II SA/Bd 84/20

WyrokWSA w Bydgoszczy2020-04-20

Skład orzekający: sędzia WSA Joanna Brzezińska, sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek, asesor WSA Katarzyna Korycka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia i uchybienie terminu do jego wniesienia, wydane w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji nie doręczył prawidłowo postanowienia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego wnioskodawcy, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia i uchybienie terminu do jego wniesienia zostało wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych. Organ odwoławczy błędnie zastosował tryb publicznego obwieszczenia do doręczenia postanowienia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego wnioskodawcy, który jako strona postępowania powinien otrzymać je drogą pisemną. Skutkowało to naruszeniem jego prawa do czynnego udziału w postępowaniu i pozbawieniem go możliwości rozpoznania sprawy w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym.
Stan faktyczny
Skarżący A. Z. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją udzielającą pozwolenia wodnoprawnego. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia postępowania, a postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w sposób wadliwy, poprzez publiczne obwieszczenie zamiast pisemnego doręczenia. Organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność zażalenia skarżącego na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. Skarżący zaskarżył to postanowienie do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i prawa wodnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie organu odwoławczego, zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego oraz nakazał zwrot nadpłaconego wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie D. R. Z. G. W. w B. P. G. W. W. P. z dnia [...] listopada 2019 r, nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oraz uchybienia terminu do jego wniesienia 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od D. R. Z. G. W. w B. P. G. W. W. P. na rzecz A. Z. kwotę [...](sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. nakazuje zwrócić od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, na rzecz A. Z. kwotę [...](sto) złotych, tytułem nadpłaconego wpisu sądowego. Postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. [...] Dyrektor Zarządu Zlewni w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (w skrócie PGW Wody Polskie), po rozpatrzeniu wniosku A. Z. z dnia [...] maja 2019 r. (uzupełnionego pismami z [...] maja i [...] czerwca 2019 r.), na podstawie art. 148 § 1 i 2, art. 149 § 3 i § 4 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w P. z dnia [...] grudnia 2018 r. (znak [...]) udzielającej [...] sp. z o.o. w B. pozwolenia wodnoprawnego na: 1) piętrzenie w od rzeki Gwdy w km 6+400 za pomocą jazu zlokalizowanego na dz. ewid. nr [...] obręb [...] B. gm. U. oraz dz. ewid. nr [...] obręb [...] m. P., gm. P., 2) korzystanie z wód rzeki Gwdy do celów energetycznych, 3) szczególne korzystanie z wód wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe polegające na zapewnieniu wody do funkcjonowania urządzenia umożlwiającego migrację ryb. W zażaleniu na powyższe postanowienie wniesionym [...] października 2019r., skierowanym zgodnie z pouczeniem do Prezesa Wód Polskich, wnioskodawca wniósł o jego uchylenie. Organ ten uznał się za niewłaściwy i przekazał zażalenie do rozpoznania Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. PGW Wody Polskie. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. PGW Wody Polskie postanowieniem z [...] listopada 2019 r. (znak [...]), na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), stwierdził niedopuszczalność przedmiotowego zażalenia oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że ze znajdującego się w aktach sprawy obwieszczenia z [...] czerwca 2019 r. (znak [...]) wynika, że strony postępowania zawiadomione były o wydaniu postanowienia organu pierwszej instancji z [...] czerwca 2019 r. na podstawie art. 49 k.p.a. w związku z art. 401 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. W obwieszczeniu podano informację, że zostało ono podane do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w P. w dniach od 17 lipca do 1 sierpnia 2019 r. oraz Urzędu Miasta P. w dniach od 10 lipca do 24 lipca 2019 r. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. W związku z powyższym termin do wniesienia zażalenia upłynął dla strony [...] sierpnia 2019 r. Po upływie terminu zażalenie jest bezskuteczne, a orzeczenie organu I instancji uzyskuje walor orzeczenia ostatecznego. Organ odwoławczy, do którego wniesiono zażalenie z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, traci uprawnienie do przeprowadzenia kontroli postanowienia wydanego przez organ I instancji. Dodatkowo organ wskazał, że art. 401 ust. 3 ustawy z 20 lipca 2017r. Prawo wodne, jako przepis szczególny, o którym mowa w art. 49 k.p.a., stanowi że jeżeli liczba stron w postępowaniu w sprawach dotyczących pozwolenia wodnoprawnego przekracza 10, do stron innych niż wnioskodawca stosuje się art. 49 k.p.a. Zatem przepis szczególny stanowi o dopuszczeniu publicznego ogłoszenia poprzez obwieszczenie bez konieczności pisemnego uprzedzenia stron o publicznym ogłaszaniu. Postanowienie to doręczono skarżącemu ( zwrotne potwierdzenie odbioru). W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy A. Z. zarzucił naruszenie art. 7 i 8 (prawdopodobnie k.p.a.) oraz art. 29, 401 ust. 3 Prawa wodnego. Jako strona wnioskująca o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] zgodnie z art. 401 ust. 3 prawa wodnego powinien bowiem otrzymać stosowne postanowienie drogą pisemną, tak się nie stało, co narusza jego prawo. Dyrektor Zarządu Zlewni w [...], pismem z [...] czerwca 2019 r., przekazał odwołanie do Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie i powiadomił wszystkie strony postępowania drogą listowną. Natomiast postanowienie z [...] czerwca 2018 r. na wniosek skarżącego z [...].05.2019 r. rozszerzony pismami z [...].05, [...] i [...].06.2019 r. nie zostało wysłane drogą listowną do strony wnioskującej o wznowienie postępowania jak i pozostałych stron wymienionych w załączniku. Stanowiło to naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez stronnicze i nierówne traktowanie strony w sprawie. Utrwaloną praktyką administracji publicznej jest wysyłanie drogą listowną postanowień i decyzji do strony wnioskującej, co zostało w sprawie naruszone. Skarżący zarzucił, że w art. 29 prawa wodnego wyraźnie wskazano, że korzystanie z wód nie może wyrządzać szkód. Na dzień wniesienia skargi tj. [...].12.2019r. piętrzenie na jazie B. do celów energetycznych zgodnie z decyzją z [...] grudnia 2018 r. powoduje szkody na uprawianych przez niego gruntach, pogorszenie środowiska, degradację i dewastację gruntów rolnych. Część gruntów znalazła się pod wodą, część jest podtopionych i zabagnionych, a pozostała część jest degradowana wskutek nadmiernej filtracji wody ze spiętrzonej rzeki Gwdy na jazie B. do celów energetycznych. Na dowód skarżący dołączył do skargi zdjęcia, wskazując że organy PGW Wody Polskie obydwu instancji nie brały pod uwagę przedstawionych dowodów istotnych dla sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. Wód Polskich wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga rozpoznawana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), podlegała uwzględnieniu. Przedmiot sądowej kontroli legalności w niniejszej sprawie stanowiło postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej "organ odwoławczy") z [...] listopada 2019 r. znak [...], stwierdzające niedopuszczalność oraz uchybienie terminu do wniesienia przez A. Z. zażalenia na postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] PGW Wody Polskie z [...] października 2019 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją tego organu z [...] grudnia 2018r. udzielającą [...] sp. z o.o. w B. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód. Skarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018r. poz. 2096 ze zm., dalej "k.p.a."), zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W fazie wstępnej postępowania przed organem odwoławczym organ ten jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Podkreślenia jednak wymaga, że niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminowi wniesienia odwołania są odrębnymi instytucjami proceduralnymi (wyrok NSA w Warszawie z 10.11.1998 r., III SA 898/97, LEX nr 35125), a zatem wniesienie odwołania po terminie nie oznacza niedopuszczalności odwołania. Inne są bowiem przyczyny stwierdzania niedopuszczalności odwołania, a inne stwierdzania uchybienia terminowi wniesienia odwołania. Zagadnienie dopuszczalności odwołania należy rozpatrywać w kontekście wymagań stawianych odwołaniu przez przepisy Kodeksu i/lub przez przepisy szczególne. "Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. W pierwszej grupie wymienić można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego lub wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Do podmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania zalicza się przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych" (wyrok NSA z 11.12.2007 r., II OSK 1661/06, LEX nr 425381). Stwierdzić przyjdzie, iż wbrew stanowisku organu wyrażonemu w skarżonym rozstrzygnięciu, odwołanie (zażalenie) od decyzji (postanowienia) organu pierwszej instancji, która stała się ostateczna wskutek upływu terminu wniesienia odwołania, jest odwołaniem/zażaleniem wniesionym po terminie, ale nie jest niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 k.p.a., bowiem termin ten może zostać stronie przywrócony i sprawa zostanie rozpatrzona przez organ odwoławczy. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminowi wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. powinno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 141 § 2, w przeciwnym razie postanowienie takie narusza art. 7 i art. 77 k.p.a. Naruszenie tych przepisów prowadzi do uchylenia postanowienia. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie (§ 2). W myśl art. 144 k.p.a., w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym zażaleń, mają do nich odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Nie budzi wątpliwości, że na postanowienie właściwego organu o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną przysługuje zażalenie (art. 149 § 4 k.p.a.). W niniejszej sprawie niesporne pozostaje również, że to skarżący zainicjował nadzwyczajny tryb postępowania – wnosząc o wznowieniowe postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją Zarządu Zlewni w [...] PGW Wody Polskie z 14 grudnia 2018r. (znak [...]) udzielającej [...] sp. z o.o. w B. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący był uznawany za stronę w postępowaniu administracyjnym zakończonym tą decyzją. W tej sytuacji brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że niedopuszczalne, w rozumieniu art. 134 k.p.a., jest w niniejszej sprawie zażalenie skarżącego na postanowienie organu I instancji odmawiające mu wnioskowanego wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną. Z pewnością owej "niedopuszczalności" nie można utożsamiać z ewentualnym upływem terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Jak bowiem wskazano, wniesienie przez stronę legitymowaną zażalenia z uchybieniem terminu, jest odrębną przesłanką procesową zastosowania rozstrzygnięcia ostatecznego kończącego postępowanie w sprawie, o którym mowa w art. 134 k.p.a. Wobec powyższego należy poddać ocenie drugą z przesłanek określonych w art. 134 k.p.a., czyli sporną w okolicznościach sprawy kwestię czy skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] PGW Wody Polskie z [...] października 2019 r. w ustawowym terminie wobec wadliwego niedoręczenia w formie pisemnej - jak wywodzi, czy uchybił terminowi liczonemu od zawiadomienia dokonanego w trybie publicznego obwieszczenia (art. 49 k.p.a.) – jak twierdzi organ odwoławczy. Zgodnie z art. 49 k.p.a. jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej (§ 1). Dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej (§ 2). W tym miejscu należy wskazać, iż w niniejszej sprawie z uwagi na przedmiot postępowania administracyjnego, o którego wznowienie wnioskował skarżący (podanie z [...] maja 2019r. uzupełniane dalszymi pismami) zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (w brzmieniu tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2268 z późn.zm. dalej "P.w."). Zgodnie z przepisem art. 401 ust. 1 P.w., stroną postępowania w sprawach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych jest wnioskodawca oraz podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, lub podmioty znajdujące się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Przepis ten stanowi zatem lex specialis wobec przepisu art. 28 k.p.a. W myśl ust. 3 art. 401 P.w., jeżeli liczba stron w postępowaniu w sprawach dotyczących pozwolenia wodnoprawnego przekracza 10, do stron innych niż wnioskodawca stosuje się art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Ust. 4 stanowi, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawach dotyczących pozwolenia wodnoprawnego doręcza się wnioskodawcy na adres wskazany we wniosku oraz zawiadamia się pozostałe strony w drodze obwieszczeń, odpowiednio w urzędzie zapewniającym obsługę ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej albo siedzibie właściwej jednostki organizacyjnej Wód Polskich, a także w Biuletynie Informacji Publicznej na stronach podmiotowych urzędów starostwa powiatowego i urzędów gmin, właściwych ze względu na zakres korzystania z wód. Przepisy art. 104 ust. 3 i 4 P.w. stanowią zatem przepisy szczególne, o których mowa w art. 49 § 1 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że w świetle zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.) ich uchylenie lub zmiana, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Nadto każde z nadzwyczajnych postępowań administracyjnych służących wzruszeniu decyzji administracyjnych, stanowi odrębne postępowanie administracyjne w nowej sprawie indywidualnej. Zatem wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną nie stanowi kontynuacji pierwotnego postępowania, lecz inicjuje nowe postępowanie administracyjne w trybie nadzwyczajnym. Stosownie do przepisów regulujących dany tryb nadzwyczajny stosownemu ustaleniu i ocenie podlega zatem po pierwsze legitymacja procesowa podmiotu wnioskującego do skutecznego zainicjowania postępowania, jak i następnie także ustalenie kręgu stron takiego postępowania poza wnioskodawcą. Ustalenie to jest obowiązkiem organu administracji publicznej zgodnie z przepisami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., i powinno znaleźć odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy. W rozpoznawanej sprawie ma to szczególnie istotne znaczenie wobec treści art. 401 P.w., w tym jego ust. 3 odsyłającego do stosowania art. 49 k.p.a. jedynie w sytuacji gdy liczba stron w postępowania w sprawach dotyczących pozwolenia wodnoprawnego przekracza 10. Przy czym, co ma kardynalne znaczenie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, odesłanie to ma zastosowanie jedynie do innych stron postępowania poza wnioskodawcą. Nie budzi wątpliwości sądu, że ustawodawca jednoznacznie zagwarantował wnioskodawcy zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania na jego wniosek, jak i doręczanie innych pism i rozstrzygnięć w sprawie na jego adres wskazany we wniosku. Co nie budzi wątpliwości, a czego zdają się nie dostrzegać organy administracji obu instancji orzekające w niniejszej sprawie, wnioskodawcą w sprawie o wznowienie postępowania dotyczącego pozwolenia wodnoprawnego w tej sprawie, w rozumieniu ww. przepisu - jest skarżący. Zgodzić się zatem należy z zarzutem skargi, że organy niewłaściwie zastosowały wobec skarżącego tryb zawiadomienia w formie publicznego obwieszczenia, określony w art. 49 k.p.a. czym naruszyły art. 401 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 149 k.p.a. Istotne naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji stanowiło zatem zarówno nieustalenie kręgu stron nowego postępowania, brak w aktach sprawy wznowieniowej jakichkolwiek dokumentów (chociażby wyciągów z ewidencji gruntów i budynków, ustalenia podmiotów, na które będzie oddziaływać przedmiotowe konkretne korzystanie z wód, lub podmiotów znajdujących się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych) pozwalających określić komu, poza adresatem decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym przysługuje w obecnym postępowaniu wznowieniowym przymiot strony, w rozumieniu art. 104 ust. 1 P.w. Przy czym zwrócić należy uwagę, iż krąg stron postępowania zakończonego pierwotną decyzją nie musi być tożsamy z kręgiem podmiotów, którym przysługuje obecnie przymiot strony w nowym postępowaniu, chociażby z uwagi na upływ czasu i możliwe zmiany własnościowe i.t.p. W konsekwencji nie jest możliwe zweryfikowanie przez sąd czy liczba stron tego postępowania przekracza 10. Z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. nie zweryfikował tego również organ odwoławczy. Po wtóre, nawet przyjmując takie założenie, nie zwalniało to organu PGW Wody Polskie od zapewnienia skarżącemu, jako wnioskodawcy wszelkich praw i możliwości udziału w postępowaniu, w tym w szczególności doręczenia na jego adres postanowienia z [...] czerwca 2019r. odmawiającego uwzględnienia jego wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego. Jest to tym bardziej niezrozumiałe, że w sytuacji gdy organ I instancji nie doręczył wnioskującemu o wznowienie postępowania – rozstrzygnięcia jego wniosku, to jednocześnie doręczył to rozstrzygnięcie innym podmiotom, co stanowi o nierównym traktowaniu stron postępowania i naruszeniu podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Z treści postanowienia organu I instancji wynika, że otrzymały je inne podmioty tj. K. P., [...] sp. z o.o. w B., Nadnotecki Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w [...], organ II instancji i "strony wg załącznika". W tym załączniku dopiero wymieniony został m.in. skarżący. Ponadto podkreślenia wymaga, iż postanowienie z [...] czerwca 2019r, nie określa w ogóle strony wnioskującej do której powinno być adresowane, co stanowi naruszenie art. 107 § 1 pkt 3 w zw. z art. 126 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, w ocenie sądu, całkowicie błędne jest stanowisko organu odwoławczego, że wobec skarżącego w tej sprawie można uznać za skuteczne doręczenie kwestionowanego zażaleniem postanowienia Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] PGW Wody Polskie, dokonane w trybie art. 49 k.p.a. W tej sytuacji z pewnością niezależnie zatem od publicznego obwieszczenia tego postanowienia poprzez ogłoszenie na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w [...] oraz Urzędu Miasta P., nie może ono odnosić wobec skarżącego skutku, o którym mowa w art. 49 § 2 k.p.a. w zw. z art. 401 ust. 3 P.w. Wbrew zatem twierdzeniu organu odwoławczego, dla skarżącego bieg siedmiodniowego terminu do wniesienie zażalenia na postanowienie z [...] czerwca 2019r. mógł rozpocząć dopiero od dnia doręczenia mu tego postanowienia (art. 141 § 2 k.p.a.). Co prawda z akt administracyjnych sprawy nie wynika, czy i kiedy organ pierwszej instancji doręczył skarżącemu przedmiotowe postanowienie, jednak w zażaleniu wniesionym [...] października 2019 r. (data stempla pocztowego) skarżący wskazał, że doręczono mu to postanowienie 30 września 2019 r., przy piśmie organu z [...] września 2019 r. Organ odwoławczy w skarżonym postanowieniu, ani w odpowiedzi na skargę nie zakwestionował tego twierdzenia. W tej sytuacji nieprawidłowe jest ustalenie dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich, że termin do wniesienia zażalenia dla skarżącego upłynął 8 sierpnia 2019 r. Na wnioskowanie takie nie pozwala prawidłowa wykładnia przepisu at. 401 ustawy Prawo wodne i pozostałych wskazanych wyżej przepisów. Z tych powodów skarga okazała się zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie z [...] listopada 2019 r. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do jego wniesienia zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 134 k.p.a., art. 49 k.p.a. w zw. z art. 401 Prawa wodnego, które ma istotny wpływ na wynik sprawy, pozbawiając skarżącego prawa do rozpoznania sprawy w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy uwzględni powyższą ocenę prawną i wskazania, rozpoznając zażalenie skarżącego. Szczegółowego rozważenia i wyjaśnienia przez organ odwoławczy wymaga w szczególności kwestia prawidłowości stanowiska organu I instancji w zakresie niezachowania przez skarżącego, w konkretnych okolicznościach tej sprawy, terminu do wniesienia żądania wznowienia postępowania (art. 148 § 1 i 2 k.p.a.), opartego na dwóch podstawach tj. art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Z pewnością należy odnieść się szczegółowo do prawidłowości i konsekwencji ustalenia przez Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich – w toku postępowania w sprawie wydania przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego Ilości stron tego postępowania, czy w istocie było ich ponad 20 (vide art. 127 ust. 7, ust. 7a i 7d ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017r. poz. 1121 ze zm.) w zw. z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne). Nie można wykluczyć, że istotne dla sprawy będzie wyjaśnienie i ustalenie przyczyn, dla których organ w toku postępowania administracyjnego toczącego się na skutek wniosku [...] sp. z o.o. w B. z [...] kwietnia 2017r. (wniesiony pierwotnie do Starosty [...] przekazany zgodnie ze zmianą właściwości organów ww. organowi) po prowadzeniu czynności i korespondencji z udziałem stron, w tym skarżącego, w toku prowadzonego postępowania pod znakiem [...] (np. zawiadomienie do stron z [...] czerwca 2018r. w trybie art. 36 § 1 k.p.a. o niedotrzymaniu terminu i wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy na [...] września 2018r. k. 291 akt administracyjnych) – poinformował o wszczęciu nowego postępowania (znak [...]), na podstawie art. 400 ust. 7 i 401 ust. 4 ustawy Prawo wodne z 20 lipca 2017r. Nie wynika z akta administracyjnych przedłożonych sądowi aby doszło do umorzenia wcześniejszego postępowania, z jakich przyczyn to nastąpiło, czy zawiadomienie z [...] lipca 218 r. dotyczy nowego wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki Gwdy. Od tego momentu dopiero organ przystąpił do stosowania publicznego ogłoszenia w trybie art. 49 k.p.a. Rozważenia więc wymaga, jaki ta czynność mogła mieć skutek prawny i procesowy dla toczącego się postępowania, czy była uprawniona wobec treści przepisów intertemporalnych. Od tego bowiem momentu jak zdaje się wynikać z analizy akt administracyjnych, bez poinformowania o tym stron uczestniczących w postępowaniu organ zastosował odmienny od poprzedniego tryb zawiadamiania o czynnościach i decyzjach. Nie wynika z akt sprawy, co zasadnie podnosi skarżący, będący aktywnym uczestnikiem postępowania administracyjnego, aby powiadomiono jego i inne strony o tak istotnej zmianie, co stanowić może istotne naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. Okoliczności tych nie wyjaśnił organ I instancji. Nie można zdaniem sądu wykluczyć, że mogą mieć one istotny wpływ na nierówne traktowanie stron i brak rzeczywistego zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w dalszym toku postępowania dotyczącego pozwolenia wodnoprawnego. Organ nie kwestionuje, że skarżący posiada przymiot strony w tym postępowaniu. Pozytywna odpowiedź na to pytanie winna skutkować odmiennym ustaleniem początku biegu terminu dla skarżącego do wnioskowania o wznowienie postepowania administracyjnego zakończonego decyzją z [...] grudnia 2018 r., niż upływ 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia, skoro strona nie miała świadomości i wiedzy o takiej zmiany stosowanego przez organ trybu ogłaszania decyzji przez organ prowadzący postępowanie – dokonanej w toku postępowania. Podkreślenia wymaga, iż skarżący nie miał możliwości oceny ile stron w danym postępowaniu występuje, czy ich liczba i kiedy przekroczyła 20 i jakie z tego wynikają konsekwencje, w świetle mających w sprawie zastosowanie przepisów. Podkreślenia wymaga, że art. 49 k.p.a., również zmienił brzmienie od dnia 1 czerwca 2017r., a zgodnie z przepisem art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935), do postepowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy k.p.a. w brzemieniu dotychczasowym. Dotychczasowa treść art. 49 k.p.a. wskazywała na to, że organ może stosować ten tryb publicznego ogłoszenia, gdy przepis szczególny tak stanowił. Nie można zatem interpretować tego przepisu w przypadku zmiany podejścia organu do zawiadamiania stron na niekorzyść strony, której organ o tejże zmianie nie poinformował skutecznie w sposób dotychczas stosowanej komunikacji ze stroną postępowania administracyjnego. Nadto w postanowieniu o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego organ nie może odnosić się merytorycznie do zasadności wskazanych ustawowych podstaw wznowienia postepowania. Na tym wstępnym etapie postepowania wznowieniowego organ bada czy wniosek pochodzi od strony, czy jest oparty na ustawowych przesłankach oraz czy został złożony w terminie. Nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.) Sąd stwierdza, iż wobec przedmiotu rozpoznawanej sprawy sądowoadministracyjnej dotyczącej jedynie formalnego postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia i uchybieniu terminu jego wniesienia wobec postanowienia organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania wznowieniowego, sąd nie może odnosić się do zarzutu merytorycznego kierowanego wobec legalności ostatecznej decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego. Na obecnym etapie postępowania administracyjnego, kiedy nie doszło nawet jeszcze do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją, byłoby to przedwczesne i niedopuszczalne Na podstawie art. 200, art. 205 § 1 w zw. z art. 210 § 2 p.p.s.a., wobec orzekania przez w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, sąd z urzędu orzekł o zwrocie od organu na rzecz skarżącego niezbędnych kosztów postępowania, w wysokości wpisu sądowego (100 zł) – pkt 2 sentencji. Na podstawie art. 225 p.p.s.a., w związku z omyłkowym wezwaniem o wpis od skargi, orzeczono o zwrocie skarżącemu z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy nadpłaconej kwoty 100 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło