II SA/Bd 854/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant starszy asystent sędziego Aleksandra Bernatowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2026 r. sprawy ze skargi G. R. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] września 2025 r. [...] w przedmiocie przeliczenia wypłaty uposażenia oraz innych należności przysługujących w związku ze zwolnieniem ze służby 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego P. w B. z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...], 2. umarza postępowanie administracyjne, 3. zasądza od Komendanta Policji na rzecz skarżącej G. R. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. G. R. ("Skarżąca", "Strona"), będąca byłym funkcjonariuszem Policji, w dniu [...] maja 2025r. złożyła "wezwanie do przeliczenia uposażenia i zapłaty". Wniosek dotyczył przeliczenia uposażenia, odprawy oraz ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz pozostałych świadczeń na dzień zakończenia służby z pominięciem przepisu art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 1 grudnia o szczegółowych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej za rok 2023 w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie złożono do Komendanta Policji, który przekazał go zgodnie z właściwością Komendantowi Miejskiemu Policji w B. jako bezpośredniemu przełożonemu. Decyzją z dnia [...] lipca 2025 r. Komendant Miejski Policji w B. odmówił Stronie przeliczenia i wypłaty uposażenia oraz innych należności przysługujących funkcjonariuszowi Policji należnych w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2023r. Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] września 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podał, że Strona została zwolniona ze służby z dniem [...] stycznia 2023 r. Otrzymała uposażenie za styczeń 2023 r. oraz świadczenia pieniężne przysługujące w związku ze zwolnieniem ze służby, naliczone zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w terminie jego wypłaty. Organ wskazał, że problematykę związaną z uprawnieniem funkcjonariusza Policji do wypłaty podwyżek wprowadzonych w roku 2023 reguluje ustawa budżetowa na rok 2023 z dnia 15 grudnia 2022 r. (Dz.U. 2023 r. poz. 256) oraz ustawa z dnia 01 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz.U. 2022 r. poz. 2666). Powyższe przepisy wprowadzają nową kwotę bazową w wysokości 1.740,64 zł dla funkcjonariuszy Policji, która obowiązuje do obliczenia ich uposażeń w okresie od 01 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. Jednocześnie od 01 stycznia 2023 r. od dnia 28 lutego 2023 r. utrzymują w mocy kwotę bazową w wysokości 1.614,69 zł ustaloną w ustawie budżetowej na rok 2022 z dnia 17grudnia 2021 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 270). W ocenie organu brzmienie przepisów oraz czas wejścia w życie ustaw, nie pozostawia wątpliwości co do wysokości uposażenia za styczeń 2023 r. Uposażenie Strony wypłacone za styczeń zostało naliczone oraz wypłacone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a także w terminie określonym i zgodnym z ustawą o Policji. Od powyższej decyzji Skarżąca wniosła skargę wnioskując o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzucając naruszenie art. 41 ust 3 ustawy z dnia 1 grudnia 2022r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna aczkolwiek nie z powodów w niej wskazanych. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na decyzję, stwierdza jej nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłanką stwierdzenia nieważności jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Wydanie decyzji bez podstawy prawnej następuje m.in. w wypadku załatwienia przez organ administracji publicznej sprawy cywilnej podlegającej kognicji sądu powszechnego (por. J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 631, P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. XIII – uwagi do art. 156 k.p.a.). W rozstrzyganej sprawie doszło do wskazanego wyżej naruszenia prawa. Zgodnie z art. 100 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj.: Dz.U. z 2025 r., poz. 636 ze zm. dalej: "ustawa o Policji") uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia. Ramy czasowe istnienia prawa do uposażenia zostały ograniczone z jednej strony dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe (art. 99 ust. 1 ustawy o Policji), z drugiej - ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby (art. 106 ust. 3 ustawy o Policji). Organy służb mundurowych (np. Policji) mogą kształtować w drodze postępowania administracyjnego prawo do uposażenia jedynie funkcjonariuszy pozostających w służbie (por. wyrok NSA z 24 września 2014 r., I OSK 1317/13). Po zwolnieniu ze służby były funkcjonariusz nie traci roszczeń z tytułu prawa do uposażenia lub innych świadczeń pieniężnych, o których mowa w rozdziale 9 ustawy o Policji, natomiast ich rozpoznanie nie następuje w ramach procedury administracyjnej, lecz sądowej przed sądami powszechnymi (por. uchwała SN z 26 stycznia 2006 r., III PZP 1/05, wyrok NSA z 12 czerwca 2014r., I OSK 1293/14, postanowienie WSA w Gliwicach z 19 października 2015 r., IV SAB/Gl 57/15, wyrok WSA w Białymstoku z 15 lipca 2021 r., IV SA/Bk 441/21, wyrok NSA z 2 września 2025 r., III OSK 1833/22). W niniejszej sprawie organy obu instancji bezpodstawnie potraktowały pismo Skarżącej z dnia [...] maja 2025r. jako wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie przeliczenia i wypłaty uposażenia oraz innych należności przysługujących funkcjonariuszowi Policji należnych w związku ze zwolnieniem ze służby. Doszło do błędnego zrozumienia intencji Strony mimo, że pismo to zostało zatytułowane jako "wezwanie do przeliczenia uposażenia i zapłaty", a w jego treści wprost wskazano, że brak zapłaty w zakreślonym terminie (7 dni) spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego. Wobec powyższego całkowicie błędna była konstatacja organu, że Skarżąca żąda wszczęcia postępowania administracyjnego, zwłaszcza że nie jest ona już funkcjonariuszem Policji od [...] stycznia 2023r. W tym stanie faktycznym organom Policji zatem nie przysługuje kompetencja do kształtowania prawa Skarżącej do uposażenia. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny, iż ustalenie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego dotyczy wyłącznie czynnego policjanta. Prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby. Niemożliwe jest zatem ustalenie wzrostu uposażenia w sytuacji, gdy po stronie osoby zainteresowanej brak jest prawa do uposażenia. Uposażanie jest świadczeniem przysługującym z tytułu stosunku służbowego, w jakim osoba zgłaszająca roszczenie z tytułu uposażenia pozostaje (por. wyrok NSA z 2 września 2025 r., III OSK 1833/22). Z uwagi na to, że stosunek służbowy funkcjonariusza Policji wygasa wraz ze zwolnieniem ze służby, to brak podstaw prawnych, aby kwestie związane z uposażeniem i świadczeniami pochodnymi organy Policji mogły kształtować wobec byłego policjanta na drodze administracyjnoprawnej. Podkreślenia wymaga, iż w sprzeczności z zasadą legalizmu wyrażoną w art. 6 k.p.a. pozostają próby organów Policji zmierzające do przyjęcia domniemania, czy też samodzielnego przyznania takich kompetencji. Dla ścisłości warto tu przypomnieć, że w przepisach przywołanych jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji nie ma sformułowania, że organ Policji "orzeka w drodze decyzji administracyjnej", ani też: "ustala", "określa", "rozstrzyga", czy "kształtuje" uposażenie byłego policjanta. Zdaniem Sądu jest to spójne z pozostałymi przepisami ustawy o Policji, z których wynika, że sprawy osobowe funkcjonariuszy mogą być rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej wyłącznie w czasie trwania stosunku służbowego; po jego ustaniu roszczenia tracą charakter administracyjnoprawny. Prawo do uposażenia (i jego wysokość) podlega więc ukształtowaniu w drodze decyzji administracyjnej organów Policji tylko w okresie od powstania prawa do uposażenia, czyli od dnia mianowania policjanta na stanowisko służbowe (art. 99 ust. 1 ustawy o Policji), do dnia wygaśnięcia prawa do uposażenia, czyli do ostatniego dnia miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa (art. 106 ust. 3 ustawy o Policji). Po zwolnieniu ze służby brak jest drogi administracyjnej dochodzenia roszczeń o wyrównanie uposażenia. Skoro tak, sprawy te podlegają kognicji sądów powszechnych (art. 177 Konstytucji RP). Wobec stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji Sąd uznał za niecelowe rozpoznawanie zarzutów i wniosków skargi, zwłaszcza że skutkiem niniejszego wyroku jest uznanie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie za niebyłe, a Skarżąca może dochodzić roszczeń dotyczących uposażenia we właściwej procedurze przed sądem powszechnym. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł na podstawie 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 p.p.s.a. jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. jak w punkcie 2 sentencji.