II SA/Bd 749/17

WyrokWSA w Bydgoszczy2018-03-06

Skład orzekający: Renata Owczarzak, Anna Klotz, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy współwłaściciel nieruchomości, której działka bezpośrednio graniczy z drogami, na których planowana jest budowa zjazdu z planowanej inwestycji, posiada interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji tej inwestycji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny, do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego, a nie z subiektywnych odczuć czy potencjalnych niedogodności. W analizowanym przypadku, oddziaływanie planowanej inwestycji (emisja hałasu) nie sięgało obszaru zabudowy na działce skarżącej, a kwestie związane z budową zjazdu i modernizacją dróg nie należały do zakresu postępowania środowiskowego. Brak bezpośredniego związku materialnoprawnego między decyzją środowiskową a sytuacją prawną skarżącej uniemożliwił nadanie jej statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący E. S. i M. S. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy C. z 2011 r. określającej środowiskowe uwarunkowania budowy elektrowni wiatrowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) umorzyło postępowanie, uznając, że E. S. nie posiada interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności, gdyż oddziaływanie inwestycji nie sięga jej nieruchomości, a kwestie związane z budową zjazdu nie należą do postępowania środowiskowego. SKO utrzymało w mocy decyzję o umorzeniu. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc, że SKO błędnie nie uznało ich za strony postępowania, wywodząc interes prawny z sąsiedztwa ich działki z planowanymi drogami dojazdowymi i zjazdem z inwestycji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant asystent sędziego Magdalena Tambelli – Orwat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2018 r. sprawy ze skargi E. S. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia oddala skargę. Decyzją nr [...] [...] z dnia [...] października 2011 r., Wójt Gminy C., na podstawie art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1 art. 80 ust. 1, art. 82, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia [...] października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.), § 3 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych warunków związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.), § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397), art. 104 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu 2 elektrowni wiatrowych, każda o maksymalnej wysokości 175 m npt oraz mocy znamionowej do 3 MW, zlokalizowanych w miejscowości K. na terenie działek nr [...] i 132/3 w Gminie C., opisanego we wniosku "W. P. Ł." Sp. z o.o. z siedzibą w G. przy ul. [...] w oparciu o ustalenia zawarte w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, złożonym w dniu [...] kwietnia 2011 r., uzupełnionym w dniu [...] sierpnia 2011 r., po uzgodnieniu środowiskowych uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w B. (postanowienie znak: [...] z dnia [...] września 2011 r.) oraz po zaopiniowaniu środowiskowych uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. (opinia N[...] z dnia 31 mają 2011 r.). W dniu [...] lipca 2016 r., E. S. złożyła w Samorządowym Kolegium Odwoławczym wniosek o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionej decyzji, wskazując jako podstawę art. 156 § 1 pkt 7 kpa oraz podnosząc, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, na którym opiera się decyzja oraz jego uzasadnienie jest nierzetelny, niedokładny i posiada treści nieprawdziwe oraz fałszujące rzeczywistość, natomiast decyzja oparta na wadliwym raporcie jest tak samo wadliwa, co powoduje jej nieważność z mocy prawa. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w związku ze sporządzaniem raportu nie przeprowadzono monitoringu nietoperzy, sporządzono nieczytelne mapy, nie uwzględniono rzeki Fryby, w największym niebezpieczeństwie działania akustycznego, nie opisano w wariantach akustycznych map, pominięto w opisie związanym z monitoringiem ornitologicznym rzekę Frybę, co wskazuje na to, że jej środowisko nie było badane, nie spełniono wymagań co do odległości przebiegu napowietrznej linii elektroenergetycznej od wiatraków, pominięto dwa stanowiska archeologiczne znajdujące się w odległości 20 m od wiatraka EW1. Ponadto zarzucono nieczytelność, nierzetelność i niewiarygodność mapy znajdującej się w raporcie a przedstawiającej lokalizację przedsięwzięcia na tle zabytków oraz stanowisk archeologicznych, przedstawienie nie spełniających warunków wariantów lokalizacji turbin wiatrowych oraz wybór wariantu trzeciego, który również nie spełnia wymogów, gdyż: znajduje się zbyt blisko rzeki Fryby, linii energetycznej, zabudowy zagrodowej oraz ukrytych przez autora raportu stanowisk archeologicznych, wzajemne wykluczanie się stwierdzeń ujętych w raporcie, brak przeprowadzenia konsultacji społecznych w formie zebrań sołeckich lub spotkań ekspertów z mieszkańcami, zakwalifikowanie elektrowni wiatrowych w uchwale Rady Gminy C. z dnia [...] kwietnia 2010 r. do inwestycji celu publicznego, co jest niezgodne z ustawą o gospodarce nieruchomościami. E. S., wezwana do wykazania interesu prawnego uzasadniającego uznanie jej za stronę postępowania wskazała, że jest współwłaścicielką działki nr [...], usytuowanej w odległości 500 m od planowanych elektrowni wiatrowych. Mieszka ona przy drodze nr [...], przy której zaplanowany jest wiatrak, modernizacja tej drogi oraz budowa zjazdu jako wygodny wjazd i dojazd do wiatraków, przy czym zjazd ten ma być poszerzony i wchodzić na teren jej działki, na co wraz z mężem nie wyraża zgody. Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] (znak RGN. 7624/11/10) z uwagi na brak legitymacji wnioskodawcy do żądania stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że E. S. jest współwłaścicielem nieruchomości obejmującej działkę nr [...] w K. . Jak wynika z treści mapy przedstawiającej obszar oddziaływania inwestycji oraz porównania jej z aktualnymi wydrukami obejmującymi działkę nr [...], oddziaływanie inwestycji w postaci emisji hałasu o wartościach normatywnych dla zabudowy zagrodowej (izofonia 45 dB) nie sięga obszaru zabudowy na działce nr [...]. Fakt zamieszkiwania w pobliżu terenu inwestycji, gdzie ewentualne oddziaływanie inwestycji na nieruchomość wnioskodawcy nie osiąga wartości normatywnych, może stanowić jedynie o interesie faktycznym, jednakże interes faktyczny nie może być utożsamiany z interesem prawnym, który determinuje legitymację do bycia stroną w sprawie. Tak samo organ ocenił zamieszkiwanie przy drodze prowadzącej do wiatraka, gdyż kwestia prawidłowości określenia granic działki drogowej nr [...] pozostaje poza zakresem niniejszego postępowania. Dla uznania legitymacji wnioskującego o przeprowadzenie postępowania w trybie nadzwyczajnym, niezbędnym byłoby ustalenie występowania negatywnego wpływu przedsięwzięcia na nieruchomość wnioskodawcy. Treść raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w ocenie Kolegium, takiego stanowiska nie uzasadniała. Wobec powyższego Kolegium przyjęło, że wnioskodawca nie ma legitymacji do żądania stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Dlatego też postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 105 § 1 kpa. Pismem z dnia [...] marca 2017 r. E. S. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podniosła, że posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ponieważ stroną winna być każda osoba, która wie o łamaniu prawa. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 roku znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawczyni nie przytoczyła żadnych nowych okoliczności mających stanowić argument za przyznaniem jej przymiotu strony. Stanowisko wyrażone we wniosku jest nieuprawnione, gdyż zgodnie z art. 28 kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Kolegium wskazało, że podziela zapatrywanie wyrażone w decyzji z dnia [...] marca 2017 r., iż kwestia ustalenia uwarunkowań środowiskowych dla inwestycji polegającej na budowie 2 elektrowni wiatrowych, jak również kwestia stwierdzenia nieważności decyzji w tym zakresie, nie dotyczy ani interesu prawnego ani też obowiązku wnioskodawczyni. Nie posiada ona interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności bowiem inwestycja została zlokalizowana poza obszarem oddziaływania na nieruchomość, której jest współwłaścicielką. Kwestia stwierdzenia nieważności decyzji nie dotyczy też żadnego obowiązku E. S., gdyż decyzja Wójta Gminy C. żadnego obowiązku na nią nie nałożyła. Od powyższej decyzji, skargę w dniu [...] czerwca 2017 r. wniosła E. i M. S. wskazując, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie nie uznało skarżącej za stronę postępowania i umorzyło postępowanie. Podnosząc powyższe, wniosła o uznanie jej jak i jej męża M. S. za strony postępowania oraz o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej, ewentualnie o uchylenie obu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o wstrzymanie wykonania decyzji pozwalającej na budowę farmy wiatrowej w [...]. W uzasadnieniu wskazano, że swój interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach skarżąca wywodzi z tego, iż wraz z mężem są współwłaścicielami działki, która bezpośrednio graniczy z drogami o nr [...] gdzie planowany jest, projektowany na ich własności zjazd z drogi nr 156 oraz modernizacja drogi 131. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczy także budowy zjazdu i przebudowy dróg gruntowych, do których bezpośrednio przylega działka nr [...], stanowiąca ich własność. Ponadto decyzja ta zabiera prawo obsadzania wysoką zielenią dróg dojazdowych jak również nakazuje im na bieżąco wykaszać roślinność zieloną, rosnącą wzdłuż dróg technologicznych. Skarżąca wskazała także, że decyzje te wydane zostały w wyniku przestępstw, a w toku postępowania mataczono i ukrywano dowody. Uzasadniając swój interes prawny skarżąca wskazała również, że wynika on z bezprawnego działania urzędów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wskazując, że skarżąca nie podniosła żadnych nowych argumentów przemawiających za uznaniem jej za stronę postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej "p.p.s.a." odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie natomiast z treścią art. 145 § 1 p.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów, a także okoliczności niniejszej sprawy, wynikające z akt administracyjnych należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wydana w sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] października 2011 r. oparte zostało na ustaleniu, że wnioskodawczyni – E. S. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, polegającego na budowie zespołu 2 elektrowni wiatrowych o mocy znamionowej do 3 MW zlokalizowanych w miejscowości K. na terenie działek nr [...] i 132/3 w Gminie C.. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem zaskarżenia, który może prowadzić do wyeliminowania ostatecznej decyzji z obrotu prawnego, jeżeli dotknięta jest ona jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Zanim jednak dojdzie do merytorycznego rozpoznania takiego wniosku, organ administracji publicznej bada zaistnienie w sprawie przesłanek przedmiotowych i podmiotowych, stanowiących przeszkodę do rozstrzygnięcia sprawy. Bezsprzeczne jest, że stosując instytucję stwierdzenia nieważności decyzji, w pierwszej kolejności należy ustalić przymiot strony postępowania, gdy postępowanie takie ma się toczyć na wniosek. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, według którego pojęcie strony postępowania administracyjnego ma dwie płaszczyzny: procesową, bo uzasadnia wszczęcie postępowania administracyjnego w określonej sprawie oraz materialnoprawną, bo wynika z przepisów prawa materialnego, które dotyczą określonych praw i obowiązków danego podmiotu. Istnienie interesu prawnego podmiotu żądającego wszczęcia postępowania musi być ustalane na tle okoliczności faktycznych podnoszonych we wniosku oraz adekwatnych do tych okoliczności przepisów prawa materialnego. Dominuje przy tym pogląd, że pojęcie strony, może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku (zob. wyrok NSA z 9 grudnia 2015 r., sygn. II OSK 935/14). W niniejszej sprawie sporne zagadnienie prawne sprowadza się do pytania, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo oceniło, czy wnioskodawczyni ma interes prawny uzasadniający uznanie jej za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej oraz czy przysługujące skarżącej prawo współwłasności działki nr [...] może stanowić w kontrolowanej sprawie źródło jej interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wójt Gminy C. decyzją nr [...] (znak: [...]) z dnia [...] października 2011 r. określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu 2 elektrowni wiatrowych, każda o maksymalnej wysokości 175 m npt oraz mocy znamionowej do 3 MW, zlokalizowanych w miejscowości K. na terenie działek nr [...] i 132/3 w Gminie C.. Wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji złożyła E. S.. Zgodnie z art. 157 § 2 kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W związku z tym, zgodne z prawem jest przyjęcie, że złożenie takiego wniosku jest niedopuszczalne, jeżeli zostało wniesione przez osobę, której nie przysługuje legitymacja procesowa, w świetle przepisu art. 28 k.p.a. Jak trafnie stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach krąg stron winien być ustalany na podstawie art. 28 k.p.a. Stosownie do tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia zawarto trafny wywód dotyczący wykładni i stosowania powyższego przepisu jak również zakresu oddziaływania inwestycji na działkę skarżącej. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny i realny. Powinien on także znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] kwietnia 2007 roku, sygn. I OSK 755/06, LEX nr 337023). Przyznanie statusu strony w postępowaniu administracyjnym - w myśl art. 28 k.p.a. - jest uzależnione od posiadania interesu prawnego, nie zaś od wykazania jego naruszenia (wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 sierpnia 2012 r., sygn. II OSK 832/11, Lex nr 1248472 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 października 2012 r., sygn. II SA/Lu 379/12, Lex nr 1235109). O tym, czy dany podmiot jest stroną postępowania administracyjnego, wynikiem którego może być zainteresowany, nie decyduje sama wola lub subiektywne przekonanie tej osoby albo też dopuszczenie jej przez organ do udziału w tym postępowaniu, lecz okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego, pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Interes prawny ma bowiem charakter materialnoprawny stąd musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. II SA/Ol 610/15, Lex nr 1930064). Mieć interes prawny, znaczy to samo, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2013 r., sygn. I OSK 2226/12, LEX nr 1356980). Należy podkreślić, że od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. sytuację, w której dany podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz interes ten nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Interes prawny winien wynikać z przepisów prawa materialnego pozostających w bezpośrednim związku z podstawą prawną wydanej decyzji, a zatem z normy prawnej stanowiącej podstawę ustalenia konkretnego, indywidualnego uprawnienia lub obowiązku. Stronami postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach będą inwestor oraz podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości, znajdujących się w zasięgu oddziaływania inwestycji. Sąsiedztwo fizyczne z terenem inwestycji samo w sobie nie przesądza o przymiocie strony w tym postępowaniu. Ustawodawca nie zagwarantował przy tym niezmienności otoczenia, ani ochrony prawnej umożliwiającej udział w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji odczucia utraty bezpieczeństwa, spadku wartości nieruchomości, czy też jakichkolwiek innych skutków, które subiektywnie, jako negatywne odczuwają podmioty dysponujące tytułem prawnym do nieruchomości znajdujących się w sąsiedztwie inwestycji. W rezultacie, argumenty odnoszące się wyłącznie do subiektywnie odczuwanej uciążliwości inwestycji nie mogą stanowić o przymiocie strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. W tym miejscu wskazać należy, że prawo własności jest dobrem szczególnie chronionym w porządku prawnym, co wynika m.in. z Konstytucji RP. W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą - art. 140 k.c. Przepis ten chroni właściciela nieruchomości przed tzw. immisjami bezpośrednimi, zatem takimi, które uniemożliwiałyby korzystanie z prawa własności. Z kolei na mocy art. 144 k.c., zakazane są tzw. immisje pośrednie - właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Oba powołane przepisy należy uwzględnić przy określaniu kręgu stron postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W tej sytuacji obowiązkiem organów było przeprowadzenie analizy wpływu planowanej inwestycji na przedmiot własności skarżącej. Analizy takiej organ w wystarczającym stopniu dokonał. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zbadało czy skarżąca jest właścicielką nieruchomości znajdującej się w sąsiedztwie planowanej inwestycji. Następnie na podstawie raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, sporządzonego w ramach postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ustaliło czy nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Porównując mapę przedstawiającą obszar oddziaływania inwestycji z aktualnymi wydrukami obejmującymi działkę nr [...] ustaliło, iż oddziaływanie inwestycji w postaci emisji hałasu o wartościach normatywnych dla zabudowy zagrodowej (izofonia 45 dB) nie sięga obszaru zabudowy na działce nr [...]. Ustaleń tych nie sposób kwestionować, gdyż wynikają z wiarygodnych dowodów zgromadzonych w toku postępowania. Nie ma zatem powodów, by przyjmować, że inwestycja spowoduje uciążliwości ponad przeciętne pod kątem hałasu, naruszające obowiązujące przepisy prawa. Skarżąca nie przeciwstawiła żadnego dowodu, kwestionującego ustalenie organu. Niedogodności pozostające w granicach obowiązującego prawa dają podstawę do ustalenia jedynie interesu faktycznego. Natomiast interes prawny, który musi wynikać z norm prawa materialnego, nie może być w taki sposób uzasadniany. W okolicznościach sprawy nie sposób uznać, by interes prawny miał bezpośrednie źródło i odzwierciedlenie w konkretnych uprawnieniach wynikających z norm środowiskowych dotyczących przewidywanej inwestycji ani art. 140 i 144 k.c., które miałyby być wyłączone lub ograniczone. Również twierdzenia dotyczące wadliwości raportu dotyczącego oddziaływania inwestycji na środowisko, sporządzonego na potrzeby postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie mogą odnieść skutku. Skarżąca nie może wywodzić swojego interesu prawnego z naruszeń, które nie dotyczą sfery jej uprawnień i obowiązków. W takiej sytuacji każdy kto wiedziałby o takich nieprawidłowościach mógłby uzyskać przymiot strony w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności wydanej decyzji. Skarżąca powołuje się m.in. na następujące wady raportu sporządzonego w ramach postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach: brak zbadania środowiska rzeki Fryby, pominięcie dwóch stanowisk archeologicznych znajdujących się w odległości 20 m od wiatraka EW1, natomiast odnośnie lokalizacji inwestycji: znajduje się zbyt blisko rzeki Fryby, linii energetycznej, zabudowy zagrodowej oraz ukrytych przez autora raportu stanowisk archeologicznych. Należy jednak wskazać, że obszary, na które według skarżącej inwestycja może mieć negatywny wpływ z uwagi na niespełnienie wymogów wynikających z przepisów prawa, nie znajdują się w jej władaniu, nie ma do nich żadnego tytułu prawnego z którego mogłaby wywodzić swój interes prawny. Tym samym okoliczności te nie mogły mieć żadnego wpływu na ocenę tego, czy przysługuje jej interes prawny. Podobnie należy się odnieść to twierdzeń skarżącej dotyczących rzekomych nieprawidłowości w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz wydania decyzji w wyniku przestępstwa. W skardze nie zostały przedstawione żadne okoliczności, które uzasadniałyby chociażby przypuszczenie, iż rzeczywiście do jakichkolwiek nieprawidłowości doszło poza subiektywnymi odczuciami skarżącej. Podkreślić przy tym należy, że ani skarżąca, ani żadna ze stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie składała zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa do właściwych instytucji a te stwierdziłyby jego wystąpienie, powiązane z sytuacją prawną skarżącej. Na uwzględnienie nie zasługuje także argument, iż skarżąca i jej mąż są współwłaścicielami działki nr [...], która graniczy z drogami znajdującymi się na działkach nr [...], na których planowana jest budowa zjazdu z inwestycji, w związku z czym ma dojść do naruszenia prawa własności skarżącej. Przedmiotowa kwestia nie ma związku z niniejszym postępowaniem, tym samym nie może mieć wpływu na ocenę interesu prawnego do występowania w charakterze strony. Decyzja dotyczy uwarunkowań środowiskowych inwestycji opisanej na wstępie a nie kwestii budowlanych, związanych z budową dróg czy zjazdów. Powyższe okoliczności wskazują, że skarżąca posiada jedynie interes faktyczny, a nie interes prawny, który uzasadniałby uznanie ją za stronę w kontrolowanym postępowaniu. Należy również podkreślić, iż postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest tylko jednym z etapów procesu inwestycyjnego, w którym ochrona interesów osób trzecich jest realizowana stosownie do zakresu regulacji prawnych stanowiących podstawę wydania określonych decyzji. Na etapie postępowania w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej ochrona interesów osób trzecich jest ograniczona i nie może być rozciągana na okoliczności będące przedmiotem badania organów administracji architektoniczno-budowlanej. Wobec powyższego stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie umorzyło postępowanie w przedmiotowej sprawie, na podstawie art. 105 § 1 kpa, gdyż brak możliwości nadania wnioskodawcy statusu strony postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji powoduje, iż postępowanie to staje się bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy uczynił zadość wymogom art. 7 i art. 77 § 1 kpa, bowiem jego ustalenia, uwzględniające obiektywne i podnoszone przez skarżącą okoliczności, Sąd uznał za wystarczające do wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Tym samym czynienie dalszych ustaleń było całkowicie zbędne. Wobec stwierdzenia, że zaskarżone orzeczenie jest prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku, skarga w niniejszej sprawie podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło