II SA/Bd 838/09

Dnia 10 listopada 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 roku sprawy ze skargi W. M. na postanowienie [...] Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę w części przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, 2. uchyla zaskarżone postanowienie w części stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w zakresie pkt 2 sentencji wyroku. Postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008r. Nr 14, poz. 92), art. 59 § 2 w związku z art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz § 19 ust. 3 pkt 2b rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003r. (Dz. U. Nr 139, poz. 1328), Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. odmówił W. M. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, stwierdzając jednocześnie uchybienie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. w dniu [...] nr [...]. Wskazanym wyżej orzeczeniem organ, po rozpoznaniu wniosku W. M. z dnia [...], postanowił zaliczyć wnioskodawcę do osób z lekkim stopniem niepełnosprawności, przy czym orzeczenie wydane zostało od dnia [...] do dnia [...]. i nie zostały w nim zawarte żadne wskazania szczególne. Wnioskodawca pouczony został o możliwości złożenia odwołania od niniejszego orzeczenia w trybie i terminie wskazanym w pouczeniu. Jak wynika z zawartej na orzeczeniu adnotacji, W. M. otrzymał orzeczenie w dniu [...]. Pismem z dnia [...], w tym samym dniu zarejestrowanym w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W., W. M. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od orzeczenia z dnia [...] nr [...]. Odwołujący się wskazał, że odwołanie złożył dopiero w momencie, w którym uzyskał informację o niemożności uzyskania żadnego świadczenia z Urzędu Gminy C., z uwagi na wynikający z orzeczenia o którym mowa, lekki stopień niepełnosprawności. Odwołujący się podniósł ponadto, że posiada wadę od urodzenia i jest po operacji serca, wskazał również, że od dłuższego czasu otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny. Jak wynika z treści postanowienia z dnia [...] nr [...] Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B., odmawiającego W. M. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, organ uznał, iż niezłożenie odwołania w terminie nie zostało spowodowane brakiem winny odwołującego, co jest przesłanką instytucji przywrócenia terminu, zawartą w art. 58 § 1 kpa. Organ wskazał, że o braku winy można mówić wyłącznie w przypadku, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody będącej przyczyną uchybienia terminu nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i gdy taką okoliczność uprawdopodobniła. Negatywna decyzja Urzędu Gminy C. odmawiająca przyznania odwołującemu się zasiłku pielęgnacyjnego nie stanowi w opinii Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. przesłanki do przywrócenia terminu, w związku z powyższym wydający postanowienie organ uznał, iż w odwołaniu nie uprawdopodobniono braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej, polegającej na wniesieniu odwołania. Skargę na powyższe postanowienie W. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżący zwrócił się do Sądu o przeprowadzenie ponownej komisji lekarskiej w celu ustalenia stopnia niepełnosprawności. Wskazał, iż orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. przekazał do Urzędu Gminy C., a następnie złożył zgodnie z wymaganiem wniosek, rozpatrzenie którego nastąpiło [...], w związku z czym – jak wskazał skarżący – decyzję odmowną z Urzędu Gminy dostał w dniu [...]. Skarżący podniósł, że nie zdawał sobie sprawy z faktu, iż zawarty w orzeczeniu stopień lekkiej niepełnosprawności nie kwalifikuje go do wypłaty świadczenia, bowiem dotychczas legitymował się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Wskazał, iż otrzymywane z zasiłku pieniądze pozwalają mu na opłacenie leków i dojazdu do szkoły. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, iż podnoszone przez skarżącego okoliczności nie dają podstaw do przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga jest zasadna w części, gdyż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 58 § 1 i 2 k.p.a., a w konsekwencji i art. 134 k.p.a. Na wstępie należy podkreślić, że aby można było mówić o przywróceniu terminu ,muszą być spełnione łącznie 4 następujące przesłanki, wskazane w art. 58 § 1 i 2 k.p.a.: 1. wniesienie prośby o przywrócenie terminu, 2. uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, 3. prośba ta musi być wniesiona w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i 4. dopełnienie czynności dla której określony był termin jednocześnie z wniesieniem prośby - w niniejszej sprawie, tj. wniesienie odwołania. Odnośnie do pierwszej przesłanki podkreślić trzeba, że "nie jest możliwe przywrócenie terminu z urzędu - bez złożenia stosownego wniosku przez osobę zainteresowaną" (H. Knysiak-Molczyk: Problematyka wstępnego postępowania odwoławczego, Glosa 2000, nr 12, s. 6). Sam fakt dokonania określonej czynności po terminie nie może być podstawą do domniemania, że osoba zainteresowana składa wniosek o przywrócenie terminu. Skarżąca tę przesłankę spełniła poprzez złożenie stosownej prośby. Następną przesłanką jest uprawdopodobnienie braku winy, dlatego też obowiązkiem osoby ubiegającej się o przywrócenie terminu jest jedynie uprawdopodobnienie, tj. uwiarygodnienie, a nie udowodnienie istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. O braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. wyrok NSA OZ w Lublinie z dnia 8 lipca 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 727/97, LexPolonica nr 341817; wyrok NSA OZ w Szczecinie z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98, LexPolonica nr 350238). W ocenie Sądu niezłożenie odwołania w terminie nie zostało spowodowane brakiem winny odwołującego, co jest przesłanką instytucji przywrócenia terminu, zawartą w art. 58 § 1 kpa. Sąd podziela stanowisko organu czyniąc je jako własne, że o braku winy można mówić wyłącznie w przypadku, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody będącej przyczyną uchybienia terminu nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i gdy taką okoliczność uprawdopodobniła. Negatywna decyzja Urzędu Gminy C. odmawiająca przyznania odwołującemu się zasiłku pielęgnacyjnego nie stanowi przesłanki do przywrócenia terminu, w związku z powyższym wydający postanowienie organ uznał, iż w odwołaniu nie uprawdopodobniono braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej, polegającej na wniesieniu odwołania. Skarżący wiedział o wydaniu decyzji i znał jej treść. Z uwagi na niespełnienie przesłanki uprawdopodobnienia braku winy należało w tym zakresie skargę oddalić. W zaskarżonym postanowieniu organ jednocześnie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 Kpa. Zdaniem Sądu wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu, o którym mowa w art. 134 k.p.a. odnosi się do sytuacji gdy strona składa odwołanie po terminie, ale nie domaga się przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Wówczas badanie terminowości odwołania następuje przy zastosowaniu trybu określonego w art. 134 k.p.a. Jeżeli natomiast strona wnosi odwołanie po terminie i składa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, to badanie okoliczności związanych z terminowością odwołania, a także związanych z uchybieniem terminu i zasadnością jego przywrócenia następuje wyłącznie w ramach trybu określonego w art. 58 i 59 § 2 k.p.a. Wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania czyni zbędnym celowość i konieczność wydawania postanowienia w oparciu o art. 134 k.p.a. Sąd ma oczywiście rozeznanie, iż w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym dopuszczano, a nawet aprobowano konieczność wydawania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu z art. 134 k.p.a. po uprzednim odmownym załatwieniu wniosku o przywrócenie terminu. Nie jest to jednak stanowisko prawidłowe. Zdaniem Sądu, odmowa przywrócenia terminu załatwia nie tylko sprawę wniosku o przywrócenie terminu, ale jednocześnie potwierdza, iż wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu czyli rozstrzyga również o tym co jest przedmiotem postanowienia z art. 134 k.p.a. Na wyłączenie możliwości wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu z art. 134 k.p.a. w sytuacji gdy wcześniejszym postanowieniem organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w kilku ostatnich swoich orzeczeniach (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2007 r., I GSK 1221/06, Lex nr 338645 oraz wyroki z dnia 24 września 2008 r. w sprawach I OSK 1490/07 i I OSK 1496/07 dostępne na https://cbois.nsa.gov.pl). Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę powyższy pogląd w pełni akceptuje. Z uwagi na powyższe Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.