zastosowania również art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych – dalej: "u.ś.r.". Wobec zmiany przepisów prawa i wejścia w życie ustawy o świadczeniu wspierającym, Kolegium ustaliło, że Stronie nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. oraz na podstawie przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2024 r., czyli ustawy o świadczeniu wspierającym. Matka Strony może ubiegać się o świadczenie wspierające, bowiem zmienił się podmiot, który jest uprawniony do otrzymania świadczenia. W przypadku braku uprawnienia do przyznania osobie sprawującej opiekę i rezygnującej z tego powodu z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, osobą uprawnioną staje się osoba niepełnosprawna, w wieku od ukończenia 18. roku życia posiadającej decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 6b3 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – dalej: "ustawa o rehabilitacji".
W skardze Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do [...] grudnia 2023 r., uwzględniając okoliczności sytuacji Strony oraz obowiązujące przepisy prawa. Skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja jest dla niego dużym rozczarowaniem. Stwierdził, że jest ona wyrazem błędnej interpretacji obowiązujących przepisów prawa. Zdaniem Skarżącego, organ nieprawidłowo odczytał przepisy ustawy, co skutkowało nieuzasadnionym pozbawieniem go prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że jego sytuacja życiowa i opiekuńcza jest jednoznaczna i wymaga uznania. Skarżący podniósł, że opiekuje się matką od kilku lat, a jego rola jako opiekuna wykracza poza zwykłe obowiązki rodzinne. Jest ona konieczna ze względu na poważny stan zdrowia matki i jej niepełnosprawność, co potwierdza orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Zgodnie z tym orzeczeniem, matka jest niepełnosprawna w stopniu znacznym do dnia [...] maja 2027 r., co świadczy o konieczności stałej, systematycznej opieki, której nie można sprowadzić jedynie do formalnego wymogu opieki nad osobą niepełnosprawną. Zdaniem Strony, Kolegium błędnie uznało, że złożenie wniosku o nowe orzeczenie przed upływem ważności poprzedniego wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący podniósł w tym zakresie, że zgodnie z art. 6bb ustawy o rehabilitacji, wniosek o nowe orzeczenie można, a nawet należy złożyć jeszcze przed upływem ważności poprzedniego orzeczenia, co potwierdza, że prawo do świadczenia jest zachowane, jeśli wniosek został złożony przed wygaśnięciem terminu orzeczenia o niepełnosprawności.
Wskazując na art. 63 ust. 3 u.ś.w. stanowiący podstawę odmowy przez organ wnioskowanego świadczenia Skarżący podniósł, że ustawodawca w przepisie tym określił końcowy, a nie początkowy termin na złożenie wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności, a następnie wniosku o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego. Końcowy termin na złożenie wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności jest natomiast liczony począwszy od zdarzenia w postaci upływu ważności dotychczasowego orzeczenia. Innymi słowy przepis ten, w ocenie Strony, nie określa początkowego terminu na złożenie wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności, a jedynie koniec tego terminu jest wyznaczony przy uwzględnieniu daty upływu ważności dotychczasowego orzeczenia. W przypadku odmiennej interpretacji w systemie prawnym istniałyby wykluczające się wzajemnie przepisy: jeden sugerujący złożenie wniosku o wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności przed jego upływem (art. 6bb ustawy o rehabilitacji), a drugi uniemożliwiający przyznanie świadczenia w przypadku złożenia wniosku przed upływem terminu ważności orzeczenia (art. 63 ust. 3 u.ś.w.). Nic więc nie stoi na przeszkodzie, aby wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności został złożony jeszcze przed upływem ważności dotychczasowego orzeczenia. W przypadku wydania nowego orzeczenia osoba, której przyznano świadczenie pielęgnacyjne na zasadach dotychczasowych zachowuje więc prawo do tego świadczenia na dalszy okres. Przyjęcie odmiennej wykładni byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą ochrony praw nabytych stanowiącej urzeczywistnienie zasady demokratycznego państwa prawnego.
Skarżący ponadto podniósł, że Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w N., gdzie złożył wniosek o przyznanie świadczenia, odmówił mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1b u.ś.r. w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2024 r. Pomimo uznania powyższego artykułu za niekonstytucyjny, ustawa nie została zmieniona, wobec tego, żeby uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego konieczne było odwołanie się do SKO, które jak dotąd uchylało negatywne decyzje MGOPS i przyznawało świadczenie ze względu na niekonstytucyjność wskazanego artykułu. Tak też było w przypadku Strony, gdzie [...] lipca 2023 r. SKO orzekło o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego w identycznej sytuacji. Obecnie świadczenia odmówiono pomimo tej samej sytuacji i braku zmian w przepisach prawnych.
Skarżący podkreślił, że podstawą jego skargi jest fakt, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami art. 63 ust. 3 u.ś.w. gwarantuje ciągłość świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. W niniejszej sprawie matka posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wniosek o nowe orzeczenie został złożony [...] marca 2025 r., czyli przed upływem terminu ważności poprzedniego orzeczenia - które było ważne do [...] kwietnia 2025 r. W ocenie Skarżącego, Kolegium błędnie uznało, że złożenie wniosku o nowe orzeczenie przed upływem ważności poprzedniego wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ, zgodnie z przepisami wniosek o nowe orzeczenie można złożyć jeszcze przed upływem ważności poprzedniego orzeczenia, co potwierdza, że prawo do świadczenia jest zachowane, jeśli wniosek został złożony w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja SKO w B. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza N. z dnia [...] lipca 2025 r., na mocy której odmówiono Skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. oraz art. 63 u.ś.w.
Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2023 r. poz. 2809) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom,
3) opiekunowi faktycznemu dziecka,
4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego
. jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący wnioskiem z dnia [...] czerwca 2025 r. wniósł o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do [...] grudnia 2023 r. w związku ze sprawowaniem opieki nad matką legitymującą się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ś. z dnia [...] maja 2025 r. zaliczającym ją do osób niepełnosprawnych o stopniu znacznym do dnia [...] maja 2027 r.
W tym miejscu wskazania wymaga, że na mocy decyzji Kolegium z dnia [...] lipca 2023 r. Skarżącemu przysługiwało do [...] kwietnia 2025 r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej celem sprawowania opieki na matką. Przyznając prawo do świadczenia pielęgnacyjnego organ uwzględnił orzeczenie o stopniu niepełnosprawności matki Skarżącego wydane do dnia [...] kwietnia 2025 r.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że z dniem 1 stycznia 2024 r., na podstawie art. 43 u.ś.w. dokonano nowelizacji przepisów ustawy z dnia 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w tym między innymi jej art. 17 ust. 1, z treści którego wynika, że w aktualnym stanie prawnym, o prawo do świadczenia pielęgnacyjnego mogą ubiegać się osoby w nim wymienione sprawujące opiekę jedynie nad osobą niepełnosprawną, która nie ukończyła 18 roku życia. Nie ulega zatem wątpliwości, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym uwzględniając wiek osoby wymagającej wsparcia ze strony bliskich, świadczenie nie przysługuje Skarżącemu.
Jednakże stosownie do art. 63 ust. 1 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia [...] grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.
W myśl art. 63 ust. 2 u.ś.w. osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4.
Stosownie zaś do art. 63 ust. 3 u.ś.w. osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie, nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności.
W ocenie Sądu, Skarżący należy właśnie do osób, które korzystają z uregulowania ww. ustawy pozwalającego na zachowanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach. Nabył on bowiem prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na "starych zasadach" i prawo to przysługiwało mu w dacie [...] stycznia 2024 r. Wyjaśnienia również wymaga, że sporny art. 63 ust. 3 u.ś.w. miał ograniczyć sytuacje występowania z wnioskami o świadczenie pielęgnacyjne bez ograniczenia terminu do ich składania. Stąd też ustawodawca wprowadził zastrzeżenie, że wnioski muszą być złożone w określonym terminie. Rzeczą oczywistą jest, że termin na potrzeby tej regulacji musiał zawierać nie tylko jego długość (liczbę miesięcy), lecz również punkt odniesienia w rozpoczęciu biegu terminu, co skutkowało wskazanie: "od daty utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności". Jest to wskazanie literalnie dość niefortunne, ponieważ z jednej strony w sposób jasny zakreśla cezurę czasową, po przekroczeniu której wnioskodawca utraci możliwość kontynuacji świadczenia na dotychczasowych warunkach, ale z drugiej strony w sposób dezinformujący adresata normy sugeruje, że nie tylko późniejsze złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, ale i zbyt wczesne (przed dniem następującym po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności) odnosi taki sam skutek, co opóźnione złożenie takiego wniosku. W ocenie Sądu dokonanie wykładni omawianego przepisu w sposób funkcjonalny i systemowy pozwala na stwierdzenie, że ustawodawca zamiaru takiego nie wyraził co do skutku złożenia wniosku przed upływem okresu obowiązywania dotychczasowego orzeczenia o niepełnosprawności.
Zdaniem Sądu, nie sposób przyjąć za racjonalne założenia, iż w sytuacji (jak w niniejszej sprawie), w której względem matki Skarżącego złożono wniosek o orzeczenie o niepełnosprawności przed datą utraty jego ważności (tj. [...] marca 2025 r.), w konsekwencji nastąpiło pozbawienie Skarżącego możliwości kontynuowania pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem z wnioskiem wystąpiono zbyt wcześnie. W praktyce zrobiono bowiem więcej niż wymagano. Wystąpienie z wnioskiem o ustalenie niepełnosprawności winno nastąpić w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od daty utraty ważności dotychczasowego orzeczenia, tymczasem wystąpiono z takowym wnioskiem niejako "na zapas" – przed upływem jego terminu ważności. W niniejszej sprawie nowy wniosek względem matki Skarżącego, jak wyżej wskazano, został złożony w dniu [...] marca 2025 r. i skutkował uzyskaniem nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w dniu [...] maja 2025 r. Nie ma przy tym znaczenia, że w chwili składania wniosku o orzeczenie niepełnosprawności nie upłynął jeszcze okres ważności takiego orzeczenia obowiązującego do dnia [...] kwietnia 2025 r.
Należy zatem jeszcze raz podkreślić, iż nie było celem rozwiązania wynikającego z art. 63 ust. 3 u.ś.w. wykluczenie z kręgu osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne "na starych zasadach" osób, które jeszcze przed terminem upływu ważności orzeczenia o niepełnosprawności wystąpiły o nowe orzeczenie (por. wyroki WSA w Łodzi: z dnia 22 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 750/24; z dnia 21 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 648/24 oraz wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 13 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 767/24, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto zaakcentowania w tym miejscu wymaga, że z treści uzasadnienia projektu ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym wynika, że zamiarem ustawodawcy nie było pozbawianie osób praw już nabytych, które do 31 grudnia 2023 r. świadczenie pielęgnacyjne pobierały. Wskazuje na to także jednoznacznie dalsza treść powoływanego uzasadnienia do ustawy, w którym wskazano, że osoby, które nabyły lub nabędą prawo do świadczeń opiekuńczych za okres przed wejściem w życie ustawy, będą mogły zachować do nich prawo na zasadzie ochrony praw nabytych na podstawie przepisów przejściowych, o ile osoba z niepełnosprawnościami, nad którą jest sprawowana opieka, nie wybierze własnego świadczenia wspierającego (por. uzasadnienie do rządowego projektu ustawy o świadczeniu wspierającym, druk sejmowy nr 3130/IX kad.). W konsekwencji przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego będzie w takiej sytuacji możliwe na podstawie przepisów dotychczasowych, stosowanych na podstawie art. 63 ust. 1 u.ś.w.
Dodatkowo wskazania wymaga, że w myśl art. 6bb ust. 1 o rehabilitacji, jeżeli wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności został złożony w okresie ważności odpowiednio orzeczenia ustalającego niepełnosprawność albo orzeczenia ustalającego stopień niepełnosprawności, to zachowuje ono ważność do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej tę ważność. Powyższe również przemawia za niezasadnością stanowiska SKO.
Warto również zauważyć, że w niniejszej sprawie Skarżący formalnie dochował terminu 3 miesięcy do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, licząc od dnia wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Reasumując Sąd uznał, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 63 ust. 3 u.ś.w., co miało wpływ na wynik sprawy. Błędna wykładnia treści ww. przepisu prawa materialnego ukształtowała bowiem sposób rozstrzygnięcia zawarty w decyzji Kolegium, które wadliwie przyjęło za zasadną odmowę przyznania świadczenia.
Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni wskazaną wyżej wykładnię art. 63 ust. 3 u.ś.w. W konsekwencji sprawa powinna zostać rozpatrzona przy zastosowaniu przepisów dotychczasowych, tj. sprzed nowelizacji, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2024 r., o ile nie zaistnieją inne przesłanki wyłączające prawo przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło