II SA/Bd 869/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. F. i Ż. F. na decyzję K. – P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nakazu wykonania określonych robót budowlanych postanowił: 1. zwolnić K. F. od wpisu sądowego, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu [...] września 2016 r. (uzupełniony [...] listopada 2016 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) K. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wnioskodawca podał, że zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Mają na utrzymaniu dwóch małoletnich synów w wieku szkolnym. Łączny miesięczny dochód tegoż gospodarstwa wynosi [...] zł i składa się z wynagrodzenia za pracę, świadczenia rentowego oraz zasiłku rodzinnego. Wnioskodawca jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni [...] m2. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Wskazał na zobowiązania i stałe wydatki jakie ponosi miesięcznie: spłata rat kredytu [...] zł, czynsz [...] zł, media [...] zł oraz ubezpieczenie na życie i majątku [...] zł. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej wnioskodawcy należało uznać, iż wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w postaci uiszczenia wpisu sądowego. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż średni miesięczny dochód przypadający na jednego członka rodziny skarżącego wynosi około [...] zł netto. Poza tym wpis sądowy w przedmiotowej sprawie wyniósł [...] zł, co w relacji do wysokości miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego stanowi znaczną jego część. W związku z tym należało uznać, że nie miałby z czego pokryć kosztów uiszczenia wpisu sądowego. Kolejną kwestią jest wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W tym przypadku również pod uwagę jest brany jedynie czynnik majątkowy a nie czynnik skomplikowania sprawy. Ustanowienie pełnomocnika na obecnym etapie nie jest obowiązkowe i konieczne, ponieważ jak wynika z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Jednocześnie orzekający podziela w tym względzie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane m.in. w postanowieniu z 27 maja 2008r., sygn. akt I FZ 154/08. Sąd ten wyraził pogląd, że ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji możliwe jest jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Z uwagi na treść art. 134 i art. 140 § 1 p.p.s.a. nie jest uzasadniona obawa skarżącego, że bez udziału profesjonalnego pełnomocnika nie będzie w stanie prawidłowo bronić swojego interesu w postępowaniu sądowym. Stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego. Podobnie wypowiedział się NSA w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 240/08, wskazując, że oceniając zasadność wniosku o przyznanie pełnomocnika Sąd powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania, tj. powinien brać pod uwagę takie elementy jak: aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych - przymus adwokacko-radcowski. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.