II SA/Bd 78/18

WyrokWSA w Bydgoszczy2018-08-08

Skład orzekający: Leszek Tyliński, Joanna Brzezińska, Joanna Janiszewska-Ziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydana na podstawie specustawy drogowej, może być wydana bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jeśli inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może być wydana bez oceny oddziaływania na środowisko, jeśli inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i odpowiednim rozporządzeniem. W przypadku inwestycji drogowej o długości poniżej 1 km, nie ma obowiązku przeprowadzania takiej oceny.
Stan faktyczny
Spółka M. zaskarżyła decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta zezwalającą na realizację inwestycji drogowej. Skarżąca zarzucała m.in. pozbawienie dostępu do mediów, naruszenie procedury doręczeń, brak ogrodzenia, brak możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, sprzeczność planu miejscowego ze studium, brak wyłączenia organu, nieprawidłowe zawiadomienie strony, brak przyznania statusu strony oraz brak oceny oddziaływania na środowisko. Wojewoda uznał większość zarzutów za bezzasadne, wskazując m.in. na odrębność postępowania odszkodowawczego i brak konieczności oceny środowiskowej dla przedmiotowej inwestycji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi spółki M. w T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargę. W dniu [...] grudnia 2016 r. został złożony wniosek Prezydenta M. T. o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn: "Rozbudowa ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] w T.". W dniu [...] maja 2017 r. Prezydent M. T. wydał decyzję znak: [...] o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej. Od ww. decyzji odwołanie wniosła M. sp. z o. o. w T. (zwana dalej "skarżącą"), zarzucając jej: bezprawne pozbawienie spółki prawa dostępu do wody, energii elektrycznej, gazu i sieci ciepłowniczej; naruszenie art. 40 § 2 kpa poprzez doręczenie decyzji z pominięciem pełnomocnika; brak przewidzenia ogrodzenia na zakończeniu prac objętych decyzją; brak zapewnienia możliwości korzystania z instalacji znajdujących się na działce [...]; brak możliwości prowadzenia działalności gospodarczej na skutek prowadzenia prac polegających na przebudowie sieci elektroenergetycznej na działce [...]; naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1496, dalej: "specustawa drogowa") poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności; naruszenie art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak wzięcia pod uwagę faktu, iż plan miejscowy jest sprzeczny ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego; naruszenia art. 11 a ust. 1 specustawy drogowej w zw. z art. 12 ust. 4 pkt 2 i art. 11 f ust. 2 specustawy drogowej poprzez brak wyłączenia Prezydenta M. T. od prowadzenie przedmiotowej sprawy; naruszenie art. 11d ust.5 specustawy drogowej poprzez nieprawidłowe zawiadomienie jednej ze stron postępowania; naruszenie art. 28 kpa oraz art. 2, art. 22, art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 78 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji poprzez brak przyznania skarżącej statusu strony postępowania w zakresie działek [...] oraz [...] pomimo istnienia interesu prawnego; brak uzasadnienia, na jakiej podstawie ustalono, że nie zostały spełnione przesłanki obligujące do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Odwołanie od decyzji wniosła również J. P., która zarzuciła organowi I instancji uniemożliwienie dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że kontrolowana decyzja czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 11f ust. 1 specustawy drogowej, zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie. Decyzja Prezydenta M. T. zawiera wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi i określenie linii rozgraniczającej teren inwestycji - mapa w skali 1:500 przedstawiająca proponowany przebieg drogi oraz linie rozgraniczające teren, będąca załącznikiem nr 1. Decyzja zawiera także zatwierdzenie podziałów nieruchomości (mapy z projektami podziałów nieruchomości w skali 1:500 wraz z wykazami zmian gruntowych, stanowią załącznik nr 2 do decyzji, będący jej integralną częścią). Ponadto na mocy przedmiotowej decyzji, zatwierdzono projekt budowlany, stanowiący załącznik nr 3 do zaskarżonej decyzji, będący jej integralną częścią. W decyzji wskazano także nieruchomości, które stają się z mocy prawa własnością Gminy M. T., określono warunki wynikające z potrzeby ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej, a także określono wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Odnosząc się do zarzutów stron Wojewoda uznał, że są one bezpodstawne. Zarzut bezprawnego pozbawienia spółki prawa dostępu do wody, energii elektrycznej, gazu i sieci ciepłowniczej nie znalazł uznania przez organ II instancji ze względu na to, że w miejsce likwidowanych sieci zaprojektowane miały być instalacje nowe, a więc spółka tym samym nie zostanie narażona na straty, a jednocześnie zapewnione będą w dalszym ciągu dostawy wyżej opisanych mediów do skarżącej. W ocenie Wojewody naruszenie art. 40 § 2 kpa poprzez doręczenie decyzji z pominięciem pełnomocnika było zarzutem, który należałoby uwzględnić w przedmiotowej sprawie, jednak skarżąca nie wykazała, aby to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do zarzutów dotyczących braku przewidzenia ogrodzenia na zakończeniu prac objętych decyzją, braku zapewnienia możliwości korzystania z instalacji znajdujących się na działce [...] oraz braku możliwości prowadzenia działalności gospodarczej na skutek prowadzenia prac polegających na przebudowie sieci elektroenergetycznej na działce [...], Wojewoda stwierdził, że rozpatrywanie tych zarzutów na gruncie przedmiotowej sprawy nie jest uzasadnione, gdyż dotyczy ustalenia i wypłaty odszkodowania, które stanowi odrębną sprawę administracyjną. Również za bezzasadny uznał Wojewoda zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 specustawy poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż w zaskarżonej decyzji zostało przedstawione wyczerpujące uzasadnienie jego nadania. Wojewoda wskazał, że przedmiotowa inwestycja stanowi podstawowy układ komunikacyjny osiedla J. P., a więc przejście do natychmiastowego wykonania tej inwestycji jest w pełni uzasadnione. Odnośnie naruszenia art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak wzięcia pod uwagę faktu, iż plan miejscowy jest sprzeczny ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, Wojewoda stwierdził, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego ma być aktem elastycznym, który stwarzając nieprzekraczalne ramy dla swobody planowania miejscowego, pozwala na maksymalne uwzględnienie warunków i potrzeb lokalnych przy tworzeniu regulacji planów miejscowych. Stanowisko powyższe może mieć zastosowanie tylko w takim zakresie, w jakim ustalenia studium w istocie zawierają ogóle wytyczne i założenia polityki przestrzennej gminy. Wojewoda nie dopatrzył się również naruszenia art. 11 a ust. 1 specustawy drogowej w zw. z art. 12 ust. 4 pkt 2 i 11f ust. 2 specustawy drogowej poprzez brak wyłączenia Prezydenta M. T. od prowadzenia przedmiotowej sprawy. Zezwolenie na realizację inwestycji drogowej wydaje starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych na wniosek właściwego zarządcy drogi, którym w przypadku drogi gminnej jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta, a w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych jest prezydent miasta na prawach powiatu art. 19 ustawy o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1440). Zdaniem Wojewody nie budzi wątpliwości fakt, iż stroną w niniejszym postępowaniu jest zarządca drogi, tj. prezydent miasta na prawach powiatu i tylko on może wystąpić z wnioskiem o wszczęcie postępowania. Jeżeli zatem konkretny wniosek został podpisany przez zastępcę prezydenta miasta albo kierownika jednostki będącej zarządem dróg, a zatem osobę upoważnioną przez zarządcę dróg, do działania w jego imieniu, nie istnieją przeszkody formalnoprawne do żądania wyłączenia organu. Wojewoda zauważył, że połączenie ról procesowych organu orzekającego z prawem do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania należy interpretować jako wszczęcie postępowania z urzędu, a podstawy tego wszczęcia muszą spełniać wszystkie wymagania przewidziane w przepisach prawa. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 28 kpa oraz art. 2,art. 22,art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 78 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji poprzez brak przyznania skarżącej statusu strony postępowania w zakresie działek [...] oraz [...] pomimo istnienia interesu prawnego, Wojewoda wyjaśnił, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie tylko pozbawia własności nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego, ale także wygasza ograniczone prawa rzeczowe. W związku z tym, podnoszone w uzasadnieniu odwołania zarzuty dot. braku możliwości zwrotu nieruchomości w sposób opisany zgodnie z treścią służebności gruntowej również nie są zasadne, gdyż służebność gruntowa zostaje wygaszona w momencie uzyskania ostateczności przedmiotowej decyzji. Ponadto Wojewoda wskazał, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może być wydana po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli jest ono wymagane przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.) - zwanej dalej "ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku" (por. art. 14a ust. 4 specustawy), przy czym, zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 9 specustawy drogowej, wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizacje inwestycji zawiera m.in. wymagane przepisami odrębnymi decyzje administracyjne. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacji następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: Planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; Planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. Rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zostały szczegółowo i jednoznacznie określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., Nr 2013, poz. 1379 ze zm.). Wojewoda podał, że przedmiotowa inwestycja: nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt.31 i 32 wyżej wymienionego rozporządzenia; nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 60 omawianego rozporządzenia tj. drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km innej niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32 oraz obiekty mostowe w ciągu drogi o nawierzchni twardej, z wyłączeniem przebudowy dróg oraz obiektów mostowych, służących do obsługi stacji elektroenergetycznych i zlokalizowanych poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody; nie jest zaliczana do przedsięwzięć, o których mowa w § 3 ust. 2 wyżej wymienianego rozporządzenia. Mając powyższe przepisy na uwadze Wojewoda stwierdził, że przedmiotowa inwestycja dotyczy rozbudowy drogi gminnej o długości około 406 m, a tym samym nie zalicza się do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W związku z powyższym stwierdzono, że obowiązujące przepisy prawa nie nakładają obowiązku przedłożenia do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zaskarżyła skarżąca, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności ewentualnie uchylenie oraz zarzucając naruszenie: 1) m. in. art. 11f ust. 1 pkt 8 (lit. a, lit. d i lit. e) i pkt 1 specustawy drogowej poprzez niezastosowanie i pozbawienie skarżącej oraz właściciela nieruchomości gruntowej zajmowanej przez skarżącą dostępu do istniejących instalacji (m. in. energetycznej, wodociągowej, kanalizacyjnej, telekomunikacyjnej) na działkach podlegających podziałowi oraz podlegających przejęciu na własność przez Gminę M. T., zwłaszcza, że zarzut ten, w ocenie skarżącej, w istocie nie został rozpoznany, 2) narażenie skarżącej na pozbawienie dostępu do sieci gazowej i do sieci sprężonego powietrza ponieważ wg projektów wykonawczych znajdujących się w aktach sprawy nie ma na ten temat w ogóle mowy, przy czym instalacja gazowa znajduje się m. in. na działkach [...] i [...] i podobne położenie ma instalacja sprężonego powietrza, a naruszenie tych instalacji grozi niebezpieczeństwem dla ludzi, środowiska i mienia oraz grozi uniemożliwieniem, a w najlepszym wypadku poważanym utrudnieniem w prowadzeniu działalności produkcyjnej i w zwrocie nieruchomości Skarbowi Państwa, 3) art. 17 ust. 1 specustawy drogowej poprzez przyjęcie, że nie zostały spełnione przesłanki do wstrzymania wykonalności decyzji organu I instancji, 4) brak zajęcia merytorycznego stanowiska w zakresie zarzutu dot. braku posadowienia ogrodzenia na zakończeniu prac, tj. na styku z działkami [...] i [...], objętych inwestycją uniemożliwiających dostęp osobom postronnym z Drogi Trzeposkiej na teren zakładu, 5) art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak wzięcia pod uwagę faktu, iż plan miejscowy uchwalony dla terenu zajmowanego obecnie przez skarżącą jest sprzeczny ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla miasta T. poprzez wyeliminowanie jednej z funkcji dla tego terenu, tj. funkcji produkcyjnej, co uniemożliwia spółce prowadzenie działalności gospodarczej. Zarzut ten nie został w ogóle rozpoznany, art. 11a ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 4 pkt 2 i art. 11 f ust. 2 specustawy drogowej, art. 24 §1 pkt 1 i pkt 4 kpa poprzez brak wyłączenia Prezydenta M. T. od orzekania w sprawach decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotyczącej dróg gminnych i powiatowych wydawanych na podstawie cytowanej wyżej ustawy, art. 11d ust. 5 specustawy drogowej poprzez nieprawidłowe powiadomienie o wydaniu skarżonej decyzji jednej ze stron postępowania, tj. Skarbu Państwa, art. 28 kpa oraz art. 2, art. 22, art. 32 ust. 1, i art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 78 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji nakazującego jej bezpośrednie stosowanie, wyrażających konstytucyjne zasady równości i sprawiedliwości społecznej, zasady wolności gospodarczej ochrony praw majątkowych oraz prawa do dwóch merytorycznych instancji, poprzez wydanie decyzji niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, poprzez brak przyznania spółce statusu strony postępowania w zakresie działek nr [...] pomimo istnienia po stronie spółki interesu prawnego w postaci obowiązku rozliczenia się z majątku Skarbu Państwa oraz uniemożliwienia prowadzenia działalności gospodarczej, brak należytego zapewnienia skarżącej spółce możliwości prowadzenia działalności gospodarczej oraz narażenie majątku Skarbu Państwa na uszczuplenie poprzez brak zapewnienia możliwości korzystania z instalacji znajdujących się na działce [...] na skutek prowadzenia prac polegających na przebudowie sieci elektroenergetycznej oraz możliwość uszkodzenia istniejących instalacji, art. 11a ust. 4 specustawy drogowej w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 2, art. 63 ust. 2, art. 72 ust. 1 pkt 10, art. 74 ust. 1 pkt 6 i art. art.74 ust. 1b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, §3 pkt 60 i §3 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z dnia 9.11.2010 r. i art. 156 §1 pkt 2 kpa poprzez brak uzasadnienia na jakiej podstawie ustalono, że nie zostały spełnione przesłanki obligujące do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na podstawie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, co skutkuje nieważnością decyzji, skoro nie wskazano na jakiej podstawie ustalono, że trasa ta nie przekroczy 1 km skoro planowana jest dalsza przebudowa w kierunku ul. [...], a ponadto skoro przepisy ww. rozporządzenia nie zawierają katalogu zamkniętego podstaw do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z późn. zm.). Rozpoznawanie skarg na decyzje organów administracji nie ma charakteru merytorycznego orzekania w sprawie. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - zwanej dalej "p.p.s.a.", decyzja administracyjna czy postanowienie podlega uchyleniu wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kwestionowane w niniejszej sprawie decyzje w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej zostały wydane w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1496) - zwanej dalej w skrócie "specustawą drogową". Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł natomiast podstaw do uwzględnienia zarzutów podniesionych w skardze złożonej przez stronę skarżącą. Należy również zauważyć, że podniesione przez stronę zarzuty są w znacznej mierze powielonymi z odwołania, do których ustosunkował się Wojewoda, a Sąd orzekający uważa, iż uczynił to w sposób prawidłowy i dlatego w pełni podziela argumentację organu odwoławczego. Na wstępie przed przystąpieniem do oceny zarzutów zawartych w skardze podkreślić należy, że celem wskazanej specustawy drogowej, było stworzenie podstaw prawnych do sprawnej realizacji inwestycji drogowych. Odmienność uregulowań w tej ustawie polegała na skróceniu i uproszczeniu procedury planistycznej, podziałowej, jak i procedury nabywania nieruchomości lub ich części pod inwestycję drogową. Niewątpliwie w orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż ww. specustawa drogowa ma charakter specjalny, a jej działanie ogranicza się w czasie do dnia 31 grudnia 2023 r. (art. 45 ust. 2 ustawy). Ustawa ta ma, zatem charakter epizodyczny. Istotne jest również to, że specyfika postępowania przewidzianego w specustawie drogowej polega na skumulowaniu w nim kilku postępowań regulowanych w odrębnych ustawach. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w sobie nie tylko rozstrzygnięcia kilku różnych kwestii administracyjnych i odnosi skutek w stosunku do licznej grupy podmiotów, ale - jeżeli chodzi o skutki cywilnoprawne - rodzi je w odniesieniu do wielu nieruchomości, przez które ma przebiegać droga. Zauważyć w tym miejscu należy również, że o konstytucyjności poszczególnych rozwiązań specustawy drogowej wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniach z dnia 6 czerwca 2006 r. sygn. K 23/05, z dnia 16 października 2012 r. sygn. K 4/10 i uznał zaskarżone normy tej ustawy za rozwiązania konstytucyjne. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że oceniając to czy decyzja zezwalająca na realizację inwestycji drogowej w sposób prawidłowy zapewnia poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich należy mieć na względzie, że inwestor realizujący inwestycję drogową działa w interesie publicznym, który ma prymat nad interesem prawnym jednostki, o ile nie narusza jej interesu prawnego w sposób niezgodny z prawem. Podnieść należy, iż organ orzekający w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w trybie specustawy drogowej nie posiada kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, przebiegu drogi, czy też do zmiany proponowanych rozwiązań, co do jej przebiegu. Nie jest dopuszczalna też ocena racjonalności czy słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora, bowiem miałaby ona charakter pozaprawny. O przebiegu drogi decyduje zarządca (wnioskodawca), to on wybiera najbardziej korzystne rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno - wykonawcze. Przepisy powołanej ustawy nie zobowiązują również inwestora do przedstawienia różnych wariantów przebiegu planowanej inwestycji. Stąd też ocena organów, jak i Sądu ogranicza się wyłącznie do zgodności z prawem takiego wariantu jaki przedstawił wnioskodawca. Organy, a w konsekwencji i Sąd, rozpoznający skargę na decyzję w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej mogą jedynie badać zgodność z prawem rozwiązań decyzji. Wszelkie uciążliwości związane z bezpośrednim sąsiedztwem przedmiotowej inwestycji (nadmierny hałas, kurz, ruch pojazdów) zwane immisjami, mogą być przedmiotem roszczeń cywilnych, które rozstrzyga sąd powszechny. Tą samą uwagę należy odnieść do ewentualnych szkód, które strona poniesie w trakcie realizacji inwestycji (strona podniosła, że brak posadowienia ogrodzenia na zakończeniu prac, tj. na styku z działkami [...] i [...], objętych inwestycją umożliwi dostęp osobom postronnym z Drogi Trzeposkiej na teren zakładu, czy też brak należytego zapewnienia skarżącej spółce możliwości prowadzenia działalności gospodarczej oraz narażenie majątku Skarbu Państwa na uszczuplenie poprzez brak zapewnienia możliwości korzystania z instalacji znajdujących się na działce [...] na skutek prowadzenia prac polegających na przebudowie sieci elektroenergetycznej oraz możliwość uszkodzenia istniejących instalacji). Nie leży, bowiem w kompetencji organu wydającego decyzję w trybie specustawy drogowej orzekanie w tejże decyzji o sposobie posadowienia ogrodzenia na nieruchomości, powstałej w wyniku podziału gruntu, ale określenie linii rozgraniczających teren, w tym określenie granic pasów drogowych innych dróg publicznych (art. 11f ust. 1 pkt 2 specustawy drogowej). Zamieszczenie w tej decyzji obowiązku odtworzenia np. ogrodzenia skarżącej byłoby z mocy prawa nieważne, gdyż stanowiłoby de facto uzależnienie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami, to zaś jest zabronione art. 11e specustawy drogowej. Wobec braku możliwości kwestionowania przez organy przedstawionych przez inwestora rozwiązań związanych z realizacją inwestycji drogowej brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących przebiegu wyznaczonej drogi, sugestii dotyczących odstąpienia od realizacji przedsięwzięcia lub zaplanowania innego przebiegu planowanej drogi. Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak wzięcia pod uwagę faktu, iż plan miejscowy uchwalony dla terenu zajmowanego obecnie przez skarżącą jest sprzeczny ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla miasta T. poprzez wyeliminowanie jednej z funkcji dla tego terenu, tj. funkcji produkcyjnej, co uniemożliwia spółce prowadzenie działalności gospodarczej. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, co wynika z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i stanowi jedno ze źródeł powszechnie obowiązującego prawa na obszarze organów, które go ustanowiły (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). Powyższe nie oznacza automatycznie, że w każdym postępowaniu organy administracji publicznej obowiązane są uwzględnić postanowienia obowiązującego na danym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepisy ustaw mogą przewidywać odmienne uregulowania. I tak, z mocy art. 11i ust. 2 specustawy drogowej wyłączone zostało stosowanie do postępowań w sprawach dotyczących realizacji dróg przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis ten jednoznacznie stanowi, iż w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. A skoro tak, to tym samym w postępowaniu tym nie może znaleźć zastosowanie ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r. II OSK 208/12, Lex 1251906). Podkreślić należy, że ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych przewiduje, co do zasady, uproszczony tryb postępowania w sprawach administracyjnych związanych z realizacją dróg publicznych. Przepisy tej ustawy mają zastosowanie w sprawach dotyczących realizacji inwestycji związanych z drogami publicznymi, w tym uzyskiwanie pozwoleń na realizację inwestycji drogowej oraz nabywania nieruchomości pod drogi. Postępowanie to dotyczy także zatwierdzenia podziału nieruchomości. Są to regulacje szczególne względem innych aktów prawnych - art. 11f ust. 1 specustawy. Przepis art. 12 powołanej ustawy stanowi, że w decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział nieruchomości. Linie rozgraniczające teren, w tym granice pasów drogowych, ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości. Przepis art. 12 specustawy drogowej pozwala wyeliminować w postępowaniu odrębne postępowanie w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości. Nie ma tu zastosowania administracyjny tok postępowania wynikający z przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zatem zatwierdzenie podziału nieruchomości pod drogę publiczną nie następuje w drodze ustawy o gospodarce nieruchomościami, a jest jedynie skutkiem prawnym decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, powstającym z mocy prawa, z chwilą gdy decyzja staje się ostateczna. Zatwierdzenie ewidencyjnego podziału nieruchomości jest konieczne wtedy, gdy w liniach rozgraniczających projektowanej drogi publicznej ujęte zostaną części nieruchomości niewyodrębnione dotychczas ewidencyjnie w osobne działki gruntu. Istnienie takiej konieczności skutkuje obowiązkiem zatwierdzenia podziału nieruchomości w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nie zaś w odrębnej decyzji podziałowej (wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2015 r. sygn. akt. II OSK 2501/15 Lex nr 2000017). Za nieuzasadniony należy traktować zarzut dotyczący nieprzeprowadzenia w toku postępowania oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Stosownie do art. 11a ust. 4 specustawy drogowej, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może być wydana po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W myśl art. 59 ust. 1 tejże ustawy, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 60 ww. ustawy rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W ocenie Sądu, inwestycja, na której realizację zezwolono w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją, nie stanowi żadnego z przedsięwzięć opisanych w powołanym akcie wykonawczym, co w sposób prawidłowy potwierdził Wojewoda w zaskarżonej decyzji, stwierdzającej brak konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 60 powołanego rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32 (tj. autostrady i drogi ekspresowe oraz inne drogi o nie mniej niż czterech pasach ruchu i długości nie mniejszej niż 10 km w jednym odcinku oraz zmiana przebiegu lub rozbudowa istniejącej drogi o dwóch pasach ruchu do co najmniej czterech pasów ruchu na długości nie mniejszej niż 10 km w jednym odcinku). Z akt sprawy wynika, że droga, na której realizację zezwolono w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją, nie stanowi przedsięwzięcia opisanego w powołanym przepisie, albowiem jej długość, wynosi mniej niż 1 km (projektowany odcinek drogi gminnej będzie miał długość ok. 406 m). Zasadnicze znaczenie ma tu, zdaniem Sądu, odwołanie się do normatywnego znaczenia terminu droga zamieszczonego w art. 4 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, przez który należy rozumieć budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Pasem drogowym jest natomiast wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu (art. 4 ust. 3 cyt. ustawy). Zdaniem Sądu przy uwzględnieniu charakteru rozwiązań przyjętych w specustawie drogowej stwierdzić należy, iż organ zebrał materiał dowodowy w sposób wyczerpujący pozwalający na dokonanie oceny zasadności zarzutów podniesionych w skardze. Wskazać należy, iż organ nie jest obowiązany przeprowadzać dowodów na okoliczności nie mających znaczenia do rozstrzygnięcia sprawy. Stanowiłoby to naruszenia zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 12 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że w zakresie nadawania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności specustawa drogowa zawiera unormowanie stanowiące przepis o charakterze legi speciali w stosunku do uregulowań Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 108 § 1 k.p.a.). W myśl art. 17 ust. 1 specustawy drogowej, wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych nadają decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek właściwego zarządcy drogi, uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym. Decyzja, o której mowa w ust. 1 zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń (pkt 2), uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi (pkt 3) oraz uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych (pkt 4) - (art. 17 ust. 3 cyt. ustawy). Sąd zauważa, że specustawa drogowa służy realizacji celu publicznego jakim jest budowa dróg publicznych. Wprowadzenie odrębnego trybu administracyjnego w sprawie realizacji inwestycji drogowych służy realizacji celu społecznego (publicznego) w postaci poprawy bezpieczeństwa układu komunikacyjnego i transportowego, a jednocześnie skutki z tym związane są rekompensowane w formie odszkodowania (art. 12 ust. 4 w zw. z art. 4a specustawy). Należy przypomnieć, że w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle art. 17 ust. 1 specustawy drogowej prezentowane było stanowisko, które Sąd aprobuje, a które przyjmuje, że poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego, jak też usprawnienie transportu drogowego uzasadniają nadanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2014 r. sygn. II OSK 93/14; wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2010 r. sygn. I OSK 1399/09). W wyroku z dnia 15 października 2015 r. sygn. II OSK 1785/15 Naczelny Sąd Administracyjny zastrzegł jednocześnie, że przy ocenie zaistnienia przesłanki zawartej w art. 17 ust. 1 specustawy drogowej wystarczające jest samo wskazanie faktów pozwalających na przyjęcie, iż interes taki występuje, organ prowadzący postępowanie nie jest zatem zobowiązany do poddania uzasadnienia wniosku o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji szczegółowemu badaniu, mającemu na celu wykazanie, że tenże rygor w sposób niewątpliwy doprowadzi do założonego przez inwestora stanu rzeczy. Ponadto Sąd nie stwierdził, aby w toku postępowania toczącego się przed organami administracyjnymi nastąpiło naruszenie prawa stron do czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności art. 10 k.p.a. Strony były zawiadamiane o podejmowanych w toku postępowania czynnościach przez organy w trybie art. 11d ust. 5 specustawy drogowej tj. w drodze obwieszczenia. Biorąc zatem pod uwagę wszystkie wskazane powyżej okoliczność Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło