II SA/Bd 867/12

WyrokWSA w Bydgoszczy2012-12-19

Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Jarosław Wichrowski, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku, ale nie orzekająca o pozostałej części rozstrzygnięcia (tj. o zasadności nałożenia samego obowiązku), jest zgodna z art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku, ale nie orzekająca o pozostałej części rozstrzygnięcia (tj. o zasadności nałożenia samego obowiązku), jest wadliwa w świetle art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy, uchylając decyzję w części, jest zobowiązany do wypowiedzenia się w sentencji decyzji co do pozostałej części rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, w tym czy utrzymuje ją w mocy. Zaniechanie orzeczenia w tym zakresie, nawet jeśli kwestia ta została poruszona w uzasadnieniu, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Spółka P. zaskarżyła decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w T., która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku nałożonego na spółkę P. nakazem wykonania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych, wyznaczając nowy termin. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących odpowiedzialności za wykonanie pasów przeciwpożarowych oraz naruszenie przepisów postępowania. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną z przyczyn proceduralnych, uchylając zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w T. oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził zwrot kosztów postępowania i nadpłaconego wpisu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi spółki P. w W. Zakład L. w B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od K. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w T. na rzecz strony skarżącej – spółki P. w W. Zakład L. w B. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 4. nakazuje zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz strony skarżącej – spółki P. w W. Zakład L. w B. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu. Decyzją z dnia [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 i art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tj. Dz.U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm., dalej powoływanej jako "ustawa o Państwowej Straży Pożarnej"), § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2010 r. Nr 109, poz. 719, dalej powoływanego jako "rozporządzenie MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r."), art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz.U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.; dalej powoływanej jako "ustawa o transporcie kolejowym"), nakazał skarżącemu [...] S.A., Zakład [...] w B. wykonanie do dnia 30 czerwca 2012 r. pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowej [...] w km 18,150 – 19,580 strona prawa oraz 18,150 – 19,530 strona lewa, na terenie Nadleśnictwa[...], obręb powiatu[...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w wyniku czynności kontrolno - rozpoznawczych przeprowadzonych w dniu 27 kwietnia 2012 r. stwierdzono że pasy przeciwpożarowe w ww. miejscach nie są poddawane mineralizacji. Głównym źródłem zagrożenia pożarowego dla obszarów leśnych, położonych wzdłuż szlaków kolejowych jest ruch kolejowy, w szczególności proces hamowania pociągu, gdzie wytwarzane są stopy iskier, stanowiące rozżarzone cząstki stali. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1, 3 ustawy o transporcie kolejowym obowiązek bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego oraz spełnienia warunków technicznych i organizacyjnych na szlakach kolejowych i bocznicach w zakresie ochrony przeciwpożarowej nałożony został na zarządców i przewoźników kolejowych oraz użytkowników bocznic kolejowych. W odwołaniu od powyższej decyzji [...] S.A., Zakład [...] w B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: — § 38 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż podmiotem obowiązanym do odnowienia pasów przeciwpożarowych na terenach leśnych jest zarządca linii kolejowej w wypadku, gdy żaden przepis obecnie obowiązującego prawa nie nakłada na niego tego obowiązku, a jednocześnie art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o lasach oraz art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej obowiązek ten nakładają na właściciela lasu; — art. 55 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż stanowi on podstawę do przyjęcia obowiązku zarządcy linii kolejowej do urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych w wypadku, gdy przewiduje on jedynie prawo zarządcy w tym zakresie; — art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie kolejowym poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż przewiduje on obowiązek zarządcy linii kolejowej mineralizacji pasów przeciwpożarowych położonych na terenach leśnych w wypadku, gdy stanowi on jedynie normę generalną i odnosi się wyłącznie do warunków technicznych i organizacyjnych przewozu zapewniających m.in. ochronę przeciwpożarową; — art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j.: Dz.U. z 2011 r. Nr 12, poz. 59 ze zm., dalej powoływanej jako "ustawa o lasach") poprzez jego niezastosowanie i brak uznania zgodnie z jego treścią, iż do ochrony przeciwpożarowej lasów obowiązani są właściciele lasów; — art. 4 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j.: Dz.U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380 ze zm., dalej powoływanej jako ustawo o ochronie przeciwpożarowej) poprzez jego niezastosowanie i brak uznania zgodnie z jego treścią, iż odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej na terenie leśnym spoczywa na faktycznie władającym terenem leśnym (właścicielu lasu). W uzasadnieniu odwołania skarżąca Spółka podniosła, iż z analizy przepisów art. 3 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 i 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej wynika, że odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa co do zasady na faktycznie władającym terenem pasów przeciwpożarowych, a jedynie wyjątkowo - w wypadku zawarcia umowy cywilnoprawnej między właścicielem a zarządcą terenu - może spoczywać na zarządcy. W przedmiotowej sprawie [...] S.A., Zakład [...] w B. nie zawarł umowy cywilnoprawnej z właścicielem terenu pasów przeciwpożarowych, tym samym obowiązki związane z przygotowaniem i utrzymywaniem pasów przeciwpożarowych ciążą na właścicielu terenu, na którym pasy są usytuowane, tj. właściwym miejscowo nadleśnictwu. Regulacje ustawy o ochronie przeciwpożarowej są zbieżne z przepisem art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o lasach, w myśl którego to właściciele lasów są obowiązani do pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej. Ponadto przepisy ustawy o ochronie przeciwpożarowej i ustawy o lasach są spójne także z przepisami ustawy o transporcie kolejowym, która w art. 55 ust. 1 przewiduje, iż zarządca ma prawo na sąsiadujących z linią kolejową gruntach (w tym także na sąsiadujących z linią kolejową terenach leśnych), za odszkodowaniem urządzać i utrzymywać pasy przeciwpożarowe. Wskazany przepis nie nakłada na zarządcę linii kolejowej obowiązku urządzenia i utrzymywania pasów przeciwpożarowych, lecz jedynie przewiduje prawo do urządzania i utrzymywania takich pasów, przyznając mu przy tym możliwość uzyskania odszkodowania od właściciela lub zarządcy lasu z tytułu wykonywanych czynności. Natomiast przepis art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o transporcie kolejowym, zgodnie z którym zarządcy i przewoźnicy kolejowi oraz użytkownicy bocznic kolejowych są zobowiązani spełniać warunki techniczne i organizacyjne zapewniające bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego oraz ochronę przeciwpożarową i ochronę środowiska, wyraża jedynie generalną zasadę, której adresatami są podmioty korzystające z infrastruktury kolejowej, a ponadto odnosi się on jedynie do warunków technicznych i organizacyjnych przewozu zapewniających m.in. ochronę przeciwpożarową. Poza tym odwołująca wskazała, że skoro do końca czerwca 2010 r. obowiązywało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U z 2006 r. Nr 80, poz. 563), które wprost wskazywało jako podmiot obowiązany do urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych m.in. właścicieli linii kolejowych, oraz że ustawodawca uchylając to rozporządzenie jednocześnie nie wprowadził do nowego rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej zapisów o obowiązku urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych przez właścicieli linii kolejowych, to tym samym wyraźnie wyraził on swoją wolę uchylenia tego obowiązku i nałożenia go na właścicieli lasów. Ponadto zaznaczyła, że ww. stanowisko odwołującej znalazło potwierdzenie w piśmie Podsekretarza Stanu MSWiA Z. S. z dnia [...] r. skierowanym do Ministra Środowiska. Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] decyzją z dnia[...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływanej jako kpa), art. 17 ust. 1 pkt 3 oraz art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, art. 26 ust. 1 i art. 27 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, art. 4 ust. 1a zdanie 2 i art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz § 38 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku (tj. do dnia 30 czerwca 2012 r.), i wyznaczył nowy termin jego wykonania do dnia 15 sierpnia 2012 r.. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż decyzja wydana przez Komendanta Powiatowego PSP nakładająca na [...] S.A., Zakład [...] w B. wykonanie zawartych w niej obowiązków pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego nie budzi zastrzeżeń. Zaznaczył, że już z treści § 38 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. wynika, iż to stwarzający zagrożenie dla lasów, a te powstaje w wyniku działalności [...], powinien podejmować działania zabezpieczające, w tym więc i pasy przeciwpożarowe. Podkreślił, że niezgodne z zasadami współżycia społecznego byłoby nałożenie na Lasy obowiązku utrzymania pasów przeciwpożarowych przy torowiskach, skoro obecność tych torowisk w lasach nie wiąże się z działalnością Lasów, lecz z działalnością[...]. Wskazując na przepisy art. 17 ust. 1 pkt 3 oraz art. 55 ustawy o transporcie kolejowym stwierdził, że argumentacja przyjęta w odwołaniu jest nieuzasadniona i, że wbrew stanowisku strony odwołującej, podmiotem zobowiązanym do wykonania pasów przeciwpożarowych jest zarządca infrastruktury kolejowej, którym w sprawie jest [...] S.A., Zakład [...] w B.. W myśl art. 55 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym tylko bowiem wówczas, gdy posadzenie drzew lub krzewów, powodujące urządzenie pasów przeciwpożarowych, nastąpiło po wybudowaniu linii kolejowej, koszty związane z urządzeniem i utrzymaniem tych pasów obciążają właściciela gruntu. Prawo zarządcy, o którym w art. 55 ust. 1 ww. ustawy dotyczy zaś możliwości korzystania z tych gruntów celem prowadzenia niezbędnych dla ruchu pociągów prac, przy czym urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych pozostaje obowiązkiem zarządcy infrastruktury. W ocenie organu to w ustawie o transporcie kolejowym i o lasach należy szukać podmiotów odpowiedzialnych za realizację obowiązku, a ustawę o ochronie przeciwpożarowej należy traktować jedynie jako wskazanie ogólne mające zastosowanie tam, gdzie ww. ustawy sprawy nie rozstrzygają. Nawet jednak gdyby przyjąć, jak twierdzi strona odwołująca, że to ustawa o ochronie przeciwpożarowej wskazuje zobowiązanego do wykonania pasów przy torach kolejowych, to biorąc pod uwagę treść art. 4 ust. 1a tej ustawy oraz okoliczność że pomiędzy właścicielem terenu a jego zarządcą nie zostawała zawarta umowa cywilnoprawna, należy stwierdzić że odpowiedzialnym za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej jest [...] jako podmiot faktyczne władający linią kolejową, której integralną częścią są pasy przeciwpożarowe. Organ zaznaczył także, że w spawie należało mieć na uwadze fakt, że źródłem zagrożenia pożarowego dla obszarów leśnych, wzdłuż których położone są szlaki kolejowe jest ruch kolejowy, a w szczególności proces hamowania pociągu. Wskazał, że podstawową zasadą skutecznego zabezpieczenia obszarów leśnych wzdłuż linii kolejowych jest ciągłość wykonania pasów przeciwpożarowych i, że w związku z tym niezwłoczne ich wykonanie gwarantuje właściwy poziom bezpieczeństwa pożarowego na przedmiotowych odcinkach. Reasumując stwierdził, że obowiązek wykonania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych ciąży na potencjalnym sprawy powstania pożaru, czyli zarządcy linii kolejowych, który zobowiązany jest do bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego, zapewniającego ochronę przeciwpożarową i ochronę środowiska, oraz który jest jednocześnie faktycznie władającym terenem przyległym do linii kolejowej (art. 4 ust. 1a zdanie 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej). Nie wnosząc zatem uwag do merytorycznego rozstrzygnięcia organu I instancji, organ odwoławczy wskazał, że w sprawie należało wyznaczyć nowy termin na wykonanie nałożonego obowiązku tj. do dnia 15 sierpnia 2012 r., jako termin jak najbardziej realny i adekwatny zarówno do zakresu stwierdzonych uchybień, jak i możliwości technicznych ich usunięcia. Zaznaczył, że wykonanie pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowej [...] na terenie Nadleśnictwa [...] poprzez mineralizację jest możliwe do wykonania w zmienionym terminie i że zabieg ten nie jest ani skomplikowany technicznie, ani też nie wymaga specjalistycznego sprzętu. W skardze na powyższą decyzję Spółka [...] S.A., Zakład [...] w B. wnosząc o uchylenie decyzji organu I i II instancji, powtórzyła w całości zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz dodatkowo zarzuciła: — brak merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w zakresie wykraczającym poza termin wykonania pasów przeciwpożarowych, z uwagi na okoliczność, iż organ uchylając zaskarżoną decyzje w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczając nowy termin w tym zakresie, nie orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w pozostałym zakresie; — naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 4 pkt 2 i 3 ustawy o transporcie drogowym w zw. z § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 153, poz. 955) poprzez ich nieuwzględnienie i brak uznania, iż teren, na którym są położone pasy przeciwpożarowe nie stanowi elementu linii kolejowej i nie znajduje się w zarządzenie i władaniu skarżącej; — naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania w postaci art. 55 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż art. 55 ust. 3 ww. ustawy stanowi podstawę do przyjęcia obowiązku zarządcy linii kolejowej do urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych, w wypadku gdy organ administracji nie prowadził żadnego postępowania dowodowego na okoliczność, czy posadzenie drzew krzewów, powodujące potrzebę urządzenia pasów przeciwpożarowych, nastąpiło przed/po wybudowaniu linii kolejowej, w wypadku gdy w rzeczywistości linia kolejowa została wybudowana dużo wcześniej niż nastąpiło nasadzenie drzew i art. 55 ust. 3 ww. ustawy w ogóle nie ma zastosowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Ponadto zdaniem organu odwoławczego uchylając decyzję organu I instancji w części nie miał on prawnego obowiązku orzeczenia o utrzymaniu w mocy tej decyzji w pozostałej części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, sąd administracyjny czyni to w określonej kolejności. Stwierdzenie istnienia danego typu wad decyzji może bowiem eliminować potrzebę ustalania innych wad, co ma niewątpliwy wpływ na racjonalizację działalności kontrolnej sądu administracyjnego. W pierwszej kolejności Sąd bada ewentualne istnienie wad powodujących nieważność decyzji. Następnie kontroluje przestrzeganie przez organ administracji przepisów o postępowaniu administracyjnym (w zakresie określonym postanowieniami art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."). Dopiero w ostatniej kolejności kontrolowane jest przestrzeganie przez organy administracyjne norm prawa materialnego (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska – " Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 460 – 461). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w powyższy sposób Sąd uznał skargę za uzasadnioną z przyczyn proceduralnych, bez badania zarzutów merytorycznych. W przedmiotowej sprawie kontroli Sądu podlegała podjęta na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] uchylająca decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] w części dotyczącej terminu wykonania spornego między stronami obowiązku zrealizowania pasów przeciwpożarowych na terenie Nadleśnictwa [...] przy linii kolejowej[...]. Decyzja organu pierwszej instancji nie ograniczała się tymczasem do samego wskazania terminu wykonania obowiązku zrealizowania pasów przeciwpożarowych, ale zawierała przede wszystkim samo rozstrzygnięcie o obowiązku wykonania takich pasów przez skarżącą, precyzując dodatkowo miejsce w jakim pasy te mają być wykonane. Organ odwoławczy natomiast nie zawarł w sentencji wydanej decyzji rozstrzygnięcia w zakresie nałożonego przez organ I instancji obowiązku wykonania pasów przeciwpożarowych, wypowiadając się jedynie co do terminu wykonania nałożonego obowiązku. Na tle art. 138 kpa można wyróżnić następujące rodzaje rozstrzygnięć organu odwoławczego: — decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję (art. 138 § 1 pkt 1 kpa), — decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie bądź orzekającą co do istoty sprawy bądź umarzającą postępowanie pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2 kpa), — decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze (art. 138 § 1 pkt 3 kpa) oraz — decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję w całości i przekazującą sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 2 kpa). Przepis art. 138 kpa zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego, określając w sposób wyczerpujący zakres możliwych rozstrzygnięć, w związku z czym organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej niż wymienione w komentowanym przepisie. Przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa odnosi się do dwóch sytuacji: po pierwsze przewiduje uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy, zaś po drugie przewiduje uchylenie decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji. W tym pierwszym przypadku osnowa decyzji powinna zawierać następujące elementy: rozstrzygnięcie o uchyleniu zaskarżonej decyzji i o zakresie tego uchylenia (w całości lub w części), rozstrzygnięcie co do istoty sprawy w zakresie uchylonym, oraz w przypadku uchylenia decyzji organu I instancji w części rozstrzygnięcie co do pozostałej części zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu brak tego ostatniego elementu decyzji uchylającej w części rozstrzygnięcie organu I instancji nie mieści się w granicach wskazanych powyżej możliwych rozstrzygnięć organu odwoławczego wynikających z art. 138 kpa i uzasadnia wniosek, że organ odwoławczy nie orzekł o całości sprawy, lecz jedynie o jej części. Rozstrzygnięcia organu administracji nie można bowiem domniemywać, w związku z tym orzeczenie o uchyleniu decyzji organu I instancji w części wymaga, aby organ odwoławczy wypowiedział się jednocześnie o pozostałym zakresie decyzji organu I instancji (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 marca 2011 r., sygn. akt I GSK 98/10 i z dnia 1 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 607/10; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 109/12, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Jak zasadnie wskazuje się w Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego prof. dr hab. Barbary Adamiak i prof. dr hab. Janusza Borkowskiego (wydawnictwo C.H.BECK, 10 wydanie, str. 490-491) w sytuacji gdy organ odwoławczy nie ustosunkował się do całości rozstrzygnięcia przyjętego w decyzji organu I instancji, uchylając decyzję w części i w tym zakresie rozstrzygając sprawę, nie utrzymując w mocy decyzji w pozostałym zakresie, to w tych granicach zachodzi brak ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Przepisy art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa nie mogą być bowiem interpretowane jako odrębne normy prawne i nie można przyjąć domniemania utrzymania w mocy w pozostałej części zaskarżonej decyzji. Z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku zrealizowania pasów przeciwpożarowych i wyznaczając w tym zakresie nowy termin wykonania obowiązku, zobligowany był do wypowiedzenie się w osnowie decyzji co do pozostałej części rozstrzygnięcia organu I instancji, a więc czy utrzymuje ją w mocy w tej pozostałej części, która w niniejszej sprawie stanowiła istotę sporu i dotyczyła zasadności nałożenia na skarżącego samego obowiązku wykonania pasa przeciwpożarowego. Zaniechanie orzeczenia w tym zakresie nie może być usprawiedliwione tym, że organ odwoławczy odniósł się do tej kwestii w treści uzasadnienia decyzji, albowiem nie jest dopuszczalne orzeczenie o części sprawy w osnowie decyzji, a o pozostałej w jej uzasadnieniu, gdyż jak już Sąd wyżej wskazał, rozstrzygnięcia nie można domniemywać i wywnioskowywać z treści uzasadnienia, lecz winno być ono wyraźnie wskazane w sentencji decyzji. Skoro więc w niniejszej sprawie uchylone rozstrzygnięcie i nowe rozstrzygnięcie w zakresie uchylonym dotyczyło tylko części decyzji organu I instancji, a jak Sąd wykazał powyżej koniecznym było również orzeczenie co do pozostałej, nieuchylonej części decyzji organu I instancji, to tym samy stwierdzić należy, że z uwagi na brak orzeczenia o pozostałej nieuchylonej części rozstrzygnięcia organu I instancji, zaskarżona decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] jest wadliwa w świetle art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Naruszenie to ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż powoduje brak rozstrzygnięcia o całości rozpatrywanej ponownie przez organ odwoławczy sprawy. Ze względu na powyższe, na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Wobec uwzględnienia skargi, na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd rozstrzygnął jak w pkt 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców pranych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło