II SA/Bd 763/21
WyrokWSA w Bydgoszczy2021-09-21
Skład orzekający: Agnieszka Olesińska, Leszek Kleczkowski, Tomasz Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełniła przesłanki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, w szczególności czy była w posiadaniu działki rolnej na dzień 31 maja 2020 r. w rozumieniu ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wymaga faktycznego, trwałego i samodzielnego użytkowania gruntów rolnych na dzień 31 maja roku składania wniosku, niezależnie od posiadania tytułu prawnego do nieruchomości. Skarżąca nie wykazała, że faktycznie użytkowała działkę na ten dzień, wobec czego decyzja organu o odmowie przyznania płatności oraz nałożeniu sankcji była zgodna z prawem i została utrzymana w mocy.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła w lipcu 2020 r. wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej oraz innych płatności do działek rolnych. Organ I instancji odmówił przyznania płatności i nałożył sankcje, wskazując, że skarżąca nie była faktycznym użytkownikiem działki na dzień 31 maja 2020 r. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące błędnego ustalenia pojęcia posiadania oraz braku zawieszenia postępowania administracyjnego z powodu toczącego się postępowania karnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Olesińska Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 września 2021 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora O. R.A.R.i M.R. w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę
W dniu [...] lipca 2020 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności na 2020 r. Producent rolny ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha, płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatności za zazielenienie) oraz płatności dodatkowej (redystrybucyjnej). Zadeklarowane działki rolne: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położone były na trzech działkach ewidencyjnych o nr: [...], [...] i [...] obręb K. (działki ewidencyjne nr [...]) i obręb L. (działka ewidencyjna nr [...]), gmina D. Ł..
W wyniku przeprowadzonego postępowania decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. odmówił skarżącej przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO) i nałożył sankcję w wysokości [...] zł, odmówił przyznania płatności za zazielenianie oraz odmówił przyznania płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) i nałożył sankcję w wysokości [...] zł.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżąca złożyła odwołanie, wnosząc o jego uchylenie w całości i przyznanie wnioskowanych dopłat, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nałożenia sankcji i odstąpienie od ich orzekania.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR
w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, że
w przedmiotowej sprawie bezspornym pozostaje, że skarżąca posiada tytuł prawny do działki ewidencyjnej nr [...], co zostało potwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] maja 2020 r., sygn. akt I Co 575/18
o przysądzeniu prawa własności nieruchomości działki ewidencyjnej nr [...] na rzecz M. W. (wcześniej Sąd Rejonowy w W. wydał postanowienie z dnia [...] listopada 2019 r., sygn. akt I Co 575/18 o udzieleniu przybicia prawa własności działki ewidencyjnej nr [...] na rzecz producenta rolnego). W niniejszej sprawie kwestią sporną jest, czy skarżąca była na dzień [...] maja 2020 r. samodzielnym użytkownikiem gruntów rolnych, zadeklarowanych przez siebie do płatności na przedmiotowej działce ewidencyjnej, oraz to, czy na podstawie zebranego materiału dowodowego organ I instancji miał podstawę do ustalenia, że skarżąca nie spełniła przesłanek do otrzymania płatności do gruntów rolnych określonych w ustawie z dnia [...] lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Organ odwoławczy podał, że warunek określony w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, czyli posiadanie przez skarżącą działki ewidencyjnej nr [...] na dzień [...] maja 2020 r. nie został spełniony. Powyższe ustalenie spowodowało wykluczenie z płatności ww. działki ewidencyjnej zadeklarowanej na powierzchni 11,07 ha. Wykluczenie to z kolei spowodowało brak spełnienia warunku określonego w art. 7 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, czyli warunku posiadania przez rolnika gruntów objętych obszarem zatwierdzonym, których łączna powierzchnia jest nie mniejsza niż 1 ha. W przedmiotowej sprawie powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha. Ponadto nie została spełniona dyspozycja zawarta w art. 7 ust. 2 tejże ustawy, zgodnie z którym w przypadku niespełnienia powyższego warunku, jednolita płatność obszarowa może zostać przyznana, jeżeli rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz łączna kwota płatności bezpośrednich wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty [...]euro przed zastosowaniem kar administracyjnych, o których mowa w art. 63 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Organ podkreślił, że skarżąca we wniosku o przyznanie płatności na 2020 r. nie ubiegała się o przyznanie płatności związanych do zwierząt.
Odnosząc się do argumentacji skarżącej zawartej w odwołaniu, że dotychczasowy właściciel działki ewidencyjnej [...] był jej zarządcą, a nie użytkownikiem organ odwoławczy wyjaśnił, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie mają zastosowania przytoczone przez stronę przepisy o zarządzie. W procesie ubiegania się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie ma znaczenia posiadanie tytułu prawnego do gruntów rolnych, w tym również przyznanie zarządu nad nieruchomością i wiążące się z tym konsekwencje. Płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wypłacane są z przeznaczeniem dla producenta rolnego, który faktycznie użytkuje grunty zgłoszone do płatności, a także samodzielnie podejmuje decyzje z nimi związane. Przy tym ma również możliwość zlecania prac osobom trzecim. Niewątpliwie jednak producent rolny ubiegający się o przyznanie płatności zobowiązany jest do spełnienia wymogów do ich otrzymania, w tym do ich posiadania w znaczeniu ich rolniczego użytkowania na dzień [...] maja roku składania wniosku. Organ podkreślił, że strona postępowania w odwołaniu sama przyznała, że od jesieni do maja 2020 r. na spornej działce ewidencyjnej nie dokonywano żadnych zabiegów agrotechnicznych. Pomimo zakupienia przez skarżącą w dniu [...] maja 2020 r. siewu kukurydzy, nie dokonała ona jego zasiewu na polu, natomiast poprzedni właściciele zasiewu dokonali w dniu [...] maja 2020 r. Zdaniem organu, świadczy to o równolegle istniejącym zamiarze poprzednich właścicieli i skarżącej, działających osobno, dla siebie i na własnych rachunek, użytkowania spornych gruntów. W związku z powyższym argumentację strony organ uznał za niezasadną.
Odnośnie zarzutu skarżącej, że w toku rozpatrywania sprawy organ I instancji nie przeprowadził dowodu z akt postępowania Sądu Rejonowego w W. o sygn. akt I Co 575/18, a co za tym idzie naruszył przepis art. 7 k.p.a., organ odwoławczy wskazał, że przedłożone przez skarżącą dowody, w tym postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] listopada 2019 r., sygn. akt I Co 575/18 o udzieleniu przybicia prawa własności działki ewidencyjnej nr [...] na rzecz strony, postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] maja 2020 r., sygn. akt I Co 575/18 o przysądzeniu prawa własności nieruchomości działki ewidencyjnej nr [...] na rzecz M. W., jak również faktura VAT nr [...] z dnia [...] maja 2020 r. za zakup nasion kukurydzy oraz wyjaśnienia samej strony, zostały poddane ocenie organu w oparciu o całokształt zebranego w sprawie materiału. Zdaniem organu odwoławczego zasadnie organ I instancji doszedł do przekonania, że skarżąca nie spełniła wymogów określonych przepisami prawa do otrzymania płatności, w tym nie udokumentowała jednoznacznie i bezspornie samodzielnego użytkowania na dzień [...] maja 2020 r. spornej działki ewidencyjnej nr [...]. Wobec powyższego organ podkreślił, że fakt posiadania przez skarżącą (od dnia [...] lipca 2020 r.) tytułu prawnego do działki ewidencyjnej nr [...] w momencie wypłacania przez ARiMR płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, ponieważ strona nie spełniła warunku określonego w art. 8 ust. pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W odniesieniu do oświadczenia skarżącej odnośnie toczącego się postępowania karnego w sprawie kradzieży kukurydzy oraz gróźb skierowanych do strony, organ II instancji wskazał, że postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich jest odrębnym postępowaniem, toczącym się w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec powyższego argumentacja strony nie zasługuje na uwzględnienie.
W zakresie twierdzenia strony, że zadeklarowanie zawyżonej powierzchni nie było działaniem celowym, a z uwagi na skomplikowany charakter sprawy skorzystała z opinii osób trzecich organ stwierdził, że skarżąca nie wskazała na konkretne okoliczności, jak również na konkretną osobę, która udzieliła ww. informacji. Organ podkreślił, że informacje dotyczące zasad przyznawania płatności są powszechnie dostępne, m.in. na stronie internetowej ARiMR.
Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty odwołania są niezasadne, a organ I instancji w ramach prowadzonego postępowania prawidłowo rozpatrzył oraz ocenił zebrany materiał dowodowy.
Strona w skardze do tut. Sądu zarzuciła zaskarżonej decyzji błędne ustalenie zakresu prawnego pojęcia "posiadania" i niezastosowanie przepisu art. 935 k.p.c. w zakresie dotyczącym obowiązków zarządcy nieruchomości w sytuacji, gdy przybicie własności nieruchomości nastąpiło postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] maja 2020r., a jednocześnie w postanowieniu nakazano niezwłoczne wydanie nieruchomości. Skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez brak zawieszenia postępowania administracyjnego, z uwagi na toczące się postępowanie karne. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] lutego 2021 r., sygn. akt II Kp 103/20.
W uzasadnieniu podniesionych zarzutów skarżąca podniosła, że od momentu przybicia stała się właścicielem nieruchomości i manifestowała władanie nieruchomością poprzez składanie oświadczeń przed sądem, zaś zarząd nad nieruchomością sprawował Ł. M. i pozostali współwłaściciele nieruchomości, którzy działali na jej rzecz. Stąd też organ winien zastosować przepisy art. 935 k.p.c. uznając, iż była ona posiadaczem tej nieruchomości. Skarżąca stwierdziła, że organ powinien wziąć pod uwagę toczące się postępowanie karne, które nie została jeszcze zakończone, a zatem zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. winien zawiesić prowadzone przez siebie postępowanie administracyjne do czasu rozstrzygnięcia sądu karnego, bowiem w tym postępowaniu zostanie rozstrzygnięta kwestia dotycząca posiadania nieruchomości, co ma bezpośredni wpływ na wynik niniejszej sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowało koniecznością jej uchylenia.
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku Sąd umożliwił stronie wypowiedzenie się w sprawie.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] lipca 2020 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha, płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatności za zazielenienie) oraz płatności dodatkowej (redystrybucyjnej). W toku kontroli krzyżowej wykryto, że w odniesieniu do działki [...], położonej w obrębie [...], gmina D. Ł. o płatności ubiega się więcej niż jeden rolnik. W związku z tym skarżąca wyjaśniła, że w dniu [...] listopada 2019 r. Sąd Rejonowy w W. udzielił na jej rzecz przybicia prawa własności nieruchomości rolnej stanowiącej działkę nr [...] położoną w [...], a następnie w dniu [...] maja 2020 r. tenże Sąd wydał postanowienie o przysądzeniu na jej rzecz prawa własności nieruchomości wskazanej działki i nakazał wydać nieruchomość dłużnikom niezwłocznie, a najpóźniej w ciągu 14 dni od uprawomocnienia się postanowienia. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu [...] lipca 2020 r. Poprzedni właściciele działki nr [...] (m.in. Ł. M. – brat skarżącej) w dniu [...] maja 2020 r. dokonali na powyższej działce zasiewu kukurydzy. Strona wskazała, że nie mieli prawa tego dokonać i uczynili to w złej wierze. Stwierdziła, że poprzedni właściciele wykorzystali sytuację, że musiała ona czekać na uprawomocnienie się postanowienia sądu o przysądzeniu na jej rzecz własności nieruchomości, aby móc dokonać prac na spornym gruncie. Organ uznał, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie można przyjąć, iż wskazana nieruchomość była na dzień [...] maja 2020 r. w posiadaniu skarżącej i odmówił jej przyznania płatności, wymierzając jednocześnie sankcję administracyjną. W skardze strona podniosła, że organ błędnie ustalił pojęcie posiadania, w sytuacji gdy nastąpiło przybicie nieruchomości na rzecz skarżącej. Stwierdziła też, że Ł. M. i pozostali współwłaścicieli sprawowali jedynie zarząd nad nieruchomością i nie można statusu zarządcy zrównywać z posiadaniem nieruchomości. Wskazała też, że toczy się postępowanie karne w sprawie zaboru z pola uprawnego części kukurydzy, w którym to postępowaniu zostanie rozstrzygnięta kwestia posiadania nieruchomości i do czasu jego zakończenia organ powinien zwiesić postępowanie w sprawie przyznania płatności.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżąca spełniła wszystkie przesłanki, aby przyznane jej zostały płatności, o które ubiegała się na 2020 r., a konkretnie rzecz ujmując, czy była ona w posiadaniu na dzień [...] maja 2020 r. działki [...], którą zgłosiła do rzeczonych płatności.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (dalej: "u.p.s.w.b.") w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 u.p.s.w.b.).
Powyższe przepisy wskazują zatem na pewne odstępstwa, w zakresie prowadzenia postępowania o przyznanie płatności, w stosunku do regulacji wynikających z k.p.a. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu tym ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej, w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz jednoczesny brak po stronie organu obowiązku poszukiwania dowodów na tę okoliczność.
Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy na regulacja zawarta w art. 8 ust. 1 u.p.s.w.b., zgodnie z którą jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej: 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr [...], zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr [...], określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Z regulacji tej wynika, że jedną z przesłanek przyznania jednolitej płatności obszarowej jest posiadanie przez rolnika działki w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, z którym tut. Sąd w pełni się zgadza, iż przyznanie płatności wiąże się z faktycznym władztwem i użytkowaniem rolniczym danego gospodarstwa rolnego przez stronę wnioskującą, niezależnie od posiadania przez nią określonego tytułu prawnego do danego gruntu w rozumieniu przepisów prawa rzeczowego (por. wyrok NSA z dnia [...] czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 1012/08). Zatem aby zostać beneficjentem pomocy w ramach przedmiotowej płatności nie wystarczy być posiadaczem (dzierżawcą, właścicielem) działek rolnych w rozumieniu kodeksu cywilnego, ale należy je również faktycznie rolniczo użytkować. Płatność jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych, na których producent ten prowadzi działalność rolniczą. Niewątpliwie więc istotą płatności jest pomoc temu producentowi rolnemu, który faktycznie użytkuje grunty rolne. Chodzi tu o osobę, która decyduje o profilu upraw i dokonuje swobodnie zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony, a nie osobę, której przysługuje jedynie formalnie tytuł prawny do zadeklarowanych gruntów albo też na zadeklarowanych gruntach rolnych dokonuje incydentalnych zabiegów. Sama więc możność władania gruntami rolnymi nie jest wystarczająca do przyznania płatności, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym korzystanie z gruntów, czyli faktyczne i trwałe ich użytkowanie. Związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub sporadycznym zawładnięciu rzeczą, lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony (por. wyrok NSA z dnia [...] listopada 2007 r., sygn. akt II GSK 228/07). Nie można tym samym otrzymać płatności za grunty rolne, których w roku objętym płatnością się nie posiada i nie prowadzi na nich działalności (upraw). Posiadania gruntów rolnych należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Ideą płatności jest bowiem dofinansowanie do produkcji rolnej i pomocy rolnikom rzeczywiście użytkującym posiadane grunty rolne. Istotne jest więc rzeczywiste posiadanie (władanie) gruntami rolnymi w dniu 31 maja roku, w którym jest składany wniosek (por. wyroki NSA z dnia: [...] grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 260/07; [...] stycznia 2007 r., sygn. akt II GSK 258/06; [...] marca 2012 r., sygn. akt II GSK 87/11).
W świetle powyższego należy zgodzić się z organem, że skarżąca w dniu [...] maja 2020 r. nie była w posiadaniu działki [...], położonej w obrębie [...], gmina D. Ł.. W aktach sprawy nie ma dowodów, które przeczyłyby stanowisku organu. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r. skarżąca sama przyznała, że do czasu uprawomocnienia się postanowienia Sądu o przysądzeniu własności (tj. [...] lipca 2020 r.) nie wykonywała "prac na powyższej ziemi". Planowała zasiać w maju 2020 r. kukurydzę i w tym celu zakupiła ziarno, jednak z uwagi na brak uprawomocnienia się powyższego postanowienia nie uczyniła tego. W oświadczeniu z dnia [...] sierpnia 2020 r. wręczy przyznała, że jest użytkownikiem działki [...] w [...] od dnia [...] lipca 2020 r. Do tego czasu skarżąca nie użytkowała zatem faktycznie gruntów rolnych. Nie wykonywała żadnych prac polowych, zabiegów agrotechnicznych. Nie dokonała też – jak wskazano – zasiewu. S. przy tym wniosek o przyznanie płatności skarżąca oświadczyła, że działki rolne wnioskowane do płatności są w jej posiadaniu w dniu [...] maja 2020 r. oraz że znane są jej zasady przyznawana płatności i pomocy finansowej, objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Postanowienie Sądu Rejonowego w W. o przybiciu własności nieruchomości w żaden sposób nie dowodzi, że skarżąca była w posiadaniu działki rolnej w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s.w.b.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie mają też zastosowania przytoczone w skardze przepisy k.p.c. o zarządzie nieruchomością. Zdaniem skarżącej Ł. M. i pozostali współwłaścicieli sprawowali na jej rzecz zarząd nad nieruchomością i nie można statusu zarządcy zrównywać z posiadaniem nieruchomości. W myśl art. 935 § 1 k.p.c. zarządca zajętej nieruchomości obowiązany jest wykonywać czynności potrzebne do prowadzenia prawidłowej gospodarki. Ma on prawo pobierać zamiast dłużnika wszelkie pożytki z nieruchomości, spieniężać je w granicach zwykłego zarządu oraz prowadzić sprawy, które przy wykonywaniu takiego zarządu okażą się potrzebne. W sprawach wynikających z zarządu nieruchomością zarządca może pozywać i być pozywany. W doktrynie podkreśla się, że celem ustanowienia zarządu nieruchomością w toku egzekucji jest utrzymanie jej w stanie niepogorszonym do czasu sprzedaży licytacyjnej (por. Kodeks postepowania cywilnego. Komentarz aktualizowany, A. Jakubecki (red.), t. II, art. 730-1217, Lex/el 2019, Komentarz do art. 935). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Nie można także przyjąć, aby poprzedni właściciele zostali ustanowieni zarządcami nieruchomości w trybie art. 931 § 2 k.p.c.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia przez organ art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., z uwagi na brak zawieszenia przez organ postępowania administracyjnego do czasu zakończenia sprawy karnej i rozstrzygnięcia w niej kwestii posiadania nieruchomości. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym jest więc pewna kwestia o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzona), której treścią może być wypowiedź odnośnie do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Z powyższego wynika, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu, i które może stanowić odrębny przedmiot postępowania przed takim organem lub sądem, co oznacza, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia wstępnego przez ten inny organ lub sąd stanowi konieczny warunek wydania decyzji przez organ, w postępowaniu przed którym wyłoniło się zagadnienie wstępne (por. np. wyrok NSA z dnia [...] lipca 1992 r., sygn. akt III SA 1041/92). W kontekście wskazanego charakteru zagadnienia wstępnego, za takie (tj. za kwestię prejudycjalną) nie może być uznana sytuacja wyrażająca się we wpływie na rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, ustaleń faktycznych dokonywanych w innym postępowaniu przez inny organ lub sąd. Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy bowiem do organu administracji publicznej prowadzącego dane postępowanie (por. wyrok NSA z dnia [...] grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1559/07). W zakresie zatem odnoszącym się do ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie, a dotyczących posiadania nieruchomości, organ administracji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy winien sformułować własne oceny i wnioski.
Uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd nie przesądza jednocześnie, że płatności powinny przysługiwać, któremuś z poprzednich właścicieli nieruchomości.
Sąd oddalił też wniosek skarżącej o przeprowadzenia dowodu z postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] lutego 2021 r., sygn. akt II Kp 103/20 w przedmiocie odmowy wszczęcia dochodzenia. Należy zauważyć, że w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W świetle tego uregulowania przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu następuje w sytuacji, gdy brak dowodu z dokumentu uniemożliwia lub znacznie utrudnia ocenę zgodności z prawem stanu faktycznego ustalonego przez organ (por. wyrok NSA z dnia [...] marca 2020 r., sygn. akt I GSK 222/18; wyrok NSA z dnia [...] sierpnia 2020 r., sygn. akt I GSK 199/18). W niniejszej sprawie zgromadzony przez organ materiał dowodowy pozwalał na rozpoznanie skargi, a tym samym nie było konieczności przeprowadzenia przez Sąd uzupełniającego dowodu z dokumentów.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
s.A.Olesińska s.L.Kleczkowski s.T.Wójcik
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło