II SA/Bd 800/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant asystent sędziego Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 listopada 2013 r. sprawy ze skargi B. I. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta B. zastępca Kierownika ROPS "[...]" decyzją z dnia [...] maja 2013 r. znak [...], na podstawie art. 41 pkt 1, art. 3 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013r. poz. 182), przyznał B.I. specjalny zasiłek celowy na częściowe pokrycie należności za energię elektryczną w kwocie [...] zł., wskazując sposób realizacji świadczenia. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W odwołaniu, datowanym na dzień [...] maja 2013r., strona wyraziła niezadowolenie z treści decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (SKO) postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., znak [...], na podstawie art. 129 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 267), dalej powoływanej w skrócie jako "K.p.a.", stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało, że skarżąca nie zachowała 14-dniowego terminu do złożenia odwołania wynikającego z art. 129 § 2 K.p.a., ponieważ wniosła odwołanie w dniu [...] maja 2013 r. (stempel kancelarii UM B. na odwołaniu), a termin upłynął z dniem [...] maja 2013 r. SKO wskazało ponadto, że skarżąca, wnosząc odwołanie po terminie, nie wystąpiła jednocześnie o jego ewentualne przywrócenie. B.I. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarzuciła, że powyższe postanowienie jest niezgodne z obowiązującym prawem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269; ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać rozstrzygnięcie zapadłe w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, oraz z przepisami prawa procesowego, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej w skrócie jako "P.p.s.a", sąd orzeka na podstawie akt sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd doszedł do przekonania, że narusza ono prawo procesowe w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie rozważań wskazać należy, że z przedłożonych sądowi akt administracyjnych sprawy bezspornie wynika, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2013 r., przyznająca skarżącej specjalny zasiłek celowy na częściowe pokrycie należności za energie elektryczną, została jej doręczona osobiście w dniu [...] maja 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k.13). Decyzja została wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przez zastępcę Kierownika rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej "[...]" w B. Decyzja zawierała pouczenie, zgodnie z którym można wnieść od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., "za pośrednictwem tut. Ośrodka w terminie 14 dni od daty jej otrzymania" Ponieważ zgodnie z art. 129 § 1 i 2 K.p.a. odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia jej stronie więc należy przyjąć, że termin ten upłynął dla skarżącej z dniem [...] maja 2013 r. Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że odwołanie skarżącej od powyższej decyzji, datowane na dzień 17 maja 2013 r., wpłynęło do kancelarii ogólnej Urzędu Miasta B. w dniu [...] maja 2013 r. (data prezentaty organu), a więc z jednodniowym przekroczeniem terminu ustawowego. Na prezentacie nie zaznaczono jednak czy odwołanie zostało wniesione przez skarżącą osobiście. W aktach administracyjnych nie ma też koperty, w której ewentualnie nadano odwołanie w placówce pocztowej. SKO przed wydaniem zaskarżonego postanowienia nie prowadziło żadnych ustaleń co do trybu złożenia przez skarżącą odwołania. Przyjęto, że data na prezentacie jest decydująca dla ustalenia zachowania terminu, co zdaniem sądu w świetle obowiązujących przepisów prawa nie jest dopuszczalne. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. Decydujące znaczenie dla ustalenia zachowania terminu ma zatem data nadania przesyłki, a nie jej otrzymanie przez adresata. Zauważyć także należy, że ustawodawca nie wprowadził w treści art. 57 § 5 pkt 2 wymogu nadania pisma listem poleconym. Dopuścił zatem możliwość przesłania go listem zwykłym. Potwierdzeniem oddania pisma jest w takim wypadku umieszczona na kopercie pieczęć poczty z widniejącą na niej datą. Dowód ten z chwilą otrzymania przesyłki jest w posiadaniu jej adresata. Z tego też względu obowiązkiem organu, który stwierdza czy odwołanie wpłynęło w terminie jest traktowanie tego dowodu z najwyższą starannością i zachowanie koperty z datą stempla pocztowego, w której pismo zostało przesłane. W sytuacji, gdy organ z przyczyn leżących po jego stronie nie jest w stanie przedstawić koperty pozwalającej na ustalenie bez cienia wątpliwości konkretnej daty nadania przesyłki w urzędzie pocztowym, niedopuszczalne jest wywodzenie niekorzystnych dla skarżącego skutków prawnych Błąd pracownika organu, który nie zachował koperty nie może skutkować niekorzystnymi skutkami prawnymi dla strony wnoszącej odwołanie (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2006 r. sygn. akt I OSK 362/06 publ. LEX nr 291437 i z dnia 30 stycznia 2009 r. sygn. I OSK 250/08 publ. LEX nr 537319). Orzeczenie, o którym mowa w art. 134 K.p.a. winno być oparte na wnikliwej analizie okoliczności danej sprawy, bowiem w istocie zamyka ono stronie możliwość ponownego rozpoznania jej sprawy rozstrzygniętej przez organ pierwszej instancji przez odrębny organ administracji publicznej – czyli realizację zasady dwuinstancyjności postępowania mającą oparcie nie tylko w art. 15 ust. 1 K.p.a., ale przede wszystkim w art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W przypadku wątpliwości co do terminu wniesienia odwołania, czy też niejasności co do sposobu jego wniesienia organ winien podjąć stosowne czynności wyjaśniające. W niniejszej sprawie, z powodu braku ustaleń SKO nie wiadomo w jaki sposób skarżąca dostarczyła odwołanie do organu. Także na wezwanie sądu organ nie przedstawił dokumentu jednoznacznie potwierdzającego w jaki sposób zostało złożone odwołanie. Z akt sprawy pośrednio wynika, że Kierownik Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej "[...]", przekazując odwołanie organowi drugiej instancji wskazał, że jednostka ta otrzymała w dniu 4 czerwca 2013 r. odwołanie skarżącej, które złożyła w Kancelarii Ogólnej w Urzędzie Miasta B. dnia [...] maja 2013 r. (k. 24 akt sprawy). Brak jednak na tej podstawie możliwości ustalenia, czy skarżąca w istocie złożyła przedmiotowe odwołanie osobiście, czy za pośrednictwem operatora pocztowego. Nieuzasadnionym i przedwczesnym było zatem przyjęcie daty odbioru odwołania przez Urząd Miasta w B. (nr wpływu [...]) jako wiążącej i jednocześnie przesądzenie o przekroczeniu przez skarżącą terminu. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie podjąć próbę ustalenia czy skarżąca nadała odwołanie w placówce pocztowej i kiedy, czy też złożyła je bezpośrednio w kancelarii Urzędu Miasta w B. Stosownie do wyników tych ustaleń organ stwierdzi zachowanie lub nie terminu do złożenia odwołania i wyda stosowne rozstrzygnięcie. Mając na uwadze wszystkie powyżej przedstawione okoliczności faktyczne i prawne, uznając, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy procesowe w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak w pkt 1 sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a.