II SA/Bd 759/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...[] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...].05.2024 r., nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T., działając na podstawie art. 34 § 2 pkt 1, art. 33 § 2 pkt 2 lit c), art. 33 § 2 pkt 6 lit c) art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 z późn. zm.), w związku z art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 572), po rozpatrzeniu zarzutu zgłoszonego przez M. C. w piśmie z dnia [...] lutego 2024 r., orzekł o oddaleniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczącej braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b i nieistnienia obowiązku.. W uzasadnieniu orzeczenia Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. wyjaśnił, iż wystąpił wnioskiem z dnia [...] lutego 2023 r. o wyegzekwowanie obowiązku poddania szczepieniom obowiązkowym małoletniego S. C., przez jego opiekuna prawnego - matkę M. C. w oparciu o wystawiony tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r. Zobowiązana - M. C. w istocie kwestionowała obowiązek i zarzuciła brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b wskazując, iż: "obowiązek zaszczepienia dziecka przeciwko poszczególnym chorobom nie jest wymagalny, gdyż brak jest w aktach sprawy jakichkolwiek dokumentów wskazujących, iż w chwili obecnej stan zdrowotny dziecka pozwala na jego zaszczepienie (...) Brak jest w dokumentacji medycznej zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym dziecka, na podstawie którego lekarz by stwierdził, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego jest wymagalny". Zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi tylko lekarz - wystawiając zaświadczenie lekarskie o przeciwwskazaniach do wykonania szczepień ochronnych, może odroczyć obowiązek szczepień ochronnych u dziecka, a w aktach sprawy brak jest zaświadczenia lekarskiego co do przeciwwskazań. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. poinformował, że obowiązek szczepień ochronnych określono w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1284 z późn. zm.), który zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 2 ww. ustawy, w odniesieniu do osób nieposiadających pełnej zdolności do czynności prawnych, odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą, prawną pieczę albo jej opiekun faktyczny. Zatem zdaniem organu błędne jest przekonanie strony, że to organ ma obowiązek przedstawić zaświadczenie o zakwalifikowaniu małoletniego do szczepień ochronnych, czy też "dokumentów potwierdzających przeprowadzenie przez lekarza kwalifikującego do szczepienia w celu wykluczenia przeciwskazań do podania szczepionek". Orzekający organ I instancji wyjaśnił również, że obowiązek szczepień ochronnych staje się egzekwowalny w chwili wejścia osoby objętej obowiązkiem szczepień w granice wiekowe, określone w załączniku do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27.09.2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 2077) - w tym bowiem okresie obowiązkowe szczepienia ochronne powinny zostać wykonane. W związku z powyższym, w przypadku obowiązkowych szczepień ochronnych, nie ma możliwości realizacji obowiązku szczepień ochronnych u dziecka w zakresie wybranym przez rodziców, a Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie ustala kto, kiedy i przeciwko którym chorobom zakaźnym ma obowiązek być szczepiony. Wskazano, że rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 [...] 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2077) zawiera szczegółową listę szczepień ochronnych wraz z granicami wiekowymi, które należałoby zachować w celu osiągnięcia optymalnej odporności przeciwko konkretnym chorobom zakaźnym. Ramy czasowe wskazane w ww. rozporządzeniu nie oznaczają dowolności w wyborze terminu wykonania szczepienia. Ściśle wyznaczone terminy szczepień oraz interwały czasowe między nimi zostały określone na podstawie aktualnej wiedzy medycznej. Zdaniem organu administracji, niewątpliwie do obowiązków lekarza należy ocena bezpieczeństwa przeprowadzenia szczepienia z punktu widzenia indywidualnego pacjenta, ponieważ tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego możliwe jest określenie istnienia przeszkód w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Zgodnie z wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 22.03.2023 r. (sygn. akt II SA/Bd 41/23) "(...) wykluczenie wszelkich znanych i nieznanych nauce przeciwwskazań do wykonania szczepienia jest z natury rzeczy niemożliwe, bowiem ryzyko wystąpienia niepożądanego zjawiska zdrowotnego (chociażby na skutek przyjęcia paracetamolu, uznanego przecież za wyjątkowo bezpieczny) zasadniczo nigdy nie osiąga 0%. Rolą lekarza jest ocena, czy wedle jego wiedzy i przeprowadzonego badania wobec konkretnego pacjenta, ryzyko przyjęcia szczepienia jest na tyle małe, by uznać szczepienie za bezpieczne ". Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. zgodził się, że przy nakładaniu obowiązku szczepień ochronnych i jego egzekwowaniu należy przede wszystkim brać pod uwagę dobro dziecka, jednak wykonanie szczepień ochronnych należy do świadczeń na rzecz zachowania zdrowia, zapobiegania chorobom i wczesnego wykrywania chorób (art. 27 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia [...] sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 146). W piśmie z dnia [...] lutego 2024 r. odniesiono się m.in. do szczepienia BCG, a ponadto Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny poinformował, że powyższe szczepienie w pierwszych dobach życia, zmniejsza ryzyko zachorowania na gruźlicę o ciężkim przebiegu u dzieci, pod postacią rozsianą, gruźliczego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub zgonu w przebiegu gruźlicy. Szczepienia wychwytujące (uzupełniające) u osób niezaszczepionych po urodzeniu należy wykonać w możliwie najwcześniejszym terminie, nie później niż do ukończenia 15 roku życia. Małoletni S. C., został zaszczepiony przeciw gruźlicy w dniu [...].09.2014 r. W odniesieniu do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Toruniu wskazał, że obowiązek szczepień ochronnych, określony w ustawie z dnia 5.12.2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1284 z późn. zm.) nie został uchylony. TK w orzeczeniu nie zakwestionował w żaden sposób obowiązkowych szczepień ochronnych. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem wynikającym z ustawy i jest on bezpośrednio wykonalny, a uchybienie temu obowiązkowi powoduje konieczność jego wyegzekwowania. Szczepienia ochronne są zgodne z Konstytucją, ale nie powinny być ogłaszane w Programie Szczepień Ochronnych w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego. Wówczas obowiązywało rozporządzenie, które zostało uchylone dopiero w dniu [...].10.2023 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie M. C. wniosła o jego uchylenie i uznanie wniesionych zarzutów egzekucyjnych, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu: 1. naruszenie art. 124 § 2 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa w zw. z art. 18 upea poprzez brak odniesienia się przez wierzyciela w uzasadnieniu wydanego postanowienia do sytuacji indywidualnej zobowiązanej - kiedy obowiązek zaszczepienia jej syna Stanisława przeciwko poszczególnym chorobom stał się - zdaniem wierzyciela - wymagalny, na podstawie jakich dowodów stwierdził, iż obowiązek szczepień u małoletniego jest wymagalny i może być wykonany, a jedynie poprzestał na przytoczeniu szeregu przepisów prawnych nie dokonując subsumpcji, 2. naruszenie art. 6 kpa, art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 18 upea poprzez nieustosunkowanie się do twierdzeń strony dotyczących istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, co miało wpływ na wynik postępowania - organ w żaden sposób nie odniósł się do naruszenia art. 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, 3. naruszenie art. 8 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 18 upea poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący i budzący zaufanie do władzy publicznej całego materiału dowodowego, 4. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego, 5. naruszenie art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...].07.2024 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W odniesieniu do zarzutów podniesionych przez Stronę w zażaleniu z dnia [...].05.2024 r., Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że obowiązek szczepień ochronnych jest prawnie uregulowany i ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych u osób przebywających na terytorium RP. Podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym jest art. 5 ust 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia [...] grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity Dz. U. 2024 poz. 924, zwanej dalej ustawą o chorobach zakaźnych), który zobowiązuje do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie, przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o chorobach zakaźnych, w odniesieniu do osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych (m.in. dziecka) odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą prawną pieczę, albo jej opiekun faktyczny (zwykle są to rodzice). W odpowiedzi na zarzut naruszenia art. 124 § 2 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa w zw. z art. 18 upea, Inspektor Sanitarny oświadczył, iż nie zgadza się ze Stroną, iż wierzyciel przytoczył jedynie przepisy prawa i nie odniósł się do sytuacji indywidualnej zobowiązanej. Obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych, przy czym, jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6.04.2011 r., sygn. akt II OSK 32/11 wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, jest bezpośrednio wykonalny (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1.04.2022 r., sygn. akt III SA/Łd 1051/21). Podkreślono również, że kwalifikacja do szczepienia jest dokonywana indywidualnie. W postanowieniu z dnia [...].05.2024 r., nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. obszernie wyjaśnił Stronie podstawy prawne obowiązku z przytoczeniem konkretnych przepisów prawa. Wierzyciel w upomnieniu nr [...] z dnia [...].12.2022 r. oraz w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...].02.2023 r., w części B pkt 5 jednoznacznie przedstawił treść obowiązku podlegającego egzekucji, a także wskazał konkretne choroby zakaźne, przeciwko którym winny być przeprowadzone szczepienia ochronne. Inspektor Sanitarny podniósł, iż obowiązek ten staje się egzekwowalny w chwili wejścia osoby objętej obowiązkiem szczepień w granice wiekowe, określone przez obowiązujące wówczas rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (tekst jednolity Dz.U. 2022 r., poz. 2172) - w tym bowiem okresie obowiązkowe szczepienia ochronne powinny zostać wykonane. Organ odwoławczy podkreślił, że dokumenty sprawy stanowią potwierdzenie, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. przeanalizował cały zebrany materiał dowodowy, odniósł się do stanu faktycznego i przyporządkował stan faktyczny do obowiązujących przepisów prawa. W upomnieniu oraz tytule wykonawczym wskazano treść obowiązku podlegającego egzekucji, a także wskazane zostały konkretne choroby zakaźne, przeciwko którym miały być wykonane szczepienia. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia [...].10.2023 r. sygn. akt II SA/Bd 966/23. Ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, zdaniem organu II instancji wynika, że strona nie stawiła się w Centrum Medycznym "O. ." Sp. z o.o. w T. (kod świadczeniodawcy: 20004548), ani do NZOZ Przychodni Lekarskiej "[...]" Sp. z o.o. w T. (kod świadczeniodawcy: 20002123), gdzie w dniu [...].09.2022 r. została złożona deklaracja wyboru świadczeniodawcy udzielającego świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, celem rozpoczęcia realizacji zaległych szczepień ochronnych. W związku z powyższym, w ocenie organu M. C. jako matka S. C. nie dopełniła obowiązku poddania syna szczepieniom ochronnym celem profilaktyki zdrowotnej i w celu przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych, a przez niedopełnienie powyższego obowiązku, pozbawiła dziecko możliwości korzystania z dobrodziejstw profilaktyki zdrowotnej. Zdaniem organu administracji nie można zgodzić się ze Stroną w kwestii naruszenia art. 6 kpa, art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 18 upea, iż wierzyciel nie ustosunkował się do okoliczności faktycznych i prawnych, co miało wpływ na wynik postępowania. Jak zauważono powyżej, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. w postanowieniu nr [...] z dnia [...].05.2024 r., wyjaśnił podstawy prawne wymagalności obowiązku szczepień ochronnych oraz w oparciu o stan faktyczny podejmował działania celem wyegzekwowania tego obowiązku zgodnie z regulacjami wynikającymi z przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Strona zarzuciła również, iż Organ I instancji nie odniósł się do naruszenia art. 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, lecz w ocenie organu odwoławczego strona nie wniosła takiego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego do Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, dlatego trudnym jest ustosunkowanie się do jego treści. Art. 4 ustawy o chorobach zakaźnych odnosi się do określania przez Radę Ministrów programów zdrowotnych, które wynikają z bieżącej sytuacji epidemiologicznej oraz konieczności zapewnienia ochrony zdrowotnej osób, których szczególne narażenie na zakażenie wynika z sytuacji epidemiologicznej. Przedmiotowa sprawa nie ma związku z treścią uregulowań zawartych w art. 4 ustawy o chorobach zakaźnych. Strona podniosła kwestię naruszenia art. 8 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 18 upea wskazując, iż organ I instancji nie rozpoznał materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i budzący zaufanie do władzy publicznej, jednak zarzut ten w ocenie organu II instancji uznać należy za nietrafiony, ponieważ jak wynika z akt sprawy, w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. dnia [...].06.2022 r. wystosował do Strony pismo przedstawiające korzyści wynikające ze szczepień ochronnych, a także o powikłaniach jakie mogą wystąpić w przypadku ciężkiego przebiegu choroby. W piśmie tym, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. wskazał, że poddanie dziecka szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem prawnym oraz podał link portalu internetowego, gdzie można uzyskać bezstronne i obiektywne informacje na temat szczepień i szczepionek. Następnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T., pismem z dnia [...].08.2022r. wezwał do uzupełnienia obowiązkowych szczepień ochronnych syna S. C., a w dniu [...].12.2022r. wystosował upomnienie nr [...]. W odpowiedzi na upomnienie, Strona złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej (data wpływu [...].01.2023 r.), który zawierał 12 pytań związanych z tematyką szczepień, na które uzyskała wyczerpującą odpowiedź - pismo z dnia [...].01.2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T., w dniu [...].02.2023r., zwrócił się pisemnie z prośbą do NZOZ Przychodni Lekarskiej "[...]" Sp. z o.o., ul. [...], 87-100 T. (kod świadczeniodawcy: 20002123) o wyjaśnienie, czy zaległe szczepienia ochronne u małoletniego S. C. zostały wykonane, czy lekarz po przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym stwierdził przeciwskazania do szczepień lub czy Zobowiązana przedstawiła stosowne zaświadczenie z poradni specjalistycznej, świadczące o odroczeniu obowiązkowych szczepień ochronnych. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...].02.2023 r., NZOZ Przychodna Lekarska "[...]" Sp. z o.o.o w T. poinformowała organ I instancji, iż M. C. w trakcie jednej z rozmów telefonicznych zrezygnowała z umówionej wizyty szczepiennej, nie dostarczyła zaświadczenia od lekarza specjalisty o ewentualnym odroczeniu od szczepień oraz oświadczyła, iż planuje zmienić placówkę podstawowej opieki zdrowotnej dla dziecka. Tym samym, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. ustalił stan faktyczny w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy wyjaśnił też stronie, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, które jest wykonywane przed szczepieniem. Zobowiązana nie stawiając się z małoletnim S. C. na badanie kwalifikacyjne, uniemożliwiła lekarzowi ocenę stanu zdrowia dziecka oraz stwierdzenie występowania ewentualnych przeciwwskazań do wykonania szczepienia. Ponadto w przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia szczepienia ochronnego, lekarz kieruje dziecko do konsultacji specjalistycznej, jednak strona na żadnym etapie postępowania egzekucyjnego nie dostarczyła dokumentów świadczących o konieczności odroczenia obowiązkowych szczepień ochronnych, dlatego uznać należy skarżącą za osobę uchylającą się od wykonania obowiązku poddania syna szczepieniom ochronnym. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, Inspektor Sanitarny poinformował, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia [...] marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. 2024 r., poz. 416) organy Inspekcji Sanitarnej uprawnione są do nadzoru nad realizacją szczepień ochronnych. Nadto, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia [...] grudnia 2008 r. o chorobach zakaźnych obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w tej ustawie dotyczy ogółu osób przebywających na obszarze Rzeczypospolitej [...]. Obowiązek powinien być spełniony w chwili wejścia osoby objętej obowiązkiem szczepień w granice wiekowe. Ponadto lekarz Podstawowej Opieki Zdrowotnej, na podstawie aktualnej wiedzy medycznej oraz przesłanek epidemiologicznych, powiadamia osobę obowiązaną (lub osobę sprawującą prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo opiekuna faktycznego tych osób) o obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym (art. 17 ust. 9 ustawy o chorobach zakaźnych). Wobec powyższego, obowiązek wynikający wprost z przepisów prawa aktualizuje się w terminie wskazanym przez lekarza. W przypadku szczepień ochronnych zachodzi zderzenie się dwóch interesów: indywidualnego i ogólnospołecznego, co wymaga uwzględnienia zasady proporcjonalności, która jest jednym z filarów demokratycznego państwa prawnego, o jakim mowa w art. 2 Konstytucji RP. Każdy ma prawo do ochrony zdrowia, przy czym władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, z uwzględnieniem zasady równości w dostępie do świadczeń zdrowotnych (art. 68 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP). "Obowiązkowość" szczepień ma na celu zabezpieczenie społeczeństwa przed występującymi zagrożeniami (wewnętrznymi i zewnętrznymi). Szczepienie może być przeprowadzone również w innych terminach, określonych przez lekarza w wezwaniu do poddania się szczepieniom, gdy z przyczyn zdrowotnych lub organizacyjnych istnieje konieczność przesunięcia terminu. Podstawą obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym jest regulacja ustawowa, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 17 ust. ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. To ustawodawca zadecydował o sposobie uregulowania tej materii i uwzględnienia uwarunkowań medycznych, w tym czasu oraz rodzaju podawanych dzieciom szczepionek. W kwestii naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw C. i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP, organ odwoławczy nie zgodził się ze Stroną, gdyż art. 8 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw C. i Podstawowych Wolności (Dz. U. 1993 r., nr 61, poz. 284) stanowi, że niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju (...) ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Dodatkowo Konstytucja RP w art. 31 ust. 1 stwierdza wprawdzie, iż wolność człowieka podlega ochronie prawnej, dopuszcza jednak (ust. 3) ustanowienie ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw w ustawie, gdy są one konieczne dla ochrony zdrowia i praw innych osób. Działania podjęte przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. w ocenie organu odwoławczego, dążyły do poszanowania prawa do ochrony zdrowia tj. uodpornienia przeciwko chorobom zakaźnym małoletniego S. C., a także przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Inspektor Sanitarny stwierdził, że działania zobowiązanej noszą charakter jedynie pozornego deklarowania chęci poddania syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym, co winno być uznane za uchylanie się od dopełnienia tego obowiązku i tym samym podkreślił, iż obowiązek poddania syna S. C. szczepieniom ochronnym nie został wykonany i jest nadal wymagalny. W skardze do Sądu M. C. zarzuciła postanowieniu organu odwoławczego naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: 1. wyjście poza zakres zaskarżenia przez wojewódzkiego inspektora sanitarnego i rozpoznanie postanowienia powiatowego inspektora sanitarnego w zakresie zarzutu niespełnienia tytułu wykonawczego, podczas gdy w przedmiotowym zakresie postanowienie wierzyciela nie było zaskarżone, a zatem stało się ono prawomocne, 2. naruszenie art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez zaliczenie Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego do katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego i przyjęcie na tej podstawie, iż może nakładać na obywateli obowiązek zaszczepienia dziecka określoną ilością dawek szczepionek w ustalonych odgórnie okresach, mimo iż akt prawny o nazwie komunikat nie zalicza się do aktów stanowienia prawa powszechnego, a jest jedynie aktem prawa wewnętrznego, w ramach którego brak jest możliwości nakładania obowiązków i ograniczenia praw obywateli, co zostało potwierdzone w wyroku TK z dnia [...] maja 2023 r., 3. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego, mimo iż nawet sam organ nie wskazuje z jakiego aktu normatywnego o charakterze powszechnie obowiązującym wynika obowiązek podania dziecku tych dawek szczepionek, 4. naruszenie art. 33 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie iż szczepienia ochronne wymienione w tytule wykonawczym są wymagalne, a termin ich wymagalności wynika z treści Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy ten akt nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, zaś programy zapobiegania i zwalczania określonych zakażeń lub chorób zakaźnych zgodnie z art. 4 w zw. z art. 2 pkt 26 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi może określać wyłącznie Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, a nie Główny Inspektor Sanitarny, co wskazuje, iż skarżąca może zaszczepić syna w terminie przewidzianym w treści rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2011 r., 5. naruszenie art. 124 § 1 i 2 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa w zw. z art. 18 upea poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniemu poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, iż obowiązek zaszczepienia małoletniego przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej, 6. naruszenie art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Nadto skarżąca wniosła o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją: art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z dnia 5 grudnia 2008 r. (Dz.U. Nr 234, poz. 1570, tj. z dnia 19 kwietnia 2013 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 947) z art. 2, art. 30, 31 ust. 1, 2, 3, oraz art. 68 ust. 1,2,3, art. 87 ust. 1 Konstytucji w zakresie w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, braku właściwego rejestru powikłań tzw. "NOP", braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie w jakim to Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięciem ustawy. Ewentualnie, wniosła o zwrócenie się Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi, nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Z uwagi na fakt, iż powyższe zagadnienia mają charakter prejudycjalny skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny, ewentualnie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Europejski Trybunał Praw Człowieka. W uzasadnieniu podniesionych zarzutów skarżąca wskazała, iż Inspektor Sanitarny w postanowieniu z dnia [...] lipca 2024 r. poddał analizie całe postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T., podczas gdy zażalenie zobowiązanej nie zaskarżało całości tego postanowienia. Przypomniała, że wierzyciel w punkcie 1 uznał zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów, zaś w punkcie 2 oddalił pozostałe zarzuty. S. zażalenie od tego postanowienia zobowiązana zaskarżyła jedynie punkt 2, oddalający zarzuty. Zatem jedynie w tym zakresie organ miał uprawnienie do kontrolowania zaskarżonego postanowienia. Niemniej jednak przekraczając to uprawnienie organ rozpoznał także prawidłowość stanowiska w zakresie niezaskarżonym i w tym zakresie postanowienie podlega uchyleniu. Skarżąca wskazała, że w orzeczeniu TK z dnia 9 maja zakwestionowano komunikat GIS jako źródło obowiązki w demokratycznym państwie prawa, ponieważ orzeczenie wskazuje, iż art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, ze zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nadto skarżąca podniosła, iż szczepionki nie są badane w zestawieniu z prawdziwym placebo, nie ma również badań dotyczących bezpieczeństwa podanych wszystkich dawek szczepień, których liczba zmienia się co roku z uwagi na publikację przez Głównego Inspektora Sanitarnego Programu Szczepień Ochronnych jako komunikatu, do którego zastosowania rodzice są przymuszani za pomocą grzywien administracyjnych. Jedna z ostatnich prac wskazujących na zatrucie adiuwantami i konserwantami zawartymi w szczepionkach została opublikowana w Journal of Tracę Elements in Medicine and Biology, Aluminium w tkankach mózgowych u osób cierpiących na autyzm, Matthew Mold, Dorcas Umar, Andrew King, Christopher Exley, tom 46 z 2018r., str. 76-82 i dotychczas nikt wyników przedmiotowej pracy nie podważył. Skarżąca zwróciła też uwagę, że 25 państw w Europie ma system szczepień, które są całkowicie dobrowolne i nie podlegają wymuszeniu w drodze grzywien administracyjnych. Podniosła dodatkowo, że obowiązek szczepień w Polsce narusza również konstytucyjną zasadę proporcjonalności; skoro w 25 krajach europejskich szczepienia mogą być dobrowolne bez szkody dla zdrowia publicznego, to znaczy, że ustawodawca naruszył zasadę proporcjonalności wprowadzając obowiązek szczepień bez merytorycznego uzasadnienia mimo podobnej sytuacji epidemiologicznej. Uzupełniając dotychczasową argumentację, skarżąca wskazała, że zaskarżone przepisy naruszają również art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie jakim nakładają obowiązki na obywateli określone w komunikacie GIS bez rozważania innych rozwiązań w tym zakresie, które bazowałyby na dobrowolności szczepień i świadomej zgodzie na wykonanie tej procedury medycznej przewidzianej przez art. 16 ustawy o prawach pacjenta. Obowiązek szczepień ochronnych w Polsce uzasadnia się koniecznością budowania odporności populacyjnej (herd immunity). Niemniej dorośli nie odnawiają swoich szczepień z dzieciństwa i w tej sytuacji powstaje pytanie o zasadność Programu Szczepień Ochronnych, który dotyczy części populacji i wiąże się z ryzykiem nieodwracalnych powikłań - niepożądanego odczynu poszczepiennego. Rozważając bilans korzyści - negatywne skutki – skarżąca wskazała, że Polska do dnia dzisiejszego nie wypełniła swoich zobowiązań dotyczących prawidłowego rejestrowania NOP (niepożądanych odczynów poszczepiennych). W Polsce dotychczas nie stworzono systemu odszkodowawczego za NOP, który może wynikać np. z reakcji osobniczej organizmu (czegoś, czego medycyna nie potrafi wytłumaczyć, gdyż każdy z nas jest inny i inaczej może zareagować na szczepienie) i który również może zakończyć się zgonem. Obecnie szczepienia ochronne dzieci muszą być poprzedzone badaniem kwalifikacyjnym zakończonym wystawieniem zaświadczenia stwierdzającego datę badania dziecka i godzinę. Niemniej ustawodawca nie wprowadził obowiązku stwierdzenia jego wyniku. Jest to w ocenie skarżącej niezrozumiałe i samo w sobie powoduje, iż już na tym etapie pojawia się u rodziców wątpliwość kto odpowiada w sytuacji, gdy kwalifikację do szczepienia przeprowadzono błędnie. Kolejne wątpliwości skarżącej wzbudza u rodziców kwestia rejestracji "Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. 2008r., Nr 234 poz. 1570) lekarz lub felczer, który podejrzewa lub rozpoznaje wystąpienie "Niepożądanego Odczynu Poszczepiennego", ma obowiązek, w ciągu 24 godzin od powzięcia podejrzenia jego wystąpienia, zgłoszenia takiego przypadku do państwowego powiatowego inspektora sanitarnego właściwego dla miejsca powzięcia podejrzenia jego wystąpienia. W świetle powyższych rozważań w ocenie skarżącej, zasadnym staje się przewidzenie przez ustawodawcę w art. 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi kompetencji Rady Ministrów do określania programów zapobiegania i zwalczania określonych zakażeń lub chorób zakaźnych oraz lekooporności biologicznych czynników chorobotwórczych w drodze rozporządzenia Rada Ministrów. Zgodnie z definicją szczepienia ochronnego zawartą w art. 2 pkt 26 wymienionej wyżej ustawy, szczepieniem ochronnym jest podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Zatem organem wyłącznie uprawnionym do ustalenia programu szczepień ochronnych jest Rada Ministrów, nie zaś Główny Inspektor Sanitarny, jak to przyjmuje Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny. Powyższe wnioskowanie zdaniem skarżącej można dodatkowo potwierdzić dokonując wykładni systemowej omawianego przepisu. Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego nie mieści się w katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego, zamieszczonego w art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jest jedynie aktem prawa wewnętrznego i wiąże tylko jednostki podległe Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu. Rada Ministrów nie wydała do dnia dzisiejszego programu zwalczania chorób zakaźnych w zakresie szczepień ochronnych, zatem jedynym aktem wiążącym obywateli w tym zakresie jest Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z dnia 18 sierpnia 2011 r. Przedmiotowy akt prawny określa, iż obowiązek szczepienia przeciw Haemophilus influenzae typu b obejmuje dzieci od 7 tygodnia życia do ukończenia 6 roku życia, przeciw gruźlicy obejmuje dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15 roku życia, a przeciwko pozostałym chorobom do ukończenia 19 roku życia. Zatem skarżąca ma jeszcze czas na zaszczepienie dziecka przeciwko chorobom wymienionym w tytułach wykonawczych. W treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w ocenie skarżącej wierzyciel nie odwołał się w najmniejszym stopniu do jakichkolwiek ustaleń faktycznych poczynionych przez siebie. W przypadku, gdy organ wyprowadza obowiązek dotyczący szczepień przeciwko poszczególnym chorobom od ukończenia przez dziecko określonego wieku, to musi wskazać, ile małoletni ma lat i w związku z tym w jakim miesiącu, dniu ten obowiązek się zaktualizował. Zgodnie z art. 17 ust. 9 upea lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną ma obowiązek poinformować osobę obowiązaną do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W toku niniejszego postępowania wierzyciel oraz organ egzekucyjny nie ustalili, czy lekarz wzywał skarżącą do stawienia się w przychodni celem przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego. Podczas przeprowadzonego badania kwalifikacyjnego, lekarz nie wypełnił wszystkich swoich obowiązków, m.in. obowiązków informacyjnych, co uniemożliwiło wykonanie szczepienia. Zdaniem skarżącej wierzyciel nie wskazał, kiedy - jego zdaniem - w stosunku do małoletniego stał się wymagalny obowiązek szczepienia przeciwko poszczególnym chorobom. Organ nie wskazał również czy stan zdrowia małoletniego pozwala na dokonanie iniekcji, tylko założył odgórnie bez zagłębiania się w istotę sprawy, że u małoletniego nie występują przeciwwskazania do podania szczepionki. Prawidłowe zaś przeanalizowanie okoliczności niniejszej sprawy, do czego organy były zobowiązane na mocy art. 7 kpa prowadzi do wniosku, że obowiązek jest niewymagalny. W treści zaskarżonego uzasadnienia oprócz wymienienia imienia i nazwiska syna zobowiązanej organ nie przytoczył żadnych ustaleń faktycznych, co wskazuje na to, iż wydając to postanowienie nie dokonywał w ogóle tych ustaleń. Zaskarżone postanowienie stanowi przytoczenie jedynie podstaw prawnych, co w ocenie skarżącej uniemożliwia merytoryczną ocenę stanowiska organu. Obowiązujące w Polsce przepisy dotyczące obowiązku szczepień ochronnych w przekonaniu skarżącej niezaprzeczalnie stanowią ingerencję w prawo do prywatności (prawo do decydowania o życiu osobistym) wyłączając możliwość podjęcia przez osoby obowiązane do poddania się obowiązkowym szczepieniom lub ich opiekunów prawnych lub faktycznych decyzji o odmowie poddania się szczepieniom. Obowiązek ten stanowi zatem z pewnością ingerencję w zasadę autonomii (samostanowienia) jednostki wiążącą się ściśle z nakazem poszanowania godności ludzkiej a konkretnie z prawem decydowania przez nią o świadczeniach zdrowotnych, którym chce się ona poddać. Ograniczenia powyższego prawa zgodnie z art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności mogą być wprowadzane jedynie w drodze ustawy i muszą być konieczne w demokratycznym społeczeństwie m. in. z uwagi na ochronę zdrowia i moralności. A zatem ograniczenia można wprowadzać jedynie w drodze ustawy, gdy są one konieczne i proporcjonalne. Ograniczenia te zdaniem strony skarżącej nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Zaś istotą wolności i praw jest godność człowieka. Godność ta jest odbierana zarówno dzieciom poprzez przymusowe poddawanie ich ryzyku utraty zdrowia i życia w wyniku szczepień, bez jednoczesnego stworzenia odpowiedniego sytemu zabezpieczeń tych praw, chociażby w postaci wsparcia ze strony Państwa w przypadku powikłań. Powyższe jest tym bardziej uzasadnione, gdyż szczepienie jest procedurą medyczną, obarczoną jasno określonym ryzykiem (o czym świadczy lista skutków ubocznych z ulotek preparatów szczepionkowych oraz Załącznik nr 1 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania). Rzeczpospolita Polska zapewnia każdemu człowiekowi prawną ochronę życia. Oznacza to, że Państwo nie ma prawa podejmować żadnych przymusowych działań medycznych stanowiących zagrożenie dla życia obywatela, w tym dziecka, ponieważ każdy obywatel ma niezbywalne prawo do ochrony życia, gdy tymczasem w Polsce dzieciom wstrzykuje się dwie obowiązkowe szczepionki już w pierwszej dobie życia. Skarżąca podkreśliła, że ograniczenie prawa do życia prywatnego musi wynikać z ustawy i o ile sam obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynika z ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, niemniej jednak lista chorób, przeciwko którym należy zaszczepić dziecko wynika już z rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych - aktu prawnego o randze niższej niż ustawa. Co więcej, ilość dawek poszczególnych szczepionek jak również lata i miesiące w których należy podać dziecku szczepionkę wynika już z Programu Szczepień Ochronnych - komunikatu wydawanego przez Głównego Inspektora Sanitarnego, który to akt nie jest źródłem prawa powszechnego, a zatem nie sposób na jego podstawie nakładać obowiązki na obywateli. Mimo to, wszczynając postępowania administracyjne, organy wyprowadzają terminy poszczególnych szczepień właśnie z Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, który nie jest w ogóle źródłem prawa powszechnego. Zatem organy administracyjne Rzeczypospolitej Polskiej przyjmują, iż niedotrzymanie przez opiekunów prawnych terminów wynikających z Komunikatu oznacza niedopełnienie obowiązku zaszczepienia dziecka, mimo iż ten akt nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego. To z kolei skutkuje ukaraniem ich grzywną w celu przymuszenia. Powyższe w ocenie skarżącej jest niezgodne z wymogiem wprowadzenia ograniczenia prawa do prywatności w drodze ustawy, a nie aktu niższego rzędu. Kolejną przesłanką możliwości wprowadzenia ograniczenia przysługującego prawa do prywatności, jest zdaniem skarżącej konieczność wprowadzonego ograniczenia. Obecny kalendarz szczepień nie zmienił się zasadniczo od tego, który obowiązywał w poprzednim ustroju, w sytuacji gdy w wielu krajach Unii Europejskiej zrezygnowano z przymusowego szczepienia oraz obowiązkowego "kalendarza szczepień" na rzecz podawania ich jedynie do określonych grup ryzyka. Podsumowując, w ocenie skarżącej wprowadzenie obowiązku szczepień nie było niezbędne, gdyż ryzyko wystąpienia epidemii chorób zakaźnych, nie jest realne, a istnieją inne środki nie ingerujące w prawo do prywatności, które również pozwalają na zapobieżenie ich występowaniu (np. szczepienia akcyjne). Również art. 68 ust. 4 Konstytucji RP nakazujący władzom publicznym zwalczać choroby epidemiczne nie przesądza czy środki zwalczania chorób epidemicznych powinny być stosowane na zasadzie dobrowolności, zgodnie z zasadą prawa do samostanowienia (art. 47 Konstytucji RP). czy przymusu leczniczego. Ustawodawca może wprowadzić obowiązkowe szczepienia ochronne, ale powinien kierować się zasadą proporcjonalności. Ustawodawca może wprowadzić także inne niż szczepienia ochronne środki zwalczania chorób epidemicznych (Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art.86, red. prof. dr hab. Marek Safjan, dr hab. Leszek Bosek). Ostatnim elementem z badanych klauzul ograniczających jest zdaniem skarżącej zważenie, czy ingerencja w prawo do prywatności jest proporcjonalna. Obowiązkowe szczepienia ochronne są zabiegiem medycznym obarczonym ryzykiem, co potwierdzają chociażby ulotki szczepionek wydawane przez producentów. Są to m. in. drgawki gorączkowe i niegorączkowe, porażenie wiotkie wywołane wirusem szczepionkowym, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych itd. Ustawodawca polski ma zatem świadomość istnienia poważnych (i często nieodwracalnych) skutków ubocznych prowadzenia szczepień prowadzących do znacznego uszczerbku na zdrowiu a niekiedy także śmierci osoby szczepionej. Mimo tego wprowadził obowiązek ich stosowania, wyłączając możliwość odmowy przeprowadzenia tych świadczeń medycznych. Równocześnie w polskim systemie prawnym nie ma przepisów, które powoływałyby specjalny fundusz, z którego możliwe byłoby wypłacanie odszkodowań dla osób dotkniętych niepożądanymi odczynami poszczepiennymi. W rezultacie rodzice osób dotkniętych NOP na skutek szczepień obowiązkowych zostali pozostawieni sami sobie bez możliwości uzyskania odszkodowania ze strony państwa, które nakazuje im poddać dzieci obowiązkowym szczepieniom. Można oczywiście wystąpić z roszczeniem na drogę postępowania cywilnego z powództwem o zapłatę odszkodowania i zadośćuczynienia. Jednak zasadniczo, w praktyce możliwość udowodnienia wszystkich przesłanek takich roszczeń jest w ocenie skarżącej niemożliwa i długotrwała, dlatego w państwach europejskich, w których pozostał obowiązek szczepień ochronnych, istnieją specjalne fundusze dla osób dotkniętych niepożądanymi odczynami poszczepiennymi. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż nie narusza ono prawa. Przedmiot kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu stanowi postanowienie Inspektor Sanitarny utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. oddalającego wniesione przez skarżącą zarzuty egzekucyjne braku wymagalności obowiązku z innych przyczyn niż określone w lit. a i b.- naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. Zarzuty zostały wniesione w związku z prowadzonym wobec Skarżącej postępowaniem egzekucyjnym dotyczącym wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, tj. poddania syna obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Powodem wystawienia tytułu przez wierzyciela - Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. był fakt uchylania się zobowiązanej od wykonania tego obowiązku. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a,. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzut określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 4 u.p.e.a.). W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a., b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a., c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawy zarzutów stanowią katalog zamknięty. Zarzuty są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Zobowiązany może więc wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w tym przepisie. Wskazanie innych przyczyn i okoliczności nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrywania zarzutów. W konsekwencji, kwestionowanie braku rejestru NOP, potrzeby powołania funduszu odszkodowawczego, kształtowania systemu prawnego w innych krajach a także inne postulaty, wykraczają poza przedmiot sprawy. W ramach zarzucanych naruszeń prawa skarżąca zakwestionowała wyjście poza zakres zaskarżenia przez wojewódzkiego inspektora sanitarnego i rozpoznanie postanowienia powiatowego inspektora sanitarnego w zakresie zarzutu niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego, podczas gdy taki zarzut nie został zgłoszony i nie był przedmiotem oceny w postępowaniu przed organem I instancji, w konsekwencji więc także w postępowaniu przed organem odwoławczym, stąd nie znajduje on uzasadnienia. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 lit. c "u.p.e.a -braku wymagalności obowiązku z innych przyczyn wskazać przede wszystkim należy, że podstawę prawną do samego nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym stanowi art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1284 ze zm. - dalej "u.z.z.z."), który zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie, przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 u.z.z.z., w odniesieniu do osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych (m.in. dziecka) odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą, prawną pieczę, albo jej opiekun faktyczny (zwykle są to rodzice). Przepisy określające obowiązek poddawania dzieci szczepieniom ochronnym ustanawiają prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Przepisy te określają wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres i czas realizacji. Z art. 17 ust. 1 u.z.z.z. wynika obowiązek poddania się przez określone osoby obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Z kolei art. 17 ust. 2 u.z.z.z. stanowi, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5). Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Realizacja tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie go przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu (zob. wyroki NSA z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3322/17, II OSK 43/18). W niniejszej sprawie poza sporem jest, że syn skarżącej nie został poddany szczepieniom ochronnym przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym z powodu okoliczności leżących po stronie skarżącej. Okoliczności stanu faktycznego zostały szczegółowo ustalone i opisane w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Szczegółowo opisano również okoliczności dotyczące kwestii informacyjnych związanych ze szczepieniem. Odnosząc się do pozostałej argumentacji zawartej w skardze wskazać należy, że jak to już wcześniej wyjaśniono, sam obowiązek szczepień wynika z ustawowych regulacji, a więc z powszechnie obowiązujących przepisów, natomiast jedynie jego realizacja w stanie prawnym mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie odbywała się według Programu Szczepień Ochronnych, który rokrocznie był modyfikowany stosownie do aktualnej sytuacji epidemiologicznej i ogłaszany przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 u.z.z.z. W komunikacie tym wskazywano jakim szczepieniom i w jakim czasie powinny poddać się określone osoby. Podstawą jednak obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym jest regulacja ustawowa - art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 17 ust. 1 u.z.z.z. Natomiast określenie szczegółowego kalendarza szczepień, obwarowanego względami medycznymi, warunkami epidemiologicznymi, pozostawione zostało regulacji w formie komunikatu ogłoszonego przez wyspecjalizowany organ administracji publicznej. W komunikacie wskazuje się jakim szczepieniom i w jakim czasie powinny poddać się określone osoby (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2547/18). W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. w sprawie o sygn. akt SK 81/19 stwierdzono, że artykuł 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji RP. Trybunał orzekł jednocześnie, że wymienione przepisy we wskazanym tam zakresie, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok powyższy został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 12 maja 2023 r. pod pozycją 909. Wyrok ogłoszono 12 maja 2023 r., zatem termin zawarty w klauzuli odroczenia wejścia w życie skutku derogacyjnego upłynął z dniem 12 listopada 2023 r. Trybunał wyjaśnił, że z uwagi na to, iż wyrok w niniejszej sprawie nie odnosi się do zagadnienia zgodności z Konstytucją obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym jako takiego, konieczne jest zapewnienie stosownych ram realizacji tego obowiązku. Trybunał dostrzegł potrzebę dostosowania stanu prawnego, a określenie w wyroku innego terminu utraty mocy obowiązującej uznano za niezbędne dla zapewnienia ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych. Termin 6 miesięcy, w ocenie Trybunału, powinien być wystarczający do dokonania stosownych zmian. Zdaniem Sądu, wskazana przez Trybunał Konstytucyjny konieczność zapewnienia ciągłości realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych stanowi wartość przemawiającą za dalszym stosowaniem zakwestionowanych przez Trybunał przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zakresie, w jakim pozwalają one na ustalenie terminu wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, na podstawie Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanego przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu. Odmowa zastosowania zakwestionowanych przepisów, szczególnie wobec odroczenia przez Trybunał utraty ich mocy, spowodowałoby zakłócenie procesu wykonywania obowiązkowych szczepień ochronnych. Następnie uchwalono nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych zapewniające ciągłość regulacji. Stwierdzić należy, że na dzień wniesienia zarzutów obowiązywało już rozporządzenie z 27 września 2023 r., które weszło w życie w dniu 1 października 2023r., jako akt powszechnie obowiązujący. Rozporządzenie z 27 września 2023 r. określa schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia, uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 11 u.z.z.ch. Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Sąd nie ma wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie choroby objęte tytułem wykonawczym są objęte obowiązkowym szczepieniem ochronnym, a syn skarżącej – jako osoba małoletnia – podlega obowiązkowi tych szczepień (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 265/23; wyrok WSA w Łodzi z dnia 2 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 148/23). W konsekwencji uznać należy, że skierowanie względem skarżącej (jako rodzica podlegającego obowiązkowi szczepień małoletniego) tytułu wykonawczego, a następnie wszczęcie względem niej postępowania egzekucyjnego, znajdowało podstawę prawną i nie naruszało obowiązującego porządku prawnego. Wbrew użytej w skardze argumentacji, obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym jest zatem obowiązkiem ustawowym i jest on bezpośrednio wykonalny. Uchybienie temu obowiązkowi powoduje w konsekwencji konieczność jego przymusowego wyegzekwowania. Przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu, np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Pogląd taki wyrażono w P. Przybysz Postępowanie egzekucyjne w administracji Komentarz wydanie IX 2021 r. - komentarz do art. 33 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie obowiązek poddania syna strony skarżącej szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Strona skarżąca w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego postanowienia nie przedstawiła żadnej dokumentacji medycznej ani zaświadczenia lekarskiego, które faktycznie wskazywałby na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych i konieczność długotrwałego odroczenia wykonania obowiązku szczepień ochronnych dziecka. Z powyższego jednoznacznie wynika zatem, że strona skarżąca z pełną świadomością uchyla się od poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Z przedstawionych powyżej względów, jako niezasadne należało ocenić zarzuty skargi zmierzające do zakwestionowania wymagalności obowiązku zaszczepienia małoletniego przez stronę skarżącą. Nie stanowi też o braku wymagalności obowiązku brak wykluczenia przez lekarza przeciwwskazań do wykonania szczepień. Po pierwsze, wystąpienie ewentualnych powikłań po jakiejkolwiek procedurze medycznej nie jest możliwe do wyeliminowania, gdyż dotyczy indywidualnych cech, właściwości, skłonności organizmu ani nie może być uznane za obiektywną przeszkodę do wykonania obowiązkowych z ustawy szczepień ochronnych. W odniesieniu do pozostałych zarzutów należy stwierdzić, że obowiązek poddania osoby małoletniej szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z poszanowaniem życia prywatnego i rodzinnego jednostki, a materia dotycząca szczepień ochronnych nie znajduje się w jakimkolwiek związku ze sferą prywatności jednostki (zob. wyrok NSA z 10 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 1622/18). W wyroku NSA z dnia 25 maja 2022 r. sygn. akt II OSK 3352/19 wskazano, że konieczność wykonania obowiązku poddania osoby małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z art. 8 ust. 2, art. 31 ust. 2, art. 47 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Ustawodawca konstytucyjny w art. 68 ust. 4 Konstytucji RP nałożył na władze publiczne obowiązek zwalczania chorób epidemicznych. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W sposób oczywisty zwalczanie chorób epidemicznych obejmuje nie tylko ich leczenie, ale także zapobieganie ich rozpowszechnianiu się, także w drodze stosowania środków profilaktycznych, jakimi są obowiązkowe szczepienia. W realiach demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) obowiązane jest przyjmowanie takich rozwiązań, które równoważą możliwości prawne ochrony interesu indywidualnego i interesu społecznego. Dobro dziecka, jak i interes społeczny wymagają, aby rodzice dobrowolnie poddawali dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, ale zwłaszcza by chronić prawa dziecka, których zabezpieczenie zapewnia Rzeczpospolita Polska (art. 72 ust. 1 Konstytucji RP). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w cyt.wyroku z dnia 25 maja 2022 r. sygn. akt II OSK 3352/19, w analizowanym przypadku zachodzi zderzenie się dwóch interesów: indywidualnego i ogólnospołecznego, co wymaga uwzględnienia zasady proporcjonalności, która jest jednym z filarów demokratycznego państwa prawnego, o jakim mowa w art. 2 Konstytucji RP. Każdy ma prawo do ochrony zdrowia, przy czym władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, z uwzględnieniem zasady równości w dostępie do świadczeń zdrowotnych (art. 68 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP). "Obowiązkowość" szczepień ma na celu zabezpieczenie społeczeństwa przed występującymi zagrożeniami (wewnętrznymi i zewnętrznymi). Zgodnie zaś z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla m.in. ochrony zdrowia albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Tak jak wyjaśniono, obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy. Ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, to jest badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia (por. NSA w wyroku z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2546/18). W wyroku Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 8 kwietnia 2021 r. (sprawa nr 47621/13 - Vavřička i inni), zapadłym na tle stosowania czeskich przepisów dotyczących szczepień ochronnych Trybunał wskazał, że obowiązek szczepienia stanowi ingerencję w integralność fizyczną osoby i jako przymusowa interwencja medyczna wchodzi w zakres gwarancji prawa do poszanowania życia prywatnego i art. 8 Konwencji. Zdaniem Trybunału, ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne realizują ważne cele społeczne, to jest ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób: szczepienia chronią zarówno osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić, a tym samym polegają na tzw. "stadnej" odporności całego społeczeństwa. Ustawowy obowiązek szczepień stanowczo poparły w pozwanym państwie wszelkie autorytety medyczne, a obowiązkowe szczepienia mogą zostać uznane za prawidłową reakcję organów państwowych wobec pilnej potrzeby ochrony zdrowia publicznego i indywidualnych osób przed ciężkimi chorobami. Nadto, wszystkie zaskarżone w niniejszej sprawie szczepienia dotyczyły małych dzieci - Trybunał podkreślił w tej mierze, że w przypadku dziecka nadrzędną przesłanką jest jego dobro, a zaszczepienie i ochrona przed groźnymi chorobami bezsprzecznie leżą w interesie dziecka. Celem polityki szczepień jest ochrona każdego dziecka - czy to zaszczepionego indywidualnie, czy w drodze odporności "stadnej" - przed poważnymi chorobami. Wreszcie, przedmiotem omawianej sprawy były szczepienia przeciwko dziesięciu chorobom, które to szczepienia są powszechnie uznawane przez środowisko medyczne za bezpieczne i skuteczne. Tym samym ingerencja w prawo do poszanowania prywatności skarżących nie mogła zostać uznana za naruszenie ze względu na ważne interesy społeczne, które realizowała (zob.: K. Warecka, Obowiązek szczepienia a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., 47621/13, System Informacji Prawnej LEX/el 2021). W związku z podanymi argumentami Sąd nie dostrzega zasadności skierowania do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego co do zgodności art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17.ust. 10 u.z.z.z.ch. w zw. z § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zw. z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art 31 ust. 3 w zw. z art. 72ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP oraz z art. 48 w zw. z art. 53 ust. 1, 2,3 i 5 w zw. z art. 72 ust. 1,2 i 3 Konstytucji RP oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch. z art. 39 Konstytucji RP, uznając jednocześnie, że obowiązująca regulacji nie narusza również zasady proporcjonalności w odniesieniu do innych dóbr chronionych konstytucyjnie. Sąd podziela pogląd ukształtowany w jednolitej linii orzecznictwa sądów administracyjnych, zgodnie z którym wyłącznie wątpliwości sądu, a nie skarżącego, mogą uzasadnić przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia - zwłaszcza do Trybunału Konstytucyjnego - z pytaniem prawnym we wnioskowanym w skardze zakresie. W ocenie sądu obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje bowiem wskazywane w Konstytucji powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa (por. wyrok NSA z 7 lutego 2018 r., II OSK 934/17). Sąd nie powziął także żadnych wątpliwości uzasadniających zwrócenie się do Europejskiego Trybunału Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i wyjaśnienie, czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi, nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka. W ocenie sądu kwestie wystąpień do obu Trybunałów nie stanowiłyby też żadnego zagadnienia prejudycjalnego, nawet, gdyby sąd wnioski skarżącej uwzględnił. Wobec braku podstaw do ich uwzględnienia te "zagadnienia" w ogóle nie powstały, a więc zbędne były rozważania, co do ewentualnej celowości zawieszenia postępowania sądowego. Z tych względów Sąd uznał, że wnioski o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, ewentualnie o zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię i zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego nie były zasadne. Reasumując sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Organy administracji słusznie uznały, że zarzuty podniesione przez stronę skarżącą nie zasługują na uwzględnienie. Rozpoznając niniejszą sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę