II SA/Bd 798/20
WyrokWSA w Bydgoszczy2021-01-20
Skład orzekający: Leszek Tyliński, Joanna Brzezińska, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie odpłatnego przewozu osób za pośrednictwem aplikacji mobilnej (np. Taxify/Bolt) bez posiadania odpowiedniej licencji stanowi transport drogowy w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym i podlega karze pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie odpłatnego przewozu osób za pośrednictwem aplikacji mobilnej, nawet jeśli nie jest to działalność gospodarcza zarejestrowana, stanowi transport drogowy w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. Brak wymaganej licencji lub zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, a także użycie pojazdu niespełniającego kryteriów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego, uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Sąd podkreślił, że aplikacja mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki świadczenia usług przez kierowców, a sama usługa pośrednictwa jest nierozerwalnie związana z usługą przewozową.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub licencji oraz za przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych. Kontrola drogowa wykazała, że skarżący przewoził pasażerkę pojazdem marki Opel, zamówionym za pomocą aplikacji Taxify (obecnie Bolt), za co pobrano opłatę. Skarżący nie okazał wymaganych dokumentów, a pojazd był przeznaczony do przewozu 5 osób. Skarżący w odwołaniu i skardze kwestionował charakter wykonywanej działalności, twierdząc, że nie stanowiła ona transportu drogowego ani działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] nałożył na P. N. (zwanego dalej skarżącym) karę pieniężną w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia: wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 zwanej dalej "u.t.d.").
Powyższe stwierdzono podczas kontroli drogowej pojazdu marki Opel o numerze rejestracyjnym [...] przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2019 r. około godziny 9:45 na ul. [...] w B.. Kontrola została przeprowadzona przez inspektora Inspekcji Transportu Drogowego. Ww. pojazdem kierował skarżący, który przewoził pasażerkę na trasie od ul. [...] do ul. [...] (Dworzec PKP), gdzie dokonano kontroli.
W trakcie kontroli ustalono, że przejazd zamówiono za pomocą aplikacji Taxify (obecnie Bolt). Jednocześnie stwierdzono, że za przewóz została pobrana opłata w wysokości [...] zł i 30 gr. W trakcie kontroli stwierdzono również, że zatrzymany pojazd został dopuszczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Kierowca nie okazał do kontroli wypisu z licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób, która uprawniałaby go do wykonania tego rodzaju usługi transportowej.
Na powyższą decyzję skarżący złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania oraz zarzucając naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a.:
poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich, jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej oraz błędną wykładnię zapisów umowy łączącej skarżącego z firmą [...].pl sp. z o.o. z siedzibą w P.,
poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mającej istotne znaczenie dla sprawy takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego.
Poza tym skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. Nadto podniesiony został również zarzut naruszenia art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.1. oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 4 pkt 6a ustawy poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.
Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący wskazał, że organ nie wykazał, jakoby czynności wykonywane przez kierowcę posiadały cechy prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób. Stwierdził, że stroną niniejszego postępowania powinien być podmiot, w imieniu którego wykonywany był przewóz. Nadto podniósł, że organ nie wykazał, że w dniu kontroli wykonywany był przewóz okazjonalny.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji przytoczywszy przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym podał, że na podstawie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego w szczególności protokołu kontroli z dnia [...] stycznia 2019 r., okazanych w toku kontroli dokumentów, dokumentacji fotograficznej pojazdu wykonanej w trakcie kontroli, iż w dniu [...] stycznia 2019 r. skarżący, przewoził pasażerkę na trasie od ul. [...] do ul. [...] (Dworzec PKP) w B., za co została pobrana opłata w wysokości [...] zł i 30 groszy. Kierowca nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika, ani wypisu z licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób.
Organ wskazał, że podczas czynności kontrolnych inspektorzy przesłuchali w charakterze strony kierowcę, a także pasażerkę pojazdu, która zeznała, że za pomocą aplikacji Taxify zamówiła usługę transportową. Następnie za pomocą aplikacji uzyskała informację zwrotną wskazującą dane kierowcy, a także koszt przejazdu na zadeklarowanej trasie, w kwocie [...]zł i 30 groszy. Po zrealizowaniu usługi świadek otrzymała informację o tym, że z jej konta została pobrana kwota [...]zł i 30 groszy. Przesłuchany w charakterze strony kierowca pojazdu zeznał, że w chwili kontroli wykonywał przewóz drogowy osób na podstawie aplikacji Taxify. Wyjaśnił, że aplikacja Taxify jest ogólnie dostępna i za pośrednictwem Internetu można ją pobrać, co też strona uczyniła w listopadzie 2018 r. i od grudnia zeszłego roku na jej podstawie wykonuje okazjonalny transport drogowy osób. Kierowca zeznał, że po zrealizowaniu usługi transportowej potwierdził to w aplikacji Taxify, która następnie wskazała, że za usługę transportową pasażer zapłacił [...] złotych i 30 groszy. Wyjaśnił również, że za wykonaną usługę transportową osób wykonaną przy użyciu aplikacji Taxify otrzymuje wynagrodzenie od przedsiębiorstwa [...].pl. sp. z o.o. Dalej zeznał, że jego wynagrodzenie wynosi 85% kwoty obrotu, pomniejszone o [...] złotych tygodniowo dla firmy obsługującej [...].pl. sp. z o.o., co wynika z umowy podpisanej przez stronę z pośrednikiem [...].pl. sp. z o.o. na świadczenie usługi kierowania pojazdem i wykonywania okazjonalnego transportu drogowego osób samochodem osobowym na podstawie aplikacji Taxify. Wyjaśnił, że kwota [...]zł należna dla firmy obsługującej jest potrącana cotygodniowo z przychodu kierowcy zgodnie z podpisaną przez niego umową zlecenia na wykonywanie czynności polegających na przewozie osób. Kwota wypłacanego wynagrodzenia obejmuje również wynagrodzenie z tytułu wynajmu pojazdu, którym skarżący świadczy usługi transportowe.
W toku postępowania organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy o informacje uzyskane z Urzędu M. B., z których wynikało, że skarżący nie posiada licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób taksówką na terenie B.. Ponadto na podstawie pisma Starostwa Powiatowego w B. z dnia [...] stycznia 2019 r. ustalono, że skarżący nie posiadał licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w zakresie krajowego przewozu osób, ani zaświadczenia na wykonywanie krajowego niezarobkowego przewozu na potrzeby własne.
Ustalono również na podstawie dowodu rejestracyjnego, że pojazd którym wykonywany był kontrolowany przewóz przeznaczony był do przewozu nie więcej niż 5 osób wraz z kierowcą. Tymczasem ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Organ ustalił również, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 18 ust. 4b u.t.d. Opłata za przewóz nie została określona ryczałtowo, a nadto nie zawarto z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa.
Odnosząc się do przedstawionych w odwołaniu zarzutów dotyczących braku znamion wykonywania przez stronę działalności gospodarczej oraz braku posiadania przez nią statusu przedsiębiorcy, organ wyjaśnił, że zaniechanie zarejestrowania prowadzonej działalności gospodarczej, w tym uzyskania stosownych licencji, nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz za popełnione naruszenia.
W ocenie organu odwoławczego wykonywana przez skarżącego usługa odpowiadała definicji transportu drogowego osób, a strona wykonując tą usługę działała we własnym imieniu i na swoją rzecz. Skarżący na potwierdzenie podniesionego w odwołaniu argumentu jakoby kto inny był podmiotem wykonującym sporny przewóz, nie przedstawił żadnego dowodu na te okoliczności mimo, że w toku postępowania administracyjnego był o takie dowody wzywany. W piśmie z dnia [...] marca 2020 r. organ wezwał o przedstawienie umowy zlecenia zawartej z firmą [...].pl. sp. z o.o. W odpowiedzi na wezwanie, do organu wpłynęła podpisana przez stronę deklaracja podpięcia się pod flotę [...].pl. z dnia [...] listopada 2018 r. oraz oświadczenie do rozliczania umów zlecenia z dnia [...] listopada 2018 r. Z przesłanych dokumentów wynika jedynie, że współpraca strony ze [...] pl. sp. z o.o. miała skarżącemu umożliwić korzystanie z aplikacji Taxify, nie wynika jednak w żadnym razie, że to inny podmiot, a nie skarżący wykonywał sporny przewóz.
Oceniając współpracę kierowcy, partnera flotowego i operatora Taxify i ustalając podmiot wykonujący przewóz, organ uwzględnił także ogólne warunki umowy dostępu do aplikacji Taxify/Bolt, zamieszczone na stronach internetowych pod adresem https://bolt.eu/p-l/legal/terms-for-drivers/ (dalej OWK), które wraz z tłumaczeniem zostały włączone do akt sprawy. W myśl powołanego regulaminu korzystanie z platformy Taxify, w tym w ramach floty partnera, wymaga utworzenia indywidualnego konta kierowcy, a kierowca jest osobą świadczącą faktycznie usługi transportowe (pkt 1.7 i pkt 1.13 OWK). Faktycznym (rzeczywistym) wykonawcą usług transportowych jest tylko określona osoba fizyczna, która korzysta z konta kierowcy (pkt 2.6 OWK). Ponadto istnieje możliwość zarejestrowania konta kierowcy jako firma flotowa. Firma flotowa może natomiast sama zarejestrować konta dla swoich pracowników lub dostawców usług (pkt 2.7 OWK).
Szczegółowy zakres obowiązków kierowcy został określony w pkt 4.1 OWK zgodnie z którym do obowiązków kierowcy należy świadczenie usług transportowych zgodnie z warunkami ogólnymi, umową oraz przepisami i regulacjami obowiązującymi w państwie, w którym świadczone są usługi transportowe. Kierowcy muszą posiadać wszystkie licencje (w tym ważne prawo jazdy), zezwolenia, ubezpieczenia pojazdów, ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej, rejestracje, certyfikaty i inne dokumenty wymagane w odpowiedniej jurysdykcji do świadczenia usług transportowych (4.2 OWK), świadczyć usługi transportowe w sposób profesjonalny, zgodnie z etyką biznesową, a także zobowiązani są do dostarczania i utrzymywania na własny koszt całego sprzętu i środków niezbędnych do wykonania usług transportowych, w tym samochodu, smartfona a także ponoszą odpowiedzialność za pokrycie kosztów poniesionych w trakcie wykonywania usług (m.in. koszty paliwa). Treść wskazanego regulaminu nie pozostawia zatem większych wątpliwości, że kierowcy pojazdów, korzystający z aplikacji Taxify są podmiotami świadczącymi usługi transportowe.
W ocenie organu odwoławczego [...] pl. sp. z o.o. była podmiotem wykonującym czynności związane z transportem drogowym o jakim mowa w art. 92a ust. 11 u.t.d. Czynności partnera polegały przede wszystkim na oferowaniu usług przewozowych potencjalnym klientom, dokonywaniu czynności faktycznych polegających na pobieraniu opłaty od pasażerów i wypłacania jej odpowiedniej części kierowcy, zapewnieniu kierowcy stałego dostępu do aplikacji (za co kierowca ponosił opłatę w wysokości [...] złotych), oraz w drodze umowy - zlecaniu wykonywania przewozów kierowcy na rzecz klientów. Umowa zawarta pomiędzy partnerem a kierowcą miała cechy pośrednictwa partnera przy przewozie osób - w tym układzie to kierowca, a nie partner był rzeczywistym wykonawcą przewozu.
Organ podkreślił, że w przypadku skarżącego przedsięwzięcie polegające na realizowaniu usług przewozu poprzez aplikację Taxify miało charakter zorganizowany i ciągły, co w szczególności znajduje potwierdzenie w zeznaniach strony, a konkretnie w stwierdzeniu, że od grudnia 2018 r. do dnia kontroli strona zrealizowała na terenie B. od 50 do 100 kursów.
Zdaniem organu skarżący działał w imieniu własnym i na swoją rzecz. Organ zauważył, że nawet jeżeli usługa świadczona przez podmioty udostępniające aplikację Taxify nosi cechy usługi przewozowej, nie może to przesądzać automatycznie, że kierowcy, którzy oferują swoje usługi w zakresie transportu osób za pomocą udostępnianej im aplikacji, nie są podmiotami wykonującymi przewóz drogowy. Otóż o tym czy dany podmiot świadczy usługę przewozu decydują regulacje krajowe. Ustawa o transporcie drogowym określa kogo należy uznać za podmiot wykonujący przewóz. W szczególności dotyczy to przewozów nieobjętych regulacjami wspólnotowymi, a niewątpliwie przewozy osób pojazdami przeznaczonymi do przewozu nie więcej niż 9 osób nie podlegają pod prawodawstwo unijne. W świetle przepisów prawa krajowego, nie sposób przyjąć, aby za faktycznego wykonawcę usługi transportowej mógł być uznany podmiot, który jedynie dostarcza pewne rozwiązania informatyczne, umożliwiające kojarzenie rzeczywistych wykonawców przewozów z ich klientami. Niemniej jednak nawet przyjęcie, że działalność pośredników łączących - za pośrednictwem platformy internetowej -dostawców usług przewozowych z ich użytkownikami, nosi cechy usługi transportowej, nie przesądza w żadnym razie, że wykonującym przewóz jest tylko ten podmiot. W takiej sytuacji ocenie pod kątem zgodności z przepisami ustawy o transporcie drogowym podlegać będzie przede wszystkim działalność bezpośredniego wykonawcy, który ma rzeczywisty wpływ na wykonanie tej usługi.
Poza tym organ wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera również żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący wniósł zarówno o uchylenie decyzji organu I jak i II instancji, zarzucając naruszenie przepisów:
art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej;
art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich, jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;
art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich, jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; pominięcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego tj. wyjaśnień skarżącego - z których wynika, że nie powinien być adresatem decyzji, albowiem nie jest on podmiotem odpowiedzialnym za ewentualne naruszenie; błędną wykładnię zapisów umowy łączącej skarżącego z firmą [...].pl Sp. z o.o. z siedzibą w P., co doprowadziło do poczynienia błędnych ustaleń w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za ewentualne naruszenia;
prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o których mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;
prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 1 i ust. 6 u.t.d. w zw. z lp. 1.1 w zw. lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;
art. 8 K.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, a organy słusznie przyjęły, że skarżący w dacie zdarzenia objętego kontrolą drogową wykonywał transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.
Na wstępie należy zaznaczyć, że ustawa o transporcie drogowym, stanowiąca materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie, określa zasady podejmowania i wykonywania m.in. krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego i odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 u.t.d.).
Zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, przy czym art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza przewóz okazjonalny:
1. pojazdami zabytkowymi,
2. samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Jak stanowi art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U.UE.L.2009.300.51), zwanym dalej ,,rozporządzeniem nr 1071/2009".
Gdy chodzi o warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, określa je art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowiąc, że ich podjęcie i wykonywanie: 1. samochodem osobowym, 2, pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3. taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.t.d., jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań, wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d.
Art. 87 u.t.d. stanowi, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (...), a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące ,,przewóz okazjonalny" w prawie unijnym. I tak, w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300. 88), dalej ,,rozporządzenie Nr 1073/2009", za usługi okazjonalne uznaje się ,,usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika" (§ 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009).
Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie ,,przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika ,,okazjonalny", jako ,,odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach, zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, publ. Lex nr 384423).
Ustalony w tym zakresie przez organ stan faktyczny, stanowiący podstawę skarżonego rozstrzygnięcia, nie budzi wątpliwości Sądu. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej skarżący wykonywał odpłatny przewóz pasażera, którego przewoził w B. na trasie z ul. [...] do ul. [...] (Dworzec PKP). W trakcie kontroli ustalono, że przejazd zamówiono za pomocą aplikacji Taxify (obecnie Bolt). Za wykonany przejazd pasażer zapłacił [...] zł.
Z akt sprawy wynika także, czego skarżący nie kwestionuje, że nie posiadał on żadnej z licencji na wykonywanie transportu drogowego osób, ani licencji taksówkowej.
Spór w rozpatrywanej sprawie dotyczy tego, czy skarżący w chwili kontroli wykonywał przewóz okazjonalny we własnym imieniu i na własny rachunek, czy jak twierdzi, na rzecz przedsiębiorcy jakim jest Taxify. Na tej kwestii skupiają się w większości zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i w związku z tym poczynienie błędnych ustaleń.
W ocenie Sądu zarzuty te są nieuzasadnione. Warto zauważyć, że skarżący na potwierdzenie swojego stanowiska, przeciwnego do stanowiska Inspekcji Transportu Drogowego, nie przedstawił żadnego dowodu, mimo że otrzymał od organu I instancji zawiadomienie z dnia [...] stycznia 2019 r., w którym pouczono go m.in. o treści art. 92c u.t.d. i wezwano do złożenia wszelkich dokumentów mających lub mogących mieć wpływ na jego odpowiedzialność za stwierdzone w czasie kontroli naruszenia.
W ocenie Sądu, organy zasadnie uznały w oparciu o prawidłowo zgromadzony i rozpatrzony materiał dowodowy, że skarżący w okolicznościach stwierdzonych w toku kontroli w dniu [...] stycznia 2019 r. naruszył przepisy prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób, a także wykonywał przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.
Skarżący wykonywał bowiem odpłatny przewóz pasażerów, których przewoził pojazdem posiadającym 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą. Przedmiotowy kurs został zamówiony za pomocą zainstalowanej na telefonie aplikacji Taxify, która wskazała orientacyjną kwotę za ten przejazd. Zatem, działalność skarżącego nie była przypadkowa, ale stanowiła zorganizowany i zaplanowany rodzaj aktywności właściwy dla przewoźnika. Jednorazowemu charakterowi usług świadczonych przez skarżącego niewątpliwie przeczy korzystanie przy ich wykonywaniu z aplikacji Taxify, co wymaga zarejestrowania na platformie internetowej. Jednocześnie jest faktem powszechnie znanym, że aplikacja internetowa tego typu służy wielokrotnemu korzystaniu z niej, co stanowi jej elementarną cechę (por. wyrok WSA w Lublinie z 18 lutego 2020 r. o sygn. akt VI SA/Lu 632/19).
Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r. C-434/15 analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja Bolt. Mianowicie Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres ,,usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TSUE. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Jak wskazał Trybunał, co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą (...).
Reasumując Sąd podziela kwalifikację prawną organu, że doszło do odpłatnego świadczenia przez skarżącego usługi przewozu za pośrednictwem aplikacji Taxify, bez posiadania licencji, co dowodzi, że doszło do naruszenia przewidzianego w lp. 1.1.załącznika nr 3. Skarżący nie wykazał, że kontrolowany przejazd odbywał się na innych zasadach, niż to wynika z ustaleń organów. Nie przedstawił żadnych dowodów przemawiających za tezą, że wykonywał przewóz nieodpłatnie.
Tym samym, w ocenie Sądu, zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego są niezasadne. Wymierzenie skarżącemu kary za naruszenie zasad dotyczących transportu drogowego nastąpiło przy prawidłowym zastosowaniu ww. przepisów do ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego.
Także zarzuty naruszenia prawa procesowego nie znajdują uzasadnienia w realiach rozpoznawanej sprawy. Skarżący zarzuca, że organy nie uzupełniły postępowania dowodowego i nie wyjaśniły wszystkich okoliczności, przy czym sam żadnych dowodów nie przedstawił na okoliczność uwolnienia się przez niego od odpowiedzialności za stwierdzone w czasie kontroli naruszenia.
W ocenie Sądu organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Sąd zauważa, że prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że dla rozstrzygnięcia tej sprawy obojętnym jest fakt, że w chwili kontroli skarżący nie prowadził zarejestrowanej działalności gospodarczej. Działalność wykonywana w taki sposób, jak to czynił skarżący, jest działalnością gospodarczą odpowiadającą definicji działalności gospodarczej zawartej (poprzednio w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1829 ze zm.), a obecnie obowiązującej ustawie - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r. poz. 646 ze zm.). Działalność ta była wykonywana zarejestrowanym w Polsce pojazdem i bez przekraczania granic Polski. Wypełnia ona zatem kryteria krajowego transportu drogowego, w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.t.d. W tej sytuacji aktualizuje się obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, który dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., a zatem nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona, jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Podkreślić należy, że wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktycznie, polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08; Legalis nr 219202). Co więcej, wykonywaniem transportu jest nawet nie tylko samo przemieszczanie się pojazdu wraz z kierowcą na określonej trasie, ale już złożenie przez przewoźnika oferty na przewóz skierowanej do potencjalnych klientów, czego wyrazem może być choćby oczekiwanie na klienta w pojeździe gotowym do wykonywania usługi przewozowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1059/10, cbois.nsa.gov.pl).
Ponadto, jak podkreśla się w orzecznictwie, wykonywanie transportu drogowego podlegającego sankcji traktowane być musi jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2019 r. II GSK 701/17).
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o jednoznacznie ustalony stan faktyczny i prawny, który nie budzi wątpliwości Sądu.
W świetle powyższego za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego oraz reguł proceduralnych określonych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 K.p.a. Organy należycie rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, a organ odwoławczy również odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów. Zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie zarówno faktyczne, jak i prawne. Organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji.
Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić.
Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło