II SA/Bd 844/21
WyrokWSA w Bydgoszczy2021-09-14
Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Jerzy Bortkiewicz, Elżbieta Piechowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy synowi, który faktycznie sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jeśli jego matka pozostaje w związku małżeńskim, a jej mąż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje synowi sprawującemu opiekę nad niepełnosprawną matką, jeśli matka pozostaje w związku małżeńskim, a jej mąż nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jest to negatywna przesłanka określona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, która wyklucza przyznanie świadczenia w takiej sytuacji, zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu.Stan faktyczny
Skarżący ubiegał się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Organ odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że matka skarżącego pozostaje w związku małżeńskim, a jej mąż nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżący zarzucił organowi błąd w wykładni przepisów, wskazując na obowiązek alimentacyjny i konstytucyjną zasadę równości. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę i oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2021 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. G. (dalej określany jako Skarżący) od wydanej z upoważnienia Burmistrza W. decyzji Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W., nr [...], z dnia [...] marca 2021 r. na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1a i 1b, art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 111, dalej powoływana jako uśr) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej powoływana jako kpa) - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżoną decyzją odmówiono przyznania Skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Podjętą decyzję organ I instancji uzasadnił treścią art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1a i 1b w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a uśr, uzasadniając tym, że osoba niepełnosprawna pozostaje w związku małżeńskim.
Od tej decyzji odwołanie wniósł Skarżący, zarzucając, że organ nie wziął pod uwagę wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21.10.2014 r., sygn. K 38/13 oraz że błędnie przyjął, iż jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, nie może być przyznane świadczenie na rzecz zstępnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., przystępując do rozpatrzenia sprawy, odwołało się do treści art. 17 ust. 1 pkt 4 i art. 17 ust. 1b w z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a uśr.
Stosownie do treści art. 17 ust. 1b uśr, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:
nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub
w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.
Przepis ten wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21.10.2014 r., sygn. K 38/13, w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Z tego powodu cyt. przepis nie może być stosowany w dotychczasowym brzmieniu po wejściu w życie omawianego orzeczenia.
Może być on nadal stosowany, z tym zastrzeżeniem, że zastosowanie to nie obejmuje kryterium momentu powstania niepełnosprawności wyłączającego możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Tym samym fakt, że ustalona u matki Skarżącego niepełnosprawność istnieje od 65 roku życia, nie stanowi podstawy do odmowy przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia.
Natomiast podstawę tę stanowi art. 17 ust. 5 pkt 2a uśr, zgodnie, z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba, że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nie budzi wątpliwości, że ten przepis został przez organ I instancji zastosowany prawidłowo. G. G. jest żoną K. G., który nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Okoliczność ta stanowi samoistną, ustawową przesłankę do odmowy uwzględnienia wniosku. Ustawodawca nie przewidział bowiem ani podstaw, ani możliwości dokonywania tego typu ustaleń przez organ administracji. Z pewnością u podstaw przedmiotowego przepisu leży wynikające z zasad doświadczenia życiowego przekonanie, że małżonek, o ile nie legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności, jest w stanie podołać opiece nad znacznie niepełnosprawnym współmałżonkiem. Sam jednak art. 17 ust. 5 pkt 2a uśr nie zawiera normy, która dawałaby możliwość badania sytuacji faktycznej współmałżonków. Wobec tego dołączone do akt sprawy zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia K. G. z uwagi na powyższe nie może stanowić podstawy do przyznania wnioskowanego przez Skarżącego świadczenia pielęgnacyjnego.
Jednocześnie w ww. art. 17 ust. 5 ustawodawca zawarł katalog przesłanek negatywnych, przewidując m.in., że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a), co w niniejszej sprawie nie ma miejsca.
W myśl ust. 1a art. 17 uśr, osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku, gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Z unormowań tych wynika, że okoliczność sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz rezygnacja z tego powodu z zatrudnienia to warunki konieczne do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ale nie jedyne. Z woli ustawodawcy prawo to bowiem może przysługiwać tylko osobie, na której ciąży względem osoby wymagającej opieki obowiązek alimentacyjny. Stosownie do art. 128 ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ustala przy tym kolejność zobowiązanych. W związku z tym, obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 kro). Przy czym nie można pomijać, że w świetle przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek alimentacyjny małżonka (w stosunku do współmałżonka) wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych, co wynika z treści art. 23, art. 27 art. 60 § 1-3, art. 61 i art. 130 kro.
Z unormowaniami tymi koresponduje właśnie art. 17 ust. 1, ust. 1a i ust. 5 pkt 2 lit. a uśr. Tym samym przepisy te w konfrontacji z przepisami ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy jednoznacznie wskazują katalog osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji - według kolejności tego zobowiązania (por. wyrok NSA z 21.02.2019 r., sygn. akt 3804/18). W judykaturze nie budzi wątpliwości, że zobowiązany do alimentacji w dalszej kolejności może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli zobowiązany do alimentacji w pierwszej kolejności nie jest w stanie, z uwagi na swój stan zdrowia, taką pomoc świadczyć. Z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a uśr wyraźnie wynika, że osoba spokrewniona może się ubiegać o świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli osoba wymagająca opieki nie pozostaje w związku małżeńskim, chyba, że małżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Wykładnia językowa art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a uśr pozwala stwierdzić, że ustawodawca uznał za konieczne, aby ocena, czy osoba uprawniona w pierwszej kolejności nie jest w stanie wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego z uwagi na stan zdrowia, rozstrzygana była orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Ani organ I instancji, ani organ odwoławczy nie mają bowiem wiadomości specjalnych, które pozwoliłyby w pełni wyważyć, czy stan zdrowia danej osoby zobowiązanej do alimentacji rzeczywiście uniemożliwia sprawowanie opieki. Rygoryzm spornego przepisu, którego brzmienie jest jednoznaczne w swej treści, odpowiada celom ustawy. Natomiast z woli ustawodawcy tylko legitymowanie się znacznym stopniem niepełnosprawności przez współmałżonka uprawnia krewnych osoby wymagającej opieki, która pozostaje w związku małżeńskim, do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem tej opieki i rezygnacją z zatrudnienia z tego powodu.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że mąż niepełnosprawnej nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Okoliczność ta uzasadnia odmowne załatwienie wniosku.
Skargę na powyższą decyzję złożył Skarżący, zarzucając jej rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a uśr poprzez przyjęcie, że do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie zalicza się syna, będącego jednocześnie opiekunem faktycznie osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, że opieka ta powinna być sprawowana przez męża niepełnosprawnej, który nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy funkcjonalna wykładania ww. przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia.
Mając powyższe na uwadze, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Skarżący wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że wykładnia językowa art. 17 ust. 1a uśr dokonana przez organ II instancji prowadzi do wyników sprzecznych z przepisami tej ustawy oraz Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Świadczenie pielęgnacyjne zgodnie z zamiarem ustawodawcy stanowić ma formę wsparcia rodziny pozostającej nie tylko w trudnej sytuacji materialnej, ale i faktycznej, spowodowanej koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą wymagającą takiej pomocy ze względu na swój stan zdrowia. Pozostając bowiem wyłącznie przy wyniku wykładni językowej tego przepisu, należałoby uznać, że świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym przysługiwałoby wyłącznie współmałżonkowi lub dzieciom osoby, które ze względu na swoją sytuację życiową bądź stan zdrowia nie mogą sprawować takiej opieki. Jak wskazał WSA w Szczecinie w wyroku z 7.03.2019 r., II SA/Sz 80/19, w art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr ustawodawca nawiązuje wprost do obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Nie można zatem pominąć treści art. 132 kro, zgodnie z którym, obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. W tym kontekście wybranie przez ustawodawcę z kręgu osób zobowiązanych do alimentacji wyłącznie osób spokrewnionych w pierwszym stopniu i umożliwienie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innym osobom zobowiązanym do alimentacji wyłącznie w sytuacji, gdy rodzice nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu narusza konstytucyjną zasadę równości, sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji), a także godzi w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną (art. 18 Konstytucji).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga była niezassania i jako taka podlegała oddaleniu.
Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny, czy dopuszczalna była w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego Skarżącemu, będącego synem osoby wymagającej opieki, w związku z faktycznie sprawowaną przez niego opieką nad niepełnosprawną w znacznym stopniu matką w sytuacji, gdy pozostaje ona w związku małżeńskim, a jej mąż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Rozstrzygnięcie tej kwestii wymaga, wbrew zarzutom i wywodom skargi, dokonania kontroli legalności zastosowania w sprawie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a uśr.
Odnośnie natomiast wskazanej przez organ I instancji przesłanki odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia, opartej na treści art. 17 ust. 1b uśr, Kolegium stwierdziło, że w sprawie, w świetle treści ww. wyroku TK z dnia 21.10.2014 r. nie zaistniały podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o przesłankę z art. 17 ust. 1b uśr. Stanowisko SKO w tym zakresie Sąd uznał za prawidłowe i przyjął wraz z argumentacją jako swoje.
Ocena stanowiącej istotę sprawy kwestii legalności odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z okolicznością pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim, w sytuacji nielegitymowania się przez współmałżonka orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymaga w pierwszej kolejności wskazania, że zgodnie z art. 17 ust. 1 uśr, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - o które wnioskował skarżący - przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przesłanka wyłączająca przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego określona została m.in. w ustępie 5 pkt 2 lit. a ww. artykułu, określającym że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Z kolei z treści przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a uśr wprost wynika, że w sytuacji gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie będzie przysługiwało. Regulacja ta jest konsekwencją tego, że w momencie zawarcia związku małżeńskiego tworzy się szczególna relacja i więź prawna między małżonkami, która wiąże się nie tylko z uprawnieniami, ale również obowiązkami małżonków, w tym z obowiązkiem wzajemnego wsparcia i pomocy (obowiązek alimentacyjny), wyprzedzającym obowiązek alimentacyjny krewnych, co wynika z regulacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 23, art. 27, art. 60, art. 130), z którymi koresponduje art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a uśr. Pozostawanie więc w związku małżeńskim, gdy małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wyklucza - co do zasady - z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku (patrz wyrok NSA z 23.01.2020 r., I OSK 2462/19). Ustawodawca w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a wyraźnie wskazał bowiem, że zobowiązanym do opieki nad małżonkiem w pierwszej kolejności jest jego współmałżonek, chyba że sam jest on niepełnosprawny w stopniu znacznym. Jedyny wyjątek w tym zakresie w świetle cyt. przepisu dotyczy więc sytuacji, gdy oboje małżonkowie są niepełnosprawni w stopniu znacznym, co wiąże się z sytuacją braku możliwości dopełnienia przez nich obowiązku wzajemnej opieki z uwagi na stan zdrowia i niedołężność. Wyraźne wskazanie przez ustawodawcę, że tylko w sytuacji legitymowania się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie zostaje wyłączone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku, stanowi - jak stwierdził to NSA w ww. wyroku - wyjątek, którego nie można poddawać rozszerzającej wykładni, skoro wyjątek ten wynika z nadania przez ustawodawcę szczególnego charakteru istniejącym między małżonkami relacjom i więzom prawnym.
Uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego dla krewnych podopiecznego - a więc w niniejszej sprawie dla Skarżącego, jako syna osoby wymagającego opieki - przysługuje zatem dopiero wówczas, gdy małżonek tej osoby jest niepełnosprawny w stopniu znacznym, przez co nie jest możliwe z przyczyn obiektywnych dotyczących stanu zdrowia i sprawności małżonka, wypełnianie przez niego ustawowego obowiązku alimentacyjnego w sposób właściwy. Kryterium, które ustawodawca wskazał bezpośrednio w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a uśr, jako świadczące o braku możliwości sprawowania opieki przez współmałżonka, jest orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności współmałżonka osoby wymagającej opieki. Orzeczenie to stanowi obiektywne kryterium oceny stanu zdrowia współmałżonka, które jest wydawane przez wyspecjalizowany w tym zakresie podmiot, posiadający wiadomości specjalne z zakresu medycyny, których to wiadomości nie posiada ani Sąd, ani organy orzekające w sprawie przyznania przedmiotowego świadczenia.
W kontrolowanej sprawie bezspornym jest i znajduje potwierdzenie w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy, że mąż osoby wymagającej opieki nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem Sądu, należy zatem zgodzić się z SKO, że w sprawie zaistniała przesłanka negatywna z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a uśr, uniemożliwiająca Skarżącemu, jako krewnemu zobowiązanemu do alimentacji w dalszej kolejności po małżonku, przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. W sprawie nie było podstaw do odstąpienia od wykładni literalnej art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a uśr.
Dodać należy, że nic nie stoi na przeszkodzie, aby mąż osoby wymagającej opieki wystąpił do właściwego organu o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, jeżeli zachodzą podstawy zdrowotne do ustalenia wobec niego znacznego stopnia niepełnosprawności.
Ponadto, co istotne w sprawie, realizacja obowiązku alimentacyjnego może przybrać formę świadczeń osobistych, sprawowania opieki, ale może też mieć wymiar finansowy - sfinansowania osoby, która w miejsce męża (i w ramach jego obowiązku alimentacyjnego) będzie sprawować opiekę nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym współmałżonkiem lub też będzie pomagała mężowi w sprawowaniu opieki nad niepełnosprawną żoną.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie nie było warunków do przyznania Skarżącemu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego i odstąpienia od wprost wynikających z treści przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a uśr dyrektyw wykładni językowej wyłączających krewnych z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, poprzez zastosowanie dyrektyw wykładni celowościowej i systemowej ww. przepisu, na które wskazuje część orzecznictwa sądów administracyjnych. Zastosowanie wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a uśr nie stanowi - w okolicznościach sprawy - naruszenia konstytucyjnej zasady równości, sprawiedliwości społecznej, ochrony rodziny oraz nie stawia małżonków w gorszej sytuacji niż osoby niebędące w związku małżeńskim.
W tym stanie rzeczy, stwierdzając że w zaskarżonej decyzji dokonano prawidłowej wykładni i prawidłowo zastosowano art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a uśr, Sąd, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniesionej w sprawie skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł o jej oddaleniu. Na podstawie art. 119 pkt 2 cyt. ustawy sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło